III SA/Gl 491/25

WyrokWSA w Gliwicach2026-01-19

Skład orzekający: Krzysztof Wujek, Dorota Fleszer, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca tryb udzielania i rozliczania dotacji oświatowych może nakładać obowiązki wykraczające poza delegację ustawową zawartą w art. 38 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, w szczególności dotyczące stosowania zasad ustawy o rachunkowości przez jednostki nieobjęte jej zakresem?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały w zakresie, w jakim nakłada ona obowiązek stosowania zasad ustawy o rachunkowości na podmioty nieobjęte zakresem tej ustawy, gdyż przekracza to delegację ustawową z art. 38 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Pozostałe zarzuty dotyczące trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu kontroli prawidłowości ich wykorzystania zostały oddalone jako mieszczące się w granicach delegacji ustawowej i nie naruszające prawa.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, prowadząca niepubliczną szkołę w Żorach, zaskarżyła uchwałę Rady Miasta Żory z dnia 6 marca 2025 r. nr 170/XII/25 dotyczącą trybu udzielania i rozliczania dotacji oświatowych oraz trybu kontroli ich wykorzystania. Skarga zawierała zarzuty naruszenia przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz innych aktów prawnych, w szczególności dotyczące ograniczeń w prawie do dotacji, obowiązków dokumentacyjnych i kontrolnych nałożonych na jednostki oświatowe.
Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta Żory w zakresie § 2 ust. 7 oraz § 3 ust. 8 pkt 1 co do słów "zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o rachunkowości oraz"; w pozostałym zakresie oddalił skargę; zasądził od Rady Miasta Żory na rzecz strony skarżącej kwotę 780 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. S. i D. B. na uchwałę Rady Miasta Żory z dnia 6 marca 2025 r. nr 170/XII/25 w przedmiocie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji z budżetu gminy dla jednostek oświatowych prowadzonych przez osoby fizyczne i osoby prawne inne niż jednostka samorządu terytorialnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie § 2 ust 7, § 3 ust 8 pkt 1 co do słów "zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o rachunkowości oraz", 2. w pozostałym zakresie skargę oddala, 3. zasądza od Rady Miasta Żory na rzecz strony skarżącej kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z 22 kwietnia 2025 r. J. S. i D. B. – dalej strona skarżąca złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Żorach z dnia 6 marca 2025 roku nr 170/XII/25 w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu Miasta Żory publicznym i niepublicznym placówkom wychowania przedszkolnego, szkołom i placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne inne niż jednostka samorządu terytorialnego oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (dalej: uchwała). W skardze zarzucili: 1) naruszenie art. 34 ust. 2 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie § 2 ust. 5 uchwały poprzez ograniczenie prawa do otrzymania dotacji na tych uczniów jednostki oświatowej, którzy zostali do niej przyjęci po pierwszym dniu roboczym miesiąca w sytuacji, gdy dotacja jest wypłacana na każdego ucznia będącego w danym miesiącu uczniem jednostki oświatowej, a więc także ucznia przyjętego do szkoły i do niej uczęszczającego od innego dnia, niż pierwszy dzień roboczy danego miesiąca; 2) naruszenie art. 34 ust. 2 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie § 2 ust. 7 uchwały poprzez ograniczenie liczby uczniów wykazywanych w miesięcznej informacji o liczbie uczniów do wartości liczby uczniów wynikającej z rozporządzenia rninistra właściwego do spraw oświaty i wychowania, określającego sposób podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego, podczas gdy wysokość otrzymanej kwoty potrzeb oświatowych oraz liczba wykazanych uczniów na potrzeby naliczenia tej kwoty są irrelewantne dla wysokości otrzymywanej przez skarżących dotacji oświatowej; 3) naruszenie art. 177 ustawy Prawo oświatowe w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie § 2 ust. 9b uchwały poprzez ustalenie, że określenie liczby godzin wsparcia winno nastąpić w oparciu o przepisy rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli, wydanego na podstawie art. 111 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, podczas gdy przepisy przedmiotowego rozporządzenia nie mają zastosowania do niepublicznych jednostek systemu oświaty, a uchwała Rady Miasta Żory nie może rozciągać stosowania przepisów rozporządzenia wbrew woli ustawodawcy wyrażonej w przepisach rangi ustawowej; 4) naruszenie art. 34 ust. 1 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych i art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych w zakresie § 2 ust. 13 pkt 1 i 2 uchwały poprzez ustalenie, że możliwe jest przekazanie części dotacji za dany rok budżetowy w kolejnym roku budżetowym, ponadto poprzez ustalenie, że dotacja podlega zwrotowi, gdy jest wyższa od należnej podczas, gdy terminy wypłaty określa ustawa i terminem nieprzekraczalnym przekazania ostatniej transzy dotacji jest 15 grudnia danego roku budżetowego, a ponadto ewentualne pobranie dotacji w nadmiernej wysokości wymaga wszczęcia i przeprowadzenia postępowania administracyjnego w tym zakresie, nadto ustawa nie wyróżnia przesłanki zwrotu dotacji z powodu jej wypłacenia w kwocie wyższej od należnej; 5) naruszenie art. 34 ust. 1 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie § 2 ust. 23 uchwały poprzez ustalenie, że dotacja nie jest przekazywana, gdy wpis do ewidencji danej jednostki oświatowej stracił aktualność w myśl art. 168 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, podczas gdy ustawodawca nie posługuje się pojęciem aktualności wpisu. Nadto nie jest możliwe określenie przypadku jaki miała na myśli Rada Miasta Żory wprowadzając przesłankę wypłaty dotacji. Zdaniem strony skarżącej § 2 ust. 23 uchwały narusza art. 36 ust. 7 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, który określa krąg jednostek wobec których możliwe jest wstrzymanie wypłaty dotacji. Nadto uchwała Rady Miasta Żory nie przewiduje trybu, w jakim miałoby nastąpić stwierdzenie, że dotacja nie podlega przekazaniu, 6) naruszenie art. 60 i 67 ustawy o finansach publicznych w zw. z art. 81b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 36 ust. 5 i art. 38 ust 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie § 3 ust. 1 uchwały poprzez ograniczenie prawa do złożenia korekty rozliczenia dotacji do 25 stycznia roku następującej po roku otrzymania dotacji w sytuacji, gdy przepisy ustawy przewidują 5-letni temin do złożenia korekty rozliczenia dotacji. 7) naruszenie art. 36 ust. 2 w zw. z art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie § 3 ust. 2 uchwały poprzez przyjęcie, że organ dotujący ma prawo do domagania się od organu prowadzącego jednostkę oświatową złożenia wyjaśnień lub korekty, co do złożonego roziczenia dotacji, gdy to uprawnienie organu dotującego nie znajduje oparcia w przepisach prawa; 8) naruszenie art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie § 3 ust. 8 pkt 1 i 2 poprzez wskazanie, że organ prowadzący jednostkę oświatową jest zobowiązany do prowadzenia dokumentacji finasowej i księgowej podczas, gdy ustawa ta nie ma zastosowania do Skarżących, ponadto nieuprawnione nakazanie podmiotowi prowadzącemu jednostkę oświatową zamieszczania opisu wydatku na dokumencie wraz ze wskazaniem przeznaczenia wydatku, 9) naruszenie art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie § 4 ust. 5 uchwały poprzez przyznanie organowi kontrolującemu możliwości powiadamiania telefonicznie o terminie i zakresie kontroli, 11) naruszenie art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie § 4 ust. 8 pkt 3 i 4 uchwały poprzez przyjęcie, że osoby kontrolujące mają prawo żądać od jednostki kontrolowanej dokumentów, jak również dokonania obliczeń i zestwawień podczas, gdy kontrolę przeprowadzają kontrolujący i to oni wykonują kserokopię dokumentów przy wykorzystaniu swoich urządzeń technicznych, jak również dokonują czynności polegających na obliczeniach i tworzeniu zestawień; 12) naruszenie art. 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zakresie § 4 ust. 9 pkt. 2, 3 i 4 uchwały poprzez przyjęcie, że podmiot kontrolowany ma obowiązek na żądanie kontrolujących wykonania kopii dokumentów, jak również wykonania obliczeń i zestawień podczas, gdy kontrolę przeprowadzają kontrolujący i to oni ewentualnie wykonują kserokopię dokumentów przy wykorzystaniu swoich urządzeń technicznych, jak również samodzielnie podejmują działania związane z analizą przedłożonej do kontroli dokumentacji, w tym czynności polegające na obliczeniach i tworzeniu zestawień. W konsekwencji postawionych zarzutów strona skarżąca wniosła o: stwierdzenie nieważności zakwestionowanych postanowień uchwały i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Żory wniosła o odrzucenie skargi względnie jej oddalenie i przyznanie organowi kosztów postępowania sądowego. Stwierdziła, iż strona skarżąca nie wykazała istnienia interesu prawnego uzasadniającego wniesienie skargi co winno skutkować jej odrzuceniem. W szczególności nie wykazała konkretnego, indywidualnego uprawnienia wynikającego z normy prawa materialnego naruszonego zaskarżoną uchwałą. Jakkolwiek w treści skargi stwierdziła, że działa na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, to jednak w żaden sposób nie wykazano, jakie konkretne uprawnienia i z jakich przepisów prawa się wywodzące, miałyby zostać naruszone zaskarżonymi postanowieniami uchwały. Niezależnie od powyższego Rada Miasta stwierdziła, iż nie jest zasadny zarzut z pkt 1 skargi. Zobowiązanie podmiotu prowadzącego niepubliczną szkołę do złożenia informacji miesięcznej o liczbie uczniów według stanu na 1 dzień miesiąca mieści się w granicach upoważnienia z art. 38 ust.1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Wysokość dotacji uzależniona jest od rzeczywistej liczby uczniów przedszkola niepublicznego stąd jednostka samorządu terytorialnego, aby mogła realizować zadania oświatowe, musi mieć wiedzę odnośnie faktycznego stanu liczbowego uczniów. Nadto na uczniów przyjętych do szkoły po pierwszym roboczym dniu miesiąca, dotacja wypłacona zostanie w następnym miesiącu. Niezasadnym jest takż zdaniem Rady Miasta zarzut opisany w pkt 2 skargi. Jak wynika z treści rozporządzenia MEN z dnia 18 grudnia 2024 r. w sprawie sposobu podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego w roku 2025 w tymże akcie prawnym brak jest regulacji, które określałyby liczbę uczniów szkoły na których przysługuje dotacja. W efekcie jakkolwiek w kwestionowanym zapisie uchwały, faktycznie odwołano się do ww. rozporządzenia to jednak nie prowadzi to do ograniczenia liczby liczby uczniów poszczególnych placówek oświatowych w tym prowadzonej przez stronę skarżącą wykazywanych w comiesięcznej informacji o liczbie uczniów. Za niezasadny uzano zarzut opisany w pkt 3 skargi albowiem zapis § 2 ust.9b uchwały mieści się w zakresie trybu udzielania dotacji, wskazuje wyłącznie jak rozumieć pojęcie godziny wsparcia. Nastąpiło to z tej przyczyny, że w przepisach rozporządzenia z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i nie został określony czas trwania zajęć rewalidacyjnych. Także za chybiony uznano zarzut opisany w pkt 4 skargi uznając, że przepis art. 34 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych przewiduje prawo do korygowania liczby uczniów objętych dotacją stosownie do poziomu ich uczestnictwa w obowiązkowych zajęciach. Konsekwencją takiej korekty będzie zmiana dotacji na następny miesiąc co oznacza, iż sporny zapis mieści się w pojęciu tryby udzielania dotacji. Za niezasadny uzano zarzut opisany w pkt 5 skargi podnosząc, że wykreślenie w trybie art. 169 prawa oświatowego wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej na podstawie art. 168 ust. 1 ww. ustawy powoduje skutek jakim iest likwidacja szkoły lub placówki lub też jest następstwem niepodjęcia lub zaprzestania działalności przez powyższe podmioty. W konsekwencji z wykreśleniem z ewidencji wiąże się ustanie działalności szkoły lub placówki oświatowej co oznacza oczywistą przeszkodę w przekazaniu takiej placówce dotacji. Także za chybiony uznano zarzut opisany w pkt 6 skargi podnosząc, iż określenie terminu zgłaszania korekty danych stanowiących rozliczenie dotacji zawiera się w delegacji ustawowej z art. 38 ust.1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych jako dotyczące ustalenia trybu rozliczenia dotacji . Za niezasadny uznano zarzut naruszenia opisany w pkt 7 skargi. Stwierdzono, iż w delegacji ustawowej z art. 38 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych mieści się upoważnienie organu kontrolującego do żądania ustnych, pisemnych wyjaśnień. Także za chybiony uznano zarzut opisany w pkt 8 skargi. Wskazano, iż obowiązek stosowania się do zasad wynikających z ustawy o rachunkowości odnosi się wyłącznie do środków finansowych otrzymanych w ramach dotacji. Nie nakłada zatem obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych przez podmioty, na które taki obowiązek w zakresie całej ich działalności nie został nałożony przepisami ustawy o rachunkowości. Powyższe wymagania mieszczą się w sferze trybu rozliczenia dotacji. Podobnie za chybiony uznano zarzut co do dokonywania na dokumentach księgowych opisów przeznaczenia wydatku uznając, iż stanowi to o rzetelnym rozliczaniu dotacji. Także za niezasadny uznano zarzut opisany w pkt 9 skargi. Zaznaczono, iż kwestia sposobu powiadomienia o terminie kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania dotacji, w tym telefonicznego została pozostawiona przez ustawodawcę do ustalenia w uchwale organowi stanowiącemu jednostki samorządu terytorialnego. Podobnie za chybiony uznano zarzut opisany w pkt 10 skargi. Stwierdzono, iż zapis uchwały dopuszczający możliwość przeprowadzenia kontroli w siedzibie organu dotującego mieści się w trybie jej przeprowadzania. Także za chybiony uznano zarzut opisany w pkt 11 i 12 skargi. Stwierdzono, iż regulacja nakaładająca na podmiot kontrolowany obowiązek dokonywania kopii dokumentów wykonywania obliczeń i zestawień mieści się w trybie przeprowadzania kontroli. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie w części. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Natomiast według art. 3 § 2 pkt 6 tej ustawy, także na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 i 4 dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2025r. poz. 1153) - dalej u.s.g., sąd administracyjny tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa, uprawniony jest do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. Granicą nieważności uchwały jest zatem ustalenie, że doszło do istotnego naruszenia prawa, co ma miejsce w szczególności w razie podjęcia uchwały przez organ niewłaściwy, braku podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwego zastosowania przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały lub naruszenia procedury jej uchwalenia. Oceniając powyższą sprawę Sąd w pierwszej kolejności odnosząc się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę wyjaśnia, iż nie podziela poglądów organu co do braku wykazania interesu prawnego strony skarżącej w niniejszej sprawie. Sąd uznał, że skarga nie podlegała odrzuceniu, albowiem strona skarżąca jako zarejestrowany podmiot prowadzący niepubliczną szkołę w Żorach miała interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Stanowisko organu w tym względzie jest zdaniem Sądu nazbyt rygorystyczne. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. określa podmioty uprawnione do skierowania skargi na akt organu samorządu terytorialnego, jako "każdego, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej". Z powyższego należy zatem wywodzić konieczność wykazania przez wnoszącego skargę, że uchwała w sposób rzeczywisty i bezpośredni narusza jego interes prawny, przez co trzeba rozumieć ograniczenie, zniesienie lub uniemożliwienie realizacji tego interesu. Przy czym w doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że interes prawny lub uprawnienie nie musi mieć podstawy wyłącznie w przepisach materialnych prawa administracyjnego, może to być także prawo cywilne lub prawo pracy. Istotne, by interes prawny wynikał z normy prawnej, opierał się na niej lub dał się z nią powiązać. Z normy prawnej wynikać może np. jakaś korzyść, której prawo pozwala oczekiwać, możność dążenia do jakiegoś skutku prawnego, możność obrony przed utratą już zdobytych uprawnień (vide wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Go 729/15). Badając spełnienie tej przesłanki Sąd uznał, że nie sposób zakwestionować po stronie skarżącej istnienia interesu prawnego do wniesienia skargi bowiem jako podmiot prowadzący niepubliczną szkołę na terenie miasta Źor posiada ukształtowane przepisem prawa materialnego uprawnienie do korzystania z dotacji (por. wyrok WSA we Wrocławiu w wyroku z 13 marca 2018 r. III SA/Wr 1/18). Przedmiotem sporu jest uchwała nr 170/XII/25 z dnia 6 marca 2025 roku w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu Miasta Żory publicznym i niepublicznym placówkom wychowania przedszkolnego, szkołom i placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne inne niż jednostka samorządu terytorialnego oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania. Została ona podjęta na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15, art. 40 ust. 1, art. 41 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj.: Dz.U. z 2018 r., poz. 994) oraz art. 38 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2024 r., poz. 754) – dalej u.f.z.o. Jak stanowi art. 38 u.f.z.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, w drodze uchwały, ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32, oraz tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, w tym zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, termin przekazania informacji o liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych, uczniów objętych branżowym szkoleniem zawodowym lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, o których mowa w art. 34 ust. 2, oraz termin i sposób rozliczenia wykorzystania dotacji. Wskazany przepis stanowił delegację ustawową na podstawie której podjęta została uchwała w zakwestionowanej części. Dokonując kontroli spornej uchwały Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie w zakresie stwierdzenia nieważności postanowień § 2 ust. 7 i § 3 ust. 8 w części dotyczącej słów "zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o rachunkowości oraz". W tym zakresie w ocenie Sądu została wydana z przekroczeniem delegacji ustawowej z art. 38 u.f.z.o. Za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia § 2 ust. 7 uchwały, który to stanowi, iż liczba uczniów do dotacji w danym miesiącu powinna być przekazywana z uwzględnieniem liczby uczniów wynikającej z rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, określającego sposób podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 26 ust. 6 ustawy z dnia 1 października o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. Odwołanie się w uchwale w zakresie podania liczby uczniów do dotacji w danym miesiącu do liczby uczniów wynikającej z rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, określającego sposób podziału łącznej kwoty potrzeb oświatowych między jednostki samorządu terytorialnego nie mieści się w zakresie delegacji ustawowej z art. 38 u.f.z.o. Słusznie strona skarżąca podnosi, iż skoro rozporządzenie to adresowane jest do jednostek samorządu terytorialnego poprzez podział łącznej kwoty subwencji oświatowej to odwołanie się w spornym zakresie uchwały do podawania liczby uczniów do dotacji dot. placówki niepublicznej z uwzględnieniem tej regulacji nie mieści się w delegacji ustawowej z art. 38 u.f.z.o. Podobnie za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia art. 38 u.f.z.o. przy ustanowieniu § 3 ust. 8 uchwały zgodnie, z którym organ prowadzący dotowane jednostki oświatowe zobowiązany jest do; prowadzenia dokumentacji finansowo-księgowej środków finansowych otrzymanych w ramach dotacji zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o rachunkowości (.....). Jak słusznie wskazano w skardze ustawa o rachunkowości określa ściśle zakres podmiotowy jej stosowania jak też normuje obowiązki na takich podmiotach ciążące. Powyższe oznacza, iż organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego nie może nakładać obowiązków z niej wynikających w zakresie ustalonych w niej zasad rachunkowości na podmioty inne niż w niej wymienione. Organ wykonujący kompetencję prawodawcy zawartą w upoważnieniu ustawowym jest obowiązany działać ściśle w granicach tego upoważnienia. Z konstytucyjnej zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP) wynika, że zadania i kompetencje, sposób ich wykonania oraz więzi między podmiotami administracji publicznej są uregulowane prawnie. Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego, realizując przysługujące mu kompetencje powinien ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu kompetencyjnym. Przekroczenie kompetencji lub jej niewypełnienie przez radę przy podejmowaniu uchwały powinno być traktowane jako istotne naruszenie prawa, skutkujące nieważnością uchwały odpowiednio: w zakresie, w którym przekroczono przyznane kompetencje. Zdaniem Sądu przekroczenie upoważnienia kompetencyjnego z art. 38 u.f.z.o. miało miejsce w omawianym zakresie. Nałożenie na organ prowadzący dotowaną jednostkę obowiązku prowadzenia dokumentacji finansowo księgowej środków finasowych pochodzących z dotacji w zgodzie z zasadami z ustawy o rachunkowości nie mieści się bowiem w tym zakresie. Niezasadnym jest zarzut niezgodności z art. 38 u.f.z.o. § 2 ust. 5 uchwały który stanowi, iż organ prowadzący dotowane jednostki oświatowe zobowiązany jest do składania w terminie do 10 dnia każdego miesiąca, z tym że w miesiącach styczeń i grudzień odpowiednio do 5 dnia danego miesiąca w Urzędzie Miasta Żory informację comiesięczną – "Sprawozdanie z liczby uczniów" w której ujmowana jest faktyczna liczba uczniów według stanu uczniów zewidencjonowanych w dokumentacji przebiegu nauczania, na pierwszy dzień roboczy danego miesiąca, za który udzielana jest część dotacji przypadającej na dany miesiąc. Sąd podziela stanowisko organu, iż wskazana regulacja nie narusza zakresu delegacji ustawowej z art. 38 u.f.z.o. i nie narusza prawa do dotacji albowiem jak stanowi art. 34 ust. 1 i 3 ustawy dotacja na ucznia przyjętego do szkoły po piewrszym dniu roboczym zostanie wypłacona w następnym miesiącu. Zdaniem Sądu obowiązek podania liczby uczniów według stanu na pierwszy dzień roboczy miesiąca, na który udzielana jest dotacja nie wykracza poza regulacje zawarte w art. 34 ust. 2 i 38 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. Informacja o liczbie uczniów według stanu na pierwszy dzień roboczy miesiąca, na który udzielana jest dotacja, wymagana przez organ przyznający dotację, mieści się w pojęciu trybu udzielania dotacji, o którym mowa w art. 38 ust. 1 – który to przepis wyraźnie upoważnia radę gminy m.in. do określenia terminu przekazania informacji o liczbie dzieci. Interpretując zakres swobody regulacyjnej wyznaczony radzie gminy przepisem art. 38 u.f.z.o. należy mieć na względzie przepisy ustawy dotyczące zasad udzielania, rozliczania i kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji przyznawanych szkołom i placówkom oświatowym z budżetu gminy. Zgodnie z art. 34 ust. 2 u.f.z.o., dotacje przekazywane są "na każde dziecko (...), ucznia, wychowanka" itd. Zdaniem Sądu nie można z tego wywodzić, że przepis przyjmujący pewne sztywne zasady raportowania o liczbie dzieci uczęszczających do placówki oświatowej narusza wymienione przepisy ustawy. Dotację przekazuje się co miesiąc – racjonalnym jest zatem, aby co miesiąc podawać liczbę dzieci. W ocenie Sądu skoro ustawa przyznaje organom odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego kompetencje w zakresie ustalania trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz kontroli prawidłowości wykorzystania przyznanych dotacji, to organ jednostki samorządu terytorialnego musi być wyposażony w takie uprawnienia, które zapewnią mu skuteczne i odpowiadające celom ustawy wykonywanie kompetencji. Upoważniając organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego do określenia trybu udzielania i rozliczania dotacji ustawodawca, pozostawił tym organom taki margines swobody regulacyjnej, który jest konieczny dla stworzenia przepisów gwarantujących prawidłowe udzielanie dotacji i skuteczną kontrolę, nieograniczającą przy tym w sposób niedozwolony praw beneficjentów dotacji. Przepis określający zakres informacji o faktycznej liczbie uczniów, w szczególności wskazujący pierwszy dzień roboczy miesiąca jako datę miarodajną dla ustalenia liczby uczniów w danym miesiącu, nie wprowadza sankcji w postaci pozbawienia dotacji gdy ta, jak wyżej nadmieniono zostanie wypłacona w następnym miesiącu. Sąd biorąc pod uwagę przytoczone wyżej argumenty prawne, jest zdania, że nie ma podstaw do tego, aby uznać kwestionowane przepisy § 2 ust.5 uchwały za naruszające prawo. Sąd nie podziela również zarzutu, że użyte w 2 ust. 5 pojęcie "dzień roboczy" jest niejasne. Sąd nie dostrzega potrzeby zdefiniowania pojęcia "dzień roboczy". Pojęcie to jest pojęciem języka potocznego, co jednak samo w sobie nie rodzi niejasności interpretacyjnych. Nieuzasadniony jest również zarzut naruszenia delegacji ustawowej przy nakładaniu na organ prowadzący dotowane jednostki oświatowe zamieszczania na dowodzie księgowym adnotacji o zapłacie dokonanej z dotacji udzielonej z budżetu miasta Żory w danym roku wraz z kwotą dotacji. W ocenie Sądu czynność opisywania dokumentów potwierdzających poczynione wydatki ze środków pochodzących z dotacji w prosty sposób umożliwia skuteczna kontrolę organu nad prawidłowością wydatkowania kwot dotacji. (por. wyrok NSA z 8 kwietnia 2021 r., I GSK 1833/18; wyrok NSA z 10 marca 2015 r., II GSK 261/14.). Należy zauważyć, że w treści uchwały nie przewidziano negatywnych dla beneficjenta skutków niezastosowania się do wymogu opisywania dokumentów nałożonego przez w/w postanowienie uchwały, co potwierdza pogląd Sądu o tym, że kwestionowany przepis nie narusza interesu podmiotu prowadzącego placówkę szkolną. Nie wskazuje on, że jego uprawnienia do otrzymania dotacji są naruszone z powodu istnienia kwestionowanego obowiązku. Za nietrafny należy uznać także zarzut opisany w pkt 3 skargi dot. zapisu § 2 ust.9b uchwały poprzez ustalenie, że określenie liczy godzin wsparcia winno nastąpić w oparciu o przepisy rozporządzenia ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkól i publicznych przedszkoli. Postanowienie uchwały w tym zakresie odnosi się wyłącznie do tego jak rozumieć pojęcie godziny wsparcia i mieści się w zakresie trybu udzielania dotacji. Za niezasadny należy uznać zarzut niezgodności z prawem art. 34 ust. 1 w zw. z art. 38 ust. 1 u.f.z.o co do § 2 ust. 23 uchwały, który stanowi, iż dotacja nie jest przekazywana, gdy wpis do ewidencji danej jednostki oświatowej stracił aktualność w myśl art. 168 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, podczas gdy ustawodawca nie posługuje się pojęciem aktualności wpisu i nie jest możliwe stwierdzenie, jaki przypadek ma na myśli Rada Miasta Żory wprowadzając swoistą przesłankę wypłaty dotacji. Sąd zauważa, że celem dotacji oświatowej jest dofinansowywanie zadań placówki oświatowej w zakresie wskazanym w art. 35 ust. 1 u.f.z.o. Powyższe oznacza, iż dotacja jest wypłacana na placówki funkcjonujące i realizujące swoje zadania oświatowe. W tej sytuacji przyjęcie w sprnym zapisie uchwały, iż dotacja nie jest przekazywana dla placówki oświatowej nie istniejącej już w obrocie prawnym z racji jej wykreślenia z ewidencji placówek oświatowych mieści sie w zakresie delegacji art. 38 u.f.z.o. Nieuzasadnionym jest zarzut naruszenia art. 34 ust. 1 w z art. 38 u.f.z.o. zw. z art. 252 ust. 1 ustawy o finansach publicznych dotyczący § 2 ust. 13 pkt. 1 i 2 uchwały poprzez ustalenie, że możliwe jest przekazanie części dotacji za dany rok budżetowy w kolejnym roku budżetowym, oraz że dotacja podlega zwrotowi, gdy jest wyższa od należnej. Jakkolwiek w przepisie art. 34 ust.1 u.f.zo. przewiduje się, że dotacje przekazywane są w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym, że części za styczeń i grudzień przekazywane są odpowiednio do dnia 20 stycznia i 15 grudnia roku budżetowego, to jednak przepisy art. 34 ustawy przewidują prawo do korygowania liczby uczniów objętych dotacją, stosownie do poziomu ich uczestnictwa w obowiązkowych zajęciach. Konsekwencją takiej korekty będzie zmiana wysokości dotacji na następny miesiąc. Zatem sporna regulacja uchwały odnosi się do takiej sytuacji. W konsekwencji treść § 2 ust. 13 pkt 1 i 2 uchwały ocenić należy jako mieszczący sie w trybie udzielania dotacji z art. 38 u.f.z.o. Także za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 38 u.f.z.o.w zw z art. 67 i art. 60 ustawy o finansach publicznych w zw z art. 81 b ustawy Odynacja podatkowa poprzez sformułowanie w § 3 ust. 1 uchwały przepisu stanowiącego, iż organ prowadzący ma prawo do składania korekty rozliczenia w terminie do 31 stycznia roku następującego po roku otrzymania dotacji. W ocenie Sądu nałożone tymi przepisami obowiązki również mieszczą się w zakresie delegacji ustawowej uchwały. Kontrola ma bowiem na ceu realizowanie zadań wskazanych w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Jak już nadmieniono, przepis art. 38 ust 1 u.f.z.o. przenosi na organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego ciężar ustalenia w drodze uchwały zasad dotyczących trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu przeprowadzania kontroli, przez który rozumieć należy także zasady i terminy zgłaszania korekty danych stanowiących podstawę naliczania dotacji. Na podstawie art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023, poz. 1270), do środków publicznych, a więc także do dotacji, należy stosować odpowiednio przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, w którym to dziale zamieszczone zostały także regulacje dotyczące korekt deklaracji. Odesłanie oznacza, że niektóre z nich znajdują zastosowanie wprost, beż żadnych modyfikacji i zabiegów adaptacyjnych, inne tylko pośrednio, a więc z uwzględnieniem konstrukcji, istoty i odrębności postępowania, w którym znajdują zastosowanie, a jeszcze inne w ogóle nie będą mogły być wykorzystane. Stosowanie "odpowiednie" oznacza więc w szczególności niezbędną adaptację normy do zasadniczych celów danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane. W przypadku sytuacji, gdy w uchwale rady miasta brak byłoby postanowień określających zasady korygowania rozliczeń, wówczas jedynie dopuszczalne jest stosowanie odpowiednio przepisów Ordynacji podatkowej. Na omawianym gruncie niewątpliwie należy wziąć pod uwagę naturę rozliczeń dotyczących dotacji oświatowej. Przeniesienie na ten grunt wprost unormowań Ordynacji podatkowej byłoby sprzeczne z charakterem rozliczeń, które dotyczą dotacji przeznaczonych na sfinalizowanie wydatków bieżących, a więc zasadniczo dotyczących roku dotowanego. Rozliczenia te mają charakter ostateczny i nie ma możliwości ich "korygowania" w dłuższym okresie. Wobec powyższego, na gruncie powyższych rozważań, dotyczących § 3 ust. 1 uchwały, organ był uprawniony do wskazania terminu składania korekt rozliczenia dotacji, a zatem nie przekroczył upoważnienia ustawowego zawartego w art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Sąd stoi na stanowisku, że w ramach przyznanego jednostkom samorządowym prawa do udzielania i rozliczania, a także przeprowadzania kontroli prawidłowości pobrania i wykorzystania środków publicznych, dopuszczalne jest określenie w aktach prawa miejscowego innych warunków, niezbędnych do realizacji celu, jakim jest pełna weryfikacja prawidłowego udzielenia, a następnie wykorzystania dotacji przez beneficjentów. Nadto zdaniem Sądu zakwestionowane zapisy uchwały służą realizacji celu u.f.z.o., są wypełnieniem zapisów art. 38 tej ustawy, mieszczą się w zakresie jej upoważnienia i stanowią ich rozwinięcie. Służą zapewnieniu celowego, racjonalnego i oszczędnego wydatkowania środków publicznych i mieszczą się w zakresie luzu decyzyjnego zostawionego przez ustawodawcę uchwałodawcy, bowiem beneficjent środków publicznych musi liczyć się ze szczególnymi wymogami związanymi ze spełnieniem warunków koniecznych do przyznania dotacji, a następnie także do jej rozliczenia. W tym stanie rzeczy uznać należy, że skoro przepis art. 38 ust. 1 u.f.z.o. uprawnia do szczegółowego określania procedury kontroli oraz prawidłowości rozliczenia i wykorzystania środków, to postanowienia uchwały stanowią rozwinięcie tej regulacji. Zatem nałożone uchwałą obowiązki na beneficjenta w zaskarżonym zakresie nie wykraczają poza to, co jest konieczne do zapewnienia skutecznej kontroli prawidłowości wykorzystanych dotacji, nie stanowią nadmiernego obciążenia i w żaden sposób nie ograniczają prawa do dotacji. Upoważniając organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego do określenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości ich wykorzystania, ustawodawca pozostawił tym organom taki margines luzu regulacyjnego, który jest konieczny dla stworzenia przepisów gwarantujących skuteczną kontrolę. Nie można bowiem pomijać istotnej okoliczności, że organy samorządu udzielając, a następnie rozliczając i kontrolując prawidłowość wykorzystywania przedmiotowych dotacji, odpowiadają także za ich efektywne rozdysponowywanie, albowiem są to środki publiczne, co do których wydatkowania obowiązują zasady określone w ustawie o finansach publicznych, w świetle których wydatki publiczne powinny być dokonywane z uwzględnieniem optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów. Tym samym przy wydatkowaniu środków publicznych na rzecz podmiotów niewchodzących w skład sektora finansów publicznych powinny obowiązywać szczególne zasady weryfikacji. Organy samorządu terytorialnego zobligowane są zatem wykazać daleko idącą i należytą staranność w tym procesie, czemu ma też służyć wspomniana wyżej swoboda regulacyjna określona w art. 38 ustawy. Nie doszło więc do istotnego naruszenia prawa poprzez nałożenie w § 3 ust. 1 zaskarżonej uchwały obowiązku składania korekty rozliczenia do 25 stycznia roku następującego po otrzymaniu dotacji. Skoro ustawa pozwala organowi samorządu terytorialnego na określenie trybu rozliczania dotacji, to zaskarżone przepisy uchwały stanowią jedynie uszczegółowienie zapisu ustawowego. Nie można zatem uznać, że mamy do czynienia z istotnym naruszeniem prawa, skutkującym koniecznością jego wyeliminowania z porządku prawnego. Nie nałożono skomplikowanego do wykonania obowiązku, nie uzależniono od niego przyznania dotacji. Nadto, korzystając z prawa do środków publicznych w formie dotacji, beneficjent musi liczyć się ze szczególnymi wymogami związanymi z ich rozliczaniem. Za chybione należy uznać zarzuty opisane w pkt 7,11,12 skargi dotyczące naruszenia art. 36, art. 38 u.f.z.o. w zakresie ustanowienia przepisów § 3 ust. 2, § 4 ust. 8 pkt 3 i 4, § 4 ust.9 pkt 2,3,4 uchwały polegających na: nałożeniu na organ prowadzący w przypadku ustalenia niezgodności w rozliczeniu wykorzystania dotacji do złożenia w formie pisemnej wyjaśnienia w sprawie ustalonych niezgodności i korekty rozliczenia w razie potrzeby, przyjęcie, że osoby kontrolujące mają prawo żądać od jednostki kontrolowanej kopii dokumentów, jak również dokonania obliczeń i zestawień, wykonania kopii żądanych przez organ kontrolujący wskazanych dokumentów i wykonania obliczeń i zestawień. Wspomniany przepis art. 36 ust. 2 u.f.z.o. reguluje prawo podmiotów kontrolujących do wglądu do prowadzonej przez podmiot kontrolowany dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją, a w przypadku szkół, o których mowa w art. 26 ust. 2- także do wglądu do list obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3 oraz ich weryfikacji. Z kolei przepis art. 38 ust. 1 u.f.z.o. ustawodawca posłużył się pojęciami "tryb udzielania i rozliczania dotacji, tryb przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania, które to pojęcia są ogólne, czyli bardzo szerokie. Oba sprowadzają się do określenia "czynności prowadzących do załatwienia sprawy". Sąd nie ma wątpliwości, iż uprawnienie do żądania wyjaśnień co do złożonego rozliczenia dotacji lub korekty, przedłożenia kopii dokumentów wykonania zestawień i obliczeń wykonania kopii wskazanych przez kontrolującego dokumentów usprawnia przeprowadzenie kontroli i zapewni jej skuteczność. Zdaniem Sądu nie sposób ocenić opisanych powyżej czynności jako nadużycia w zakresie możliwości żądania przez pomiot kontrolujący przedłożenia przez jednostkę, wyjaśnień wyciągów, zestawień, obliczeń dokonywania korekt co do złożonego rozliczenia, czy udzielania kontrolującemu informacji i wyjaśnień. Ustawodawca w art. 36 ust. 2 u.f.z.o. posługuje się sformułowaniem "wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania w związku z przekazaną dotacją, a w przypadku szkół, o których mowa w art. 26 ust. 2- także do wglądu do list obecności, o których mowa w art. 26 ust. 3, oraz ich weryfikacji". Nie można jednak odczytywać przedmiotowego zapisu w oderwaniu od art. 38 ust. 1 u.f.z.o., gdyby prawo kontroli wykorzystania środków publicznych miało być realizowane wyłącznie poprzez prawo wglądu w dokumentację i prawo wstępu do szkół, to ustawodawca nie zawarłby w ustawie stosownej delegacji do stanowienia przez organy przepisów określających tryb (sposób działania) przeprowadzenia kontroli. Z przepisu art. 38 u.f.z.o. należy wywodzić umocowanie do nałożenia obowiązku współdziałania z kontrolującymi m.in. poprzez dokonywanie czynności opisanych w spornych zapisach uchwały. W ramach procesu kontroli mieszczą się bowiem uprawnienia organu do żądania udzielenia wyjaśnień, korekty złożonego rozlizcenia dotacji, wykonania obliczeń i zestawień wykonania kopii dokumentów. Zdaniem Sądu nie można zapominać, iż podmiot prowadzący jednostkę oświatową, której przyznano dotacje winien liczyć się z określonymi obowiązkami, czynnościami, którym obowiązany będzie się poddać zarówno na etapie wniosku o przyznanie dotacji, jak i już po jej otrzymaniu. Zarzuty strony skarżącej w omawianym zakresie sprowadzają się bowiem do wymuszenia na radzie podjęcia takich regulacji, które na podmiot dotowany nie będą nakładać obowiązków dodatkowych i będą jedynie niezbędne w zakresie minimalnym. Jednak takie zapisy otwierają drogę do nadużyć. Jednostka oświatowa winna współdziałać z organem kontrolującym, co jest istotne wobec ewentualnych późniejszych postępowań w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranej lub wykorzystanej dotacji. Z tych wszystkich względów, w ocenie Sądu omawiane zapisy zaskarżonej uchwały nie wykraczają poza delegację ustawową przepisów art. 38 ust. 1 u.f.z.o. Także za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia art. 36 ust. 1 oraz 4 pkt. 2 w zw. z art. 38 ust. 1 u.f.z.o. w zakresie § 4 ust. 7 uchwały poprzez bezpodstawne przyjęcie, że kontrola może być prowadzona w siedzibie organu dotującego. W ocenie Sądu niewątpliwie przyznanie kontrolującym prawa do weryfikacji dokumentacji w siedzibie dotującego nie wykracza poza delegację z art. 38 ust 1 u.f.z.o. Co do miejsca udostępnienia dokumentacji, w ocenie Sądu, wskazanie, że takim miejscem jest siedziba dotującego nie narusza w/w zapisów ustawy. Należy je traktować jako mieszczące się w zakresie trybu przeprowadzania kontroli. Podobnie za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia art. 38 u.f.z.o. w zakresie § 4 ust. 5 uchwały poprzez wprowadzenie rozwiązania dotyczącącego możliwości powiadamiania telefonicznie organ prowadzący o terminie i zakresie kontroli. W ocenie Sądu forma telefonicznego zawiadomienia o zamiarze prowadzenia kontroli jest dopuszczalna i mieści sie w upoważnieniu do ustanowienia trybu kontroli. W tym stanie rzeczy Sąd – działając na podstawie art. 147 § 1 stwierdził nieważność uchwały w części określonej w § 2 ust. 7 i w § 3 ust 8 pkt 1 co do słów zgodnie z zasadami o rachunkowości, a w pozostałym zakresie – na podstawie art. 151 ppsa - skargę oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło