III SA/Gl 448/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 21 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia [...] r. skarżąca Spółka, działająca przy pomocy fachowego pełnomocnika procesowego, po raz kolejny domagała się zwolnienia z kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podała, że zajmuje się produkcją barwników i pigmentów, chemikaliów organicznych i nieorganicznych podstawowych i pozostałych, a nadto produkcją nawozów i związków azotowych. Jej kapitał zakładowy wynosi wprawdzie [...] zł, niemniej jednak za ubiegły rok obrotowy poniosła stratę rzędu [...] zł. Ponadto nie posiada żadnych środków trwałych, a jej wierzytelności podobnie jak rachunek bankowy w "A" BANKU zostały zajęte. Tym samym środki zgromadzone na koncie w kwocie [...] zł, podlegają zabezpieczeniu w postępowaniu podatkowym, którego dotyczy skarga i Spółka nie ma możliwości dysponowania nimi. Dodatkowo wskazała, że jej sytuacja finansowa w porównaniu do poprzednio złożonego wniosku uległa pogorszeniu, albowiem straciła większość kontrahentów, a tych których posiada nie jest w stanie spłacić z uwagi na znaczne zaległości wynikające z zajęcia konta bankowego. Ponadto organ zabezpieczający odmówił jej zwolnienia środków na pokrycie kosztów niniejszego postępowania oraz wypłaty wynagrodzeń dla członków zarządu Spółki, którzy mogliby dokonać opłat. W tej sytuacji odmowa przyznania jej prawa pomocy uniemożliwi jej zweryfikowanie trafności zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż wniesiony w chwili obecnej przez stronę skarżącą wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest drugim wnioskiem złożonym w tejże sprawie, zatem jego rozpoznanie winno nastąpić w kontekście z art. 165 ustawy p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie - do których niewątpliwie wydane wcześniej w dniu 30 maja 2014 r. postanowienie w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy należy zaliczyć – mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" zgodnie z utrwalonym dotychczas orzecznictwem rozumie się wszelkie zmiany zarówno w okolicznościach faktycznych jak i w obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które swego czasu zapadło (vide: postanowienia NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FZ 106/08, Lex nr 471131). Chodzi tu o takie zmiany, które w istotny sposób wpływają na sytuację materialną strony, a w konsekwencji na jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Tymczasem te w rozpoznawanej sprawie nie zostały w dostateczny sposób wykazane. Jak bowiem ustalono Spółka nadal widnieje w bazie koncesji Urzędu Regulacji Energetyki jako przedsiębiorca posiadający koncesję na obrót paliwami ciekłymi do 20 kwietnia 2022 r. (vide: informacje zawarte na str. 2 zaskarżonej decyzji). Z tego tytułu w 2012 r. poniosła stratę rzędu [...] zł. Podobnie za ubiegły rok obrotowy wykazała stratę rzędu [...] zł, niemniej jednak ta jak wynika z zaskarżonej decyzji jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami i nie jest tożsama z brakiem środków finansowych. W deklaracjach VAT-7 za I i II kwartał 2013 r. Spółka wykazała bowiem podstawę opodatkowania w kwocie [...] zł i [...] zł (vide: str. 4 decyzji organu pierwszej instancji). Ponadto stan jej rachunku w "A" BANKU na dzień [...] r. wynosił [...] zł i nie uległ zmianie do dnia 4 sierpnia 2014 r. Wprawdzie z informacji podanej w treści wniosku wynika, że organ zabezpieczający odmówił jej zwolnienia środków na pokrycie kosztów niniejszego postępowania oraz wypłaty wynagrodzeń dla członków zarządu Spółki, którzy mogliby dokonać opłat. Jednakże powyższe nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione, gdyż wydane w tym przedmiocie rozstrzygnięcia nie zostały przedłożone. Tymczasem to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania w znaczeniu udowodnienia, przedstawienia czegoś w sposób przekonujący, unaocznienia (por. Słownik języka polskiego pod redakcją prof. Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX z 1994 r., str. 805), że jego sytuacja finansowa w porównaniu do poprzednio złożonego wniosku uległa zmianie. A ponieważ to w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło brak było podstaw do zmiany zajętego wcześniej stanowiska. Zauważyć bowiem należy, że skarga do tut. Sądu została sporządzona [...] r., a z treści wniosku wynika, że na początku roku 2014 wynagrodzenia członków zarządu były wypłacane (vide: rubryka nr 5 formularza PPPr). W ocenie rozpoznającego wniosek nic zatem nie stało na przeszkodzie, aby z tychże kwot wygospodarować stosowne środki na uiszczenie należnego od wniesionej skargi wpisu sądowego, który wynosi [...] zł. Ponadto okoliczność, że skarżąca Spółka prowadzi działalność gospodarczą, mimo wykazywanych strat oznacza, że posiada środki finansowe na prowadzenie tej działalności, która przecież nakierowana jest na uzyskanie przychodu. Fakt ten oznacza również, że Spółka jest wypłacalna w stosunku do swoich kontrahentów, bo w przeciwnym razie zobligowana byłaby do złożenia wniosku o upadłość, a to w niniejszej sprawie nie nastąpiło. W takiej sytuacji brak jest wystarczających podstaw do traktowania skarżącej Spółki w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów funkcjonujących w obrocie gospodarczym. Podkreślenia bowiem wymaga, że koszty związane z postępowaniem przed sądem stanowią część kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem zdolność do ich ponoszenia należy badać przede wszystkim z uwzględnieniem osiąganych przychodów, a nie dochodów (por. postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, LEX nr 1422842 oraz postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 2 lipca 2004 r., sygn. akt I SA/Gd 269/04, LEX nr 220385). Dlatego też wykazana po raz kolejny w treści formularza strata za ostatni rok obrotowy nie mogła stanowić wystarczającej przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. Tym bardziej, że stan pozostałych rachunków bankowych, które Spółka posiada w "B", "C", "D", "E" oraz "F" (vide: str. 6 decyzji organu pierwszej instancji) do dnia dzisiejszego nie został podany. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw. z art. 258 § 3 oraz art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 i art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.