III SA/Gl 615/23

1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 30 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Adam Pawlyta po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. (L.) na niesprecyzowaną czynność, bezczynność lub przewlekłość Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach postanawia: odrzucić skargę. 5 J. L. (dalej: strona; skarżący) pismem z 8 czerwca 2023 r. adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zatytułowanym jako: "wniosek o wyjaśnienie, interpretację prawną, odwołanie, zażalenie wraz ze skargą" zainicjował postępowanie sądowoadministracyjne. Następnie pismem z 18 września 2023 r. opatrzonym sygn. III SA/Gl 615/23 i III SA/Gl 614/23 zatytułowanym jako – cyt.: "Skarga, odwołanie, prośba, wniosek, Zażalenie, pozew na działanie reprezentanta Skarbu Państwa, jako pozew do sądu, oskarżenie skarbu państwa, po przez działanie w\w organu, nie zgodnego z zapisami flagowymi w zbiorze praw RP i z zapisami Konstytucji RP, i ustawa" zwrócił się do cyt. "Sądu WSA, o pomoc i podjęcie czynności, przyjęcie pozwu". W związku z pismem skarżącego z 18 września 2023 r. zarządzeniem z 10 października 2023 r. Przewodniczący Wydziału nakazał wezwać skarżącego do sprecyzowania w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania co jest przedmiotem złożonej do tut. Sądu skargi. Zaznaczono przy tym, że cyt. "należy jednoznacznie wskazać, jaki akt (decyzję lub postanowienie) z podaniem daty i numeru, bądź bezczynność organu w przekazaniu skargi zamierza Pan skarżyć. Odpowiedzi należy udzielić w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi" (podkreślenie własne Sądu; karta nr 16 akt sprawy). Ww. zarządzenie do sprecyzowania przedmiotu skargi została doręczona osobiście skarżącemu 3 listopada 2023 r. (karta nr 19 akt sprawy). Pismem z 10 listopada 2023 r. (nadanym listem poleconym w tym samym dniu) skarżący ustosunkował się do ww. zarządzenia z 10 października 2023 r. w ten sposób, że oświadczył: 1. "wezwanie jest zbędne i bezprzedmiotowe a sąd czyni wyraźnie po to, aby sprawę zamieść pod dywan"; 2. "Jak wynika z mojego pierwszego wniosku skarżę działanie organu SKO w Katowicach, i konkretnie podaje dowody wraz z załącznikami i podaję podstawę prawną, co zostało naruszone i w jakiej kwestii organ SKO działa źle"; 3. "Jednoznacznie wskazuje ze skarże organ SKO ze działanie nie zgodne z zapisami ustawy kpa"; 4. "Proszę nie pisać ze tylko akty się skarży, gdyż na działanie organów administracji wnosi się skargi do w\ organu WSA"; 5. "Nie skarżę postanowienie jak to sąd pisze w treści to SKO samo tak sobie życzy, odsyłam do mojego pierwszego ze środków, w którym wyraźnie wynika, co skarzę, ze pismo (...); 6. "Wyraźnie wynika ze moja skarga kwalifikuje się pod punkt 4 lub inne czynności zakresu administracji publicznej (...); 7. "Można także podciągnąć pod punkt 9 czy 8, jako przewlekłość, gdyż sprawa jest prowadzona przez organ Sko od 1997r. a mamy rok 2023r (...)" (por. karta nr 20 i 21 akt sprawy). Następnie zarządzeniem z 2 stycznia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 615/24, Przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") oraz "§ 2 pkt. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193)", wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł od skargi na pismo z 18 maja 2023 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Zażalenie na powyższe zarządzenie złożył skarżący. Skarżący podniósł, że nie stać go na opłaty i koszty, w tym na uiszczenie wymaganego zarządzeniem wpisu. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) na mocy postanowienia z 18 lutego 2025 r., III OZ 35/25 uznał, że ww. zażalenie skarżącego zasługuje na uwzględnienie, ale nie z przyczyn w nim wskazanych oraz uchylił zaskarżone zarządzenie jak również przekazał WSA w Gliwicach sprawę do ponownego rozpoznania – argumentując, że: (1) zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi bez uprzedniego wyjaśnienia kwestii jej przedmiotu było przedwczesne; (2) WSA w Gliwicach odstąpił od jednoznacznego rozstrzygnięcia kwestii dopuszczalności skargi w świetle wykonania przez skarżącego wezwania Sądu z 17 października 2023 r., wzywającego go do sprecyzowania przedmiotu skargi; (3) czynności podejmowane przez Sąd I instancji mogą zatem wskazywać, że ustalenie przedmiotu zaskarżenia nastąpiło nie według treści skargi (art. 57 § 1pkt 1 p.p.s.a.), ale wg stanowisko organu; (4) czynności podejmowane w sprawie nie dały zatem jednoznacznej odpowiedzi, czy przedmiot skargi został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości i czy możliwe było, w związku z tym, wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu. Podkreślić trzeba, że skarżący nie wymienił pisma organu z dnia 18 maja 2023 r. w swoim piśmie z 10 listopada 2023 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie Sądu I instancji z 17 października 2023 r. Wymienił je wprawdzie w skardze z 8 czerwca 2023 r., ale tylko jako jeden z przedmiotów wniesionej skargi - obok innych pism; (5) mimo zakreślonego w ww. wezwaniu i poprzedzającym je zarządzeniu (k.16) rygoru odrzucenia skargi, Sąd odstąpił od szczegółowej analizy treści pisma procesowego skarżącego z dnia 10 listopada 2023 r. i na mocy zarządzenia z 13 grudnia 2023 r. (k. 24 akt sprawy) ograniczył się do stwierdzenia, że: "w związku z pismem strony skarżącej z dnia 10 listopada 2023 r. – brak podstaw do odrzucenia skargi z powodów wskazanych przez organ w odpowiedzi na skargę" (pkt 1 zarządzenia). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. odrzuceniu podlega skarga, której braki formalne nie zostały w terminie uzupełnione. Z przepisu tego wynika, że sąd administracyjny odrzuci skargę z powodu nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi przez skarżącego, pomimo prawidłowego wezwania go do ich usunięcia. W niniejszej sprawie, skarżący został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 3 listopada 2023 r. W jego treści wskazano, że skarżący ma jednoznacznie określić przedmiot skargi. Do dnia dzisiejszego skarżący nie sprecyzował skargi, a skardze nie można było nadać dalszego biegu. Jakkolwiek skarżący pismem z 10 listopada 2023 r. (nadanym listem poleconym w tym samym dniu) skierował do WSA w Gliwicach swoje stanowisko w sprawie jednak z analizy jego treści w dalszym ciągu nie wiadomo co jest rzeczywistym przedmiotem skargi. Z treści ww. pisma strony nawet nie wynika, czy przedmiotem skargi jest akt administracyjny, czy też skarżący czyni przedmiotem skargi bezczynność lub przewlekłość postępowania przed SKO w Katowicach (np. "Można także podciągnąć pod punkt 9 czy 8, jako przewlekłość, gdyż sprawa jest prowadzona przez organ Sko od 1997r. a mamy rok 2023r"). W takim stanie rzeczy Sąd nie może się domyślać, ani tym bardziej samodzielnie kwalifikować, jaka konkretnie czynność/bezczynność lub przewlekłość jest przedmiotem zaskarżenia. To skarżący powinien ją wskazać w skardze w sposób nie budzący wątpliwości. Wprawdzie z przepisu art. 57 p.p.s.a. wynika jedynie obowiązek dostatecznego zindywidualizowania aktu lub czynności kwestionowanych przez stronę, lecz w rozpatrywanej sprawie Sąd nie był w stanie bez cienia wątpliwości zidentyfikować na podstawie treści skargi, bez wezwania skarżącego o jej sprecyzowanie, o którą czynność, bezczynność lub przewlekłość chodzi skarżącemu. W ocenie Sądu wymóg z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie został więc spełniony. Sąd ocenił również, że skarżący nie wykonał zarządzenia z 18 września 2023 r. W sytuacji, gdy skarżący nie sprecyzował braku formalnego skargi poprzez określenie w sposób jednoznaczny przedmiotu zaskarżenia, skarga musiała zostać w takim stanie rzeczy odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że prawidłowe określenie zakresu żądania jest obowiązkiem strony skarżącej, zaś sąd administracyjny powinien jedynie poinformować o skutkach niewłaściwego wypełnienia tego obowiązku i wezwać do sprecyzowania skargi pod rygorem jej odrzucenia (por. postanowienie NSA z 16 stycznia 2018 r., I OZ 1918/17, Legalis nr 1733942). Nieokreślenie przedmiotu skargi jest brakiem istotnym, uniemożliwiającym jej rozpoznanie. Strona wezwana do sprecyzowania skargi powinna zastosować się do wezwania sądu, a tym samym uzupełnić wszystkie braki, którymi dotknięte jest złożone przez nią pismo procesowe (por. postanowienie NSA z 3 sierpnia 2021 r., III OZ 541/21, Legalis nr 2608762). Podkreślić należy, że Sąd nie jest inicjatorem postępowania, nie jest zatem jego rolą sugerowanie, czy wskazywanie stronie przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2021 r., III OZ 468/21, Legalis nr 2615256). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.