III SA/Gl 614/17

Starszy referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Jolanta Skowronek po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego w kwestii wniosku skarżącej Spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W treści złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (druk PPPr), skarżąca Spółka reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego podała, że zajmuje się działalnością związaną z oprogramowaniem. W chwili obecnej nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Poza środkami trwałymi, których wartość oszacowała na kwotę 9.000,00 zł w rubryce nr 6 formularza zadeklarowała kapitał zakładowy rzędu 5.000,00 zł. Pozostałe rubryki wskazujące na wysokość zysku lub straty za ostatni rok obrotowy, podobnie jak stan rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku pozostały wykreślone. W tej sytuacji pismem z dnia [...] r. referendarz sądowy wezwał ustanowionego w sprawie pełnomocnika do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez - przedłożenie rocznego zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych (CIT-8) za rok 2016 i za rok 2015; - nadesłanie miesięcznych deklaracji dotyczących podatku od towarów i usług za sześć ostatnich miesięcy, a jeżeli deklaracje takie nie zostały złożone przedłożenie zaświadczenia wystawionego przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego, potwierdzającego tenże fakt; - nadesłanie raportu kasowego obrazującego stan gotówki w kasie Spółki na koniec ostatniego miesiąca; - przedłożenie sprawozdania finansowego (bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej) za ostatni rok obrotowy; - przedłożenie wyciągów i wykazów ze wszystkich rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą Spółkę, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, gdyby te rachunki były zajęte, należało przedstawić potwierdzające ten fakt zaświadczenie wystawione przez bank, informujące o wysokości zajęć oraz sposobie ich spłaty); - nadesłanie dokumentów źródłowych w przedmiocie prowadzonego przeciwko skarżącej Spółce postępowania egzekucyjnego (np. stosowne zawiadomienia, postanowienia o zajęciu określonych praw majątkowych); - przedłożenie odpisu ewidencji środków trwałych prowadzonej w zakresie działalności gospodarczej, obrazującej ich stan na koniec ubiegłego miesiąca (jeżeli figurujące w tej ewidencji środki trwałe uległy zajęciu w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, fakt ten należało udokumentować przedkładając np. zawiadomienia o zajęciu bądź stosowne zaświadczenia organu egzekucyjnego). Wezwanie to jak wynika z akt sprawy zostało doręczone w sposób skuteczny [...] r. Do dnia dzisiejszego pozostało ono bez odpowiedzi. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.) osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym - obejmującym zgodnie z art. 245 § 3 ustawy p.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego – gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym miejscu należy zauważyć, iż przywołany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości obowiązującej w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, w myśl której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy p.p.s.a.), zatem jego stosowanie może mieć miejsce jedynie w takich sytuacjach, kiedy uzasadnione jest zapewnienie stronie skarżącej będącej osobą prawną – prawa do sądu, o ile ta wykaże, tj. udowodni, przedstawi w sposób przekonujący, unaoczni (por. Słownik języka polskiego pod red. W. Doroszewskiego dostępny w wersji elektronicznej na stronie http://sjp.pwn.pl), że nie ma wystarczających środków na poniesienie kosztów zainicjowanego postępowania. Rozstrzygnięcie złożonego wniosku zależy więc od tego, co zostanie przez wnioskodawcę udowodnione (por. J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004 r., str. 319). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka do dnia dzisiejszego nie wykonała wezwania z dnia [...] r., to jest nie nadesłała dokumentów źródłowych pozwalających na weryfikację złożonego oświadczenia, jej wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Dotyczy to zarówno zeznania podatkowego Spółki, a także sprawozdania finansowego za 2016 r., czyli bilansu, rachunku zysków i strat oraz informacji dodatkowej. Podobnie wyciągi z rachunku bankowego obrazujące operacje dokonywane w jego ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy, raporty kasowe oraz deklaracje VAT z powyższego okresu nie zostały nadesłane, podczas gdy art. 255 ustawy p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek współdziałania z sądem w tym zakresie, albowiem instytucja prawa pomocy ma zagwarantować prawo do sądu osobom (zarówno fizycznym jak i prawnym oraz innym jednostkom organizacyjnym), których wyjątkowo trudna sytuacja materialna nie pozwala na ponoszenie występujących w sprawie kosztów sądowych. Tymczasem skarżąca Spółka nie odpowiedziała na wezwanie referendarza do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przyjąć zatem należało, iż nie udowodniła w sposób wystarczająco przekonujący jakoby zasługiwała na dofinansowanie z budżetu państwa, gdyż prawo pomocy jest właśnie taką formą dotowania. Niedostarczenie żądanych dokumentów źródłowych musi mieć bowiem wpływ na dokonywaną przez rozpoznającego wniosek ocenę. Tym bardziej, że nie zasługuje na aprobatę stanowisko strony, która uchyla się od zaprezentowania stosownej dokumentacji potwierdzającej jej aktualny stan majątkowy i możliwości płatnicze. Z treści art. 246 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. wynika wszakże, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania istnienia przesłanek przemawiających za słusznością przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca Spółka uznając za bezcelowe wykonanie wezwania z dnia [...] r. pozbawiła rozpoznającego wniosek możliwości dokonania wnikliwej i rzetelnej oceny jej kondycji finansowej. Powyższa okoliczność nie pozwala na uwzględnienie złożonego wniosku. Za takim stanowiskiem przemawia również ugruntowany w orzecznictwie sądowym pogląd, zgodnie z którym w przypadku, gdy strona uchyla się od przedstawienia wszelkich informacji na temat jej sytuacji finansowej lub podaje takie fakty, które nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por.: postanowienia NSA z dnia 24 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 142/06, I FZ 113/06 i I FZ 128/06, a także z dnia 29 stycznia 2007 r., sygn. akt I FZ 651/06 oraz z dnia 22 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 531/07 publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz z dnia 15 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 561/08 LEX nr 530368). Tym bardziej, że jak ustalono za I kwartał 2016 r. Spółka zadeklarowała w podatku VAT wartość netto nabycia w kwocie 5.132.220,00 zł, podatek naliczony rzędu 1.180.411,00 zł, kwotę podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego wynoszącą 19.146,00 zł. Natomiast w 2015 r. złożyła deklarację PCC-3 z tytułu pożyczki otrzymanej [...] r. w wysokości 100.000,00 zł, podczas gdy w zeznaniu podatkowym CIT-8 za 2015 r. wykazała przychód rzędu 5.636.360,74 zł (vide: str. 4 odpowiedzi na skargę). Ponadto [...] r. na konto tut. Sądu wpłaciła kwotę 500,00 zł tytułem należnego wpisu sądowego, a źródła pochodzenia tych środków w żaden sposób nie wskazała. Dlatego też mając na uwadze powyższe na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 oraz art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono orzec jak w sentencji.