III SA/Gl 560/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-08-29
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Małgorzata Jużków, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rektor Politechniki zasadnie uznał, że żądane wykazy wydatków stanowią informację publiczną przetworzoną, której udostępnienie wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rektor Politechniki zasadnie zakwalifikował żądane wykazy wydatków jako informację publiczną przetworzoną, ponieważ ich sporządzenie wymagało zaangażowania dodatkowych sił i środków, analizy danych oraz stworzenia nowych zestawień, co wykracza poza zwykłą działalność organu. Ponieważ skarżący nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego, który uzasadniałby udostępnienie informacji przetworzonej, organ zasadnie odmówił jej udzielenia.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej dotyczącej wykazu wydatków z rezerwy rektora, wydatków na zewnętrzne osoby prawne i fizyczne oraz wydatków z dotacji celowej. Rektor uznał wnioskowane informacje za przetworzone i wezwał skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Po bezskutecznych próbach uzyskania uzasadnienia, Rektor wydał decyzję o umorzeniu postępowania, którą następnie uchylił i wydał decyzję odmawiającą udzielenia informacji publicznej. Skarżący złożył skargę, zarzucając m.in. błędne uznanie informacji za przetworzoną oraz naruszenie przepisów K.p.a.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia zaskarżonej decyzji o umorzeniu postępowania i odmowy udzielenia informacji publicznej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Rektor Politechniki [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy - na skutek wniosku złożonego przez skarżącego A. P. – zakończonej decyzją Rektora Politechniki [...] z [...] r. nr [...] w sprawie wniosku o udzielenie informacji publicznej:
- uchylił w całości decyzję o umorzeniu postępowania wydaną przez ten organ jako organ I instancji,
- odmówił udzielenia informacji publicznej.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 roku poz. 1257 z późn. zm. – dalej powoływana jako K.p.a.) oraz art. 16 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 z późn. zm. – dalej u.d.i.p.).
W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy.
Stwierdził, że [...] r. wpłynął do Politechniki [...] wniosek skarżącego o udzielenie informacji publicznej w zakresie:
1. Informacji dotyczącej wykazu wydatków z rezerwy rektora w okresie od [...] r. do dnia sporządzenia wykazu wydatków.
2.Informacji dotyczącej wykazu wydatków Politechniki [...] na zewnętrzne osoby prawne i fizyczne w okresie od [...] r. do dnia sporządzenia wykazu wydatków w zakresie usług i obsługi prawnej.
3.Informacji dotyczącej wykazu wydatków pokrywanych z dotacji celowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na działalność badawczą Wydziału [...] Politechniki [...] w okresie od [...] r. do dnia sporządzenia wykazu wydatków.
Po analizie wniosku Rektor Politechniki [...] uznał, że wnioskowana informacja w zakresie dostarczenia szczegółowych wykazów ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Z tego powodu pismem z [...] r. wezwał skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, który uzasadniałby udzielenie informacji publicznej w sposób i formie podanej w wezwaniu. Ponadto poinformował wnioskodawcę na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, że w związku z faktem, iż wnioskowane informacje w trzech kategoriach obejmowały okres trzech lat oraz w związku z koniecznością zażądania od strony wykazania istotnego interesu publicznego, wydłużył termin na udzielenie informacji publicznej do 2 miesięcy.
Skarżący pismem z [...] r. odniósł się do ww. wezwania wskazując jedynie, że jego zdaniem informacje, o które wnosi nie mają charakteru informacji publicznej przetworzonej. Ponadto wskazał, że działał zgodnie z przepisami ustawy o gospodarce finansowej, na mocy której gospodarka finansowa uczelni jako uczelni publicznej prowadzona jest zgodnie z przepisami o finansach publicznych, natomiast ustawa o gospodarce finansowej w art. 33 ust. 1 tejże ustawy stanowi, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna. Podniósł, iż wydatki, których wykazów żąda pokrywane są ze środków publicznych, których wydatkowanie jest jawne i podlega kontroli społecznej. Ponadto każdy podatnik jest uprawniony do uzyskania informacji o wydatkach podmiotów publicznych oraz posiada uprawnienie do sygnalizowania organom poprawy ich wydatkowania.
W odpowiedzi Politechnika [...] pismem z [...] r. podtrzymała swoje stanowisko z [...] r. informując, iż wnioskowane informacje mają charakter przetworzony i zażądała wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, który uzasadniałby udzielenie informacji publicznej w sposób i formie zawartej w wezwaniu, nie wyznaczając przy tym terminu na odpowiedź.
Skarżący udzielił odpowiedzi pismem z [...] r. zatytułowanym "wezwanie do usunięcia prawa", wystosowanym na podstawie art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zarzucając Politechnice [...] zaniechanie udzielenia informacji publicznej zgodnie z wnioskiem z [...] r.
Politechnika [...] poinformowała stronę o przyczynach braku możliwości udzielenia informacji publicznej tj. braku wykazania szczególnego interesu publicznego. Nadto Politechnika [...] wyjaśniła, że skierowała pismo z [...] r. (powiadomienie) do strony, w którym poinformowała na postawie art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, że wnioskowana informacja publiczna nie może zostać udostępniona w sposób i formie określonej we wniosku. Wskazano, że przyczyną tego stanu rzeczy jest okoliczność, że informacja ta ma charakter informacji publicznej przetworzonej, a skarżący w dalszym ciągu ani we wniosku o udzielenie informacji publicznej z [...] r. ani w piśmie z [...] r. ani w piśmie z [...] r. nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego, od którego uzależnione jest udzielenie informacji publicznej przetworzonej.
W związku z powyższym Rektor poinformował stronę, iż przepis zawarty w art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej uzależnia możliwość uzyskania informacji publicznej (zarówno informacji przetworzonej, jak i nieprzetworzonej) od sposobu lub formy, w jakich wnioskodawca życzyłby sobie jej udostępnienia. Innymi słowy, z powodu tego, że organ nie może zrealizować wniosku zgodnie z żądaniem, poinformował stronę, w jakim przypadku i w jaki sposób (co dotyczy też formy) jest to możliwe. W świetle cytowanego wyżej art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej dysponent informacji publicznej przetworzonej pismem z [...] r. poinformował stronę o przyczynach braku możliwości udostępnienia żądanej informacji z uwagi na to, iż ma ona charakter informacji publicznej przetworzonej i wskazał, że jej udostępnienie może nastąpić niezwłocznie po wykazaniu powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Rektor zaznaczy, że Politechnika [...] w dobrej wierze wyznaczyła w powyższym celu dodatkowy 14 dniowy termin na wskazanie przez stronę powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ponieważ w wyznaczonym 14 dniowym terminie skarżący nie złożył wniosku o udostępnienie informacji publicznej w sposób lub formie wskazanym w powiadomieniu Politechniki [...] z [...] r., Rektor Politechniki [...] na podstawie art. 14 ust. 2 w związku z art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej na mocy decyzji administracyjnej umorzył postępowanie w sprawie wniosku o udzielanie informacji publicznej z [...] r.
Odnośnie tego rozstrzygnięcia skarżący [...] r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] r. a w wyniku tego o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także udzielenie informacji publicznej w żądanym zakresie.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Rektor Politechniki [...] wydał zaskarżoną decyzję, w której:
- uchylił w całości decyzję o umorzeniu postępowania wydaną przez ten organ jako organ I instancji,
- odmówił udzielenia informacji publicznej.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniósł, że art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi, że prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Judykatura w sposób jednolity podchodzi do definicji informacji przetworzonej i tak np. wyrok WSA z 10.01.2013 r. w Szczecinie o sygn. II SAB/Sz 51/12, stanowi że informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma informacji tzw. informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawię kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów. Powyższe zabiegi czynią takie informacje proste informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego.
Podniósł, że wnioskowane informacje nie istnieją jako gotowe dokumenty, lecz wymagają sporządzenia i zagregowania żądanych danych, a we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie kwestionowała, że żądane informacje mają charakter informacji przetworzonej. W związku z powyższym Rektor stwierdził, że w decyzji wydanej przez niego jako organ I instancji poprawnie uznał, że wnioskowana informacja publiczna jest informacją przetworzoną. Prawidłowe było zatem również wezwanie strony pismem z [...] r. do przedstawienia stosownego uzasadnienia w zakresie wykazania, że uzyskanie przedmiotowych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego i wydłużenie z tego tytułu terminu na udzielenie informacji publicznej do 2 miesięcy.
Natomiast strona wezwana do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w piśmie z [...] r. zanegowała, że żądane informacje publiczne mają charakter przetworzony i bardzo ogólnie, w sposób niedookreślony wskazała, że gospodarka finansowa uczelni jako uczelni publicznej prowadzona jest zgodnie z przepisami o finansach publicznych, natomiast ustawa o gospodarce finansowej w art. 33 ust. 1 tejże ustawy wskazuje, że gospodarka środkami publicznymi jest jawna.
Podobnie w piśmie z [...] r. skarżący polemizował ze stanowiskiem Rektora co do uznania żądanej informacji za przetworzoną, jednak dalej nie wykazał tego interesu.
Ponieważ strona w terminie 14 dni nie udzieliła odpowiedzi na pismo z [...] r. wzywające ją do wskazania sposobu i formy udostępnienia informacji, organ umorzył postępowanie.
Dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy organ przywołał wyrok WSA w Warszawie z 11.01.2012 r. o sygn. VIII SA/Wa 1072/11 i stwierdził, iż pismo Politechniki [...] z [...] r. wystosowane na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej dotyczyło kwestii technicznych, a nie merytorycznych i nie powinno skutkować wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 17 ust. 1 art. 16 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Natomiast brak wykazania, w stosunku do informacji przetworzonej, że jej uzyskanie jest szczególne istotne dla interesu publicznego powinien skutkować wydaniem decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej.
Organ stwierdził też, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10.01.2014 r., sygn. akt I OSK 2111/13). Innymi słowy, korzyści z upublicznienia tej informacji muszą być większe niż konsekwencje zaabsorbowania środków osobowych, rzeczowych i czasowych organu na jej przetworzenie. Nie chodzi tu jednak o udowodnienie takich możliwości, lecz co najmniej o ich przekonujące uprawdopodobnienie.
W odniesieniu do powyższego podniósł, że strona w żaden więc sposób nie uprawdopodobniła, że wykorzysta uzyskane informacje dla dobra ogółu, w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej i że korzyści te przeważą nad szeroko rozumianymi kosztami wytworzenia informacji przetworzonej. Samo odwołanie do jawności finansów publicznych nie jest tutaj wystarczające aby uznać, iż informacje te zostaną wykorzystane dla dobra ogółu, tak samo jak ogólne stwierdzenie o sygnalizowaniu organom poprawy ich wydatkowania. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, że uzyskane informacje publiczne wykorzysta dla dobra ogółu ani w jaki sposób to uczyni, a wręcz przeciwnie – istnieje prawdopodobieństwo, że wykorzysta je w toku jednego z kliku procesów zainicjowanych przez niego przeciwko Politechnice.
W skardze strona zarzuciła:
a) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że udzielenie informacji publicznej przez Politechnikę zgodnie z wnioskiem z "[...] r." ma charakter informacji publicznej przetworzonej, podczas gdy wnioskowane informacje sią informacjami prostymi,
b) naruszenie przepisów postępowania mający w sposób istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
• art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 107 § 1 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, i udzielenie informacji publicznej w wskazanym zakresie;
• art. 10 § 1 K.p.a. poprzez zaniechanie jego zastosowania i uniemożliwienie stronie zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i tym samym uniemożliwienie stronie czynnego udziału w sprawie;
• art. 14 K.p.a w zw. z art. 127 § 3 K.p.a. poprzez jego zaniechanie jego zastosowania i uniemożliwienie skarżącemu złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy pomimo, iż składającemu wniosek o udzielenie informacji publicznej przysługuje do zaskarżenia wydanej decyzji i przedstawienia argumentów za jej zmianą.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu podniósł, że organ błędnie przyjął, że żądana przez niego informacja jest informacją przetworzoną.
Zarzucił, że organ zaniechał podjęcia działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. "Akta postępowania administracyjnego nie zawierają żadnego materiału dowodowego umożliwiającego merytoryczne jego zbadania i wydanie decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej".
Podtrzymał twierdzenie, że Rektor zaniechał zawiadomienia go o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, przez co uniemożliwił mu czynny udział w postępowaniu, czy naruszył art. 10 § 1 K.p.a.
Stwierdził, że Rektor uchylając swą pierwszą decyzję z [...] r. i odmawiając udzielenia informacji publicznej naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi wskazując, że informacja przetworzona to taka, która wiąże się z potrzebą przeprowadzania analiz, zestawień, wyciągów w oparciu o kryteria wskazane przez wnioskodawcę czyli specjalnie przygotowana dla niego. W takim przypadku jej udostępnienie wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, który za tym przemawia, a którego skarżący nie wykazał. Powołał też sygnatury licznych postępowań sądowych, zainicjowanych przez skarżącego przeciwko uczelni.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Osią sporu w przedmiotowej sprawie jest zbadanie czy można skutecznie zarzucić Rektorowi, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszył prawo, ta zaś ocena jest konsekwencją stwierdzenia, czy zasadnie uznał on, że żądana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, której udostępnienie wymaga istnienia interesu publicznego i to nie każdego, lecz o charakterze kwalifikowanym, tj. szczególnie istotnego.
Dlatego rozstrzygając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności ustalić, czy rzeczywiście wnioskowane dane miały walor informacji przetworzonej, albowiem w przeciwnym wypadku organ zobowiązany byłby do jej udzielenia bez żadnych dodatkowych warunków, a dopiero ustalenie, że istotnie były to informacje przetworzone, otwierało pole do żądania wykazania istnienia wspomnianego kwalifikowanego interesu publicznego.
Prawo uzyskiwania informacji wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej natomiast szczegółowe zasady i tryb jej udostępniania zostały określone w ustawie z 6.09.2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018, poz.1330 ze zm. – dalej powoływana jako u.d.i.p.).
Stosownie do art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie.
W myśl art. 3 ust. 1 prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Z powyższego wynika, że ustawodawca wprowadził rozróżnienie między informacją publiczną, którą wnioskodawca ma prawo uzyskać zawsze czyli prostą (o ile oczywiście informacje, których żąda istotnie posiadają walor informacji publicznej czyli spełniony jest warunek przedmiotowy, a instytucja, do której żądanie jest skierowane jest podmiotowo zobowiązana do jej udzielenia czyli warunek podmiotowy), od informacji przetworzonej, której udzielenie uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę wskazanego wyżej kwalifikowanego interesu publicznego.
Fakt, że to wnioskodawca ma wykazać w konkretnym wypadku istnienie takiego interesu nie budzi wątpliwości Sądu.
Jest to oczywiście logiczne, bo tylko osoba żądająca informacji wie, jakie przesłanki i proces myślowy doprowadziły ją do wniosku, że określona informacja może być istotna z puntu widzenia interesu ogólnego oraz w jaki sposób pozyskane dane mają służyć celom publicznym. Organ, do którego wniosek jest adresowany wiedzieć tego nie może i musiałby zgadywać w czym wnioskujący takiego uzasadnienia upatruje.
Stanowisko takie jest akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych.
W wyroku z 14.06.2019r. sygn. akt I OSK 4/18 NSA wskazał, że "nie wymaga się od osoby wykonującej to prawo (żądania informacji publicznej – przyp. Sądu) wykazania interesu prawnego lub faktycznego za wyjątkiem sytuacji, gdy informacja publiczna jest informacja przetworzoną", z czego wnioskując a contrario należy wywieść, że w takim przypadku obowiązek wykazania interesu prawnego – szczególnej istotności dla interesu publicznego - pytającego jednak obciąża. Podobne stanowisko wyraził NSA w wyroku z 7.06.2019r., sygn. akt I OSK 2788/17.
Co do pierwszej z wskazanych na wstępie kwestii, tj. charakteru żądanych danych (proste/przetworzone) zauważyć należy, że pojęcie informacji przetworzonej publicznej nie posiada definicji legalnej. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją przetworzoną jest informacja opracowana przez podmiot obowiązany przy użyciu dodatkowych sił i środków, na podstawie posiadanych przez niego danych, w związku z żądaniem wnioskodawcy i na podstawie kryteriów przez niego wskazanych, czyli innymi słowy informacja, która zostanie przygotowana specjalnie dla wnioskodawcy wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyrok NSA z 30.09.2015 r., sygn. akt I OSK 1852/14, CBOSA). "Co do zasady informacja przetworzona to "nowa" informacja wytworzona przez organ. Niemniej jednak w pewnych przypadkach za przetworzoną informację publiczną można uznać również takie dane, które nie wymagają nakładu intelektualnego związanego z koniecznością wytworzenia nowej informacji. Niekiedy, bowiem suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może się przekształcić w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania." – tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1600/17.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że pismem z [...] r. wnioskodawca żądał przekazania:
1. informacji dotyczącej wykazu wydatków z rezerwy rektora w okresie od dnia [...] r. do dnia sporządzenia wykazu wydatków,
2. informacji dotyczącej wykazu wydatków Politechniki [...] na zewnętrzne osoby prawne i fizyczne w okresie od dnia [...] r. do dnia sporządzenia wykazu wydatków w zakresie usług i obsługi prawnej,
3. informacji dotyczącej wykazu wydatków pokrywanych z dotacji celowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na działalność badawczą Wydziału [...] Politechniki w okresie od dnia [...] r. do dnia sporządzenia wykazu wydatków.
Rektor w piśmie z [...]r. zauważył, że zgromadzenie żądanych danych "wiąże się z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz prawnych, wyciągów, kwerendy danych, usuwania danych chronionych prawem, mających na uwadze w szczególności przepisy o ochronie danych osobowych, nakładów pracy przy powielaniu, a takie zabiegi czynią Informacje proste informacją przetworzoną," i w ocenie Sądu jest to stanowisko uzasadnione.
Nadto zauważyć należy, że z treści wniosku wynika, że obejmował on co najmniej okres prawie trzech lat ([...] r. do [...] r.) lub dłuższy ("do dnia sporządzenia wykazu").
Natomiast przetworzenie w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na stworzeniu nowej informacji z już istniejących. Powstaje zatem zupełnie nowa jakość, co dotyczy również zebrania wielu informacji prostych, ponieważ nakład pracy przy ich zebraniu powoduje, że wykracza to poza zwykłą działalność podmiotu zobowiązanego, co z kolei powoduje, że stworzony zostaje nowy zbiór charakteryzujący się w istocie nowymi cechami nie istniejącymi w chwili złożenia wniosku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10.04.2019 r., sygn. akt: I OSK 1920/18, LEX nr 2665079).
Biorąc pod uwagę, że – stosownie do art. 408 ust. 4 ustawy z 20.07.2018r. o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018r., poz.1668) okresem obrotowym uczelni jest rok kalendarzowy, już z tego tylko względu żądana informacja miała charakter przetworzony. Nie istniała ona bowiem nigdzie we wskazanym zakresie, lecz wymagała specjalnego przygotowania dla skarżącego - sporządzenia wykazów czy zestawień z uwzględnieniem 2 lat w pełnym zakresie i 2 innych w części.
W stosunku do punktu drugiego wymagałaby także wydzielenia spośród wszystkich wydatków poniesionych w zakreślonym okresie, wydatków wskazanych we wniosku, tj. z pomniejszeniem ogółu wydatków o te, które dotyczą zakupu towarów (a nie usług i obsługi prawnej) lub nawet usług (w tym obsługi prawnej), ale wykonywanych przez jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej.
Wobec tego zadośćuczynienie wnioskowi wymagałoby zaangażowania służb księgowych uczelni do realizacji innych zadań, niż te, do których zasadniczo są powołane. Sprowadzałoby się do wyselekcjonowania pod kątem zgodności z wnioskiem, a następnie przetworzenia, zestawienia rożnych informacji z okresu ok. [...] lat. Sporządzenie takiego zestawienia wymagałoby wkładu intelektualnego od pracowników organu tj. klasyfikacji każdego wydatku ze wskazanego okresu, oceny, czy jego ujawnienie nie podlega ograniczeniu ze względu na ochronę prywatności osoby fizycznej albo tajemnicę przedsiębiorstwa, wreszcie ewentualnej anonimizacji danych.
Z powyższego wynika, że zasadne było stanowisko Rektora co do tego, że żądana informacja ma charakter przetworzony, zatem dla jej uzyskania konieczne było wykazanie szczególnie istotnego interesu społecznego, który za tym przemawia.
Nie jest zatem zasadny zarzut skargi wyrażony w jej pkt 2a.
Przechodząc do drugiej z podniesionych na wstępie kwestii, tj. konieczności wskazania przez stronę szczególnie ważnego interesu publicznego, który uzasadnia udzielenie informacji zauważyć należy, że skarżący wezwany o to stwierdził, że "gospodarka finansowa Politechniki (...) jako uczelni publicznej prowadzone są zgodnie z przepisami o finansach publicznych, natomiast ustawa o gospodarce finansowej w art. 33 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że gospodarka środkami publicznymi jest jawne" oraz "wydatki przedstawione powyżej pokrywane są z finansów publicznych, a których wydatkowania jak powyżej zostało wskazane jest jawne i podlega kontroli społecznej.
Każdy podatnik jest uprawniony do uzyskania informacji o wydatkach podmiotów publicznych oraz posiada uprawnienie do sygnalizowania organom poprawy ich wydatkowania."
Takim stwierdzeniem – w ocenie Sądu - wnioskodawca nie wykazał, że mógłby z uzyskanej informacji uczynić użytek dla dobra publicznego i to w sposób, jaki nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji, podobnie jak nie wykazał, że ma indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania żądanej informacji do działań dotyczących szczególnie istotnych interesów publicznych.
Stwierdzić wręcz można, że takie oświadczenie niczego w istocie nie uzasadnia. Stanowi jedynie przytoczenie przepisu prawa i zasad gospodarki finansowej bez jakiegokolwiek odniesienia do konkretnego stanu faktycznego, dlatego nie może być uznane za wystarczające w świetle art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
W takim wypadku, wobec niewykazania przez stronę przesłanek warunkujących udzielenie informacji przetworzonej, zasadną była decyzja odmawiająca jej udzielenia, gdyż – po myśli art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.
Z powyższego wynika także, że w postepowaniu o udzielenie informacji publicznej przepisy K.p.a. stosuje się wówczas, gdy u.d.i.p. wyraźnie tak stanowi, np. w art. 16 i 17.
Jest to konsekwencją faktu, że udostępnienie informacji publicznej następuje w trybie czynności materialno – technicznej i na tym etapie sprawy żadne postępowania administracyjnie, które miałoby być regulowane przepisami K.p.a. się nie toczy. Sytuacja ulega zmianie dopiero w przypadku, gdy organ nie czyni zadość żądaniu wnioskodawcy, gdyż bądź to odmawia ujawnienia informacji bądź umarza postępowanie. W takim bowiem przypadku, dopiero wówczas władczo i negatywnie dla strony rozstrzyga o jej żądaniach, dlatego koniecznym jest, aby było ono zawarte w akcie podlegającym kontroli instancyjnej, a następnie ewentualnie także sądowej.
Z tego względu za niezasadne należy uznać zarzuty skargi odnoszące się do naruszenia przepisów K.p.a., jako znajdującego do spraw z zakresu informacji publicznej zastosowanie w bardzo ograniczonym zakresie.
Dodatkowo i jedynie gwoli wyjaśnienia można stwierdzić, że:
- Choć skarżący zarzucił organowi niepodjęcie wszelkich działań niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, to jednak sam ani nie złożył żadnych wniosków dowodowych, ani – mimo wezwania - nie przedstawił faktycznej argumentacji na poparcie tezy o prostym charakterze wnioskowanych danych.
- W kwestii naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. stanowiącego, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że może on stanowić podstawę uchylenia decyzji, gdy strona wykaże, że miało to wpływ na wynik sprawy. Tytułem przykładu wskazać można wyrok NSA z 24.01.2019r. o sygn. akt I OSK 1691/2018 czy wyrok WSA w Poznaniu z 28.11.2018r. o sygn. akt II SA/Po 132/2018.
Pomijając wspomniany już brak zastosowania w przedmiotowym postępowaniu przepisów K.p.a. Sąd zauważa, że strona niczego takiego nie wykazała – miała prawo zajmować stanowisko, składać pisma i wnioski, o ile uważała je za zasadne i z niego korzystała. Brak jest zatem podstaw, aby twierdzić, że gdyby została poinformowana o możliwości zapoznania się z materiałem, rozstrzygnięcie organu byłoby odmienne.
Natomiast zarzut odnoszący się do naruszenia art. 14 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., co miało nastąpić przez uniemożliwienie stronie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest wręcz nieprawdziwy.
Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów:
§ 1. Sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2017 r. poz. 570 oraz z 2018 r. poz. 1000, 1544 i 1669), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej.
§ 2. Sprawy mogą być załatwiane ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2017 r. poz. 1219 oraz z 2018 r. poz. 650) lub za pomocą innych środków łączności, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawny nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji.
Stosownie zaś do art. 127 § 3 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Po pierwsze, trudno jest dociec, jaki związek z przedmiotową sprawą mają przepisy dot. formy załatwiania sprawy, skoro została ona załatwiona poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w formie pisemnej, a którą cytowany przepis wskazuje jako możliwą, a nawet preferowaną, na co wskazuje użycie zwrotu "sprawy należy załatwiać".
Po wtóre zauważyć należy, że zgodnie z dyspozycją art. 17 ust. 2 u.d.i.p., wnioskodawca może wystąpić do podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji i niebędącego organem władzy publicznej o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołania.
Z akt wynika natomiast, że zaskarżona decyzja Rektora została wydana właśnie na skutek skorzystania przez stronę w piśmie z [...] r. z przysługującego jej prawa do dwukrotnego rozpoznania sprawy, a zatem że organ nie tylko prawidłowo pouczył stronę o przysługującym jej prawie do ponownego rozpatrzenia sprawy w decyzji z [...] r., lecz także – ponownie badając sprawę - prawo to respektował.
Nie jest także zasadny zarzut naruszenia przez Rektora zasady dwuinstancyjności.
Stosownie do art. 138 § 1 K.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo
3) umarza postępowanie odwoławcze. (Pogrubienie Sądu).
Z powyższego w sposób oczywisty wynika, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada treści art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Podsumowując, Rektor w piśmie z [...] r. prawidłowo pouczył skarżącego o tym, co powinien uczynić, by uzyskać żądaną informację. Skoro skarżący nie dopełnił wskazanych czynności, a jedynie wdał się w polemikę z organem co do zasadności jego stanowiska, podjął ryzyko negatywnego dla niego rozstrzygnięcia. Organ zaś, nie znajdując podstaw do uznania, że żądana informacja jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, zasadnie odmówił jej udzielenia.
Wobec powyższego - zgodnie z art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.) - Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło