III SA/Gl 625/25

1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 2 grudnia 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Adam Pawlyta po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G. na czynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie odmowy zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego postanawia: odrzucić skargę. 5 S. G. (dalej: skarżący; strona), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na czynność Prezydenta Miasta S. (dalej: organ) w przedmiocie odmowy zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej odrzucenie jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego, ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny tekst jedn. z 19 sierpnia 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem legalności. Ponadto zgodnie z art. 3 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny tekst jedn. z 23 maja 2024 r., Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Jednocześnie, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy skarżący domagał się rozpatrzenia przez Sąd skargi, która została złożona na czynność Prezydenta Miasta S. w przedmiocie odmowy zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego. W ocenie Sądu zaskarżone przez stronę kwestie związane z odmową zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nie należą do żadnej ze wskazanych wyżej kategorii aktów prawnych ani też czynności, podejmowanych przez organy administracji publicznej w ramach ich działalności, a tym samym podlegających jurysdykcji sądów administracyjnych (podobnie: postanowienie WSA w Gliwicach z 25 czerwca 2025 r., III SA/Gl 265/25, Legalis nr 3236439). Oświadczenia woli w sprawie najmu lokali użytkowych/mieszkalnych dokonywane przez organy administracji publicznej mają charakter cywilnoprawny, a wszelkie roszczenia związane z zawieraniem umów podlegają rozstrzygnięciu wyłącznie w drodze powództwa cywilnego. Kwestia zawarcia bądź odmowy zawarcia umowy najmu lokalu jest zatem kwestią cywilnoprawną, nie administracyjną. W związku z tym, w rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że sprawa ta nie należy do zakresu administracji publicznej, a co za tym idzie nie podlega ona kognicji sądu administracyjnego, a sądu powszechnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, że zarówno oferta zawarcia umowy, którą strona złożyła organowi, jak i sama czynność zawarcia umowy najmu stanowi czynność cywilnoprawną (por. postanowienie NSA z 22 maja 2007 r., I OSK 679/07, Legalis nr 651313; postanowienie NSA z 22 lipca 2010 r., I OSK 362/10, Legalis nr 380825; postanowienie NSA z 25 listopada 2010 r., I OSK 855/10, Legalis nr 1954092). Ponadto zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej określa ustawa z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 725 ze zm.). Akt ten nie przewiduje natomiast załatwienia spraw przyznania lokali (zawarcia umowy najmu lokalu) w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego, czyli np. w formie decyzji administracyjnej, czy postanowienia. Uważa się, że zawarcie umowy najmu lokalu przez gminę jest czynnością cywilnoprawną i w ogóle nie należy do kognicji sądów administracyjnych. Z tego wynika, że przyjęcie lub odmowa przyjęcia oświadczenia woli o jej zawarciu, jako wyraz autonomii stron stosunków prawa cywilnego, należy również do sfery stosunków cywilnoprawnych (por. postanowienie WSA w Gliwicach z 2 lipca 2025 r., III SA/Gl 1076/24, LEX nr 38905930). Powyższe oznacza, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiotem jest żądanie nie mieszczące się w zakresie właściwości sądu wyznaczonym w art. 3 p.p.s.a. Zatem skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie skarga jest zatem niedopuszczalna (przedmiotem zaskarżenia stanowi odmowa zawarcia umowy najmu komunalnego lokalu mieszkalnego – a zatem rozstrzygnięcie o charakterze cywilnoprawnym, a nie administracyjnoprawnym). Mając powyższe na uwadze, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.