III SA/Gl 561/11
WyrokWSA w Gliwicach2011-10-11
Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Barbara Orzepowska-Kyć, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, które dotyczą pracowników, a nie samego wnioskodawcy jako płatnika, może być rozpatrzony merytorycznie na podstawie przepisów dotyczących umarzania składek własnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, które dotyczą pracowników, a nie samego wnioskodawcy jako płatnika, nie mogą być przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie na podstawie przepisów art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodnie z art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, przepisy te nie mają zastosowania do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. W związku z tym, postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący K.P. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, argumentując trudną sytuacją majątkową. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość, stwierdzając, że zaległości dotyczyły składek za zatrudnianych pracowników, a nie samego wnioskodawcy jako płatnika, i że rozporządzenie z 2003 r. nie ma zastosowania w takim przypadku. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa i brak merytorycznego rozpatrzenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2011r. przy udziale – sprawy ze skargi K. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych, rozpatrując odwołanie K.P., utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]r., nr [...] umarzającą z uwagi na stwierdzoną bezprzedmiotowość postępowanie administracyjne w zakresie dotyczącym umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Decyzja została wydana na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.- dalej Kpa) w związku z art. 83 ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. z 2009 r., Nr 205, poz.1585 ze zm.- dalej u.s.u.s.).
W dniu [...]r. K.P. złożył wraz z żoną E.P. wniosek o umorzenie należności podatkowych wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S.. We wniosku podano numery NIP E.P., K.P. oraz spółki jawnej "A".
Wnioskodawca stwierdził, że zachodzi przesłanka wskazana w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365 - dalej rozporządzenie z 2003 r.).
W szczególności K.P. podniósł, iż motywuje swój wniosek trudną sytuacją majątkową. Podkreślił, że nie jest w stanie opłacić należności gdyż pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki. Nie posiada dochodów z których mogłaby spłacić należność. Jest rencistą, otrzymuje [...]zł renty, a żona E.P. jest bezrobotna bez prawa do zasiłku i pozostaje na jego.
Stwierdził, że małżonkowie nie mają majątku z którego mogliby spłacić zadłużenie. W stosunku do nich wszczęto postępowania egzekucyjne, które są bezskuteczne. Do wniosku załączył zaświadczenie z dnia [...] r. z Powiatowego Urzędu Pracy w S. na potwierdzenie statusu żony jako osoby bezrobotnej.
W toku postępowania do opisanego wniosku została dołączona decyzja z dnia [...] r. nr [...]stwierdzająca, iż K.P.- wspólnik spółki cywilnej FHU "A" S.c. E.P., K.P.z siedzibą w B. - odpowiada za jej zobowiązania z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 06/2003-03/2004, 05/2004-11/2004, w kwocie [...] zł i odsetek od wyżej wymienionych należności naliczonych na dzień [...]r. wysokości [...] zł; składek na Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych za okres 06/2003-03/2004, 05/2004-11/2004 w kwocie [...] zł i odsetek od wyżej wymienionych należności naliczonych na dzień [...] r. wysokości [...] zł; składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 07/2003-02/2004, 05/2004-11/2004 w kwocie [...] zł i odsetek od wyżej wymienionych należności naliczonych na dzień [...]r. wysokości [...]zł. Razem na dzień [...] r. [...] zł.
Z uzasadnienia wynikało, że K.P. wspólnik spółki cywilnej FHU "A" S.C. E.P., K.P. z siedzibą w B. przy ulicy [...], jako prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany był do opłacania składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczeń Zdrowotnych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych czego nie dopełniono.
Ponadto dołączono pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z [...] r. o dochodach K.P. z tytułu renty i dokonywanych potrąceniach, zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w S. z [...]r. dotyczące E.P., pismo z Urzędu Miejskiego w S. z [...] r., pismo z Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...]r. potwierdzające likwidację FHU "A" S.c. w B. z dniem [...] r., pismo Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. dotyczące ewidencji podatników podatku od nieruchomości, oświadczenie dotyczące sytuacji finansowej wnioskodawcy z dnia [...] r., decyzję z dnia [...] r. Prezydenta Miasta S., postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...]r., postanowienie Sądu Okręgowego w K. z [...] r. zeznanie podatkowe PIT-37 za 2009 r., rozliczenie zużycia energii elektrycznej za okres od [...] r. do [...]r., fakturę za wodę z [...]r., zawiadomienie Sadu Rejonowego w S. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z [...]r., orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z [...]r., zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w S. z [...] r. dotyczące E.P., odpis księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sad Rejonowy w S. Wydział [...] Ksiąg Wieczystych
Decyzją z dnia [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 105 § 1 Kpa w związku z art. 123 u.s.u.s., umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na stwierdzoną bezprzedmiotowość.
Stwierdził, że na wskazanym przez K.P. numerze NIP płatnika składek (tj. [...]) widniały zaległości dotyczące wyłącznie zatrudnianych osób ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, a przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż powołane przez wnioskodawcę rozporządzenie z 2003 r. nie znajduje zastosowania w odniesieniu do składek za osoby ubezpieczone nie będące płatnikami składek.
Dalej argumentował, że jako podstawę umorzenia należności K.P. wskazał § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r.
W toku prowadzonego postępowania zgromadzono dokumenty na podstawie których ustalono, że zaległości na wnioskowanym, wskazanym numerze NIP dotyczyły osób ubezpieczonych nie będących płatnikami składek.
Organ pierwszej instancji powołał przepisy uzasadniające umorzenie należności, tj. art. 28 ust. 2 i 3 a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia z 2003 r. i stwierdził, że nie znajdują zastosowania w odniesieniu do składek za osoby ubezpieczone nie będące płatnikami składek.
Strona pismem z dnia [...]r. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy i uchylenie decyzji organu I instancji oraz orzeczenie zgodnie z wnioskiem. Podkreśliła, że nie zgadza się z decyzją.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że wskazanie § 3 rozporządzenia z 2003 r. jako podstawy umorzenia należności z tytułu składek, obciążających go jako wspólnika Spółki "A", nie mogło stanowić podstawy do umorzenia postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości. Argumentował, że organ winien ustalić we własnym zakresie podstawę prawną rozstrzygnięcia na podstawie okoliczności przytoczonych we wniosku lub wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia materiału dowodowego.
Podkreślił, iż istniały podstawy do umorzenia należności tytułu składek, a to z uwagi na nieściągalność wierzytelności i złą sytuację wnioskodawcy.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego organ drugiej instancji zawiadomił K.P. w dniu [...] r. o jego uprawnieniach wynikających z art.10 Kpa.
W oświadczeniu z dnia [...] r. K.P. po zapoznaniu się z aktami sprawy nie zgłosił uwag i nie przedłożył dokumentów.
Decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie podkreślił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy poddany został ponownej analizie pod względem zbadania i oceny wystąpienia ustawowych przesłanek stanowiących podstawę uwzględnienia wniosku.
Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdził, iż K.P. został powiadomiony o możliwości uzupełnienia materiału dowodowego o istotne dla sprawy dokumenty.
Zaakcentował, że w przedmiocie sprawy podjęto postępowanie wyjaśniające i w sposób rzetelny przeprowadzono czynności mające na celu zweryfikowanie podnoszonych przez stronę argumentów.
Organ stwierdził, że wnioskując o umorzenie należności K.P. wyraźnie określił podstawę prawną żądania i złożony wniosek mógł być rozpatrzony tylko w zakresie wskazanej przez niego podstawy prawnej, o czym poinformowano stronę w piśmie z dnia [...] r. Zaakcentował, iż wnioskodawca został poinformowany o podstawach prawnych, w oparciu o które może nastąpić umorzenie należności z tytułu składek.
Zaznaczył, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych tylko w przypadkach, gdy dłużnik we wniosku nie wskaże podstawy prawnej do umorzenia, rozpatruje sprawę w oparciu o wszystkie przepisy prawne mogące mieć zastosowanie w danej sprawie.
Dalej stwierdził, że w związku z przeprowadzoną analizą stanu sprawy stwierdzono, że zaległości na wskazanym przez K.P. numerze NIP płatnika składek (tj. [...]) dotyczyły wyłącznie zatrudnianych osób ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, a przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż powołane przez wnioskodawcę rozporządzenie z 2003 r. nie znajduje zastosowania w odniesieniu do składek za osoby ubezpieczone nie będące płatnikami składek.
Wskazał, że z akt sprawy (tj. w szczególności z potwierdzenia stanu zadłużenia figurującego na koncie płatnika składek F.H.U. "A" NIP [...]) bezspornie wynikało, iż zaewidencjonowane tam należności dotyczą zatrudnianych przez wnioskodawcę pracowników. Nie figurowały tam natomiast zaległe składki na ubezpieczenia społeczne K.P. jako ubezpieczonego.
Ponadto organ II instancji stwierdził, że zgodnie z wykładnią prawa, jeżeli wniosek o umorzenie należności z tytułu składek obejmuje składki ubezpieczonych właściwym rozstrzygnięciem jest umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 Kpa.
Podkreślił, że przed wydaniem ostatecznej decyzji K.P. powiadomiony o ponownej możliwości zapoznania się z aktami sprawy, ustosunkowania się co do zgromadzonego materiału dowodowego, nie zgłaszał dodatkowych żądań lub uwag i nie przedstawił nowych dokumentów.
W dniu [...]r. K.P. reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego M.N., wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. wydaną w niniejszej sprawie, wnosząc o uchylenie decyzji do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zarzucono naruszenie prawa.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko. Wskazała, że organ nie wyjaśnił o jaką normę prawną opierał swoje rozstrzygnięcie. Taką normą prawną nie jest, zdaniem skarżącej, art. 105 Kpa, regulujący kwestię umorzenia postępowania. Dlatego też, zdaniem skarżącego, doszło do naruszenia tego przepisu poprzez jego zastosowanie
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że skarga jest bezpodstawna i nieuzasadniona, a zarzuty podniesione przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.
W uzasadnieniu podkreślił, iż w sprawie wniosku K.P., zostało przeprowadzone pełne i wyczerpujące postępowanie administracyjne, w trakcie którego, nie doszło do naruszenia żadnych przepisów prawa materialnego i administracyjnego. Ponadto Zakład Ubezpieczeń Społecznych przeprowadził w niniejszej sprawie szczegółowe postępowanie dowodowe w zakresie posiadanych przez siebie uprawnień.
W ocenie Zakładu brak było przesłanek do uchylenia decyzji albowiem:
1) nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
2) nie było przesłanek uzasadniających umorzenie na podstawie art. 28 ust. 3 w zw. z ust. 3a u.s.u.s., gdyż w sprawie nie istnieją należności, które mogłyby podlegać umorzenia na podstawie tego przepisu, jak i nie zachodzi żadna z przesłanek wynikających z treści przywołanego przepisu związanych z całkowitą nieściągalnością.
Zaakcentował, że ZUS ponownie zweryfikował dokumenty zebrane w sprawie i ustalił, że należności, których umorzenia dochodzi skarżąca dotyczyły pracowników zatrudnianych przez E.P. i K.P. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej o nazwie F.H.U. "A" S.c.
Podkreślił, że decyzje w sprawie zostały należycie uzasadnione z przedsta - wieniem ustalonego przez ZUS stanu faktycznego i jego oceny.
Zasadnie, jak podkreślono, zostały przywołane podstawy prawne rozstrzygnięcia, a w tym 105 Kpa w z związku z art. 123 u.s.u.s., a przed wydaniem decyzji organ podjął szczegółowe postępowanie wyjaśniające, zmierzające do uzyskania dowodów potwierdzających okoliczności faktyczne lub prawne stanowiące podstawę wniosku.
Organ zaznaczył ponadto, że decyzja, o której mowa w art. 28 u.s.u.s. ma charakter uznaniowy nie nakładający obowiązku dokonania umorzenia, a ponadto podlega szczególnej ocenie co do staranności i ostrożności w dysponowaniu środkami publicznymi (tak Wyrok NSA z 29.08.2007r. sygn. akt II GSK 141/07). Podkreślił, że sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające ich wydanie, a nie rozstrzygnięcie, ponieważ o tym czy składki powinny być umorzone rozstrzyga organ administracji publicznej, a nie sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Sąd badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji nie doszukał się naruszenia prawa procesowego mogącego mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, czy też prawa materialnego.
Przed podaniem powodów rozstrzygnięcia sądowego w niniejszej sprawie należy wskazać, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działań organów administracji publicznej, w tym organów podatkowych, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, jak stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.- dalej P.p.s.a.). Dlatego Sąd może dokonać kontroli zaskarżonej decyzji wyłącznie pod względem zgodności z prawem, a nie przy zastosowaniu innych kryteriów.
Sąd administracyjny rozstrzyga nadto w granicach danej sprawy nie będą jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W tak zakreślonej kognicji rozpoznający niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Materialnoprawną podstawę umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w całości lub w części pomimo braku ich całkowitej nieściągalności stanowi art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 wydanego na podstawie ustawy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.
Natomiast zarówno przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 1 rozporządzenia wyraźnie wskazują, że umarzanie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych dotyczy wyłącznie osób będących równocześnie płatnikami tych składek.
Z kolei przepis art. 30 u.s.u.s. jednoznacznie stanowi, że do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29 ustawy.
Z powyższego wynika, że art. 28 u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia znajdują zastosowanie wyłącznie w zakresie własnych składek na ubezpieczenie społeczne osoby ubezpieczonej i nie mogą stanowić podstawy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za zatrudnianych pracowników w części przez nich finansowanej. Skoro zatem żaden inny przepis ustawy nie przewiduje możliwości umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, to oznacza, że postępowanie administracyjne w zakresie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne pracowników powinno być umorzone na podstawie art. 105 K.p.a., ze względu na jego bezprzedmiotowość (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 sierpnia 2009r., sygn. akt III SA/Gl 1336/08, LEX nr 553332; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 lutego 2009r., sygn. akt I SA/Ol 495/08, LEX nr 484058; wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2007r., sygn. akt 2213/07, LEX nr 484960; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2006r., sygn. akt III SA/Wa 2923/06, LEX nr 306959).
Sąd przyjął jako stan faktyczny sprawy stan wynikający z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, jako że znajduje on potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych.
Wskazać należy, iż we wniosku o umorzenie należności podatkowych wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. z dnia [...] r. K.P. stwierdził, że zachodzi przesłanka wskazana w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365- dalej rozporządzenie z 2003 r.).
Wskazana powyżej regulacja, zgodnie z art. 30 u.s.u.s., nie ma jednak zastosowania do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, co oznacza, że przedsiębiorca lub osoba trzecia, na którą została przeniesiona odpowiedzialność, nie mogą skutecznie ubiegać się o umorzenie składek w tej części.
Wprowadzony przez ustawodawcę w art. 30 u.s.u.s. zwrot "nie stosuje się", należy interpretować bowiem w sposób ścisły, tj., że w stosunku do wskazanych w nim należności wykluczone jest podjęcie jakiegokolwiek merytorycznego rozstrzygnięcia, opartego na art. 28, zarówno pozytywnego dla wnioskodawcy, tj. umorzenia należności, jak i negatywnego, polegającego na odmowie ich umorzenia.
Podkreślenia wymaga fakt, iż w trakcie postępowania dowodowego ustalono, że zaległości podatkowe z tytułu nieopłaconych składek figurujące na koncie płatnika składek FHU "A" dotyczą zatrudnianych przez skarżącą pracowników, a nie zaś zaległości K.P. jako ubezpieczonego.
W realiach sprawy oznacza to, że ZUS prawidłowo rozpoznał złożony przez skarżącą wniosek o umorzenie należności z tytułu składek. W konsekwencji za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie (decyzja nr [...] z dnia [...] r., utrzymana w mocy decyzją nr [...] z dnia [...]r.) umarzające, na podstawie art. 105 k.p.a., postępowanie w odniesieniu do składek finansowanych przez ubezpieczonych (pracowników). Postępowanie administracyjne może toczyć się jedynie w sytuacji, kiedy ma ono swój "przedmiot". Celem postępowania administracyjnego jest bowiem realizacja normy materialnego prawa administracyjnego wobec określonego podmiotu poprzez ukształtowanie jego sytuacji prawnej. Norma ta może zostać zastosowana jedynie wtedy, gdy obiektywnie zaistniał stan faktyczny przewidziany przez ustawodawcę, upoważniający (zobowiązujący) organ do podjęcia decyzji administracyjnej. W istocie chodzi bowiem o ustalenie pewnego ogólnego stanu faktycznego, na podstawie którego można przyjąć, iż w tym stanie faktycznym istnieje potencjalna możliwość przyznania określonych praw czy nałożenia określonych obowiązków na stronę postępowania. Z tego też względu, gdy w sposób oczywisty można stwierdzić brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia danej sprawy, to wówczas należy przyjąć, iż mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania. Zatem w sytuacji takiej, jak w rozpoznawanej sprawie, gdy wnioskiem o umorzenie zostały objęte należności finansowane przez ubezpieczonych nie będących jednocześnie płatnikami składek, ze względu na treść art. 30 u.s.u.s., organ prawidłowo, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie w stosunku do tych należności. W tej sytuacji organ nie mógł bowiem badać istnienia, przewidzianych w § 3 rozporządzenia z 2003 r. i art. 28 u.s.u.s., przesłanek umorzenia należności, gdyż zgodnie z art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29 tejże ustawy. Tym samym zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a. należy uznać za niezasadny.
Sad zauważa, że w tego rodzaju sprawach sądowej kontroli legalności zaskarżonych aktów administracyjnych nie jest poddawana kwestia prawidłowości zastosowania lub nie wnioskowanej przez stronę umorzenia należności z tytułu składek. Kontroli podlega realizacja zasad ogólnych unormowanych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego w toku prowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego, a zatem czy podjęta ocena istnienia rzeczowych przesłanek w kontrolowanej sprawie została dokonana na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zebranego w sposób prawidłowy - wyczerpujący i czy w uzasadnieniu decyzji dano temu wyraz. W tym zaś zakresie Sąd nie dopatrzył się uchybień.
Biorąc to wszystko pod uwagę i badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji prawnej i faktycznej zaistniałej w przedmiotowej sprawie, należy jeszcze raz stwierdzić, że Sąd nie doszukał się po stronie organu naruszenia ani prawa materialnego, ani prawa procesowego uzasadniającego uchylenie tych decyzji. Organ przeprowadził w sposób prawidłowy postępowanie dowodowe, zebrał w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy oraz odniósł się w sposób właściwy do zgromadzonych w tym postępowaniu dowodów.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, jak zasadnie stwierdził organ odwoławczy, że w świetle zebranego materiału dowodowego, ocenianego na dzień wydawania zaskarżonej decyzji, brak było podstaw do uznania, że w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie zaległych należności na podstawie § 3 rozporządzenia z 2003 r., gdyż należności figurujące na koncie płatnika F.H.U. "A" dotyczyło pracowników tej spółki.
Organ drugiej instancji rozpatrując ponownie sprawę w postępowaniu odwoławczym w sposób wyczerpujący ustosunkował się do okoliczności opisanych przez stronę w wezwaniu o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia [...] r. (oparcie rozstrzygnięcia o wskazaną we wniosku podstawę rozstrzygnięcia § 3 rozporządzenia z 2003 r., stwierdzenia strony, iż organ sam we własnym zakresie ustala podstawę prawną rozstrzygnięcia na podstawie okoliczności faktycznie przytoczonych we wniosku, twierdzeń strony o nieściągalności wierzytelności i złej sytuacji wnioskodawczyni oraz obowiązku organu merytorycznego rozpatrzenia wniosku z uwzględnieniem art. 7 Kpa) i dokonał analizy całego zebranego materiału dowodowego przedłożonego przez stronę i zebranego z urzędu. Dał temu wyraz w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji. Wyjaśnił, na jakiej podstawie prawnej orzekał - wskazując na poszczególne przepisy prawne mające zastosowanie w sprawie, a także wymienił fakty, które uznał za udowodnione z powołaniem się na określone i podkreślił, że zaewidencjonowane należności z tytułu składek dotyczą pracowników zatrudnionych w F.H.U. "A" NIP [...].
W świetle ustaleń faktycznych organ stwierdził, iż w sprawie nie istniały należności do których mogłoby mieć zastosowanie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i co za tym idzie § 3 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r.
Słusznie zatem uznał, że właściwym jest umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art.105 Kpa., a w związku z powyższym zasadnie utrzymał decyzję organu pierwszej instancji.
Wykonując obowiązki procesowe przed wydaniem decyzji organ pismami z dnia [...] r. i [...]r. informował stronę o przesłankach umorzenia, wzywał w celu wypowiedzenia się, co do zebranego materiału dowodowego oraz do składania wniosków dowodowych, czyli nie naruszył również przepisów art. 9, art.10, art. 11, art. 12 i art. 81 k.p.a. Z tych przepisów wynika obowiązek organu administracji do informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, ale tylko takich, które mogą mieć istotny wpływ na ustalenie praw i obowiązków strony będących przedmiotem postępowania.
W tym stanie faktycznym i prawnym zarzuty skargi okazały się niezasadne.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy uzasadnił rozstrzygnięcie wystarczająco wnikliwie i logicznie.
W zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy wziął pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i podnoszone zarzuty, a następnie ustosunkował się do nich w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd nie kwestionuje tego, że sytuacja majątkowa skarżącej jest ciężka, jednakże wobec braku prawnej możliwości umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne pracowników, w ocenie Sądu organ prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne należy stwierdzić, że organ nie naruszył prawa i dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. należało skargę oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło