III SA/Gl 440/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi M. J. - redaktora naczelnego czasopisma [...] na decyzję Przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. w K. z dnia 23 marca 2023 r. nr PKM 119/DKW/03/2023 w przedmiocie udzielenia informacji prasowej oddala skargę. Pismem z 24 maca 2023 r. [...] w L., reprezentowany przez M. J. - Redaktora Naczelnego (dalej: Skarżący; Redaktor; Strona) wniósł skargę na odmowę udzielenia informacji niezbędnej do sporządzenia krytyki prasowej przez Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Organ; Spółka). Z akt administracyjnych wynika, że w dniu 18 marca 2023 r. Redaktor zwrócił się do Organu o zabezpieczenie nagrań z monitoringu w autobusach znajdujących się na [...] w dniu 16 marca 2023 r. od godziny 10.45 do godziny 11.15 oraz o udostępnienie nagrań. W odpowiedzi pismem z 23 marca 2023 r. Organ wskazał, że nagrania z monitoringu, o które się Redaktor ubiega, podlegają ustawowej ochronie jako "dane osobowe osób fizycznych, których udostępnienie może nastąpić za ich zgodą". W uzasadnieniu skargi Skarżący zarzucił, iż nagranie kamer pojazdu autobusu komunikacji publicznej obejmujące swych zasięgiem obszar przestrzeni publicznej (wskazany we wniosku obszar [...] w K.) - nie stanowi danych osobowych i nie podlega jakiejkolwiek ochronie związanej z danymi osobowymi. Dalej wskazano, że odmowa udzielenia informacji prasowej jest nieuzasadniona w świetle art. 4 ust. 1 ustawy Prawo Prasowe i uniemożliwia sporządzenie krytyki prasowej. Mając na uwadze powyższe Skarżący domagał się zobowiązania organu do ujawnienia informacji w terminie 14 dni. Wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymując swoje stanowisko wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania. W jej uzasadnieniu argumentowano, że skarga nie została wysłana na adres sekretariatu Spółki, ale na adres poczty wewnętrznej jednego z działów Spółki. W tym zakresie, w ocenie pełnomocnika organu, nie można mówić o spełnieniu warunku skutecznego wniesienia skargi, o którym mowa w art. 54 § ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.). Poza tym, zdaniem pełnomocnika, w niniejszej sprawie Skarżący nie zwrócił się do Spółki z wnioskiem o doręczenie odmowy udzielenia informacji na piśmie, stosownie do wymogu wynikającego z art. 4 ust. 2 ustawy z 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (tekst jedn. z 14 września 2018 r., Dz.U. z 2018 r. poz. 1914; dalej: pr. pras.). W niniejszej sprawie, jak dalej przekonywano, mamy do czynienia z sytuacją, kiedy wnioskodawca zamierza pozyskać dane osobowego, które go nie dotyczą, a mogą naruszać prywatność innych osób, doprowadzić do ujawnienia danych osobowych innych osób, bez ich zgody, wreszcie narazić Spółkę, jako administratora danych osobowych na ewentualną odpowiedzialność cywilną, a nawet karną. W ocenie Spółki treść nagrań z kamer monitoringu nie stanowi również informacji publicznej, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pismem procesowym z 14 maja 2023 r. Skarżący jeszcze raz przesłał odpis skargi podpisany elektronicznie oraz zwrócił uwagę, iż "postępowanie zainicjowano złożeniem na adres komunikacji elektronicznej Sądu skargi podpisanej elektronicznie". Nadto w załączeniu Strona złożyła do akt odpis postanowienia o rejestracji czasopisma. Natomiast pismem z 27 września 2023 r. Skarżący uzupełnił argumentację skargi poprzez powołanie się na stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 6 września 2023 r., II SA/Wa 1196/22. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Skarga podlega oddaleniu. Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przy rozstrzyganiu spraw Sąd nie kieruje się zasadami słuszności, sprawiedliwości społecznej, wyjątkowymi, w ocenie strony skarżącej, okolicznościami, które miałyby uzasadniać niezastosowania jakiegoś przepisu prawa, bądź interpretację sprzeczną z treścią przepisu. Postępowanie w badanej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem Skarżącego z 18 marca 2023 r. We wniosku wskazał, że swoje żądanie udostępnienia informacji wywodzi z przepisów prawa prasowego. W kolejnym wniosku z 28 marca 2023 r. doprecyzował podstawę prawną swego żądania poprzez wskazanie, że jest nim art. 3a pr. pras., art. 4 pr. pras. i art. 6 pr. pras. W tym miejscu podkreślić należy, że przepisy Prawa prasowego przewidują dwa tryby udzielania prasie wnioskowanych informacji publicznych. Zgodnie bowiem z art. 3a pr. pras. w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. z 23 marca 2022 r., Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; dalej: u.d.i.p.). Jednocześnie – według art. 11 ust. 1 pr. pras. – dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4 pr. pras. Z przepisu art. 4 ust. 1 pr. pras. wynika natomiast, że przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W przypadku odmowy udzielenia informacji – o czym stanowi art. 4 ust. 3 pr. pras. – na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni; odmowa powinna zawierać oznaczenie organu, jednostki organizacyjnej lub osoby, od której pochodzi, datę jej udzielenia, redakcję, której dotyczy, oznaczenie informacji będącej jej przedmiotem oraz powody odmowy. Wnosić zatem trzeba, że przytoczony przepis art. 4 pr. pras. zawiera określa szerszy krąg podmiotów zobowiązanych do udzielenia informacji, które nie zostały uwzględnione w u.d.i.p. z jednej strony, z drugiej zaś - co należy szczególnie podkreślić – określa inny, odrębny, autonomiczny tryb weryfikacji wywiązywania się z obowiązku udzielenia prasie informacji publicznej (por. wyrok NSA z 2 marca 2023 r., III OSK 2286/21, Legalis nr 3001219; także nieprawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 5 grudnia 2023 r., III SAB/Gl 109/23, Legalis nr 3018661). Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. z siedzibą w K. jest spółką komunalną pełniącą rolę operatora transportu publicznego. Jest zatem podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, jak również działa w sektorze finansów publicznych (por. także: prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 6 października 2021 r., III SAB/Gl 85/21, Legalis nr 2630943). Warto zaznaczyć, że jest to spółka komunalna, która powołana została w celu wykonania zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego w zakresie lokalnego transportu zbiorowego i którym wspólnikiem jest Gmina K. ([...]%), Gmina S. ([...]%), Gmina C. ([...]%), oraz G. [...] ([...]% - według informacji zawartej w BIP; por. także informacja z KRS w aktach sprawy). Oznacza to tym samym, że w badanej sprawie zastosowanie mieć będzie art. 3a pr. pras. Stanowi on o tym, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Tym samym, udostępnienie prasie informacji, która ma walor informacji publicznej w rozumieniu tej ustawy, odbywa się to w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie w trybie art. 4 pr. pras. Dodać należy, że art. 3a pr. pras. w zakresie dostępu prasy do informacji publicznej zrównuje prawa dziennikarza z prawami każdego podmiotu, który o taką informację może się ubiegać (patrz: J. Sobczak, Prawo prasowe. Komentarz, Warszawa 2008 r., dostępny w LEX). Innymi słowy osoba, która w celach dziennikarskich chce otrzymać informację publiczną ma takie same uprawnienia, jak osoba działająca na podstawie przepisów u.d.i.p. (por. wyrok WSA w Kielcach z 30 maja 2023 r., II SAB/Ke 48/23, LEX nr 3568352). Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy należy zaznaczyć, że Skarżący domagał się udostępnienia nagrań z monitoringu w autobusach Spółki znajdujących się na [...] w dniu 16 marca 2023 r od godz. 10.45 do 11.15. Treść nagrań z kamer systemu monitoringu danego obiektu i jego otoczenia, co do zasady zawiera informacje wytwarzane dla potrzeb wewnętrznych, przeważnie związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa obiektu (tu: autobusów) i osób w nim lub wokół niego przebywających. Trudno byłoby też uznać, że nagranie z kamery monitoringu, którego treścią jest statyczny obraz otoczenia lub wizerunek przypadkowych osób, bądź innych obiektów znajdujących się w polu widzenia takiej kamery, wyczerpuje znamiona informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Tego rodzaju treść sama w sobie nie stanowi informacji publicznej – jednakże tylko wówczas, o ile nie będzie ona powiązana z ustawową działalnością podmiotu, który ją wytworzył. W niniejszej sprawie jednak taki związek, w ocenie Sądu, nie występuje. Informacja uzyskana z monitoringu nie jest również związana, w badanych okolicznościach, z realizacją władzy publicznej. Zdaniem Sądu wnioskowana informacja nie odnosi się do działalności publicznej Organu. Monitoring wizyjny zewnętrzny jest jedynie technicznym środkiem ochrony podobnie jak dozór fizyczny czy też kontrola dostępu do pomieszczeń. Nagrania z monitoringu zazwyczaj nie odnoszą się do publicznej sfery działalności (rejestrują ruch pasażerów i uliczny) i nie stanowią także informacji o zasadach funkcjonowania Organu. Jest to techniczne narzędzie systemu bezpieczeństwa Organu wykorzystywane do bieżącego monitorowania zagrożeń i wykrywania przestępstw oraz wykroczeń. Co do istoty ma ono wspierać ustawowe działania służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo i porządek w optymalizowaniu wykorzystania posiadanych zasobów. Nagrania mogą być także materiałem dowodowym podczas prowadzonych postępowań i są udostępniane tylko uprawnionym podmiotom. Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z 22 października 2019 r., I OSK 968/18 (LEX nr 2783585). Wynika z niego, że trudno uznać, że nagranie z kamery monitoringu, którego treścią jest statyczny obraz otoczenia lub wizerunek przypadkowych osób, bądź innych obiektów znajdujących się w polu widzenia takiej kamery, wyczerpuje znamiona informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Tego rodzaju treść sama w sobie nie stanowi informacji publicznej - jednakże tylko wówczas, o ile nie będzie ona powiązana z ustawową działalnością podmiotu, który ją wytworzył. Ponadto – co stwierdził NSA – monitoring wizyjny zewnętrzny jest jedynie technicznym środkiem ochrony podobnie jak dozór fizyczny czy też kontrola dostępu do pomieszczeń. Zakres przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie obejmuje informacji dotyczących technicznej sfery funkcjonowania narzędzi jakimi organ posługuje się realizując zadania publiczne (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2014 r., I OSK 2254/13, LEX nr 1456983; wyrok WSA w Warszawie z 6 października 2017 r., II SAB/Wa 24/17, LEX nr 2762095; wyrok WSA w Gliwicach z 6 kwietnia 2022 r., III SAB/Gl 33/22, LEX nr 3341625). Podsumowując, w badanej sprawie, żądanie udostępnienia nagrań z monitoringu kamer pojazdów (autobusów) rejestrujących [...] w K. w godzinach 1045-1115 w dniu 16 marca 2023 r. nie jest związane z wykonywaniem zadania publicznego przez Organ. Nie zostało przez Skarżącego wykazane w żaden sposób, aby w tym czasie w tym miejscu objętym monitoringiem odbyło się zdarzenie, które byłoby przyczyną powstania zadania publicznego, do realizowania którego zobowiązany byłby Organ. Zdaniem Sądu prawidłowo Organ poinformował Skarżącego pismem z 23 marca 2023 r., że nie jest możliwe udostępnienie wnioskowanego materiału (zapisu z monitoringu). Skład orzekający nie podzielił natomiast poglądu prezentowanego w odpowiedzi na skargę o potrzebie odrzucenia a limine skargi jako niedopuszczalnej. Wniosek o udzielenie informacji, jak wynika z akt administracyjnych, został złożony przez M. J., tj. Redaktora Naczelnego czasopisma "[...]", który również posiadał legitymację do wniesienia skargi w niniejszej sprawie (por. karta nr 55 akt sądowych – postanowienie Sądu Okręgowego w G. z 23 lipca 2020 r., [...] o wpisaniu do rejestru dzienników i czasopism). W okolicznościach sprawy, bez znaczenia okazał się również zgłoszony w odpowiedzi na skargę zarzut, iż wniosek nie został skierowany na "adres sekretariatu Spółki, ale na adres poczty wewnętrznej jednego z działów Spółki". Biorąc pod uwagę fakt, iż Organ wymieniał korespondencję ze Skarżącym celem załatwienia wniosku, uznać należy, iż wniosek ten trafił do uprawnionego pracownika jednostki. Przesłanką do odrzucenia skargi nie może również stanowić fakt, że skarga została bezpośrednio wniesiona do Sądu, a nie do Organu (por. karta nr 72 akt sądowych). Sąd ostatecznie zatem rozważył, że skarga w badanej sprawie została wniesiona skutecznie. Odnosząc się natomiast do żądania profesjonalnego pełnomocnika Organu dotyczącego zasądzenia od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania należy wskazać, że nie mogło być ono uwzględnione z uwagi na obowiązującą przed wojewódzkim sądem administracyjnym zasadę ograniczonej odpowiedzialności za wynik sprawy. Zasada ta oznacza, że zwrot kosztów postępowania może nastąpić jedynie na rzecz skarżącego i tylko w sytuacji, gdy skarga została uwzględniona (art. 200 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi.