III SA/Gl 55/19
PostanowienieWSA w Gliwicach2019-02-13
Skład orzekający: Sędzia WSA Krzysztof Kandut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy lektura książki i posiadane przez stronę dokumenty, które istniały przed wydaniem prawomocnego orzeczenia, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego?Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie może zostać uwzględniona, jeśli opiera się na okolicznościach faktycznych lub środkach dowodowych, które istniały przed wydaniem prawomocnego orzeczenia i strona miała obiektywną możliwość powołania się na nie w poprzednim postępowaniu. Lektura książki nie stanowi ustawowej podstawy wznowienia, a dokumenty, które istniały wcześniej i mogły być przedstawione, nie spełniają wymogu nowej okoliczności lub dowodu.Stan faktyczny
Strona T. K. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem oddalającym jej skargę na decyzję o chorobie zawodowej. Jako podstawę wznowienia wskazała lekturę książki, w której hałas został wymieniony jako przyczyna choroby nadciśnieniowej, oraz przedłożyła dokumenty dotyczące wypadków przy pracy i niepełnosprawności, które istniały przed wydaniem poprzedniego orzeczenia. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. K. (K.) w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 683/15 w sprawie ze skargi T. K. (K.) na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego.
Pismem z dnia 15 stycznia 2019 r. T. K. domagał się wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. IV SA/Gl 683/15 oddalającym skargę na decyzję Śląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej.
W uzasadnieniu powyższego odwołał się do lektury książki wydawnictwa "Literat", gdzie jako przyczyny choroby nadciśnieniowej, na którą choruje od kilkunastu lat, wymieniono hałas, na który był narażony w trakcie świadczonej pracy. Z tego też powodu ulegał wypadkom w pracy (vide: protokoły z dnia 1 czerwca 1988 r., 12 maja 2000 r. oraz 29 sierpnia 2000 r.). Doznany w ich następstwie uraz okolicy lędźwiowej kręgosłupa spowodował, iż został zaliczony do osób niepełnosprawnych, a przyznana mu renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w pracy przysługiwała do 31 sierpnia 2002 r. Po tym okresie wrócił do pracy, gdzie pracował aż do emerytury w oleju, smarach, hałasie, zadymieniu i zapyleniu. Stracił też na zarobku, co miało przełożenie na wysokość pobieranej obecnie emerytury.
Na dowód podanych wyżej danych do akt sprawy przedłożył dokumenty źródłowe z tego okresu. Resztę – jak wskazał - posiada ZUS w S. i D.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej jako p.p.s.a.) w przypadkach przewidzianych w dziale VII ustawy można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem, tylko wówczas gdy występują ustawowe podstawy wznowienia, wymienione w art. 271- 273 ustawy p.p.s.a.
Można je podzielić na trzy grupy:
1. przyczyny nieważności (art. 271 ustawy p.p.s.a.),
2. właściwe przyczyny restytucyjne (art. 273 ustawy p.p.s.a.),
3. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie, z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą (art. 272 ustawy p.p.s.a. ).
Co istotne, termin na wniesienie skargi o wznowienie wynosi 3 miesiące od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy (art. 277 ustawy p.p.s.a.).
Wniesienie powyższego środka powoduje uruchomienie dwufazowego postępowania, mającego na celu zbadanie jego dopuszczalności, a następnie, w razie pozytywnego zakończenia pierwszego etapu, zbadanie jego zasadności (K. Sobieralski, Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, Kraków 2003, s. 48-49).
Kierując się zatem dyspozycją art. 280 § 1 ustawy p.p.s.a. należało w pierwszej kolejności zbadać, czy wniesiona w niniejszej sprawie skarga pod względem formalnym spełnia ustawowe wymogi wznowienia, tj. czy jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia.
Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Konieczne jest zbadanie, czy twierdzenia skargi będą stanowiły ustawową podstawę wznowienia postępowania (por. postanowienie SN z 29 stycznia 1968 r., I CZ 122/67, OSNCP 1968, nr 8-9, poz. 154 oraz postanowienie NSA z 25 września 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 970/2001, niepubl.). Niespełnienie choćby jednego z tych warunków powoduje niemożność merytorycznego rozpoznania sprawy, a w konsekwencji odrzucenie skargi o wznowienie postępowania bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu (por. postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2004 r., sygn. OW 87/2004, Lex nr 158967).
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że skarżący w treści skargi nie wskazał żadnej z ustawowych podstaw wznowienia, bo za taką nie można uznać lektury wydawnictwa "Literat", gdzie wśród przyczyn choroby nadciśnieniowej wymieniony został hałas. Nie uprawdopodobnił też okoliczności stwierdzających zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie z odniesieniem się do wskazanej podstawy wznowienia.
Brak podstaw wznowienia wynika nie tylko z braku przytoczenia przez stronę określonego przepisu, ale przede wszystkim okoliczności pozwalających na ustalenie, że określona podstawa wznowienia postępowania rzeczywiście istnieje. Zawarte w skardze twierdzenia ograniczają się bowiem do przywołania warunków pracy w jakich skarżący pracował (hałas, zadymienie, czy zapylenie). Te jednak, jak wynika z wyroku tut. Sądu z dnia 26 stycznia 2016 r., nie były przedmiotem oceny, gdyż jak wskazano w jego treści - to zdiagnozowany ubytek słuchu nie dawał podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, co przesądziło o tym, że warunki pracy nie były już badane (vide: str. 7 wyroku).
Podobnie przedłożone wraz ze skargą dokumenty źródłowe (kserokopie) nie mogły stanowić podstawy wznowienia postępowania, o której mowa w art. 273 § 2 ustawy p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Innymi słowy podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były jej znane. Należy w tym miejscu zauważyć, iż niemożność skorzystania z określonych środków dowodowych zachodzi wtedy, kiedy brak jest obiektywnej możliwości powołania się na nie (zob. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 837/09, LEX nr 563467). Analiza art. 273 § 2 ustawy p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że podstawa wznowienia postępowania sądowego określona w tym przepisie nie zachodzi, gdy istniała obiektywna możliwość powołania się na okoliczności faktyczne lub środki dowodowe w poprzednim postępowaniu (zob. postanowienie NSA z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I OSK 84/09, LEX nr 1276191, z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1000/09, LEX nr 612745 z dnia 7 kwietnia 2006 r. sygn. akt II OSK 689/05, LEX nr 209431 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 1999, sygn. akt II UKN 174/99 – OSNP 2001/4/133).
W rozpoznawanej sprawie nie można przyjąć, że skarżący nie miał możliwości powołania się na: protokoły powypadkowe z miejsca pracy, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, czy zaświadczenia o stanie zdrowia wskazujące na uraz kręgosłupa. Te nie stanowią zatem nowej okoliczności, z której strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.
Ponieważ warunkiem wznowienia postępowania jest wykrycie tylko takich okoliczności bądź dowodów, które nie były znane stronie i na które strona nie mogła się powołać przed wydaniem orzeczenia w sprawie, której wznowienia się domaga, a ponadto tylko takich, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Dokumenty źródłowe dołączone do skargi o wznowienie postępowania nie mogły zostać uwzględnione. Konsekwencją powyższego jest przyjęcie, że skarga ta nie zawiera ustawowej podstawy wznowienia. Nie została też wniesiona z zachowaniem w/w trzymiesięcznego terminu. Wszystko to skutkowało jej odrzuceniem na podstawie art. 281 ustawy p.p.s.a. Dlatego też orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło