III SA/Gl 433/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej w kwestii wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 13 kwietnia 2016 r. skarżąca reprezentowana przez fachowego pełnomocnika 2016 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreśliła również, że wobec fakultatywnego charakteru instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji strona uzasadniła swój wniosek okolicznościami wskazanymi w treści skargi, w szczególności wskazując na brak jednolitego stanowiska w Służbie Celnej, co do charakteru gier na urządzeniu oraz różną praktykę organu pierwszej instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Przytoczono liczne orzeczenia sądów administracyjnych, w których orzeczono o zasadności skargi i uchyleniu zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającej jej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. Jednocześnie skarżąca podniosła, że na dzień 31 października 2015 r. Spółka zapłaciła kary pieniężne w wysokości [...] zł. Ponadto wobec Spółki obecnie toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem gry. Zmusza to Spółkę do podtrzymania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż grozi jej utrata płynności finansowej, a w konsekwencji upadłość, której nie da się już odwrócić nawet w przypadku wygrania sporu i zwrotu wyegzekwowanych uprzednio środków. Podniesiono, że Spółka ponosi duże straty finansowe nie osiągając planowanych zysków wskutek zatrzymania urządzeń do gier przez urzędy celne. Zaznaczono także, że uiszczenie kar pieniężnych na obecnym etapie, kiedy dokonanie czynu z art. 107 Kodeksu karnego skarbowego nie zostało udowodnione żadnym prawomocnym orzeczeniem, dodatkowo pogorszy sytuację Spółki. W związku z tym Spółka zasługuje na ochronę tymczasową do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie przepisów będących podstawą wymierzenia jej kary pieniężnej. Zauważono także, że szkoda, o jakiej mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zmianami) – zwanej dalej p.p.s.a.), to nie tylko szkoda grożąca skarżącemu, ale także Skarbowi Państwa w związku z wypłatą pobranych kar w razie przegrania sporu w Trybunale Konstytucyjnym. Skarżąca powołała się również na orzeczenia innych sądów administracyjnych odnośnie wniosku o wstrzymanie zaskarżonych decyzji. Do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dołączono m.in. rachunek zysków i strat za 2013 r., rejestr zapisów kasowych/ bankowych za lata 2012 – 2015 oraz kserokopie orzeczeń sądów a także publikacji w sprawach kar pieniężnych z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej – "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczna decyzja administracyjna korzysta z domniemania zgodności z prawem i podlega wykonaniu. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. W złożonym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności należy co najmniej uprawdopodobnić wystąpienie przesłanki wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja powinna być spójna, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają przyznanie stronie ochrony tymczasowej. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie, do wzywania strony o ich przedstawienie (por. postanowienie NSA z dnia 4 października 2013 r., sygn. akt . I FSK 1397/13 ). Nie wystarczy jedynie wykazać, że na skutek wykonania decyzji dojdzie do egzekucji znacznej kwoty pieniędzy. Skoro strona dąży do wykazania, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody, to dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do szkody majątkowej, konieczne jest odniesienie tej kwoty do stanu majątkowego skarżącej Spółki (tak w postanowieniu NSA z dnia 26 września 2013r., sygn. akt II FZ 718/13, LEX nr 1401299). Nie jest wystarczające również samo przekonanie, iż wykonanie decyzji wywoła szczególnie niekorzystne konsekwencje. Bez dokładnego przedstawienia aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy nie jest możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia Spółce znacznej szkody, bądź trudnych do odwrócenia skutki. Należy mieć na uwadze także to, że Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej, a katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty (por postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2011 r., II OZ 1047/11, LEX nr 984678). Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, aby zaistniały ustawowe przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie wykazała tym samym, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody, nadto zaś że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. W aktach sprawy brak bowiem dokumentów, które mogłaby stanowić dla Sądu podstawę do uwzględnienia wniosku. Skarżąca nie przedłożyła szczegółowych informacji o aktualnej sytuacji majątkowej (posiadanym majątku ruchomym i nieruchomym), wysokości środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych, bilansów księgowych, deklaracji podatkowych czy też wyciągów z rachunków bankowych. Zaznaczyć przy tym należy, że wprawdzie Spółka dołączyła do skargi dokumenty w postaci rachunku zysków i strat za 2013 r. i rejestru zapisów kasowych/ bankowych za lata 2012 – 2015, jednakże są to dokumenty nieaktualne. Wskazać przy tym należy, że z nadesłanych dokumentów wynika, że przychód Spółki za 2013 r. z tytułu sprzedaży wyniósł [...] zł, podczas gdy przychody operacyjne wynosiły [...] zł, co przy kosztach działalności rzędu [...] zł oraz kosztach operacyjnych w wysokości [...] zł przyniosło stratę w kwocie [...] zł. Uwzględniając pozostałe ujęte w rachunku zysków i strat przychody oraz koszty, ostatecznie strata netto wyniosła [...] zł i była niższa od straty za poprzedni okres rozliczeniowy, która za 2012 r. wyniosła [...] zł (vide: rachunek zysków i strat za 2013 r. dołączony do wniosku). Strata ta, jako wynik bilansowy nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza braku środków finansowych, natomiast jej znaczne zmniejszenie przy ponad trzykrotnie zwiększonych przychodach wskazuje na progresję wskaźników prowadzonej działalności. To z kolei oznacza, że Spółka funkcjonowała w obrocie gospodarczym w sposób aktywny. Należy również zauważyć, iż z rachunku zysków i strat wynika, że amortyzacja środków trwałych Spółki według stanu z 2013 r. wyniosła [...]zł, a w 2012 r. wartość z tego tytułu kształtowała się na poziomie [...]zł. Świadczy to o poczynionych w 2013 r. znacznych inwestycjach na zakup środków trwałych i potwierdza istotne zwiększenie majątku i potencjału Spółki. Generowana strata, podobnie jak wskazane wyżej dane o przychodach i majątku nie są zatem wystarczające do przyjęcia, że wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie na możliwość powstania znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Podobnie jak fakt zapłaty lub wyegzekwowania nałożonej kary pieniężnej w wysokości [...]zł nie skutkuje, w przekonaniu Sądu, nieodwracalnymi skutkami, gdyż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi wskazana zaskarżoną decyzją należność zostanie Spółce zwrócona. Podkreślić również należy, że okolicznością uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji w żadnym razie nie może być brak jednolitego stanowiska w Służbie Celnej, co do charakteru gier na urządzeniu oraz różna praktyka organu pierwszej instancji w zakresie uzależnienia wydania decyzji od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie można bowiem utożsamiać z oceną legalności wydanej decyzji. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2014r., sygn. akt II OZ 250/14, LEX nr 1447295). Natomiast samo przekonanie o zasadności podniesionych w skardze zarzutów nie jest i nie może być wystarczającym argumentem, aby uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zgodnie z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, subiektywne przeświadczenie wnioskodawcy jakoby zaskarżone rozstrzygnięcie organu było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 ustawy p.p.s.a. (tak w postanowieniu NSA z dnia 9 września 2004 r. sygn. akt FZ 358/04, Lex nr 799460). W tym stanie rzeczy należy stwierdzić, że strona skarżąca nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła występowania w sprawie realnych i rzeczywistych przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W takiej sytuacji Sąd nie może przeprowadzać postępowania wyjaśniającego z urzędu w poszukiwaniu przyczyn ubiegania się skarżącej Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w postępowaniu sądowym, ani tym bardziej domniemywać okoliczności, które przemawiałyby za pozytywnym rozpatrzeniem wniosku strony. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, działając na podstawie art. 61 § 1, § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie.