III SA/Gl 494/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-11-08
Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Małgorzata Herman, Magdalena Jankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiotowi, który nabył samochód osobowy, zapłacił od niego akcyzę, a następnie sprzedał go kontrahentowi z innego państwa członkowskiego, przysługuje zwrot zapłaconej akcyzy, jeśli prawo do rozporządzania samochodem jak właściciel przeszło na kontrahenta przed jego wywozem z kraju?Ratio decidendi
Podmiotowi, który nabył prawo do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel i dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej, przysługuje zwrot akcyzy. W niniejszej sprawie skarżąca Spółka utraciła prawo do rozporządzania samochodem jak właściciel w momencie sprzedaży i wydania samochodu kontrahentowi, co potwierdza faktura VAT i oświadczenie o odbiorze przez kontrahenta własnym transportem. W związku z tym Spółka nie spełniła przesłanki posiadania prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel w momencie dokonywania dostawy wewnątrzwspólnotowej, co skutkuje odmową zwrotu akcyzy.Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła wniosek o zwrot akcyzy od samochodów osobowych sprzedanych niemieckiemu kontrahentowi i wywiezionych z kraju. Naczelnik Urzędu Celnego odmówił zwrotu, uznając, że Spółka utraciła prawo do rozporządzania samochodami jak właściciel w momencie ich sprzedaży i wydania kontrahentowi. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o podatku akcyzowym, kodeksu cywilnego oraz Konwencji CMR, argumentując, że nadal posiadała prawo do rozporządzania samochodami jak właściciel.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" spółka jawna J. P., W. P. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę.
|Decyzją z dnia [...] r., nr [...] , Naczelnik Urzędu Celnego w B. odmówił "A" Spółka jawna J. P. i, W. P. z siedzibą w B. (zwana |
|dalej Spółką) zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodów osobowych. |
|Postępowanie poprzedzające wydanie tej decyzji zostało wszczęte na wniosek Spółki złożony do organu [...] r. W trakcie postępowania |
|strona złożyła do akt: |
|- oryginały faktur VAT UE sprzedaży samochodów kontrahentowi niemieckiemu firmie "B" GmbH z siedzibą w F., |
|- oryginały faktur VAT zakupu samochodów od "C’ S.A. z wykazaną kwotą akcyzy i faktury korygujące, |
|- oświadczenie nabywcy samochodu o zobowiązaniu się do dokonania wywozu tych samochodów poza terytorium Polski w terminie 14 dni od |
|daty zakupu, czyli od dnia [...] r., |
|- oryginał listu przewozowego CMR z dnia [...] r., |
|- oświadczenie z dnia [...] r., z którego wynika, że samochód został odebrany przez firmę niemiecką "własnym transportem i na własny |
|koszt, to znaczy, że nasza firma nie była zleceniodawcą transportu i nie posiadamy tym samym żadnych dokumentów dotyczących |
|transportu". |
|Do stanu faktycznego wynikającego z wymienionych tu dokumentów organ pierwszej instancji zastosował art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 |
|grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. Nr 3 poz. 11) w brzmieniu: Podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania |
|samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na |
|terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, |
|lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi|
|urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. |
|Stwierdził zatem, że Spółka nie spełnia wymogów do uzyskania zwrotu akcyzy, ponieważ w chwili wywozu samochodów za granicę nie |
|dysponowała już prawem rozporządzania nimi jak właściciel, co oznacza, że nie dokonywała dostawy wewnątrzwspólnotowej (przemieszczenia|
|samochodów osobowych z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego). Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika |
|bowiem, że to niemiecki kontrahent nabył na terenie Polski prawo dysponowania samochodami jak właściciel, co nastąpiło z chwilą |
|odbioru samochodów w salonie sprzedaży (w tym zakresie organ powołał art. 535 w zw. z art. 348 kodeksu cywilnego) i to w jego imieniu |
|firma przewozowa dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej. |
|Oprócz wymienionych tu już przepisów prawa Naczelnik Urzędu Celnego powołał w swej decyzji: |
|- art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz.U. z 2005 r. Nr 8, oz. 60 ze zm.) – |
|dalej określana jako "O.p.", |
|- § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U. Nr 32, |
|poz. 246) – określanego dalej jako "rozporządzenie wykonawcze". |
|W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Spółki zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie: |
|- art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie dokonanej przez Spółkę dostawy towarów za wewnątrzwspólnotową dostawę |
|towarów, |
|- art. 107 ust. 1, 3 i 4 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie, że Spółka spełnia przesłanki do otrzymania zwrotu akcyzy, |
|- § 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez nieuznanie dokumentów dostarczonych przez podatnika jako potwierdzających dokonanie |
|wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. |
|Zdaniem pełnomocnika w sprawie doszło do dokonania przez Spółkę wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy |
|o podatku akcyzowym i jest ona podmiotem, który tej dostawy dokonał. W momencie dokonywania dostawy Spółka posiadała prawo |
|dysponowania towarem jak właściciel, niemiecki kontrahent zajął się jedynie kwestią organizowania i finansowania transportu, a więc |
|czysto technicznie zajął się transportem towaru. Okoliczność, że towar załadowano w K. na samochody zorganizowane przez nabywcę nie |
|powinna mieć dla sprawy znaczenia. |
|Dalej podniósł, że w ustnych negocjacjach z kontrahentem postanowiono, że własność samochodów przejdzie na ich nabywcę z chwilą ich |
|rozładowania z platformy w Niemczech. Fakt, że postanowienia takiego nie zawarto na piśmie nie oznacza, że go nie było. W tym zakresie|
|można uzupełnić postępowanie dowodowe w drodze przesłuchania kontrahentów. Istnienie tego postanowienia potwierdza zapis w dokumentach|
|przewozowych, zgodnie z którym nadawcą towaru była Spółka. W sytuacji tej, co dalej podniesiono w odwołaniu, zastosowanie znajdują |
|postanowienia Konwencji sporządzonej w Genewie 19 maja 1956 r. o umowie międzynarodowego przewozu drogowego (CMR) (Dz.U z 1962 r. Nr |
|49, poz. 238). Wskazując dalej na zapisy konwencji zawarte w art. 4, art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 |
|stwierdził, że normy te wskazują jednoznacznie na to, że stanowisko organu podatkowego, jakoby w chwili wywozu towaru Spółka nie |
|posiadała już prawa dysponowania nim jak właściciel było błędne. |
|Decyzją odwoławczą z [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. |
|Dokonując wykładni art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym organ odwoławczy uznał, że zwrot akcyzy jest możliwy wobec podmiotu, |
|który spełnia łącznie następujące przesłanki: |
|- posiada prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, |
|- dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym |
|samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju. |
|Dostawa ta może być również realizowana przez inny podmiot, jeżeli jest realizowana w imieniu podmiotu, który posiada prawo |
|rozporządzania samochodem jak właściciel. Prawo rozporządzania samochodami jak właściciel Spółka utraciła w momencie wydania towaru |
|kontrahentowi, co miało miejsce [...] r. w salonie sprzedaży (magazynie) w K.. Zapłata za ten samochód nastąpiła [...] r. W tym |
|zakresie organ odwoławczy wskazał na art. 535 i art. 348 k.c. twierdząc przy tym, że z wydaniem towaru łączy się istotny skutek |
|dokonania sprzedaży polegający na nabyciu przez kupującego prawa rozporządzania rzeczą jak właściciel i na nabywcę przechodzą korzyści|
|i ciężary związane z rzeczą oraz ryzyko utraty lub uszkodzenia rzeczy. Chwilą decydująca o nabyciu prawa rozporządzania rzeczą jak |
|właściciel jest co do zasady wydanie towaru. Organ podkreślił przy tym, że sama strona oświadczyła w piśmie z [...] r., że samochód |
|został odebrany przez jej kontrahenta własnym transportem i na własny koszt, że sama nie była zleceniodawcą transportu i nie ma |
|żadnych dokumentów dotyczących transportu. |
|Na temat wywodów dotyczących treści listu przewozowego oraz regulacji zawartych w Konwencji CMR organ odwoławczy stwierdził, że |
|decydujące znaczenie dla ustalenia kto ma prawo rozporządzać przesyłką ma art. 12 Konwencji CMR, który wskazuje tu na nadawcę, chyba |
|że drugi egzemplarz listu przewozowego został wydany odbiorcy lub odbiorca skorzystał z prawa przewidzianego w art. 13 ust. 1, czyli |
|zażądał od przewoźnika wydania za pokwitowaniem listu przewozowego oraz towaru po przybyciu towaru do miejsca przeznaczenia, od tej |
|chwili prawo rozporządzania przesyłka przysługuje jedynie odbiorcy. Art. 4 Konwencji CMR stanowi, co dalej podniósł organ odwoławczy, |
|że list przewozowy jest dowodem zawarcia umowy przewozu, a art. 9, że w braku przeciwnego dowodu jest on dowodem zawarcia umowy, |
|warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Nie można zatem listu przewozowego uznać za wyłączny dowód zawarcia umowy |
|przewozu, tym bardziej, że jego treść jest sprzeczna z oświadczeniem strony o tym, że nie zlecała transportu towaru i nie posiada |
|żadnych dokumentów dotyczących transportu. |
|W związku z tym organ przyjął, że załączonego do wniosku listu przewozowego CMR nie można uznać za wyłączny dowód zawarcia umowy |
|przewozu, a tym samym określenia stron umowy, gdyż z ustalonego stanu faktycznego wynika, że list ten zawiera sprzeczne ze sobą dane |
|nadawcy przesyłki oraz że zlecenie przewozowe pochodziło od innego podmiotu (odbiorcy) niż ten, który został wskazany w liście |
|przewozowym jako nadawca. |
|W skardze do Sądu pełnomocnik Spółki powtórzył zarzuty zawarte uprzednio w odwołaniu o naruszeniu: |
|- art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie dokonanej przez Spółkę dostawy towarów za wewnątrzwspólnotową dostawę |
|towarów, |
|- art. 107 ust. 1, 3 i 4 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie, że Spółka spełnia przesłanki do otrzymania zwrotu akcyzy, |
|- § 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez nieuznanie dokumentów dostarczonych przez podatnika jako potwierdzających dokonanie |
|wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów |
|wraz z ich uzasadnieniem. |
|Dodał też następne zarzuty o naruszeniu: |
|- art. 14 i art. 15 Konwencji CMR poprzez ustalenie, że to odbiorca z chwilą wydania samochodu przewoźnikowi nabył uprawnienie do |
|rozporządzania towarem jak właściciel, |
|- art. 180 § 1 O.p. poprzez niedopuszczenie w sprawie jako dowodu oświadczenia skarżącej o treści ustnej umowy z kontrahentem co do |
|momentu przejścia na nabywcę własności samochodu, |
|- art. 187 O.p. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie dotyczącym zebrania i rozpatrzenia całego |
|materiału dowodowego, |
|- art. 191 O.p. poprzez niedokonanie oceny całego materiału dowodowego. |
|Uzasadniając te zarzuty stwierdził, że Spółka wyjaśniła organowi odwoławczemu, że zawarła z niemieckim kontrahentem ustną umowę, |
|zgodnie z którą prawo własności samochodów przeszło na ich nabywcę z chwilą ich rozładowania z platformy. Dalej podniósł, że art. 74 |
|ust. 2 k.c. zezwala w takiej sytuacji na możliwość skorzystania z przesłuchania świadków, jeśli strony wspólnie wyrażą na to zgodę, na|
|co Spółka oraz jej kontrahent wskazywali. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym kierunku stanowi naruszenie art. |
|180 O.p., ponadto, wykazanie zawarcia takiej umowy pozwoliłoby na stwierdzenie, że art. 454 k.c. nie ma tu zastosowania, ponieważ |
|miejsce spełnienia świadczenia zostało określone przez kontrahentów jako siedziba niemieckiego kontrahenta. |
|Raz jeszcze wskazał, że treść przepisów art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 1 Konwencji CMR świadczy o tym, że to nadawca jest uprawnionym |
|do rozporządzania towarem jak właściciel. |
|Podniósł również, że to Spółka była nadawcą towaru, co wynika z pola nr 1 dokumentu CMR, a nie odbiorca i jeśli organ miał |
|wątpliwości, to w tym zakresie powinien przeprowadzić stosowne postępowanie. W związku z tym naruszył przepis art. 187 O.p. |
|Dyrektor Izby Celnej wnosił o oddalenie skargi. Podtrzymał swe stanowisko dotychczas wyrażone w sprawie i dla jego poparcia powołał |
|wyrok WSA w Krakowie o sygn. III SA/Kr 1253/09. |
|Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko; |
|Skarga Spółki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. |
|Art. 107 ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji, wskazuje komu i pod jakimi|
|warunkami przysługuje zwrot akcyzy od samochodu osobowego podlegającego wewnątrzwspólnotowej dostawie. Jego treść jest następująca: |
|Podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo |
|eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego |
|akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot |
|akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo |
|eksportu tego samochodu osobowego. |
|Warunki jakie ustawodawca sformułował w tym przepisie, odnoszą się do: samochodu, do podmiotu ubiegającego się o zwrot akcyzy i do |
|samego wniosku. |
|Te dotyczące samochodu polegają na tym, że musi to być samochód osobowy, niezarejestrowany wcześniej na terytorium kraju zgodnie z |
|przepisami o ruchu drogowym, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju i podlegający wewnątrzwspólnotowej dostawie. |
|Podmiot ubiegający się o zwrot akcyzy musi być tym podmiotem, który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, i który |
|dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej lub w jego imieniu dostawa jest realizowana, ponadto, zgodnie z ust. 3 art. 107, podmiot ten |
|powinien posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej. |
|Wniosek musi być złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego, w terminie roku od dnia dokonania dostawy; dalsze jego warunki |
|wynikają z art. 107 ust. 4 oraz z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od |
|samochodu osobowego (Dz.U. Nr 32, poz. 246). |
|Jest w tej sprawie bezsporne, że warunki dotyczące samochodu i wniosku (w tym zakresie, że samochód został przemieszczony) zostały |
|spełnione, co otwiera drogę do rozstrzygania czy podmiot, który wystąpił z takim wnioskiem, jest tym, któremu zwrot akcyzy |
|przysługuje. Rozstrzygając tę kwestię trzeba zwrócić uwagę na to, że z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wynikają dwa warunki|
|kierowane do podmiotu, które muszą być spełnione łącznie: podmiot który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, i który |
|dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej (równorzędnie traktowana jest sytuacja, gdy dostawa ta jest realizowana przez inny podmiot, ale |
|w imieniu tego, który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel). Konieczność łącznego spełnienia tych warunków wynika z |
|prostej wykładni językowej, użycia spójnika "i", a więc musi to być podmiot, który nabył wspomniane tu prawo i dysponuje nim dokonując|
|dostawy. Gdyby wykluczyć konieczność łącznego spełnienia tych warunków przyjęlibyśmy, że zwrot akcyzy może przysługiwać temu, kto |
|nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, ale nigdy nie dokonał jego dostawy wewnątrzwspólnotowej, bądź temu, kto nigdy |
|nie nabył takiego prawa, ale przemieścił samochód na terytorium innego państwa członkowskiego, co w oczywisty sposób pozostaje w |
|sprzeczności z instytucją zwrotu akcyzy. |
|Skarżąca Spółka bez wątpienia nabyła w pewnym momencie prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, co nastąpiło w drodze kupna |
|tego samochodu od "C" S.A. Pozostaje zatem odpowiedzieć na pytanie czy dysponowała tym prawem w chwili dokonywania dostawy |
|wewnątrzwspólnotowej samochodów, czy też prawem tym dysponował już inny podmiot, a ściślej jej niemiecki kontrahent, jak twierdzą |
|organy podatkowe. Trzeba zatem wyjaśnić znaczenie terminu nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, którego sam |
|ustawodawca nie zdefiniował, a można to zrobić już przez sam fakt odniesienia go do pojęcia przeniesienia prawa własności, które jest |
|zdefiniowane, a którego ustawodawca nie zastosował i wyprowadzić stąd wniosek, że chodzi tutaj o każdą czynność, której skutkiem |
|będzie możliwość faktycznego dysponowania samochodem w sposób i w zakresie przypisanym właścicielowi, nawet jeśli nie nastąpi |
|przeniesienie prawa własności; będzie nim bez wątpienia sprzedaż i zamiana. Używając podobnego terminu przeniesienie prawa do |
|rozporządzania towarem jak właściciel w art. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze |
|zm.) ustawodawca wyjaśnił, że jest nim również: przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej, przeniesienie z mocy prawa własności |
|towarów w zamian za odszkodowanie, wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym |
|charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w |
|następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione, itd.|
|Wszystko to pozwala stwierdzić, że w pojęciu nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel chodzi nie o szczególny rodzaj |
|czynności prawnej, lecz o skutek w postaci nabycia prawa rozporządzania samochodem w sposób i w zakresie przypisanym właścicielowi |
|(porównaj w tym zakresie: Janusz Zubrzycki w "Leksykon VAT", tom I strona 27, Wydawnictwo UNIMEX, rok 2009). Jest wiele czynności, |
|które mogą do takiego skutku doprowadzić, a wybór jednej z nich nakazuje badanie, czy skutek ten został osiągnięty z zastosowaniem |
|reguł odnoszących się do danej czynności. |
|Organy podatkowe uznały, że skarżąca Spółka, przed przemieszczeniem samochodów na terytorium innego państwa członkowskiego, wyzbyła |
|się prawa rozporządzania towarem jak właściciel, ponieważ sprzedała samochód niemieckiemu kontrahentowi. I to ustalenie Sąd uznaje za |
|prawidłowe, choć z nieco innym uzasadnieniem. Trzeba tu bowiem zwrócić uwagę na to, że umowa sprzedaży jest umową konsensualną, co |
|oznacza, że dochodzi do skutku tylko poprzez samo złożenie oświadczenia woli. Wydanie towaru, co tak mocno akcentują organy podatkowe |
|w tej sprawie, nie jest konieczną przesłanką jej zawarcia, lecz wykonaniem zawartej umowy. Wystawienie z kolei faktury VAT, co strona |
|skarżąca uczyniła, jest, zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stwierdzeniem dokonania sprzedaży. Oczywiście,|
|w niniejszej sprawie także wydanie towaru nastąpiło przed jego przemieszczeniem, co wzmacnia tezę o wyzbyciu się przez skarżącą Spółkę|
|prawa rozporządzania towarem w tym sensie, że wyzbyła się i prawa, i faktycznej możliwości rozporządzania towarem. Podkreślić jednak |
|trzeba, że art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym główny nacisk kładzie na nabycie prawa rozporządzania towarem. |
|Teoretycznie jest możliwe zawarcie umowy z warunkiem, że prawo własności towarów przejdzie na jego nabywcę dopiero po jego |
|rozładowaniu w Niemczech, ku czemu podstawy stwarza art. 155 § 2 k.c. Warunkiem jest traktowanie przedmiotu sprzedaży jako rzeczy co |
|do tożsamości oznaczonej, co również byłoby możliwe w tym przypadku, ale też wyłączenie rozporządzającego skutku umowy sprzedaży |
|prowadzi do rozbicia tej czynności na dwie odrębne, kolejne czynności prawne. Najpierw zawierana jest umowa zobowiązująca do |
|przeniesienia własności, a później umowa rozporządzająca, przenosząca własność. Wymaga to wyraźnej klauzuli zawartej w umowie. |
|Postępowanie w przedmiocie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego w sensie dowodowym oparte jest w całości na dowodach z dokumentów. |
|Art. 107 tej ustawy w ust. 2 i 3 jako warunek zwrotu akcyzy stawia dysponowanie przez wnioskodawcę dokumentami. Katalog tych |
|dokumentów nie jest zamknięty, ale w każdym przypadku warunkiem uzyskania zwrotu akcyzy jest przedstawienie dowodu z dokumentów. Takie|
|same wymagania wynikają z przepisów rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Skoro, jak to już zostało uzasadnione, warunkiem otrzymania|
|zwrotu akcyzy jest łączne spełnienie warunków: nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel i dysponowanie tym prawem w |
|trakcie przemieszczania samochodu, to należy stwierdzić, że tylko tak dokonana dostawa wewnątrzwspólnotową uzasadnia uzyskania zwrotu |
|akcyzy i tak dokonaną dostawę wnioskodawca obowiązany jest udowodnić dowodami z dokumentów. Jeśli zatem strona skarżąca twierdzi, że |
|sprzedaż samochodów niemieckiemu kontrahentowi dokonana została w taki sposób, że wywarła tylko skutek zobowiązujący, co było |
|warunkiem zachowania przez nią prawa rozporządzania samochodami jak właściciel, to powinna to udowodnić dowodem z dokumentu. Z |
|dokumentów zebranych w sprawie nic takiego nie wynika. Wręcz przeciwnie, z treści faktury VAT wynika fakt dokonania sprzedaży i tak |
|też należy ją traktować zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Podatnicy, o których mowa w art. 15, obowiązani|
|są wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży ...). Nie ma w tym postępowaniu |
|miejsca na dowody z zeznań stron czy świadków, czego domaga się skarżąca Spółka i jest to sposób postępowania zrozumiały z uwagi na |
|fakt, iż jedna ze stron czynności, która ma być przyczyną zwrotu akcyzy z reguły ma siedzibę lub miejsce zamieszkania za granicą. Nie |
|ma tu zastosowania art. 74 § 2 k.c., ponieważ postępowanie podatkowe nie jest prowadzone według przepisów kodeksu cywilnego, a już |
|poza tym względami przepis ten znajduje zastosowanie w sporze pomiędzy stronami czynności prawnej, a więc nie w postępowaniu |
|podatkowym. |
|W niniejszej sprawie podstawą do dokonania ustaleń na temat przemieszczenia samochodów na terytorium innego państwa członkowskiego |
|jest przede wszystkim wyjaśnienie strony skarżącej z dnia [...] r., zgodnie z którym samochody zostały odebrane przez kontrahenta |
|niemieckiego własnym transportem i na własny rachunek, a skarżąca Spółka nie była zleceniodawcą transportu. Miało to potwierdzenie |
|również we wcześniejszym oświadczeniu nabywcy samochodu, z którego wynika, że to właśnie on wywiezie zakupiony samochód w określonym |
|czasie. Analiza innego dokumentu, tj. listu przewozowego CMR nie prowadzi do odmiennych wniosków, ponieważ, jak zauważył organ |
|odwoławczy, zgodnie z art. 9 Konwencji CMR list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy tylko wówczas, gdy brak jest przeciwnych |
|dowodów. Takimi przeciwnymi dowodami są oświadczenia strony skarżącej i kontrahenta niemieckiego. Nie ma zatem żadnych podstaw |
|dowodowych do przyjęcia, że przemieszczenia samochodu na terytorium Niemiec dokonała strona skarżąca. Ustalenia organów podatkowych, |
|że nadawcą był kontrahent niemiecki są w tej kwestii uzasadnione. |
|Wracając w tym momencie do wcześniej postawionej tezy, w myśl której zwrot akcyzy od samochodu podlegającego wewnątrzwspólnotowej |
|dostawie na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym jest możliwy w stosunku do podmiotu, który nabył prawo rozporządzania|
|nim jak właściciel i dysponuje nim dokonując dostawy, należy uznać, że warunki te nie zostały spełnione przez stronę skarżącą, a zatem|
|decyzja o odmowie zwrotu akcyzy jest zgodna z prawem. |
|Sąd nie uznał zatem zasadności zawartego w skardze zarzutu naruszenia przez organy podatkowe art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym |
|poprzez nieuznanie dokonanej przez podatnika dostawy towarów za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Z uzasadnienia zaskarżonej |
|decyzji wynika, że fakt przemieszczenia samochodu na terytorium innego państwa członkowskiego został przyjęty przez organy podatkowe, |
|a zatem, że podlegał on wewnątrzwspólnotowej dostawie, z tym, że nie przez skarżącą Spółkę, co jest ustaleniem prawidłowym. |
|Nie można też uwzględnić zarzutu naruszenia art. 107 ust. 1, 2 i 3 ustawy o podatku akcyzowym wskutek nieuznania strony skarżącej za |
|uprawnioną do zwrotu akcyzy. Sąd uzasadnił, dlaczego strona skarżąca nie spełnia warunków do otrzymania akcyzy na tej podstawie |
|prawnej. |
|To samo należy odnieść do zarzutu naruszenia § 2 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów do ustawy o podatku akcyzowym. |
|Dokumenty dostarczone przez stronę skarżącą nie dają podstaw do zastosowania art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. |
|Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 14 i art. 15 Konwencji CMR. Pojęcie "uprawnienie do rozporządzania towarem", które zostało|
|użyte w tych przepisach, nie może być uznane za tożsame z pojęciem "prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel" zawartym |
|w art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Z art. 12 w zw. z art. 9 Konwencji CMR wynika, że uprawnienie do rozporządzania towarem |
|posiada nadawca, czyli podmiot tylko formalnie wpisany w dokumencie przewozowym jako nadawca, gdy brak dowodu przeciwnego. Tak |
|określony nadawca nie zawsze będzie podmiotem uprawnionym od strony materialnej, czyli takim, który będzie posiadał prawo |
|rozporządzania towarem jak właściciel. W tej sprawie Spółka utraciła takie prawo materialne po wystawieniu faktury VAT i wydaniu |
|samochodu przewoźnikowi, a nadawcą okazał się kontrahent niemiecki. |
|Zarzuty naruszenia art. 187 i art. 191 O.p. również nie mogły zostać uwzględnione. Sąd wykazał, że organy podatkowe nie miały |
|obowiązku przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, stron; dokonały zatem oceny całego materiału dowodowego przewidzianego przepisami |
|ustawy o podatku akcyzowym i przedstawionego przez podmiot wnioskujący o zwrot akcyzy, na którym ciąży obowiązek przedstawienia |
|dowodów z dokumentów. |
|Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed |
|sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło