III SA/Gl 478/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], odmówiło D. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta S. Dyrektora Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] r., nr [...], w sprawie uchylenia decyzji z dnia [...] r., nr [...], przyznającej dodatek mieszkaniowy w kwocie [...] zł za okres od 1 września 2016 r. do 28 lutego 2017 r. i odmawiającej przyznania dodatku mieszkaniowego. W podstawie prawnej organ powołał art. 58 i 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, odtąd k.p.a.). Przedstawiając przebieg postępowania administracyjnego oraz argumentację prawną organ odwoławczy wyjaśnił, że wspomnianą decyzją z [...] r. Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej w S. uchylił swoją decyzję z [...] r. przyznającą D. K. dodatek mieszkaniowy na okres od 1 września 2016 r. do 28 lutego 2017 r. Przesyłka zawierająca tę decyzję była dwukrotnie awizowana, a to w dniu 22 maja 2017 r i w dniu 6 czerwca 2017 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 19 czerwca 2017 r. Natomiast strona pismem z 14 sierpnia 2017 r., które wpłynęło do organu 16 sierpnia 2017 r. złożyła odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. Uzasadniając ten wniosek wyjaśniła, że w tym okresie nie było jej w domu, a o decyzji dowiedziała się dopiero 10 sierpnia 2017r.. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wydało opisane na wstępie postanowienie z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ podkreślił, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła, że wystąpiła przeszkoda w dochowaniu terminu, której nie mogła przezwyciężyć przy dołożeniu nawet największego wysiłku. Zwrócono uwagę, że D. K. wiedziała o toczącym się postępowaniu i w związku z tym powinna zabezpieczyć sposób odbioru korespondencji i przekazania jej informacji w razie dłuższej nieobecności w miejscu zamieszkania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podniosła, że w dniu 17 maja 2017 r. rozmawiała z pracownicą Ośrodka Pomocy Społecznej w S. pytając o to, kiedy będzie wydana decyzja w sprawie jednak nie uzyskała odpowiedzi. Sprecyzowała, że w okresie od 22 maja do 7 czerwca 2017 r. była na urlopie poza miejscem zamieszkania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Pismem z 7 maja 2018 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu poparł skargę podnosząc, że skarżąca nie była informowana o stanie postępowania, które w tym momencie uległo znacznemu przedłużeniu. Podkreślił także, że pomimo prowadzonego postępowania skarżąca miała prawo skorzystać z urlopu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Katowicach zarzucić naruszenia przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy k.p.a. odnoszące się do instytucji przywrócenia terminu do dokonania czynności, a w szczególności: Art. 58. § 1. W razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. § 2. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. § 3. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Art. 59. § 2. O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Spór w sprawie dotyczył kwestii, czy skarżąca wobec uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z [...] r. spełniła wymogi konieczne dla przywrócenia terminu do dokonania tej czynności, który upłynął bezskutecznie w dniu 19 czerwca 2017 r.. Należy podkreślić, że w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że przy ocenie braku winy jako przesłanki przywrócenia terminu należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności wymagany od strony należycie dbającej o swoje interesy przy prowadzeniu spraw. W konsekwencji o braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, zaś dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa wyklucza możliwość przywrócenia terminu. Chodzi przy tym o sytuacje wyjątkowe, nagłe i nieprzewidziane, które uniemożliwiły dokonanie czynności w terminie pomimo podjęcia starannych działań. Ponadto przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., sygn. akt II CKN 8/98, Lex nr 50679 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OZ 354/08). W tym kontekście Sąd w niniejszym składzie nie wyklucza możliwości uwzględnienia przebywania na urlopie poza miejscem zamieszkania jako okoliczności uzasadniającej przywrócenie terminu, przy czym zależy to od szczegółowych okoliczności konkretnego przypadku, biorąc pod uwagę, iż decydujące jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. W niniejszej sprawie skarżąca w spóźnionym odwołaniu od decyzji organu z [...] r. zawarła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wskazując jedynie, że przyczyną uchybienia terminowi była jej nieobecność w miejscu zamieszkania uniemożliwiająca jej odebranie i zaskarżenie w terminie. Podała przy tym, że o decyzji dowiedziała się dopiero 10 sierpnia 2017 r. Nie określiła przyczyny owej nieobecności pod wskazanym organowi administracji adresem. Dopiero w skardze napisała, że przebywała na urlopie, co oznacza, że organ administracji publicznej nie dysponował w dacie orzekania tą informacją. Tym samym w toku postępowania skarżąca nie uprawdopodobniła aby niezachowanie terminu było przez nią niezawinione, przez co organ nie dysponując żarnymi danymi nie mógł uwzględnić wniosku. Niezależnie od tego, że skarżąca nie wyjaśniła powodu swojej nieobecności, należy zwrócić uwagę, że postępowanie zostało wprawdzie wszczęte z urzędu, jednakże skarżąca o nim wiedziała. W związku z tym mogła i powinna liczyć się z możliwością skierowania do niej przez organ administracji jakiejkolwiek korespondencji w toczącej się sprawie, która będzie wymagała jej odpowiedzi w zakreślonym terminie. Nie powinno przy tym budzić wątpliwości, że prawdopodobieństwo otrzymania takiej korespondencji na wskazany przez skarżącą dzień wyjazdu, tj. 22 maja 2017 r. było stosunkowo duże, skoro od dnia wszczęcia postępowania do tego momentu upłynęło już blisko dwa miesiące. W konsekwencji, skarżąca planując dłuższy wyjazd, powinna była – dla ochrony swoich interesów w toczącym się postępowaniu ustanowić pełnomocnika, względnie pełnomocnika do doręczeń. Co najmniej zaś skarżąca winna była powiadomić organ prowadzący postępowanie o planowanej nieobecności i wskazać adres do doręczeń, biorąc pod uwagę, że przepisy prawa nakładają na organy administracji publicznej określone terminy załatwiania spraw, co ma szczególne znaczenie w kontekście zasady szybkości postępowania i niewątpliwie leży w interesie strony postępowania. Tymczasem z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby skarżąca podjęła jakąkolwiek z powyżej wskazanych czynności, która umożliwiłaby organowi administracji skuteczne doręczenie skarżącej kierowanej do niej korespondencji podczas jego nieobecności w miejscu zamieszkania. Powyższe świadczy zatem o niedochowaniu należytej staranności przez skarżącą w niniejszej sprawie i tym samym wyklucza brak winy w uchybieniu terminowi. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w którym akcentuje się, że samo przebywanie na urlopie nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu; strona należycie dbająca o swoje interesy, planując dłuższy pobyt poza miejscem, które wskazała jako adres do korespondencji powinna wskazać inny adres do korespondencji (pełnomocnika do doręczeń) bądź ustanowić pełnomocnika do zastępowania jej w toczącym się postępowaniu i w ten sposób zapobiec niekorzystnym skutkom, jakie wiążą się z uchybieniem terminu do dokonania określonych czynności procesowych (zob. m.in. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2885/05). Reasumując, należy stwierdzić, że okoliczności powołane przez skarżącą w niniejszej sprawie nie stanowią wyjątkowych i nagłych okoliczności, które uniemożliwiły skarżącej dochowanie uchybionego terminu i nie świadczą o dochowaniu przez skarżącą należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, co pozwalałoby organom administracji na przywrócenie terminu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.