III SA/Gl 493/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-10-28

Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel i dokonał jego dostawy wewnątrzwspólnotowej, przysługuje zwrot zapłaconej akcyzy, jeśli prawo to utracił przed faktycznym przemieszczeniem samochodu za granicę?
Ratio decidendi
Zwrot akcyzy od samochodu osobowego w ramach dostawy wewnątrzwspólnotowej przysługuje podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel i jednocześnie dokonał tej dostawy lub zlecił jej realizację w swoim imieniu. Utrata prawa rozporządzania samochodem jak właściciel przed momentem przemieszczenia go za granicę, np. w wyniku sprzedaży i wydania samochodu kontrahentowi, wyklucza możliwość skorzystania z tego zwrotu, nawet jeśli formalnie był on nadawcą w liście przewozowym.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwrot akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego, który nabyła od krajowego sprzedawcy i następnie sprzedała niemieckiemu kontrahentowi. Organy celne odmówiły zwrotu, uznając, że Spółka utraciła prawo rozporządzania samochodem jak właściciel w momencie jego wydania niemieckiemu kontrahentowi w salonie sprzedaży, a tym samym nie dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej. Spółka kwestionowała te ustalenia, powołując się na ustną umowę z kontrahentem o przejściu własności dopiero po rozładunku w Niemczech oraz na treść listu przewozowego CMR.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" sp. j. J. P., W. P. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. |Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w B. odmówił "A" Spółka jawna J. P., W. P. z siedzibą w B. (zwana dalej Spółką) zwrotu | |akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego. | |Postępowanie poprzedzające wydanie tej decyzji zostało wszczęte na wniosek Spółki złożony do organu [...] r. W trakcie postępowania strona złożyła | |do akt: | |- oryginał faktury VAT UE sprzedaży samochodu kontrahentowi niemieckiemu firmie "B" z siedzibą w K., | |- oryginał faktury VAT zakupu tego samochodu od "C" S.A. z wykazaną kwotą akcyzy, | |- oryginał oświadczenia nabywcy samochodu o zobowiązaniu się do dokonania wywozu tego samochodu poza terytorium Polski w terminie 14 dni od daty | |zakupu, czyli od dnia [...] r., | |- oryginał listu przewozowego CMR, gdzie w polu nr 1 "Nadawca" wpisano "A J. P., W. P. SPÓŁKA JAWNA [...] B., ul. [...] "D" [...] K., ul [...]", a w polu| |nr 22 "Podpis i stempel nadawcy" widnieje pieczątka "A [...] K. ul. [...][...] A. N." i nieczytelny podpis, | |- oświadczenie z dnia [...] r., z którego wynika, że samochód został odebrany przez firmę niemiecką "własnym transportem i na własny koszt, to | |znaczy, że nasza firma nie była zleceniodawcą transportu i nie posiadamy tym samym żadnych dokumentów dotyczących transportu". | |Do stanu faktycznego wynikającego z wymienionych tu dokumentów organ pierwszej instancji zastosował art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 | |r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. Nr 3 poz. 11) w brzmieniu: Podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak | |właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o | |ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są| |realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy | |wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. | |Stwierdził zatem, że Spółka nie spełnia wymogów do uzyskania zwrotu akcyzy, ponieważ w chwili wywozu samochodu za granicę nie dysponowała już | |prawem rozporządzania nim jak właściciel, co oznacza, że nie dokonywała dostawy wewnątrzwspólnotowej (przemieszczenia samochodu osobowego z | |terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego). Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika bowiem, że to niemiecki kontrahent nabył| |na terenie Polski prawo dysponowania samochodem jak właściciel, co nastąpiło z chwilą odbioru samochodu w salonie sprzedaży (w tym zakresie organ| |powołał art. 535 w zw. z art. 348 kodeksu cywilnego) i to w jego imieniu firma przewozowa dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej. | |Oprócz wymienionych tu już przepisów prawa Naczelnik Urzędu Celnego powołał w swej decyzji: | |- art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz.U. z 2005 r. Nr 8, oz. 60 ze zm.) – dalej | |określana jako "O.p.", | |- § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U. Nr 32, poz. 246) – | |określanego dalej jako "rozporządzenie wykonawcze". | |W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Spółki zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie: | |- art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie dokonanej przez Spółkę dostawy towarów za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, | |- art. 107 ust. 1, 3 i 4 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie, że Spółka spełnia przesłanki do otrzymania zwrotu akcyzy, | |- § 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez nieuznanie dokumentów dostarczonych przez podatnika jako potwierdzających dokonanie | |wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. | |Zdaniem pełnomocnika w sprawie doszło do dokonania przez Spółkę wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy o podatku | |akcyzowym i jest ona podmiotem, który tej dostawy dokonał. W momencie dokonywania dostawy Spółka posiadała prawo dysponowania towarem jak | |właściciel, niemiecki kontrahent zajął się jedynie kwestią organizowania i finansowania transportu, a więc czysto technicznie zajął się | |transportem towaru. Okoliczność, że towar załadowano w K. na samochody zorganizowane przez nabywcę nie powinna mieć dla sprawy znaczenia. | |Dalej podniósł, że w ustnych negocjacjach z kontrahentem postanowiono, że własność samochodów przejdzie na ich nabywcę z chwilą ich rozładowania | |z platformy w Niemczech. Fakt, że postanowienia takiego nie zawarto na piśmie nie oznacza, że go nie było. W tym zakresie można uzupełnić | |postępowanie dowodowe w drodze przesłuchania kontrahentów. Istnienie tego postanowienia potwierdza zapis w dokumentach przewozowych, zgodnie z | |którym nadawcą towaru była Spółka. W sytuacji tej, co dalej podniesiono w odwołaniu, zastosowanie znajdują postanowienia Konwencji sporządzonej w| |Genewie 19 maja 1956 r. o umowie międzynarodowego przewozu drogowego (CMR) (Dz.U z 1962 r. Nr 49, poz. 238). Wskazując dalej na zapisy konwencji | |zawarte w art. 4, art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 stwierdził, że normy te wskazują jednoznacznie na to, że stanowisko | |organu podatkowego, jakoby w chwili wywozu towaru Spółka nie posiadała już prawa dysponowania nim jak właściciel było błędne. | |Decyzją odwoławczą z [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. | |Dokonując wykładni art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym organ odwoławczy uznał, że zwrot akcyzy jest możliwy wobec podmiotu, który spełnia | |łącznie następujące przesłanki: | |- posiada prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, | |- dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu | |osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju. | |Dostawa ta może być również realizowana przez inny podmiot, jeżeli jest realizowana w imieniu podmiotu, który posiada prawo rozporządzania | |samochodem jak właściciel. Prawo rozporządzania samochodem jak właściciel Spółka utraciła w momencie wydania towaru kontrahentowi, co miało | |miejsce [...] r. w salonie sprzedaży w K.. Zapłata za ten samochód nastąpiła dnia [...]r. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał na art. 535 i art. | |348 k.c. twierdząc przy tym, że z wydaniem towaru łączy się istotny skutek dokonania sprzedaży polegający na nabyciu przez kupującego prawa | |rozporządzania rzeczą jak właściciel i na nabywcę przechodzą korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz ryzyko utraty lub uszkodzenia rzeczy. | |Chwilą decydująca o nabyciu prawa rozporządzania rzeczą jak właściciel jest co do zasady wydanie towaru. Organ podkreślił przy tym, że sama | |strona oświadczyła w piśmie z [...] r., że samochód został odebrany przez jej kontrahenta własnym transportem i na własny koszt, że sama nie była | |zleceniodawcą transportu i nie ma żadnych dokumentów dotyczących transportu. | |Na temat wywodów dotyczących treści listu przewozowego oraz regulacji zawartych w Konwencji CMR organ odwoławczy stwierdził, że decydujące | |znaczenie dla ustalenia kto ma prawo rozporządzać przesyłką ma art. 12 Konwencji CMR, który wskazuje tu na nadawcę, chyba że drugi egzemplarz | |listu przewozowego został wydany odbiorcy lub odbiorca skorzystał z prawa przewidzianego w art. 13 ust. 1, czyli zażądał od przewoźnika wydania | |za pokwitowaniem listu przewozowego oraz towaru po przybyciu towaru do miejsca przeznaczenia, od tej chwili prawo rozporządzania przesyłka | |przysługuje jedynie odbiorcy. Art. 4 Konwencji CMR stanowi, co dalej podniósł organ odwoławczy, że list przewozowy jest dowodem zawarcia umowy | |przewozu, a art. 9, że w braku przeciwnego dowodu jest on dowodem zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Nie | |można zatem listu przewozowego uznać za wyłączny dowód zawarcia umowy przewozu, tym bardziej, że jego treść jest sprzeczna z oświadczeniem strony| |o tym, że nie zlecała transportu towaru i nie posiada żadnych dokumentów dotyczących transportu. | |W związku z tym organ przyjął, że załączonego do wniosku listu przewozowego CMR nie można uznać za wyłączny dowód zawarcia umowy przewozu, a tym | |samym określenia stron umowy, gdyż z ustalonego stanu faktycznego wynika, że list ten zawiera sprzeczne ze sobą dane nadawcy przesyłki oraz że | |zlecenie przewozowe pochodziło od innego podmiotu (odbiorcy) niż ten, który został wskazany w liście przewozowym jako nadawca. | |W skardze do Sądu pełnomocnik Spółki powtórzył zarzuty zawarte uprzednio w odwołaniu o naruszeniu: | |- art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie dokonanej przez spółkę dostawy towarów za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów, | |- art. 107 ust. 1, 3 i 4 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie, że spółka spełnia przesłanki do otrzymania zwrotu akcyzy, | |- § 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez nieuznanie dokumentów dostarczonych przez podatnika jako potwierdzających dokonanie | |wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów | |wraz z ich uzasadnieniem. | |Dodał też następne zarzuty o naruszeniu: | |- art. 14 i 15 Konwencji CMR poprzez ustalenie, że to odbiorca z chwilą wydania samochodu przewoźnikowi nabył uprawnienie do rozporządzania | |towarem jak właściciel, | |- art. 180 § 1 O.p. poprzez niedopuszczenie w sprawie jako dowodu oświadczenia skarżącej o treści ustnej umowy z kontrahentem co do momentu | |przejścia na nabywcę własności samochodu, | |- art. 187 O.p. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie dotyczącym zebrania i rozpatrzenia całego materiału | |dowodowego, | |- art. 191 O.p. poprzez niedokonanie oceny całego materiału dowodowego. | |Uzasadniając te zarzuty stwierdził, że Spółka wyjaśniła organowi odwoławczemu, że zawarła z niemieckim kontrahentem ustną umowę, zgodnie z którą | |prawo własności samochodu przeszło na ich nabywcę z chwilą jego rozładowania z platformy. Dalej podniósł, że art. 74 ust. 2 k.c. zezwala w takiej| |sytuacji na możliwość skorzystania z przesłuchania świadków, jeśli strony wspólnie wyrażą na to zgodę, na co Spółka oraz jej kontrahent | |wskazywali. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym kierunku stanowi naruszenie art. 180 O.p., ponadto, wykazanie zawarcia | |takiej umowy pozwoliłoby na stwierdzenie, że art. 454 k.c. nie ma tu zastosowania, ponieważ miejsce spełnienia świadczenia zostało określone | |przez kontrahentów jako siedziba niemieckiego kontrahenta. | |Raz jeszcze wskazał, że treść przepisów art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 1 Konwencji CMR świadczy o tym, że to nadawca jest uprawnionym do | |rozporządzania towarem jak właściciel. | |Podniósł również sprzeczność w uzasadnieniu decyzji polegającą na tym, że z jednej strony organ stwierdził, że listu przewozowego strona nie | |okazała w tej sprawie, a z drugiej poddał go ocenie z wnioskiem końcowym, że wynikają z niego sprzeczne dane co do nadawcy oraz że zlecenie | |pochodziło od innego podmiotu, niż ten, który został wskazany w liście przewozowym jako nadawca. | |Dyrektor Izby Celnej wnosił o oddalenie skargi. Podtrzymał swe stanowisko dotychczas wyrażone w sprawie i dla jego poparcia powołał wyrok WSA w | |Krakowie o sygn. III SA/Kr 1253/09. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko; | |Skarga Spółki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. | |Art. 107 ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji, wskazuje komu i pod jakimi warunkami | |przysługuje zwrot akcyzy od samochodu osobowego podlegającego wewnątrzwspólnotowej dostawie. Jego treść jest następująca: | |Podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu | |niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona | |na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu | |naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. | |Warunki jakie ustawodawca sformułował w tym przepisie, odnoszą się do: samochodu, do podmiotu ubiegającego się o zwrot akcyzy i do samego | |wniosku. | |Te dotyczące samochodu polegają na tym, że musi to być samochód osobowy, niezarejestrowany wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o | |ruchu drogowym, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju i podlegający wewnątrzwspólnotowej dostawie. | |Podmiot ubiegający się o zwrot akcyzy musi być tym podmiotem, który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, i który dokonuje | |dostawy wewnątrzwspólnotowej lub w jego imieniu dostawa jest realizowana, ponadto, zgodnie z ust. 3 art. 107, podmiot ten powinien posiadać | |dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej. | |Wniosek musi być złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego, w terminie roku od dnia dokonania dostawy; dalsze jego warunki wynikają z art. | |107 ust. 4 oraz z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U. Nr | |32, poz. 246). | |Jest w tej sprawie bezsporne, że warunki dotyczące samochodu i wniosku (w tym zakresie, że samochód został przemieszczony) zostały spełnione, co | |otwiera drogę do rozstrzygania czy podmiot, który wystąpił z takim wnioskiem, jest tym, któremu zwrot akcyzy przysługuje. Rozstrzygając tę | |kwestię trzeba zwrócić uwagę na to, że z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wynikają dwa warunki kierowane do podmiotu, które muszą być | |spełnione łącznie: podmiot który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej | |(równorzędnie traktowana jest sytuacja, gdy dostawa ta jest realizowana przez inny podmiot, ale w imieniu tego, który nabył prawo rozporządzania | |samochodem jak właściciel). Konieczność łącznego spełnienia tych warunków wynika z prostej wykładni językowej, użycia spójnika "i", a więc musi | |to być podmiot, który nabył wspomniane tu prawo i dysponuje nim dokonując dostawy. Gdyby wykluczyć konieczność łącznego spełnienia tych warunków | |przyjęlibyśmy, że zwrot akcyzy może przysługiwać temu, kto nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, ale nigdy nie dokonał jego | |dostawy wewnątrzwspólnotowej, bądź temu, kto nigdy nie nabył takiego prawa, ale przemieścił samochód na terytorium innego państwa członkowskiego,| |co w oczywisty sposób pozostaje w sprzeczności z instytucją zwrotu akcyzy. | |Skarżąca Spółka bez wątpienia nabyła w pewnym momencie prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, co nastąpiło w drodze kupna tego samochodu| |od "C" S.A. Pozostaje zatem odpowiedzieć na pytanie czy dysponowała tym prawem w chwili dokonywania dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu, czy | |też prawem tym dysponował już inny podmiot, a ściślej jej niemiecki kontrahent, jak twierdzą organy podatkowe. Trzeba zatem wyjaśnić znaczenie | |terminu nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, którego sam ustawodawca nie zdefiniował, a można to zrobić już przez sam fakt | |odniesienia go do pojęcia przeniesienia prawa własności, które jest zdefiniowane, a którego ustawodawca nie zastosował i wyprowadzić stąd | |wniosek, że chodzi tutaj o każdą czynność, której skutkiem będzie możliwość faktycznego dysponowania samochodem w sposób i w zakresie przypisanym| |właścicielowi, nawet jeśli nie nastąpi przeniesienie prawa własności; będzie nim bez wątpienia sprzedaż i zamiana. Używając podobnego terminu | |przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel w art. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów usług (Dz.U. Nr 54, | |poz. 535 ze zm.) ustawodawca wyjaśnił, że jest nim również: przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej, przeniesienie z mocy prawa własności| |towarów w zamian za odszkodowanie, wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej | |na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń | |przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione, itd. Wszystko to pozwala stwierdzić, że w | |pojęciu nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel chodzi nie o szczególny rodzaj czynności prawnej, lecz o skutek w postaci nabycia | |prawa rozporządzania samochodem w sposób i w zakresie przypisanym właścicielowi (porównaj w tym zakresie: Janusz Zubrzycki w "Leksykon VAT", tom | |I strona 27, Wydawnictwo UNIMEX, rok 2009). Jest wiele czynności, które mogą do takiego skutku doprowadzić, a wybór jednej z nich nakazuje | |badanie, czy skutek ten został osiągnięty z zastosowaniem reguł odnoszących się do danej czynności. | |Organy podatkowe uznały, że skarżąca Spółka, przed przemieszczeniem samochodu na terytorium innego państwa członkowskiego, wyzbyła się prawa | |rozporządzania towarem jak właściciel, ponieważ sprzedała samochód niemieckiemu kontrahentowi. I to ustalenie Sąd uznaje za prawidłowe, choć z | |nieco innym uzasadnieniem. Trzeba tu bowiem zwrócić uwagę na to, że umowa sprzedaży jest umową konsensualną, co oznacza, że dochodzi do skutku | |tylko poprzez samo złożenie oświadczenia woli. Wydanie towaru, co tak mocno akcentują organy podatkowe w tej sprawie, nie jest konieczną | |przesłanką jej zawarcia, lecz wykonaniem zawartej umowy. Wystawienie z kolei faktury VAT, co strona skarżąca uczyniła, jest, zgodnie z art. 106 | |ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stwierdzeniem dokonania sprzedaży. Oczywiście, w niniejszej sprawie także wydanie towaru nastąpiło | |przed jego przemieszczeniem, co wzmacnia tezę o wyzbyciu się przez skarżącą Spółkę prawa rozporządzania towarem w tym sensie, że wyzbyła się i | |prawa, i faktycznej możliwości rozporządzania towarem. Podkreślić jednak trzeba, że art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym główny nacisk | |kładzie na nabycie prawa rozporządzania towarem. | |Teoretycznie jest możliwe zawarcie umowy z warunkiem, że prawo własności towarów przejdzie na jego nabywcę dopiero po jego rozładowaniu w | |Niemczech, ku czemu podstawy stwarza art. 155 § 2 k.c. Warunkiem jest traktowanie przedmiotu sprzedaży jako rzeczy co do tożsamości oznaczonej, | |co również byłoby możliwe w tym przypadku, ale też wyłączenie rozporządzającego skutku umowy sprzedaży prowadzi do rozbicia tej czynności na dwie| |odrębne, kolejne czynności prawne. Najpierw zawierana jest umowa zobowiązująca do przeniesienia własności, a później umowa rozporządzająca, | |przenosząca własność. Wymaga to wyraźnej klauzuli zawartej w umowie. | |Postępowanie w przedmiocie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego w sensie dowodowym oparte jest w całości na dowodach z dokumentów. Art. 107 tej | |ustawy w ust. 2 i 3 jako warunek zwrotu akcyzy stawia dysponowanie przez wnioskodawcę dokumentami. Katalog tych dokumentów nie jest zamknięty, | |ale w każdym przypadku warunkiem uzyskania zwrotu akcyzy jest przedstawienie dowodu z dokumentów. Takie same wymagania wynikają z przepisów | |rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Skoro, jak to już zostało uzasadnione, warunkiem otrzymania zwrotu akcyzy jest łączne spełnienie warunków:| |nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel i dysponowanie tym prawem w trakcie przemieszczania samochodu, to należy stwierdzić, że | |tylko tak dokonana dostawa wewnątrzwspólnotową uzasadnia uzyskania zwrotu akcyzy i tak dokonaną dostawę wnioskodawca obowiązany jest udowodnić | |dowodami z dokumentów. Jeśli zatem strona skarżąca twierdzi, że sprzedaż samochodu niemieckiemu kontrahentowi dokonana została w taki sposób, że | |wywarła tylko skutek zobowiązujący, co było warunkiem zachowania przez nią prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, to powinna to | |udowodnić dowodem z dokumentu. Z dokumentów zebranych w sprawie nic takiego nie wynika. Wręcz przeciwnie, z treści faktury VAT wynika fakt | |dokonania sprzedaży i tak też należy ją traktować zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Podatnicy, o których mowa w art.| |15, obowiązani są wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży ...). Nie ma w tym postępowaniu | |miejsca na dowody z zeznań stron czy świadków, czego domaga się skarżąca Spółka i jest to sposób postępowania zrozumiały z uwagi na fakt, iż | |jedna ze stron czynności, która ma być przyczyną zwrotu akcyzy z reguły ma siedzibę lub miejsce zamieszkania za granicą. Nie ma tu zastosowania | |art. 74 § 2 k.c., ponieważ postępowanie podatkowe nie jest prowadzone według przepisów kodeksu cywilnego, a już poza tym względami przepis ten | |znajduje zastosowanie w sporze pomiędzy stronami czynności prawnej, a więc nie w postępowaniu podatkowym. | |W niniejszej sprawie podstawą do dokonania ustaleń na temat przemieszczenia samochodów na terytorium innego państwa członkowskiego jest przede | |wszystkim wyjaśnienie strony skarżącej z dnia [...] r., zgodnie z którym samochód został odebrany przez kontrahenta niemieckiego własnym | |transportem i na własny rachunek, a skarżąca Spółka nie była zleceniodawcą transportu. Miało to potwierdzenie również we wcześniejszym | |oświadczeniu nabywcy samochodu, z którego wynika, że to właśnie on wywiezie zakupiony samochód w określonym czasie. Analiza innego dokumentu, tj.| |listu przewozowego CMR nie prowadzi do odmiennych wniosków, ponieważ, jak zauważył organ odwoławczy, zgodnie z art. 9 Konwencji CMR list | |przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy tylko wówczas, gdy brak jest przeciwnych dowodów. Takimi przeciwnymi dowodami są oświadczenia strony | |skarżącej i kontrahenta niemieckiego. Nie ma zatem żadnych podstaw dowodowych do przyjęcia, że przemieszczenia samochodu na terytorium Niemiec | |dokonała strona skarżąca. Ustalenia organów podatkowych, że nadawcą był kontrahent niemiecki są w tej kwestii uzasadnione. | |Wracając w tym momencie do wcześniej postawionej tezy, w myśl której zwrot akcyzy od samochodu podlegającego wewnątrzwspólnotowej dostawie na | |podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym jest możliwy w stosunku do podmiotu, który nabył prawo rozporządzania nim jak właściciel i | |dysponuje nim dokonując dostawy, należy uznać, że warunki te nie zostały spełnione przez stronę skarżącą, a zatem decyzja o odmowie zwrotu akcyzy| |jest zgodna z prawem. | |Sąd nie uznał zatem zasadności zawartego w skardze zarzutu naruszenia przez organy podatkowe art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym poprzez | |nieuznanie dokonanej przez podatnika dostawy towarów za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że fakt | |przemieszczenia samochodu na terytorium innego państwa członkowskiego został przyjęty przez organy podatkowe, a zatem, że podlegał on | |wewnątrzwspólnotowej dostawie, z tym, że nie przez skarżącą Spółkę, co jest ustaleniem prawidłowym. | |Nie można też uwzględnić zarzutu naruszenia art. 107 ust. 1, 2 i 3 ustawy o podatku akcyzowym wskutek nieuznania strony skarżącej za uprawnioną | |do zwrotu akcyzy. Sąd uzasadnił, dlaczego strona skarżąca nie spełnia warunków do otrzymania akcyzy na tej podstawie prawnej. | |To samo należy odnieść do zarzutu naruszenia § 2 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów do ustawy o podatku akcyzowym. Dokumenty | |dostarczone przez stronę skarżącą nie dają podstaw do zastosowania art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. | |Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 14 i art. 15 Konwencji CMR. Pojęcie "uprawnienie do rozporządzania towarem", które zostało użyte w | |tych przepisach, nie może być uznane za tożsame z pojęciem "prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel" zawartym w art. 107 ust. 1 | |ustawy o podatku akcyzowym. Z art. 12 w zw. z art. 9 Konwencji CMR wynika, że uprawnienie do rozporządzania towarem posiada nadawca, czyli | |podmiot tylko formalnie wpisany w dokumencie przewozowym jako nadawca, gdy brak dowodu przeciwnego. Tak określony nadawca nie zawsze będzie | |podmiotem uprawnionym od strony materialnej, czyli takim, który będzie posiadał prawo rozporządzania towarem jak właściciel. W tej sprawie Spółka| |utraciła takie prawo materialne po wystawieniu faktury VAT i wydaniu samochodu przewoźnikowi, a nadawcą okazał się kontrahent niemiecki. | |Zarzuty naruszenia art. 187 i art. 191 O.p. również nie mogły zostać uwzględnione. Sąd wykazał, że organy podatkowe nie miały obowiązku | |przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, stron; dokonały zatem oceny całego materiału dowodowego przewidzianego przepisami ustawy o podatku | |akcyzowym i przedstawionego przez podmiot wnioskujący o zwrot akcyzy, na którym ciąży obowiązek przedstawienia dowodów z dokumentów. | |Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami | |administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło