III SA/Gl 491/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-10-28

Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnikowi przysługuje zwrot podatku akcyzowego od samochodu osobowego w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej, jeśli prawo rozporządzania samochodem jak właściciel przeszło na nabywcę przed jego wywozem z kraju?
Ratio decidendi
Podatnikowi nie przysługuje zwrot akcyzy od samochodu osobowego w przypadku dostawy wewnątrzwspólnotowej, jeśli przed wywozem samochodu z kraju utracił prawo do rozporządzania nim jak właściciel na rzecz nabywcy. Prawo do zwrotu akcyzy na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wymaga łącznego spełnienia warunków: nabycia prawa rozporządzania samochodem jak właściciel oraz dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej przez ten sam podmiot lub w jego imieniu. W przypadku sprzedaży samochodu, prawo rozporządzania nim przechodzi na nabywcę z chwilą zawarcia umowy sprzedaży, a niekoniecznie z chwilą fizycznego wydania towaru.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwrot akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów osobowych. Organy celne odmówiły zwrotu, uznając, że Spółka utraciła prawo do rozporządzania samochodami jak właściciel w momencie ich sprzedaży niemieckim kontrahentom i przekazania im dokumentów oraz fizycznego wydania pojazdów. Spółka kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że prawo własności miało przejść na nabywcę dopiero po rozładowaniu samochodów w Niemczech i że organizacja transportu przez nabywcę nie oznaczała utraty przez Spółkę prawa do rozporządzania towarem. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" sp. j. J. P., W. P w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. |Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w B. odmówił ""A"" Spółka jawna J. P., W. P. z siedzibą w B. (zwana dalej | |Spółką) zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów osobowych. | |Postępowanie poprzedzające wydanie tej decyzji zostało wszczęte na wniosek Spółki złożony do organu [...] r. W trakcie postępowania | |strona złożyła do akt: | |- oryginały faktur VAT UE sprzedaży samochodów kontrahentom niemieckiem, tj. firmie "B" z siedzibą w E., "C" z siedzibą w S., "D" z | |siedzibą w K. i "E" z siedzibą w B., | |- oryginały faktur VAT zakupu tych samochodów od "F" S.A. z wykazaną kwotą akcyzy, | |- oryginał oświadczenia nabywcy "B" z siedzibą w E. o zobowiązaniu się do dokonania wywozu samochodów poza terytorium Polski w terminie| |14 dni od daty zakupu, czyli odpowiednio od dnia [...] r., | |- oryginał oświadczenia nabywcy "C" z siedzibą w S. o zobowiązaniu się do dokonania wywozu samochodu poza terytorium Polski w terminie | |14 dni od daty zakupu, czyli odpowiednio od dnia [...] r., | |- oryginał oświadczenia nabywcy "D" z siedzibą w K. o tym, że podmiot ten odebrał i wywiózł określony samochód, | |- oryginał oświadczenia nabywcy "E" z siedzibą w B. o zobowiązaniu się do dokonania wywozu samochodów poza terytorium Polski w terminie| |14 dni od daty zakupu, czyli odpowiednio od dnia [...] r., | |- oryginały listów przewozowych [...], gdzie w polu nr 1 "Nadawca" wpisano ""A" J. P., W. P. SPÓŁKA JAWNA [...] B., ul. [...] "G" [...] K., ul | |[...]", a w polu nr 22 "Podpis i stempel nadawcy" widnieje pieczątka ""A" [...] K. ul. [...][...] A. N." i nieczytelny podpis, | |- oświadczenie z dnia [...]r., z którego wynika, że samochody zostały odebrane przez firmy niemieckie "własnym transportem i na własny | |koszt, to znaczy, że nasza firma nie była zleceniodawcą transportu i nie posiadamy tym samym żadnych dokumentów dotyczących | |transportu". | |Do stanu faktycznego wynikającego z wymienionych tu dokumentów organ pierwszej instancji zastosował art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 | |grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. Nr 3 poz. 11) w brzmieniu: Podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem| |osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju | |zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego | |imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w | |terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. | |Stwierdził zatem, że Spółka nie spełnia wymogów do uzyskania zwrotu akcyzy, ponieważ w chwili wywozu samochodów za granicę nie | |dysponowała już prawem rozporządzania nimi jak właściciel, co oznacza, że nie dokonywała dostawy wewnątrzwspólnotowej (przemieszczenia | |samochodów osobowych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego). Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika bowiem,| |że to niemiecki kontrahent nabył na terenie Polski prawo dysponowania samochodami jak właściciel, co nastąpiło z chwilą odbioru | |samochodów w salonie sprzedaży (w tym zakresie organ powołał art. 535 w zw. z art. 348 kodeksu cywilnego) i to w jego imieniu firma | |przewozowa dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej. | |Oprócz wymienionych tu już przepisów prawa Naczelnik Urzędu Celnego powołał w swej decyzji: | |- art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz.U. z 2005 r. Nr 8, oz. 60 ze zm.) – | |dalej określana jako "O.p.", | |- § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U. Nr 32, poz.| |246) – określanego dalej jako "rozporządzenie wykonawcze". | |W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Spółki zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie: | |- art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie dokonanej przez Spółkę dostawy towarów za wewnątrzwspólnotową dostawę | |towarów, | |- art. 107 ust. 1, 3 i 4 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie, że Spółka spełnia przesłanki do otrzymania zwrotu akcyzy, | |- § 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez nieuznanie dokumentów dostarczonych przez podatnika jako potwierdzających dokonanie | |wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. | |Zdaniem pełnomocnika w sprawie doszło do dokonania przez Spółkę wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o| |podatku akcyzowym i jest ona podmiotem, który tej dostawy dokonał. W momencie dokonywania dostawy Spółka posiadała prawo dysponowania | |towarem jak właściciel, niemiecki kontrahent zajął się jedynie kwestią organizowania i finansowania transportu, a więc czysto | |technicznie zajął się transportem towaru. Okoliczność, że towar załadowano w K. na samochody zorganizowane przez nabywcę nie powinna | |mieć dla sprawy znaczenia. | |Dalej podniósł, że w ustnych negocjacjach z kontrahentem postanowiono, że własność samochodów przejdzie na ich nabywcę z chwilą ich | |rozładowania z platformy w Niemczech. Fakt, że postanowienia takiego nie zawarto na piśmie nie oznacza, że go nie było. W tym zakresie | |można uzupełnić postępowanie dowodowe w drodze przesłuchania kontrahentów. Istnienie tego postanowienia potwierdza zapis w dokumentach | |przewozowych, zgodnie z którym nadawcą towaru była Spółka. W sytuacji tej, co dalej podniesiono w odwołaniu, zastosowanie znajdują | |postanowienia Konwencji sporządzonej w Genewie 19 maja 1956 r. o umowie międzynarodowego przewozu drogowego (CMR) (Dz.U z 1962 r. Nr | |49, poz. 238). Wskazując dalej na zapisy konwencji zawarte w art. 4, art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 | |stwierdził, że normy te wskazują jednoznacznie na to, że stanowisko organu podatkowego, jakoby w chwili wywozu towaru Spółka nie | |posiadała już prawa dysponowania nim jak właściciel było błędne. | |Decyzją odwoławczą z [...] r., nr [...] , Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. | |Dokonując wykładni art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym organ odwoławczy uznał, że zwrot akcyzy jest możliwy wobec podmiotu, | |który spełnia łącznie następujące przesłanki: | |- posiada prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, | |- dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym | |samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju. | |Dostawa ta może być również realizowana przez inny podmiot, jeżeli jest realizowana w imieniu podmiotu, który posiada prawo | |rozporządzania samochodem jak właściciel. Prawo rozporządzania samochodami jak właściciel Spółka utraciła w momencie wydania towaru | |kontrahentowi, co miało miejsce [...] r., [...] r. [...] r., [...] r. w salonie sprzedaży w K.. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał na art.| |535 i art. 348 k.c. twierdząc przy tym, że z wydaniem towaru łączy się istotny skutek dokonania sprzedaży polegający na nabyciu przez | |kupującego prawa rozporządzania rzeczą jak właściciel i na nabywcę przechodzą korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz ryzyko utraty | |lub uszkodzenia rzeczy. Chwilą decydująca o nabyciu prawa rozporządzania rzeczą jak właściciel jest co do zasady wydanie towaru. Organ | |podkreślił przy tym, że sama strona oświadczyła w piśmie z [...] r., że samochody zostały odebrane przez kontrahentów własnym transportem| |i na własny koszt, że sama nie była zleceniodawcą transportu i nie ma żadnych dokumentów dotyczących transportu. | |Na temat wywodów dotyczących treści listu przewozowego oraz regulacji zawartych w Konwencji CMR organ odwoławczy stwierdził, że | |decydujące znaczenie dla ustalenia kto ma prawo rozporządzać przesyłką ma art. 12 Konwencji CMR, który wskazuje tu na nadawcę, chyba że| |drugi egzemplarz listu przewozowego został wydany odbiorcy lub odbiorca skorzystał z prawa przewidzianego w art. 13 ust. 1, czyli | |zażądał od przewoźnika wydania za pokwitowaniem listu przewozowego oraz towaru po przybyciu towaru do miejsca przeznaczenia, od tej | |chwili prawo rozporządzania przesyłka przysługuje jedynie odbiorcy. Art. 4 Konwencji CMR stanowi, co dalej podniósł organ odwoławczy, | |że list przewozowy jest dowodem zawarcia umowy przewozu, a art. 9, że w braku przeciwnego dowodu jest on dowodem zawarcia umowy, | |warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Nie można zatem listu przewozowego uznać za wyłączny dowód zawarcia umowy | |przewozu, tym bardziej, że jego treść jest sprzeczna z oświadczeniem strony o tym, że nie zlecała transportu towaru i nie posiada | |żadnych dokumentów dotyczących transportu. | |W związku z tym organ przyjął, że załączonego do wniosku listu przewozowego CMR nie można uznać za wyłączny dowód zawarcia umowy | |przewozu, a tym samym określenia stron umowy, gdyż z ustalonego stanu faktycznego wynika, że list ten zawiera sprzeczne ze sobą dane | |nadawcy przesyłki oraz że zlecenie przewozowe pochodziło od innego podmiotu (odbiorcy) niż ten, który został wskazany w liście | |przewozowym jako nadawca. | |W skardze do Sądu pełnomocnik Spółki powtórzył zarzuty zawarte uprzednio w odwołaniu o naruszeniu: | |- art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie dokonanej przez spółkę dostawy towarów za wewnątrzwspólnotową dostawę | |towarów, | |- art. 107 ust. 1, 3 i 4 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie, że spółka spełnia przesłanki do otrzymania zwrotu akcyzy, | |- § 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez nieuznanie dokumentów dostarczonych przez podatnika jako potwierdzających dokonanie | |wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów | |wraz z ich uzasadnieniem. | |Dodał też następne zarzuty o naruszeniu: | |- art. 14 i 15 Konwencji CMR poprzez ustalenie, że to odbiorca z chwilą wydania samochodu przewoźnikowi nabył uprawnienie do | |rozporządzania towarem jak właściciel, | |- art. 180 § 1 O.p. poprzez niedopuszczenie w sprawie jako dowodu oświadczenia skarżącej o treści ustnej umowy z kontrahentem co do | |momentu przejścia na nabywcę własności samochodu, | |- art. 187 O.p. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie dotyczącym zebrania i rozpatrzenia całego | |materiału dowodowego, | |- art. 191 O.p. poprzez niedokonanie oceny całego materiału dowodowego. | |Uzasadniając te zarzuty stwierdził, że Spółka wyjaśniła organowi odwoławczemu, że zawarła z niemieckim kontrahentem ustną umowę, | |zgodnie z którą prawo własności samochodu przeszło na ich nabywcę z chwilą jego rozładowania z platformy. Dalej podniósł, że art. 74 | |ust. 2 k.c. zezwala w takiej sytuacji na możliwość skorzystania z przesłuchania świadków, jeśli strony wspólnie wyrażą na to zgodę, na | |co Spółka oraz jej kontrahent wskazywali. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym kierunku stanowi naruszenie art. | |180 O.p., ponadto, wykazanie zawarcia takiej umowy pozwoliłoby na stwierdzenie, że art. 454 k.c. nie ma tu zastosowania, ponieważ | |miejsce spełnienia świadczenia zostało określone przez kontrahentów jako siedziba niemieckiego kontrahenta. | |Raz jeszcze wskazał, że treść przepisów art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 1 Konwencji CMR świadczy o tym, że to nadawca jest uprawnionym do| |rozporządzania towarem jak właściciel. | |Podniósł również sprzeczność w uzasadnieniu decyzji polegającą na tym, że z jednej strony organ stwierdził, że listu przewozowego | |strona nie okazała w tej sprawie, a z drugiej poddał go ocenie z wnioskiem końcowym, że wynikają z niego sprzeczne dane co do nadawcy | |oraz że zlecenie pochodziło od innego podmiotu, niż ten, który został wskazany w liście przewozowym jako nadawca. | |Dyrektor Izby Celnej wnosił o oddalenie skargi. Podtrzymał swe stanowisko dotychczas wyrażone w sprawie i dla jego poparcia powołał | |wyrok WSA w Krakowie o sygn. III SA/Kr 1253/09. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko; | |Skarga Spółki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. | |Art. 107 ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji, wskazuje komu i pod jakimi | |warunkami przysługuje zwrot akcyzy od samochodu osobowego podlegającego wewnątrzwspólnotowej dostawie. Jego treść jest następująca: | |Podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo | |eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza| |została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na | |wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu | |tego samochodu osobowego. | |Warunki jakie ustawodawca sformułował w tym przepisie, odnoszą się do: samochodu, do podmiotu ubiegającego się o zwrot akcyzy i do | |samego wniosku. | |Te dotyczące samochodu polegają na tym, że musi to być samochód osobowy, niezarejestrowany wcześniej na terytorium kraju zgodnie z | |przepisami o ruchu drogowym, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju i podlegający wewnątrzwspólnotowej dostawie. | |Podmiot ubiegający się o zwrot akcyzy musi być tym podmiotem, który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, i który | |dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej lub w jego imieniu dostawa jest realizowana, ponadto, zgodnie z ust. 3 art. 107, podmiot ten | |powinien posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej. | |Wniosek musi być złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego, w terminie roku od dnia dokonania dostawy; dalsze jego warunki | |wynikają z art. 107 ust. 4 oraz z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od | |samochodu osobowego (Dz.U. Nr 32, poz. 246). | |Jest w tej sprawie bezsporne, że warunki dotyczące samochodu i wniosku (w tym zakresie, że samochody zostały przemieszczone) zostały | |spełnione, co otwiera drogę do rozstrzygania czy podmiot, który wystąpił z takim wnioskiem, jest tym, któremu zwrot akcyzy przysługuje.| |Rozstrzygając tę kwestię trzeba zwrócić uwagę na to, że z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wynikają dwa warunki kierowane do | |podmiotu, które muszą być spełnione łącznie: podmiot który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, i który dokonuje | |dostawy wewnątrzwspólnotowej (równorzędnie traktowana jest sytuacja, gdy dostawa ta jest realizowana przez inny podmiot, ale w imieniu | |tego, który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel). Konieczność łącznego spełnienia tych warunków wynika z prostej | |wykładni językowej, użycia spójnika "i", a więc musi to być podmiot, który nabył wspomniane tu prawo i dysponuje nim dokonując dostawy.| |Gdyby wykluczyć konieczność łącznego spełnienia tych warunków przyjęlibyśmy, że zwrot akcyzy może przysługiwać temu, kto nabył prawo | |rozporządzania samochodem jak właściciel, ale nigdy nie dokonał jego dostawy wewnątrzwspólnotowej, bądź temu, kto nigdy nie nabył | |takiego prawa, ale przemieścił samochód na terytorium innego państwa członkowskiego, co w oczywisty sposób pozostaje w sprzeczności z | |instytucją zwrotu akcyzy. | |Skarżąca Spółka bez wątpienia nabyła w pewnym momencie prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, co nastąpiło w drodze kupna tego| |samochodu od "F" S.A. Pozostaje zatem odpowiedzieć na pytanie czy dysponowała tym prawem w chwili dokonywania dostawy | |wewnątrzwspólnotowej samochodów, czy też prawem tym dysponował już inny podmiot, a ściślej jej niemiecki kontrahent, jak twierdzą | |organy podatkowe. Trzeba zatem wyjaśnić znaczenie terminu nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, którego sam | |ustawodawca nie zdefiniował, a można to zrobić już przez sam fakt odniesienia go do pojęcia przeniesienia prawa własności, które jest | |zdefiniowane, a którego ustawodawca nie zastosował i wyprowadzić stąd wniosek, że chodzi tutaj o każdą czynność, której skutkiem będzie| |możliwość faktycznego dysponowania samochodem w sposób i w zakresie przypisanym właścicielowi, nawet jeśli nie nastąpi przeniesienie | |prawa własności; będzie nim bez wątpienia sprzedaż i zamiana. Używając podobnego terminu przeniesienie prawa do rozporządzania towarem | |jak właściciel w art. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) ustawodawca wyjaśnił, | |że jest nim również: przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej, przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za | |odszkodowanie, wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas | |określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń | |przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione, itd. Wszystko to pozwala stwierdzić,| |że w pojęciu nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel chodzi nie o szczególny rodzaj czynności prawnej, lecz o skutek w | |postaci nabycia prawa rozporządzania samochodem w sposób i w zakresie przypisanym właścicielowi (porównaj w tym zakresie: Janusz | |Zubrzycki w "Leksykon VAT", tom I strona 27, Wydawnictwo UNIMEX, rok 2009). Jest wiele czynności, które mogą do takiego skutku | |doprowadzić, a wybór jednej z nich nakazuje badanie, czy skutek ten został osiągnięty z zastosowaniem reguł odnoszących się do danej | |czynności. | |Organy podatkowe uznały, że skarżąca Spółka, przed przemieszczeniem samochodów na terytorium innego państwa członkowskiego, wyzbyła się| |prawa rozporządzania towarem jak właściciel, ponieważ sprzedała samochód niemieckiemu kontrahentowi. I to ustalenie Sąd uznaje za | |prawidłowe, choć z nieco innym uzasadnieniem. Trzeba tu bowiem zwrócić uwagę na to, że umowa sprzedaży jest umową konsensualną, co | |oznacza, że dochodzi do skutku tylko poprzez samo złożenie oświadczenia woli. Wydanie towaru, co tak mocno akcentują organy podatkowe w| |tej sprawie, nie jest konieczną przesłanką jej zawarcia, lecz wykonaniem zawartej umowy. Wystawienie z kolei faktury VAT, co strona | |skarżąca uczyniła, jest, zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stwierdzeniem dokonania sprzedaży. Oczywiście, | |w niniejszej sprawie także wydanie towaru nastąpiło przed jego przemieszczeniem, co wzmacnia tezę o wyzbyciu się przez skarżącą Spółkę | |prawa rozporządzania towarem w tym sensie, że wyzbyła się i prawa, i faktycznej możliwości rozporządzania towarem. Podkreślić jednak | |trzeba, że art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym główny nacisk kładzie na nabycie prawa rozporządzania towarem. | |Teoretycznie jest możliwe zawarcie umowy z warunkiem, że prawo własności towarów przejdzie na jego nabywcę dopiero po jego rozładowaniu| |w Niemczech, ku czemu podstawy stwarza art. 155 § 2 k.c. Warunkiem jest traktowanie przedmiotu sprzedaży jako rzeczy co do tożsamości | |oznaczonej, co również byłoby możliwe w tym przypadku, ale też wyłączenie rozporządzającego skutku umowy sprzedaży prowadzi do rozbicia| |tej czynności na dwie odrębne, kolejne czynności prawne. Najpierw zawierana jest umowa zobowiązująca do przeniesienia własności, a | |później umowa rozporządzająca, przenosząca własność. Wymaga to wyraźnej klauzuli zawartej w umowie. | |Postępowanie w przedmiocie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego w sensie dowodowym oparte jest w całości na dowodach z dokumentów. Art.| |107 tej ustawy w ust. 2 i 3 jako warunek zwrotu akcyzy stawia dysponowanie przez wnioskodawcę dokumentami. Katalog tych dokumentów nie | |jest zamknięty, ale w każdym przypadku warunkiem uzyskania zwrotu akcyzy jest przedstawienie dowodu z dokumentów. Takie same wymagania | |wynikają z przepisów rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Skoro, jak to już zostało uzasadnione, warunkiem otrzymania zwrotu akcyzy | |jest łączne spełnienie warunków: nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel i dysponowanie tym prawem w trakcie | |przemieszczania samochodu, to należy stwierdzić, że tylko tak dokonana dostawa wewnątrzwspólnotową uzasadnia uzyskania zwrotu akcyzy i | |tak dokonaną dostawę wnioskodawca obowiązany jest udowodnić dowodami z dokumentów. Jeśli zatem strona skarżąca twierdzi, że sprzedaż | |samochodów niemieckim kontrahentom dokonana została w taki sposób, że wywarła tylko skutek zobowiązujący, co było warunkiem zachowania | |przez nią prawa rozporządzania samochodami jak właściciel, to powinna to udowodnić dowodem z dokumentu. Z dokumentów zebranych w | |sprawie nic takiego nie wynika. Wręcz przeciwnie, z treści poszczególnej faktury VAT wynika fakt dokonania sprzedaży i tak też należy | |ją traktować zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Podatnicy, o których mowa w art. 15, obowiązani są wystawić| |fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży ...). Nie ma w tym postępowaniu miejsca na dowody z| |zeznań stron czy świadków, czego domaga się skarżąca Spółka i jest to sposób postępowania zrozumiały z uwagi na fakt, iż jedna ze stron| |czynności, która ma być przyczyną zwrotu akcyzy z reguły ma siedzibę lub miejsce zamieszkania za granicą. Nie ma tu zastosowania art. | |74 § 2 k.c., ponieważ postępowanie podatkowe nie jest prowadzone według przepisów kodeksu cywilnego, a już poza tym względami przepis | |ten znajduje zastosowanie w sporze pomiędzy stronami czynności prawnej, a więc nie w postępowaniu podatkowym. | |W niniejszej sprawie podstawą do dokonania ustaleń na temat przemieszczenia samochodów na terytorium innego państwa członkowskiego jest| |przede wszystkim wyjaśnienie strony skarżącej z dnia [...] r., zgodnie z którym samochody został odebrane przez kontrahentów niemieckich | |własnym transportem i na własny rachunek, a skarżąca Spółka nie była zleceniodawcą transportu. Miało to potwierdzenie również we | |wcześniejszych oświadczeniach nabywców samochodów, z których wynika, że to właśnie oni wywiozą lub wywieźli zakupione samochody w | |określonym czasie. Analiza innych dokumentów, tj. listów przewozowych CMR nie prowadzi do odmiennych wniosków, ponieważ, jak zauważył | |organ odwoławczy, zgodnie z art. 9 Konwencji CMR list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy tylko wówczas, gdy brak jest przeciwnych | |dowodów. Takimi przeciwnymi dowodami są oświadczenia strony skarżącej i kontrahentów niemieckich. Nie ma zatem żadnych podstaw | |dowodowych do przyjęcia, że przemieszczenia poszczególnego samochodu na terytorium Niemiec dokonała strona skarżąca. Ustalenia organów | |podatkowych, że nadawcą był określonych kontrahent niemiecki są w tej kwestii uzasadnione. | |Wracając w tym momencie do wcześniej postawionej tezy, w myśl której zwrot akcyzy od samochodu podlegającego wewnątrzwspólnotowej | |dostawie na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym jest możliwy w stosunku do podmiotu, który nabył prawo rozporządzania | |nim jak właściciel i dysponuje nim dokonując dostawy, należy uznać, że warunki te nie zostały spełnione przez stronę skarżącą, a zatem | |decyzja o odmowie zwrotu akcyzy jest zgodna z prawem. | |Sąd nie uznał zatem zasadności zawartego w skardze zarzutu naruszenia przez organy podatkowe art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym | |poprzez nieuznanie dokonanej przez podatnika dostawy towarów za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji| |wynika, że fakt przemieszczenia samochodu na terytorium innego państwa członkowskiego został przyjęty przez organy podatkowe, a zatem, | |że podlegał on wewnątrzwspólnotowej dostawie, z tym, że nie przez skarżącą Spółkę, co jest ustaleniem prawidłowym. | |Nie można też uwzględnić zarzutu naruszenia art. 107 ust. 1, 2 i 3 ustawy o podatku akcyzowym wskutek nieuznania strony skarżącej za | |uprawnioną do zwrotu akcyzy. Sąd uzasadnił, dlaczego strona skarżąca nie spełnia warunków do otrzymania akcyzy na tej podstawie | |prawnej. | |To samo należy odnieść do zarzutu naruszenia § 2 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów do ustawy o podatku akcyzowym. Dokumenty| |dostarczone przez stronę skarżącą nie dają podstaw do zastosowania art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. | |Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 14 i art. 15 Konwencji CMR. Pojęcie "uprawnienie do rozporządzania towarem", które zostało | |użyte w tych przepisach, nie może być uznane za tożsame z pojęciem "prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel" zawartym w| |art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Z art. 12 w zw. z art. 9 Konwencji CMR wynika, że uprawnienie do rozporządzania towarem | |posiada nadawca, czyli podmiot tylko formalnie wpisany w dokumencie przewozowym jako nadawca, gdy brak dowodu przeciwnego. Tak | |określony nadawca nie zawsze będzie podmiotem uprawnionym od strony materialnej, czyli takim, który będzie posiadał prawo | |rozporządzania towarem jak właściciel. W tej sprawie Spółka utraciła takie prawo materialne po wystawieniu faktur VAT i wydaniu | |samochodów przewoźnikowi, a nadawcą okazał się poszczególny kontrahent niemiecki. | |Zarzuty naruszenia art. 187 i art. 191 O.p. również nie mogły zostać uwzględnione. Sąd wykazał, że organy podatkowe nie miały obowiązku| |przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, stron; dokonały zatem oceny całego materiału dowodowego przewidzianego przepisami ustawy o | |podatku akcyzowym i przedstawionego przez podmiot wnioskujący o zwrot akcyzy, na którym ciąży obowiązek przedstawienia dowodów z | |dokumentów. | |Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami| |administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło