III SA/Gl 607/12

WyrokWSA w Gliwicach2012-07-25

Skład orzekający: Iwona Wiesner, Mirosław Kupiec, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA jest dopuszczalna, gdy strona powołuje się na nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim wykorzystane, a których strona nie mogła skorzystać z przyczyn od niej niezależnych?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania jest niedopuszczalna, gdy powołane przez stronę nowe okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, istniały już w toku poprzedniego postępowania, a strona miała możliwość z nich skorzystać lub wiedziała o ich istnieniu. W przypadku, gdy dokumenty stanowiące podstawę wznowienia były znane stronie lub organom podatkowym w poprzednim postępowaniu, nie można uznać, że zaszły przesłanki do wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 28 marca 2011 r. oddalającym jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. w sprawie podatku akcyzowego. Jako podstawę wznowienia spółka wskazała nowe okoliczności faktyczne i dowody (faktury), które uzyskała w lutym 2012 r. i które według niej dowodziły niezgodności stawek akcyzy z przepisami ustawy i Konstytucji, a których nie mogła przedstawić w poprzednim postępowaniu, ponieważ znajdowały się w dyspozycji ABW. Organ wniósł o odrzucenie skargi, twierdząc, że dokumenty te były znane stronie i organom w poprzednim postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę o wznowienie postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lipca 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie o sygn. III SA/Gl 189/10 w przedmiocie podatku akcyzowego oddala skargę. Wyrokiem z dnia 28 marca 2011 r. o sygn. akt III SA/GL 189/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę ""A"" Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. [...] uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. Nr [...] z dnia [...] r. w całości i określającą zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc luty 2004 r. w wysokości [...] zł. Wyrok ten stal się przedmiotem skargi kasacyjnej, która została odrzucona postanowieniem z dnia 15 września 2011 r. Strona złożyła zażalenie na to postanowienie pismem datowanym na dzień 10 października 2011 r. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2011 r. o sygn. akt I GZ 219/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił to zażalenie. Tym samym wyrok WSA z 28 marca 2011 r. stal się prawomocny w dniu 20 grudnia 2011 r. Pismem z dnia [...] r. strona skarżąca złożyła w Sądzie skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z 28 marca 2011 r. W skardze tej strona wniosła o uchylenie lub o zmianę i uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. , co do których zapadł wyrok oddalający złożone wcześniej skargi, bowiem w oparciu o przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. można wznowić postępowanie, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. W przypadku późniejszego wykrycia okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, bowiem faktury o nr [...] zostały uzyskane przez Sp. z o.o. ""A"" w miesiącu lutym 2012 r., a nie stanowiły one dowodu w toku postępowania zarówno przed organami celnymi jak i w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, gdyż omawiane środki dowodowe znajdowały się w dokumentacji zabezpieczonej przez ABW w K. i dopiero po odzyskaniu ich w lutym 2012 r. strona skarżąca może je przedstawić Sądowi. W uzasadnieniu tej skargi Spółka stwierdziła, że w przedstawionych wyrywkowo fakturach sprzedaży za okres od stycznia do marca 2004 r. o numerach [...] Urząd Celny naliczył podatek akcyzowy przy sprzedaży oleju opałowego lekkiego Eksterm – plus w wysokości 1141/1000 l. opierając się na załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 23 grudnia 2003 r., gdzie w pozycji 11 pkt 5 określono stawki akcyzy dla olejów napędowych. Natomiast w przypadku sprzedaży toluenu zastosowano stawkę akcyzy wynikającą z rozporządzenia Ministra Finansów, gdzie w pozycji 12 załącznika nr 1 określono stawkę akcyzy w wysokości 1820/1000 l. W ustawie o VAT i akcyzie z 1993 r. w art. 37 ust. 1 określono stawki akcyzy w maksymalnej wysokości nieprzekraczającej 80% ceny netto sprzedaży. Porównanie cen sprzedaży netto ora zastosowanych przez Urząd Celny kwot podatku akcyzowego wskazuje wyraźnie, ze kwoty te stanowią od 80,9% do 122% ceny sprzedaży netto. W dalszej części skarżąca spółka przytoczyła dowody z których wynikało, ze w styczniu 2004 r. dokonała sprzedaży toluenu spółce[...]za fakturami o numerach [...] i [...] w kwocie 1790/tona. Urząd Celny przyjął gęstość tego produktu na poziomie 0,830 g/cm3. Wynika z tego, że z jednej tony tego produktu otrzymamy 1205 litrów, co stanowi cenę netto sprzedaży w wysokości 1485/1000 l. Stawka akcyzy wynikająca z rozporządzenia Ministra Finansów wynosi 1820/1000 l., co stanowi 122% ceny sprzedaży netto. W lutym 2004 Spółka "A" dokonała sprzedaży oleju opalowego lekkiego Eksterm plus firmie "B". za fakturami o numerach [...], [...] w cenach netto odpowiednio 1310/1000 l. i 1330/1000 l. Zastosowana przez Urząd Celny stawka akcyzy wynikająca z rozporządzenia MF w wysokości 1141/1000 l. stanowi 87% i 85,7% ceny sprzedaży netto. W marcu 2004 r. Spółka "A" dokonała sprzedaży oleju opałowego lekkiego Eksterm plus firmie "B". za fakturą [...] w cenie netto 1410/1000 l. Zastosowana przez Urząd Celny stawka akcyzy wynikająca z rozporządzenia MF wynosi 1141/1000 l. co stanowi 80,9% ceny sprzedaży netto. Ponadto Spółka stwierdziła, że zgodnie z uzasadnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 7 września 2010 r. o sygn. akt P 94/08 w takich przypadkach jak wskazała skarżąca przepisy rozporządzenia Ministra Finansów są niezgodne z artykułem 87 i 217 Konstytucji RP przez naruszenie zasady wyłączności ustawy w sferze prawa podatkowego. Z treści uzasadnienia wyroku TK wynika, jak zaznaczyła strona, że w przypadku, gdy okazało się, że z uwagi na cenę oleju opałowego stawka ustawowa została przekroczona przez określoną kwotowo stawkę z rozporządzenia MF, Sąd Administracyjny miałby możliwość odmowy zastosowania przepisów tego rozporządzenia jako sprzecznego z ustawą. Odnosi się to właśnie do przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z 1993 r. w którym ustalono, ze stawki akcyzy na terytorium RP wynoszą 80% ceny netto, a nie jak to nastąpiło w tej konkretnej sprawie. TK rozważył ponadto, że przepis art. 37 ust. 1 ustawy z 1993 r. określił stawki podatkowe od wyrobów akcyzowych w sposób procentowy, natomiast MF w rozporządzeniu z 2003 r. na podstawie przytoczonego artykułu określił stawki akcyzy w sposób kwotowy. Dokonanie wykładni ustawy należy więc do kompetencji Sądów w toku stosowania prawa. Na rozprawie w dniu 25 lipca 2012 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej w K. wniósł o odrzucenie skargi, gdyż wskazane przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania dokumenty były wytworzone przez stronę oraz były przedmiotem rozważań w postępowaniu podatkowym w obu instancjach i w postępowaniu sądowym w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 189/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prezentuje w tej sprawie następujące stanowisko: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej p.p.s.a.), można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2011 r. wydany w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gl 189/10 oddalający skargę ""A"" sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. w przedmiocie podatku akcyzowego uprawomocnił się w dniu 20 grudnia 2011 r., w związku z czym uznać należy, że spełniony został podstawowy warunek dopuszczalności skargi o wznowienie, jakim jest prawomocność orzeczenia objętego skargą. W dalszej kolejności należy stwierdzić, iż Sąd uznał, że skarga o wznowienie jest dopuszczalna, gdyż opiera się na ustawowej podstawie wymienionej w art. 271 pkt 2 p.p.s.a. i została wniesiona w terminie określonym w art. 277 p.p.s.a. Za datę jej wniesienia należało bowiem przyjąć dzień 4 kwietnia 2012 r. jako datę wpływu wniosku o wznowienie postępowania sądowego. Strona w treści wniosku wskazała, iż do faktur w nim przywołanych uzyskała dostęp dopiero w miesiącu lutym 2012 r., a wcześniej dokumentu te znajdowały się w dyspozycji ABW w K. . Opierając się na tak prezentowanym w sprawie stanowisku strony należy uznać, iż zachowała ona 3 miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania licząc od lutego 2012 r. tj. od wskazanej przez stronę możliwości swobodnego dostępu do dokumentów stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Tryb postępowania ze skargą o wznowienie postępowania we wskazanym wyżej zakresie reguluje art. 280 § 1 i art. 281 p.p.s.a. przewidując dwu etapowy proces badania sprawy. Pierwszy z przywołanych przepisów stanowi, iż sąd właściwy do wznowienia postępowania bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga w tym przedmiocie została wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Badanie to polega jedynie na stwierdzeniu, czy skarżący wskazał podstawę wznowienia wymienioną w katalogu przesłanek wznowieniowych. O istnieniu wskazanej podstawy wznowienia rozstrzyga natomiast sąd na rozprawie, o czym stanowi drugi z przywołanych przepisów. Sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada więc czy skarga opiera się na ustawowej przesłance warunkującej wznowienie, odrzucając skargę w przypadku stwierdzenia jej braku, a dopiero następnie bada, czy wskazane przez skarżącego podstawy wznowienia zaistniały w rzeczywistości. W rezultacie skarga o wznowienie postępowania podlega odrzuceniu zarówno wtedy, gdy nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jak i wtedy, gdy zostanie ustalone, że powołana w skardze ustawowa podstawa nie zachodzi (por. wyrok NSA z 23 maja 2006 r., I FSK 30/06, niepubl.). Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom regulującym omawiane kwestie nie oznacza bowiem oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia. Innymi słowy brak ustawowej podstawy wznowienia, o której mowa w art. 281 p.p.s.a. oznacza, że podstawa ta, mimo jej wskazania w skardze, w rzeczywistości nie istnieje. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Odnosząc powyższe wywody do niniejszej sprawy i dokonując oceny, stanowiska Skarżącego zawartego w skardze o wznowienie postępowania stwierdzić należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, powołany przez niego art. 273 § 2 p.p.s.a., który uzależnia dopuszczalność żądania wznowienia postępowania od późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu w rzeczywistości nie znajduje zastosowania, gdyż wymieniona w tym przepisie podstawa w sprawie nie zachodzi. Przede wszystkim należy wskazać, że możliwość wznowienia postępowania na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. jest uzależniona od zaistnienia łącznie trzech przesłanek. Po pierwsze, wykrycia po uprawomocnieniu się wyroku nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały w toku postępowania, ale nie zostały w nim powołane. Po drugie, możliwości ich wpływu na wynik sprawy i po trzecie, niemożności skorzystania z nich przez stronę w poprzednim postępowaniu. W grę wchodzą zatem tylko okoliczności faktyczne i środki dowodowe istniejące już w czasie trwania prawomocnie zakończonego postępowania, nie zaś powstałe po tej dacie, przy tym nie tylko nieujawnione ale i nieujawnialne, czyli takie, o jakich strona nie wiedziała i z obiektywnych przyczyn, a nie wskutek opieszałości, zaniedbań, zapomnienia czy błędnej oceny, wiedzieć nie mogła. Nadto późniejsze wykrycie obejmuje jedynie okoliczności faktyczne i środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem dotyczące podstawy faktycznej żądanego przez stronę rozstrzygnięcia sprawy i na tyle istotne, że ich uwzględnienie spowodowałoby wydanie innego rozstrzygnięcia. Innymi słowy nowe okoliczności lub środki dowodowe będą stanowić podstawę wznowienia postępowania tylko wówczas, gdy mogą w sposób wiarygodny podważyć prawdziwość przyjętych w wyroku ustaleń faktycznych. Jest to o tyle istotne, gdyż w postępowaniu o wznowienie nie jest dopuszczalne badanie prawidłowości oceny materiału dowodowego w prawomocnie zakończonym postępowaniu sądowym. (patrz: T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska Komentarz do Kodeksu postępowania cywilnego Wydawnictwo prawnicze Tom I, Warszawa 1997. 644, mający takie same regulacje w tym zakresie). Należy również podkreślić, iż dokumenty, faktury wskazywane przez Skarżącego jako stanowiące podstawę żądania wznowienia postępowania były mu znane, gdyż to on posługiwał się tymi dokumentami w obrocie gospopdarczym, zatem mimo tego, że pozostawały one w dyspozycji organów prowadzących inne, poza podatkowym postępowanie, nie można podzielić poglądu, że nie były znane Stronie w poprzednim postępowaniu o sygnaturze akt III SA/Gl 189/10, a zakończonym wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w dniu 28 marca 2011 r. wyroku oddalającego skargę. Nadto podkreślenia wymaga, iż materiały te były znane organom wydającym decyzję, gdyż dokumentacja finansowo-księgowa została wydana organom podatkowym, na ich wniosek przez ABW w K. w dniu 4 marca 2008 r. a następnie podlegały analizie w postępowaniu podatkowym, zaś Skarżący był wzywany przez organy podatkowe do wskazania dokumentacji mogącej mieć wpływ na wysokość zobowiązania pismem z dnia 27 lutego 2008 r. Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, iż nie wystąpiły przesłanki, które pozwoliłyby na podważenie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 marca 2011 r. w sprawie o sygnaturze akt III SA/Gl 189/10. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę o wznowienie postępowania za niezasadną i na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło