III SA/Gl 495/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-11-08

Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Małgorzata Herman, Magdalena Jankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiotowi, który nabył samochód osobowy, zapłacił od niego akcyzę w kraju i dokonał jego dostawy wewnątrzwspólnotowej, przysługuje zwrot zapłaconej akcyzy, jeśli w momencie wywozu samochodu za granicę nie dysponował już prawem rozporządzania nim jak właściciel?
Ratio decidendi
Zwrot akcyzy od samochodu osobowego objętego dostawą wewnątrzwspólnotową przysługuje podmiotowi, który łącznie nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel i dokonał tej dostawy (lub dostawa została zrealizowana w jego imieniu). Jeśli podmiot w momencie wywozu samochodu za granicę nie dysponuje już prawem rozporządzania nim jak właściciel, ponieważ sprzedał go wcześniej innemu podmiotowi, nie spełnia przesłanek do uzyskania zwrotu akcyzy, nawet jeśli samochód został przemieszczony za granicę.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o zwrot akcyzy od samochodu osobowego, który nabyła, zapłaciła od niego akcyzę w kraju i następnie sprzedała go niemieckiemu kontrahentowi, który odebrał go własnym transportem. Organy celne odmówiły zwrotu, uznając, że Spółka w momencie wywozu samochodu za granicę nie dysponowała już prawem rozporządzania nim jak właściciel. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że dokonała wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i posiadała prawo do rozporządzania samochodem jak właściciel w momencie dostawy, a przejście własności miało nastąpić dopiero po rozładowaniu w Niemczech. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" spółka jawna J.P., W. P. w B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. |Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. odmówił "A" Spółka jawna J. P., W. P. z siedzibą w B. (zwana dalej Spółką)| |zwrotu akcyzy z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej samochodu osobowego. | |Postępowanie poprzedzające wydanie tej decyzji zostało wszczęte na wniosek Spółki złożony do organu [...] r. W trakcie postępowania | |strona złożyła do akt: | |- oryginał faktur VAT UE sprzedaży samochodu kontrahentowi niemieckiemu firmie "B" z siedzibą w O., | |- oryginał faktur VAT zakupu samochodu od "C" S.A. z wykazaną kwotą akcyzy, | |- oświadczenie nabywcy samochodu o zobowiązaniu się do dokonania wywozu tego samochodu poza terytorium Polski w terminie 14 dni od | |daty zakupu, czyli od dnia [...] r., | |- oryginał listu przewozowego CMR z dnia [...] r., gdzie w polu nr 1 "Nadawca" wpisano ""A" J. P., W. P. SPÓŁKA JAWNA [...] B., ul. [...] | |"D" [...] K., ul [...]", a w polu nr 22 "Podpis i stempel nadawcy" widnieje pieczątka ""E" K. ul. [...]" i nieczytelny podpis, | |- oświadczenie z dnia [...] r., z którego wynika, że samochód został odebrany przez firmę niemiecką "własnym transportem i na własny | |koszt, to znaczy, że nasza firma nie była zleceniodawcą transportu i nie posiadamy tym samym żadnych dokumentów dotyczących | |transportu". | |Do stanu faktycznego wynikającego z wymienionych tu dokumentów organ pierwszej instancji zastosował art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 | |grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2009 r. Nr 3 poz. 11) w brzmieniu: Podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania | |samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu niezarejestrowanego wcześniej na | |terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju, | |lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi| |urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo eksportu tego samochodu osobowego. | |Stwierdził zatem, że Spółka nie spełnia wymogów do uzyskania zwrotu akcyzy, ponieważ w chwili wywozu samochodu za granicę nie | |dysponowała już prawem rozporządzania nim jak właściciel, co oznacza, że nie dokonywała dostawy wewnątrzwspólnotowej (przemieszczenia | |samochodu osobowego z terytorium kraju na terytorium państwa członkowskiego). Z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika bowiem,| |że to niemiecki kontrahent nabył na terenie Polski prawo dysponowania samochodem jak właściciel, co nastąpiło z chwilą odbioru | |samochodu w salonie sprzedaży (w tym zakresie organ powołał art. 535 w zw. z art. 348 kodeksu cywilnego) i to w jego imieniu firma | |przewozowa dokonała dostawy wewnątrzwspólnotowej. | |Oprócz wymienionych tu już przepisów prawa Naczelnik Urzędu Celnego powołał w swej decyzji: | |- art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (tekst jednolity w Dz.U. z 2005 r. Nr 8, oz. 60 ze zm.) – | |dalej określana jako "O.p.", | |- § 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego (Dz.U. Nr 32, | |poz. 246) – określanego dalej jako "rozporządzenie wykonawcze". | |W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik Spółki zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie: | |- art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie dokonanej przez Spółkę dostawy towarów za wewnątrzwspólnotową dostawę | |towarów, | |- art. 107 ust. 1, 3 i 4 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie, że Spółka spełnia przesłanki do otrzymania zwrotu akcyzy, | |- § 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez nieuznanie dokumentów dostarczonych przez podatnika jako potwierdzających dokonanie | |wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. | |Zdaniem pełnomocnika w sprawie doszło do dokonania przez Spółkę wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy | |o podatku akcyzowym i jest ona podmiotem, który tej dostawy dokonał. W momencie dokonywania dostawy Spółka posiadała prawo | |dysponowania towarem jak właściciel, niemiecki kontrahent zajął się jedynie kwestią organizowania i finansowania transportu, a więc | |czysto technicznie zajął się transportem towaru. Okoliczność, że towar załadowano w K. na samochody zorganizowane przez nabywcę nie | |powinna mieć dla sprawy znaczenia. | |Dalej podniósł, że w ustnych negocjacjach z kontrahentem postanowiono, że własność samochodów przejdzie na ich nabywcę z chwilą ich | |rozładowania z platformy w Niemczech. Fakt, że postanowienia takiego nie zawarto na piśmie nie oznacza, że go nie było. W tym zakresie| |można uzupełnić postępowanie dowodowe w drodze przesłuchania kontrahentów. Istnienie tego postanowienia potwierdza zapis w dokumentach| |przewozowych, zgodnie z którym nadawcą towaru była Spółka. W sytuacji tej, co dalej podniesiono w odwołaniu, zastosowanie znajdują | |postanowienia Konwencji sporządzonej w Genewie 19 maja 1956 r. o umowie międzynarodowego przewozu drogowego (CMR) (Dz.U z 1962 r. Nr | |49, poz. 238). Wskazując dalej na zapisy konwencji zawarte w art. 4, art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 14 ust. 1 oraz art. 15 ust. 1 | |stwierdził, że normy te wskazują jednoznacznie na to, że stanowisko organu podatkowego, jakoby w chwili wywozu towaru Spółka nie | |posiadała już prawa dysponowania nim jak właściciel było błędne. | |Decyzją odwoławczą z [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. | |Dokonując wykładni art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym organ odwoławczy uznał, że zwrot akcyzy jest możliwy wobec podmiotu, | |który spełnia łącznie następujące przesłanki: | |- posiada prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, | |- dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym | |samochodu osobowego, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju. | |Dostawa ta może być również realizowana przez inny podmiot, jeżeli jest realizowana w imieniu podmiotu, który posiada prawo | |rozporządzania samochodem jak właściciel. Prawo rozporządzania samochodem jak właściciel Spółka utraciła w momencie wydania towaru | |kontrahentowi, co miało miejsce [...] r. w salonie sprzedaży (magazynie) w K.. Zapłata za ten samochód nastąpiła w kasie, co wynika z | |zapisu na fakturze. W tym zakresie organ odwoławczy wskazał na art. 535 i art. 348 k.c. twierdząc przy tym, że z wydaniem towaru łączy| |się istotny skutek dokonania sprzedaży polegający na nabyciu przez kupującego prawa rozporządzania rzeczą jak właściciel i na nabywcę | |przechodzą korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz ryzyko utraty lub uszkodzenia rzeczy. Chwilą decydująca o nabyciu prawa | |rozporządzania rzeczą jak właściciel jest co do zasady wydanie towaru. Organ podkreślił przy tym, że sama strona oświadczyła w piśmie | |z [...] r., że samochód został odebrany przez jej kontrahenta własnym transportem i na własny koszt, że sama nie była zleceniodawcą | |transportu i nie ma żadnych dokumentów dotyczących transportu. | |Na temat wywodów dotyczących treści listu przewozowego oraz regulacji zawartych w Konwencji CMR organ odwoławczy stwierdził, że | |decydujące znaczenie dla ustalenia kto ma prawo rozporządzać przesyłką ma art. 12 Konwencji CMR, który wskazuje tu na nadawcę, chyba | |że drugi egzemplarz listu przewozowego został wydany odbiorcy lub odbiorca skorzystał z prawa przewidzianego w art. 13 ust. 1, czyli | |zażądał od przewoźnika wydania za pokwitowaniem listu przewozowego oraz towaru po przybyciu towaru do miejsca przeznaczenia, od tej | |chwili prawo rozporządzania przesyłka przysługuje jedynie odbiorcy. Art. 4 Konwencji CMR stanowi, co dalej podniósł organ odwoławczy, | |że list przewozowy jest dowodem zawarcia umowy przewozu, a art. 9, że w braku przeciwnego dowodu jest on dowodem zawarcia umowy, | |warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Nie można zatem listu przewozowego uznać za wyłączny dowód zawarcia umowy | |przewozu, tym bardziej, że jego treść jest sprzeczna z oświadczeniem strony o tym, że nie zlecała transportu towaru i nie posiada | |żadnych dokumentów dotyczących transportu. | |W związku z tym organ przyjął, że załączonego do wniosku listu przewozowego CMR nie można uznać za wyłączny dowód zawarcia umowy | |przewozu, a tym samym określenia stron umowy, gdyż z ustalonego stanu faktycznego wynika, że list ten zawiera sprzeczne ze sobą dane | |nadawcy przesyłki oraz że zlecenie przewozowe pochodziło od innego podmiotu (odbiorcy) niż ten, który został wskazany w liście | |przewozowym jako nadawca. | |W skardze do Sądu pełnomocnik Spółki powtórzył zarzuty zawarte uprzednio w odwołaniu o naruszeniu: | |- art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie dokonanej przez Spółkę dostawy towarów za wewnątrzwspólnotową dostawę | |towarów, | |- art. 107 ust. 1, 3 i 4 ustawy o podatku akcyzowym poprzez nieuznanie, że Spółka spełnia przesłanki do otrzymania zwrotu akcyzy, | |- § 2 rozporządzenia wykonawczego poprzez nieuznanie dokumentów dostarczonych przez podatnika jako potwierdzających dokonanie | |wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów | |wraz z ich uzasadnieniem. | |Dodał też następne zarzuty o naruszeniu: | |- art. 14 i art. 15 Konwencji CMR poprzez ustalenie, że to odbiorca z chwilą wydania samochodu przewoźnikowi nabył uprawnienie do | |rozporządzania towarem jak właściciel, | |- art. 180 § 1 O.p. poprzez niedopuszczenie w sprawie jako dowodu oświadczenia skarżącej o treści ustnej umowy z kontrahentem co do | |momentu przejścia na nabywcę własności samochodu, | |- art. 187 O.p. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie dotyczącym zebrania i rozpatrzenia całego | |materiału dowodowego, | |- art. 191 O.p. poprzez niedokonanie oceny całego materiału dowodowego. | |Uzasadniając te zarzuty stwierdził, że Spółka wyjaśniła organowi odwoławczemu, że zawarła z niemieckim kontrahentem ustną umowę, | |zgodnie z którą prawo własności samochodu przeszło na ich nabywcę z chwilą jego rozładowania z platformy. Dalej podniósł, że art. 74 | |ust. 2 k.c. zezwala w takiej sytuacji na możliwość skorzystania z przesłuchania świadków, jeśli strony wspólnie wyrażą na to zgodę, na| |co Spółka oraz jej kontrahent wskazywali. Zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym kierunku stanowi naruszenie art. | |180 O.p., ponadto, wykazanie zawarcia takiej umowy pozwoliłoby na stwierdzenie, że art. 454 k.c. nie ma tu zastosowania, ponieważ | |miejsce spełnienia świadczenia zostało określone przez kontrahentów jako siedziba niemieckiego kontrahenta. | |Raz jeszcze wskazał, że treść przepisów art. 14 ust. 1 i art. 15 ust. 1 Konwencji CMR świadczy o tym, że to nadawca jest uprawnionym | |do rozporządzania towarem jak właściciel. | |Podniósł również, że to Spółka była nadawcą towaru, co wynika z pola nr 1 dokumentu CMR, a nie odbiorca i jeśli organ miał | |wątpliwości, to w tym zakresie powinien przeprowadzić stosowne postępowanie. W związku z tym naruszył przepis art. 187 O.p. | |Dyrektor Izby Celnej wnosił o oddalenie skargi. Podtrzymał swe stanowisko dotychczas wyrażone w sprawie i dla jego poparcia powołał | |wyrok WSA w Krakowie o sygn. III SA/Kr 1253/09. | |Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko; | |Skarga Spółki nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. | |Art. 107 ust. 1 ustawy z 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym, będący podstawą prawną zaskarżonej decyzji, wskazuje komu i pod jakimi| |warunkami przysługuje zwrot akcyzy od samochodu osobowego podlegającego wewnątrzwspólnotowej dostawie. Jego treść jest następująca: | |Podmiotowi, który nabył prawo rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, i który dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej albo | |eksportu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym samochodu osobowego, od którego | |akcyza została zapłacona na terytorium kraju, lub jeżeli w jego imieniu ta dostawa albo eksport są realizowane, przysługuje zwrot | |akcyzy na wniosek, złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego w terminie roku od dnia dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej albo | |eksportu tego samochodu osobowego. | |Warunki jakie ustawodawca sformułował w tym przepisie, odnoszą się do: samochodu, do podmiotu ubiegającego się o zwrot akcyzy i do | |samego wniosku. | |Te dotyczące samochodu polegają na tym, że musi to być samochód osobowy, niezarejestrowany wcześniej na terytorium kraju zgodnie z | |przepisami o ruchu drogowym, od którego akcyza została zapłacona na terytorium kraju i podlegający wewnątrzwspólnotowej dostawie. | |Podmiot ubiegający się o zwrot akcyzy musi być tym podmiotem, który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, i który | |dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej lub w jego imieniu dostawa jest realizowana, ponadto, zgodnie z ust. 3 art. 107, podmiot ten | |powinien posiadać dokumenty potwierdzające dokonanie dostawy wewnątrzwspólnotowej. | |Wniosek musi być złożony właściwemu naczelnikowi urzędu celnego, w terminie roku od dnia dokonania dostawy; dalsze jego warunki | |wynikają z art. 107 ust. 4 oraz z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24 lutego 2009 r. w sprawie zwrotu akcyzy od | |samochodu osobowego (Dz.U. Nr 32, poz. 246). | |Jest w tej sprawie bezsporne, że warunki dotyczące samochodu i wniosku (w tym zakresie, że samochód został przemieszczony) zostały | |spełnione, co otwiera drogę do rozstrzygania czy podmiot, który wystąpił z takim wnioskiem, jest tym, któremu zwrot akcyzy | |przysługuje. Rozstrzygając tę kwestię trzeba zwrócić uwagę na to, że z art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wynikają dwa warunki| |kierowane do podmiotu, które muszą być spełnione łącznie: podmiot który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, i który | |dokonuje dostawy wewnątrzwspólnotowej (równorzędnie traktowana jest sytuacja, gdy dostawa ta jest realizowana przez inny podmiot, ale | |w imieniu tego, który nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel). Konieczność łącznego spełnienia tych warunków wynika z | |prostej wykładni językowej, użycia spójnika "i", a więc musi to być podmiot, który nabył wspomniane tu prawo i dysponuje nim dokonując| |dostawy. Gdyby wykluczyć konieczność łącznego spełnienia tych warunków przyjęlibyśmy, że zwrot akcyzy może przysługiwać temu, kto | |nabył prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, ale nigdy nie dokonał jego dostawy wewnątrzwspólnotowej, bądź temu, kto nigdy | |nie nabył takiego prawa, ale przemieścił samochód na terytorium innego państwa członkowskiego, co w oczywisty sposób pozostaje w | |sprzeczności z instytucją zwrotu akcyzy. | |Skarżąca Spółka bez wątpienia nabyła w pewnym momencie prawo rozporządzania samochodem jak właściciel, co nastąpiło w drodze kupna | |tego samochodu od "C" S.A. Pozostaje zatem odpowiedzieć na pytanie czy dysponowała tym prawem w chwili dokonywania dostawy | |wewnątrzwspólnotowej samochodu, czy też prawem tym dysponował już inny podmiot, a ściślej jej niemiecki kontrahent, jak twierdzą | |organy podatkowe. Trzeba zatem wyjaśnić znaczenie terminu nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, którego sam | |ustawodawca nie zdefiniował, a można to zrobić już przez sam fakt odniesienia go do pojęcia przeniesienia prawa własności, które jest | |zdefiniowane, a którego ustawodawca nie zastosował i wyprowadzić stąd wniosek, że chodzi tutaj o każdą czynność, której skutkiem | |będzie możliwość faktycznego dysponowania samochodem w sposób i w zakresie przypisanym właścicielowi, nawet jeśli nie nastąpi | |przeniesienie prawa własności; będzie nim bez wątpienia sprzedaż i zamiana. Używając podobnego terminu przeniesienie prawa do | |rozporządzania towarem jak właściciel w art. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze | |zm.) ustawodawca wyjaśnił, że jest nim również: przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej, przeniesienie z mocy prawa własności | |towarów w zamian za odszkodowanie, wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym | |charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w | |następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione, itd.| |Wszystko to pozwala stwierdzić, że w pojęciu nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel chodzi nie o szczególny rodzaj | |czynności prawnej, lecz o skutek w postaci nabycia prawa rozporządzania samochodem w sposób i w zakresie przypisanym właścicielowi | |(porównaj w tym zakresie: Janusz Zubrzycki w "Leksykon VAT", tom I strona 27, Wydawnictwo UNIMEX, rok 2009). Jest wiele czynności, | |które mogą do takiego skutku doprowadzić, a wybór jednej z nich nakazuje badanie, czy skutek ten został osiągnięty z zastosowaniem | |reguł odnoszących się do danej czynności. | |Organy podatkowe uznały, że skarżąca Spółka, przed przemieszczeniem samochodu na terytorium innego państwa członkowskiego, wyzbyła się| |prawa rozporządzania towarem jak właściciel, ponieważ sprzedała samochód niemieckiemu kontrahentowi. I to ustalenie Sąd uznaje za | |prawidłowe, choć z nieco innym uzasadnieniem. Trzeba tu bowiem zwrócić uwagę na to, że umowa sprzedaży jest umową konsensualną, co | |oznacza, że dochodzi do skutku tylko poprzez samo złożenie oświadczenia woli. Wydanie towaru, co tak mocno akcentują organy podatkowe | |w tej sprawie, nie jest konieczną przesłanką jej zawarcia, lecz wykonaniem zawartej umowy. Wystawienie z kolei faktury VAT, co strona | |skarżąca uczyniła, jest, zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stwierdzeniem dokonania sprzedaży. Oczywiście,| |w niniejszej sprawie także wydanie towaru nastąpiło przed jego przemieszczeniem, co wzmacnia tezę o wyzbyciu się przez skarżącą Spółkę| |prawa rozporządzania towarem w tym sensie, że wyzbyła się i prawa, i faktycznej możliwości rozporządzania towarem. Podkreślić jednak | |trzeba, że art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym główny nacisk kładzie na nabycie prawa rozporządzania towarem. | |Teoretycznie jest możliwe zawarcie umowy z warunkiem, że prawo własności towarów przejdzie na jego nabywcę dopiero po jego | |rozładowaniu w Niemczech, ku czemu podstawy stwarza art. 155 § 2 k.c. Warunkiem jest traktowanie przedmiotu sprzedaży jako rzeczy co | |do tożsamości oznaczonej, co również byłoby możliwe w tym przypadku, ale też wyłączenie rozporządzającego skutku umowy sprzedaży | |prowadzi do rozbicia tej czynności na dwie odrębne, kolejne czynności prawne. Najpierw zawierana jest umowa zobowiązująca do | |przeniesienia własności, a później umowa rozporządzająca, przenosząca własność. Wymaga to wyraźnej klauzuli zawartej w umowie. | |Postępowanie w przedmiocie zwrotu akcyzy od samochodu osobowego w sensie dowodowym oparte jest w całości na dowodach z dokumentów. | |Art. 107 tej ustawy w ust. 2 i 3 jako warunek zwrotu akcyzy stawia dysponowanie przez wnioskodawcę dokumentami. Katalog tych | |dokumentów nie jest zamknięty, ale w każdym przypadku warunkiem uzyskania zwrotu akcyzy jest przedstawienie dowodu z dokumentów. Takie| |same wymagania wynikają z przepisów rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Skoro, jak to już zostało uzasadnione, warunkiem otrzymania| |zwrotu akcyzy jest łączne spełnienie warunków: nabycie prawa rozporządzania samochodem jak właściciel i dysponowanie tym prawem w | |trakcie przemieszczania samochodu, to należy stwierdzić, że tylko tak dokonana dostawa wewnątrzwspólnotową uzasadnia uzyskania zwrotu | |akcyzy i tak dokonaną dostawę wnioskodawca obowiązany jest udowodnić dowodami z dokumentów. Jeśli zatem strona skarżąca twierdzi, że | |sprzedaż samochodu niemieckiemu kontrahentowi dokonana została w taki sposób, że wywarła tylko skutek zobowiązujący, co było warunkiem| |zachowania przez nią prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, to powinna to udowodnić dowodem z dokumentu. Z dokumentów | |zebranych w sprawie nic takiego nie wynika. Wręcz przeciwnie, z treści faktury VAT wynika fakt dokonania sprzedaży i tak też należy ją| |traktować zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (Podatnicy, o których mowa w art. 15, obowiązani są wystawić | |fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży ...). Nie ma w tym postępowaniu miejsca na dowody | |z zeznań stron czy świadków, czego domaga się skarżąca Spółka i jest to sposób postępowania zrozumiały z uwagi na fakt, iż jedna ze | |stron czynności, która ma być przyczyną zwrotu akcyzy z reguły ma siedzibę lub miejsce zamieszkania za granicą. Nie ma tu zastosowania| |art. 74 § 2 k.c., ponieważ postępowanie podatkowe nie jest prowadzone według przepisów kodeksu cywilnego, a już poza tym względami | |przepis ten znajduje zastosowanie w sporze pomiędzy stronami czynności prawnej, a więc nie w postępowaniu podatkowym. | |W niniejszej sprawie podstawą do dokonania ustaleń na temat przemieszczenia samochodów na terytorium innego państwa członkowskiego | |jest przede wszystkim wyjaśnienie strony skarżącej z dnia [...] r., zgodnie z którym samochód został odebrany przez kontrahenta | |niemieckiego własnym transportem i na własny rachunek, a skarżąca Spółka nie była zleceniodawcą transportu. Miało to potwierdzenie | |również we wcześniejszym oświadczeniu nabywcy samochodu, z którego wynika, że to właśnie on wywiezie zakupiony samochód w określonym | |czasie. Analiza innego dokumentu, tj. listu przewozowego CMR nie prowadzi do odmiennych wniosków, ponieważ, jak zauważył organ | |odwoławczy, zgodnie z art. 9 Konwencji CMR list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy tylko wówczas, gdy brak jest przeciwnych | |dowodów. Takimi przeciwnymi dowodami są oświadczenia strony skarżącej i kontrahenta niemieckiego. Nie ma zatem żadnych podstaw | |dowodowych do przyjęcia, że przemieszczenia samochodu na terytorium Niemiec dokonała strona skarżąca. Ustalenia organów podatkowych, | |że nadawcą był kontrahent niemiecki są w tej kwestii uzasadnione. | |Wracając w tym momencie do wcześniej postawionej tezy, w myśl której zwrot akcyzy od samochodu podlegającego wewnątrzwspólnotowej | |dostawie na podstawie art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym jest możliwy w stosunku do podmiotu, który nabył prawo rozporządzania| |nim jak właściciel i dysponuje nim dokonując dostawy, należy uznać, że warunki te nie zostały spełnione przez stronę skarżącą, a zatem| |decyzja o odmowie zwrotu akcyzy jest zgodna z prawem. | |Sąd nie uznał zatem zasadności zawartego w skardze zarzutu naruszenia przez organy podatkowe art. 2 pkt 8 ustawy o podatku akcyzowym | |poprzez nieuznanie dokonanej przez podatnika dostawy towarów za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. Z uzasadnienia zaskarżonej | |decyzji wynika, że fakt przemieszczenia samochodu na terytorium innego państwa członkowskiego został przyjęty przez organy podatkowe, | |a zatem, że podlegał on wewnątrzwspólnotowej dostawie, z tym, że nie przez skarżącą Spółkę, co jest ustaleniem prawidłowym. | |Nie można też uwzględnić zarzutu naruszenia art. 107 ust. 1, 2 i 3 ustawy o podatku akcyzowym wskutek nieuznania strony skarżącej za | |uprawnioną do zwrotu akcyzy. Sąd uzasadnił, dlaczego strona skarżąca nie spełnia warunków do otrzymania akcyzy na tej podstawie | |prawnej. | |To samo należy odnieść do zarzutu naruszenia § 2 rozporządzenia wykonawczego Ministra Finansów do ustawy o podatku akcyzowym. | |Dokumenty dostarczone przez stronę skarżącą nie dają podstaw do zastosowania art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. | |Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 14 i art. 15 Konwencji CMR. Pojęcie "uprawnienie do rozporządzania towarem", które zostało| |użyte w tych przepisach, nie może być uznane za tożsame z pojęciem "prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel" zawartym | |w art. 107 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. Z art. 12 w zw. z art. 9 Konwencji CMR wynika, że uprawnienie do rozporządzania towarem | |posiada nadawca, czyli podmiot tylko formalnie wpisany w dokumencie przewozowym jako nadawca, gdy brak dowodu przeciwnego. Tak | |określony nadawca nie zawsze będzie podmiotem uprawnionym od strony materialnej, czyli takim, który będzie posiadał prawo | |rozporządzania towarem jak właściciel. W tej sprawie Spółka utraciła takie prawo materialne po wystawieniu faktury VAT i wydaniu | |samochodu przewoźnikowi, a nadawcą okazał się kontrahent niemiecki. | |Zarzuty naruszenia art. 187 i art. 191 O.p. również nie mogły zostać uwzględnione. Sąd wykazał, że organy podatkowe nie miały | |obowiązku przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, stron; dokonały zatem oceny całego materiału dowodowego przewidzianego przepisami | |ustawy o podatku akcyzowym i przedstawionego przez podmiot wnioskujący o zwrot akcyzy, na którym ciąży obowiązek przedstawienia | |dowodów z dokumentów. | |Mając to wszystko na uwadze Sąd oddalił skargę zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed | |sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło