III SA/Gl 62/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi M. C. na czynność Starosty B. z dnia 9 grudnia 2024 r. w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami w dokumencie prawa jazdy 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności w zakresie wpisania w dokumencie prawa jazdy wydanego 9 grudnia 2024 r. nr [...] terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kat. C1 oraz C, 2. zasądza od Starosty B. na rzecz skarżącego 200 (dwieście) złotych tytułem zawrotu kosztów postępowania sądowego. M. C. (dalej jako "Skarżący") zaskarżył czynność Starosty [...] polegającą na wpisaniu do prawa jazdy terminu końcowego uprawnień do kierowania pojazdami kat. C i C1. Jak wynika z akt sprawy, wnioskiem z 26 listopada 2024 r. Skarżący zwrócił się do Starosty o wymianę prawa jazdy z uwagi na kończący się termin ważności wpisu potwierdzającego kwalifikacje kierowcy w zakresie kategorii C1, C, C1E i CE. Do wniosku załączył, między innymi, następujące dokumenty: - orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy kat. C, C+E ze wskazaniem kolejnego terminu badania na 25 listopada 2029 r., - orzeczenie psychologiczne z 25 listopada 2024 r. stwierdzające brak przeciwskazań do wykonywania pracy kierowcy z terminem kolejnego badania na 25 listopada 2029 r. Starosta wymienił Skarżącemu prawo jazdy i wydał mu 9 grudnia 2024 r. nowy dokument z wpisanym w polu "ograniczenia" kodem "95" w zakresie kategorii C1, C, C1E, CE w układzie 95.25.11.2029, a w polu "data ważności uprawnienia zastosował datę analogicznie jak dla pozycji "ograniczenia" tj. wpisu daty 25.11.2029. Jak Starosta wyjaśnił w odpowiedzi na skargę, podstawą prawną jego czynności są przepisy art. 15 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 1210) oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 kwietnia 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2022 r., poz. 874). W swej skardze Skarżący stwierdził, że od 2000 r. jest kierowcą zawodowym i od 14 kwietnia 2000 r. posiada bezterminowo prawo jazdy kat. C. Zmiana stanu prawnego poczynając od 2013 r., kiedy prawa jazdy wydawane są na czas określony, nie może dotyczyć osób, które przed tą datą posiadały uprawnienia bezterminowo, a sama czynność wymiany prawa jazdy nie może pozbawiać uprawnień wcześniej słusznie nabytych. Odwołując się jedocześnie do szeregu wyroków sądów administracyjnych wniósł o stwierdzenie bezskuteczności decyzji Starosty w zakresie wpisania do prawa jazdy terminów przysługujących mu uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, C1 oraz o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko. Skarga jest uzasadniona. Jest kwestią bezsporną, że w dniu złożenia wniosku z 26 listopada 2024 r. Skarżący posiadał uprawnienia do kierowania pojazdami kat. C nabyte bezterminowo poczynając od 14 sierpnia 2000 r., co dotyczy również kat. C1 jako objętej kat. C. Spór prowadzony w niniejszej sprawie dotyczy następującej kwestii, czy realizując wniosek kierowcy o wymianę prawa jazdy, jak w niniejszej sprawie – z uwagi na kończący się terminy ważności wpisu potwierdzającego kwalifikacje kierowcy w zakresie kat. C i C1 oraz z uwagi na odbycie szkolenia okresowego, organ posiada kompetencje do weryfikowania posiadanych już przez kierowcę uprawnień nabytych bezterminowo. Zagadnienie to było już przedmiotem wielu orzeczeń sądów administracyjnych, wskazujących na słuszności stanowiska Skarżącego. W wyroku z 10 listopada 2021 r., sygn. akt II GSK 2030/21 NSA stwierdził, że ... zarówno na gruncie art. 15 ustawy o kierujących pojazdami, jak i art. 18 tej ustawy, starosta powinien wydać osobie uprawnionej do kierowania pojazdami nowy dokument prawa jazdy z uaktualnionymi danymi objętymi zmianą w niniejszej sprawie związaną z odbyciem szkolenia okresowego. Ma to na celu zapewnienie aktualności danych ujętych w dokumencie prawa jazdy, tak aby brak było jakichkolwiek wątpliwości co do tego, jakie konkretnie kategorie uprawnienia do kierowania pojazdem posiada określona osoba. Nowo wydany dokument, o jakim mowa w art. 15 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami powinien - poza uzasadnioną zmianą, związaną ze wskazaniem okresu ważności nowego dokumentu - jedynie powtarzać zapisy zawarte w dokumencie poprzednim. Dokonane zmiany nie mogą dotyczyć w żadnym wypadku posiadanych już uprawnień do kierowania pojazdami. W wyroku z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 419/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził z kolei, że Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p., dokument prawa jazdy według nowego wzoru ma ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że nabyte bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów, tracą ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami. Przyjęcie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych (czy jak w rozpatrywanej sprawie celem potwierdzenia kwalifikacji zawodowych w oparciu o art. 15 u.k.p.), stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji uprawnień nabytych bezterminowo. Podzielając te poglądy Sąd uznał, że przepis art. 15 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami ani przepis § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury zmieniającego rozporządzenie w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami nie dawały Organowi podstaw do ograniczenia nabytych przez Skarżącego bezterminowo uprawnień do kierowania pojazdami kat. C i C1. Z tego powodu Sąd stwierdził bezskuteczności czynności Starosty w zakresie wpisania w dokumencie prawa jazdy Skarżącego terminu ważności uprawnień do kierowania pojazdami kat. C1 oraz C. Podstawę takiego orzeczenia stanowi przepis art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 935). Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego zostało wydane z mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 tej ustawy.