III SA/Gl 66/15

WyrokWSA w Gliwicach2015-09-16

Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Barbara Orzepowska - Kyć, Iwona Wiesner

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych może zostać wydana na podstawie uprawdopodobnienia istnienia zobowiązania podatkowego w przybliżonej wysokości oraz uzasadnionej obawy jego niewykonania, nawet jeśli nie wydano jeszcze ostatecznej decyzji wymiarowej?
Ratio decidendi
Decyzja o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych może zostać wydana na podstawie uprawdopodobnienia istnienia zobowiązania w przybliżonej wysokości oraz uzasadnionej obawy jego niewykonania. Postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia nie ma charakteru zastępczego dla postępowania wymiarowego, a zatem wystarczające jest uprawdopodobnienie, a nie udowodnienie, istnienia zobowiązania w przybliżonej wysokości. Sama okoliczność ujęcia w rozliczeniach podatkowych faktur niedokumentujących faktycznych zdarzeń gospodarczych stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Stan faktyczny
Spółka "A" sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego o zabezpieczeniu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. Organ kontroli skarbowej wnioskował o zabezpieczenie, wskazując na podejrzenie nierzetelności faktur VAT dotyczących zakupu towarów od spółki "B" oraz niską rentowność spółki "A" i brak jej majątku trwałego. Spółka zarzucała organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że nie występuje zaległość podatkowa ani przesłanki do zabezpieczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć, Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Małgorzata Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych oddala skargę. Zaskarżoną decyzją znak: [...] , z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z [...] r., znak: [...] w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych "A" Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2013 r. W podstawie prawnej organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej O.p. W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, że wnioskiem z 13 maja 2014r., wskazując jako podstawę prawną art. 33 § 1 i 2 O.p., Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. , w związku z toczącym się postępowaniem kontrolnym w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1 kwietnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. wobec Spółki z o.o. "A" z siedzibą w C. , wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. o zabezpieczenie na majątku podatnika zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2013r., bowiem uznał, iż zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostaną one wykonane, w związku z obniżeniem przez podatnika podatku należnego o podatek naliczony w fakturach VAT, co do których zachodziło podejrzenie, że dokumentują czynności niedokonane. W dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. wydał decyzję znak: [....] w sprawie zabezpieczenia. Według organu I instancji wysoka kwota zobowiązania określona w przybliżonej wysokości na łączną wartość [...] zł, jak również ustalenie w toku prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. postępowania kontrolnego w "A" Sp. z o.o. istotnych nieprawidłowości, a także fakt toczącego się w Prokuraturze Okręgowej w K. śledztwa o sygn. [...] w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa wprowadzenia do obrotu finansowego środków płatniczych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł oraz wysokość osiąganych przez Spółkę dochodów uzasadniały przypuszczenie, że podatnik może nie uregulować należnych zobowiązań. W odwołaniu z [...] r. /uzupełnionym pismem z [...] r./ pełnomocnik strony wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 33 § 1 i § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez przyjęcie, że występuje zaległość podatkowa spółki "A" w podatku od towarów i usług za III kwartał 2013r. w kwocie [...] zł oraz za IV kwartał 2013r. w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazał, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję oparł się na treści wniosku Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z [...] r. o zabezpieczenie należności pieniężnych Skarbu Państwa. Zdaniem pełnomocnika, nie występuje jakakolwiek zaległość podatkowa, co potwierdził Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. w protokole kontroli podatkowej z 24 marca 2014r. nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług za III kwartał 2013r. oraz w protokole kontroli podatkowej z 28 marca 2014r. nr [...] w zakresie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2013r. Jak wskazał pełnomocnik, w żaden sposób nie udowodniono lub uprawdopodobniono, jakoby Spółka "A" świadomie uczestniczyła w przestępstwie wprowadzenia do obrotu finansowego środków płatniczych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł, na które powołuje się organ kontroli skarbowej w swym wniosku. W konsekwencji - jego zdaniem- nie wystąpiły przesłanki określone w art. 33 § 1 oraz § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej uprawniające organ podatkowy do zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaskarżoną decyzją z [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołując się na art. 33 § 1 - 4 O.p. stwierdził, że celem postępowania w sprawie zabezpieczenia jest zarówno ustalenie przybliżonej kwoty zobowiązania (co do którego toczy się kontrola podatkowa albo postępowanie podatkowe zmierzające do określenia prawidłowej jego wysokości), jak i stwierdzenie istnienia uzasadnionej obawy co do niewykonania tego zobowiązania podatkowego (a więc wykazanie istnienia prawnych przesłanek zabezpieczenia). Odnosząc się do pierwszej przesłanki podkreślił, że organ podatkowy - określając w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego - kieruje się posiadanymi danymi co do wysokości podstawy opodatkowania. Wykazując drugą przesłankę organ podatkowy jest natomiast zobowiązany do wskazania konkretnej przyczyny, z powodu której istnieje uzasadniona obawa uchylania się podatnika od wykonania obowiązku podatkowego. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "uzasadnionej obawy", a zdarzenia wymienione w treści art. 33 § 1 zd.1 O. p. stanowią jedynie przykładowe wyliczenie okoliczności, w których zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Powołując się na orzecznictwo sądowe stwierdził, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby organ podatkowy wskazał na inne okoliczności, które tę obawę uzasadniają, a ocena wystąpienia tej przesłanki w konkretnym przypadku należy do organu podatkowego. Nadto organ nie musi istnienia tej przesłanki udowadniać, wystarczającym jest, że jedynie uprawdopodobni jej istnienie. W kwestii ustalenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego organ wskazał, że decyzją z [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2013 r. wraz z kwotą odsetek za zwłokę oraz dokonał ich zabezpieczenia, kierując się danymi wynikającymi z informacji przekazanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. we wniosku o zabezpieczenie z [...] r. We wniosku tym, który zgodnie z treścią art. 180 § 1 O.p. stanowi dowód w sprawie, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. przedstawił ustalenia poczynione w toku wszczętego wobec Spółki postępowania kontrolnego. W trakcie tego postępowania stwierdzono, że Spółka za III i IV kwartał 2013 r. dokonała odliczenia podatku naliczonego w kwocie łącznej: [...] zł wynikającego z faktur VAT dotyczących zakupu miedzi, katod niklowych i cyny wystawionych przez spółkę z o.o. "B" z siedzibą w W. . Zebrany dotychczas materiał dowodowy uzasadnia podejrzenie, że wystawione przez spółkę "B" faktury VAT, dokumentują czynności niedokonane. Powołując się na art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. odwołał się do prawdopodobieństwa nierzetelności transakcji dokonanych między "A" Sp. z o. o. a "B" Sp. z o. o. Prowadzone postępowanie wykazało, iż spółka "B" nie wykazała w swojej dokumentacji źródłowej, rejestrach VAT i ewidencji księgowej części faktur (wykaz na str. 2 i 3 wniosku o zabezpieczenie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z 13 maja 2014 r. - k. 14 i 15 w aktach sprawy organu I instancji), na podstawie których "A" sp. z o.o. obniżyła podatek należny o podatek naliczony wykazany w fakturach dokumentujących sprzedaż miedzi, cyny i katod niklowych. W trakcie kontroli w spółce "B" stwierdzono, iż: w deklaracjach VAT-7 nie wykazywała żadnego obrotu towarowego, nie posiadała dowodów zapłaty za zakupione towary, nie ponosiła żadnych kosztów związanych z obrotem towarowym (np. kosztów transportu, magazynowania lub wynajmowania powierzchni magazynowych, kosztów nadzorowania obrotu towarowego, kosztów związanych z ubezpieczeniem działalności handlowej oraz z poszukiwaniem dostawców i nabywców), nie zatrudniała żadnych pracowników, nie posiadała żadnych środków trwałych, środków transportu, magazynów, czy urządzeń do załadunku i ważenia towarów, nie posiadała warunków do obrotu towarami wykazanymi na fakturach zakupu i sprzedaży, jej dostawcy nie deklarowali w deklaracjach VAT żadnej sprzedaży towarów. Analiza obrotu niektórych surowców wykazała, iż "B" sprzedawała ich więcej niż kupowała, a w przypadku handlu cyną nie posiadała ona żadnej faktury zakupu. Z powyższego zdaniem organu kontroli skarbowej wynika, że transakcje zawarte przez "A" Sp. z o. o. z "B" Sp. z o. o. budzą poważne wątpliwości co do ich rzetelności. Organ prowadzący kontrolę skarbową stwierdził bowiem, że w sprawie istnieją podejrzenia, iż "A" Sp. z o. o. dokonała bezpodstawnego obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, zawarty w fakturach wystawionych przez ww. firmę dokumentujących rzekomą sprzedaż towaru w postaci miedzi, cyny i katod niklowych. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. skierował również wniosek z zapytaniem do holenderskiej administracji podatkowej, gdyż istnieją rozbieżności pomiędzy informacjami wykazanymi przez holenderskiego podatnika "C" . w systemie VIES odnośnie wewnątrzwspólnotowej dostawy na rzecz "A" , a odpowiadającymi im wartościami wewnątrzwspólnotowych nabyć przez polskiego podatnika tj. "A" sp. z o.o. Z ustaleń Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. wynika natomiast, że Spółka nie posiada jakiegokolwiek majątku trwałego. Zgodnie z informacją otrzymaną z Urzędu Miejskiego w C. (pismo z [...] r.) Spółka "A" nie figuruje w ewidencji podatników podatku od nieruchomości, rolnego, leśnego oraz od środków transportowych. Ponadto w zeznaniu rocznym CIT-8 za 2013r. Spółka wykazała przychody w wysokości [...] zł, natomiast dochód wyniósł [...] zł. Zatem na działalności gospodarczej spółka "A" osiągnęła bardzo niską rentowność tj. w wysokości zaledwie 0,19%. Ponadto do 29 września 2014 r. spółka nie złożyła w urzędzie skarbowym sprawozdania finansowego za 2013 r. W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenia dały wystarczającą podstawę do dokonania zabezpieczenia na majątku Spółki. Nadto organ wskazał na – sformułowane w orzecznictwie sądów administracyjnych - przykłady przesłanek uzasadniających zastosowanie instytucji zabezpieczenia, tj. przykłady uprawdopodabniające obawę niewykonania zobowiązania. Są to m.in. następujące okoliczności: - fakt nierzetelnego prowadzenia ksiąg handlowych, jak również zaniżanie dochodów będących przedmiotem opodatkowania (WSA w Białymstoku z 18.01.2006 r. sygn. akt I SA/Bk 367/2005); - znaczna wysokość zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę w porównaniu z dochodami, gdy strona nie podejmuje starań w kierunku uregulowania zobowiązań (wyrok WSA w Gliwicach z 2.08.2010 r. sygn. akt I SA/Gl 432/09); - ujawnienie w postępowaniu kontrolnym, że podatnik dokonywał obniżenia podatku należnego na podstawie fikcyjnych faktur (wyrok WSA w Rzeszowie z 15.06.2010 r. sygn. akt I SA/Rz 248/10; WSA w Gdańsku z 19.06.2008 r. sygn. akt I SA/Gd 22/08; WSA w W. z 12.10.2004 r. sygn. akt III SA 2408/03). Nadto organ wskazał, że postępowanie kontrolne w Spółce było prowadzone na wniosek Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. , podejrzewającego popełnienie przez "A" Sp. z o. o. przestępstwa wprowadzania do obrotu finansowego środków płatniczych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł. Z materiałów przekazanych prokuraturze przez Generalnego Inspektora Informacji Finansowej wynika, iż w niniejszej sprawie istnieje prawdopodobieństwo, że dopuszczono się przestępstw związanych z tzw. "karuzelą VAT", gdyż analiza rachunków spółki "A" wskazuje, iż Spółka transferowała środki pieniężne pozyskane od różnych podmiotów na rzecz "B" Sp. z o.o., skąd środki te przelewane były na rachunek spółki "D" Ltd z siedzibą w H. . Zdaniem organu przedstawione okoliczności w sposób wystarczający uprawdopodobniają istnienie uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Tym samym stanowią - obok niekwestionowanych przez podatnika faktów dotyczących jego sytuacji majątkowej - wystarczające przesłanki do wydania decyzji zabezpieczającej na podstawie art. 33 ustawy Ordynacja podatkowa. Odnośnie naruszenia art. 33 § 1 i § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług poprzez przyjęcie przez organ podatkowy, że występuje zaległość podatkowa spółki "A" Sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za III i IV kwartał 2013r. organ stwierdził, że dokonując zabezpieczenia na majątku podatnika ma obowiązek jedynie uprawdopodobnić, że zaległość podatkowa w wysokości określonej w sposób przybliżony istnieje (przybliżona kwota zobowiązania podatkowego nie jest kwotą rzeczywiście obciążającego podatnika zobowiązania). Tak więc obowiązek określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, to obowiązek uprawdopodobnienia (a nie udowodnienia) jego istnienia w przybliżonej wysokości. Nadto organ podatkowy, działając w trybie art. 33 Ordynacji podatkowej, kieruje się uzasadnioną obawą (a nie pewnością) co do niewykonania przyszłego zobowiązania przez podatnika. W kwestii zarzutu, że w żaden sposób nie udowodniono lub uprawdopodobniono, jakoby Spółka "A" Sp. z o.o. świadomie uczestniczyła w przestępstwie wprowadzenia do obrotu finansowego środków płatniczych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł organ stwierdził, że dokonując zabezpieczenia organ podatkowy nie analizuje sprawy pod kątem merytorycznym, a te zarzuty będą rozpoznane właśnie w postępowaniu wymiarowym. Na to rozstrzygnięcie strona wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. , a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji tej zarzuciła rażące naruszenie: - przepisów prawa procesowego, a to art. 120, art. 121 § 1, art. 122 § 1, art. 124, art. 187 § 1-2, art. 191, art. 192 O.p. poprzez niewykorzystanie wszystkich dowodów istotnych w sprawie , w tym mogących świadczyć na korzyść skarżącej Spółki i zgromadzonych w toku postepowania kontrolnego, wskutek czego organ błędnie ocenił stan faktyczny i błędnie rozstrzygnął w sprawie, - przepisów prawa materialnego: art. 33 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 86 ust.1 ustawy o VAT poprzez przyjęcie, że występują zaległości Spółki w podatku VAT za III i IV kwartał 2013r., podczas gdy jakakolwiek zaległość podatkowa nie występuje, nadto nie udowodniono ani nie uprawdopodobniono, że Spółka świadomie uczestniczyła w procederze wprowadzania do obrotu finansowego środków płatniczych pochodzących z nielegalnych lub nieujawnionych źródeł, a w konsekwencji nie wystąpiły przesłanki określone w art. 33 § 1 oraz § 2 pkt 2 O.p. uprawniające organ do zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych. Wskutek tego organ błędnie rozstrzygnął w sprawie, co stanowi także naruszenie art. 2 i 7 Konstytucji RP, które skutkuje groźbą wyrządzenia szkody w rozumieniu art. 77 § 1 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi skarżąca ograniczyła się w zasadzie do ponowienia argumentacji zaprezentowanej na etapie postępowania odwoławczego. W jej opinii, błędy proceduralne doprowadziły do nieprawidłowej oceny stanu faktycznego i podjęcia błędnego rozstrzygnięcia w sprawie. Przypominała, że kontrola podatkowa prowadzona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. nie stwierdziła nieprawidłowości. Skoro zatem organ nie wykazał istnienia zaległości podatkowej skarżącej, to nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 33 § 1 O.p., uprawniające do wydania decyzji o zabezpieczeniu. Nadto podniosła, że nie istnieje dokument świadczący o tym, że skarżąca świadomie uczestniczyła w przestępczym procederze "B" Sp. z o.o. (o ile takowe istotnie miało miejsce, gdyż nie zostało to dotąd udowodnione). Stwierdziła także, iż w aktach sprawy nie było informacji z systemu VIES, wydanego przez administrację holenderską, że holenderski podatnik dokonał na rzecz skarżącej dostaw we wrześniu i listopadzie na kwoty odpowiednio [...] zł oraz [...] zł. Zatem stan faktyczny, który nie został jeszcze wyjaśniony, nie daje podstaw do tego, aby twierdzić, że Spółka zaniżyła kwotę zobowiązania podatkowego w podatku VAT za IV kwartał 2013r., a odmienne stwierdzenie stanowi nadużycie prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c tej ustawy). W ocenie Sądu nie można organowi II instancji skutecznie zarzucić, że wydane rozstrzygnięcie narusza prawo. Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem oceny co do jej legalności jest decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie o zabezpieczeniu wykonania zobowiązań podatkowych, a nie decyzja wymiarowa. Tak więc badaniu przez Sąd podlegała kwestia prawidłowości zastosowania przepisów postępowania oraz przepisów materialnych regulujących przesłanki zabezpieczenia wykonania zobowiązań podatkowych. Stosownie do art. 33 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika (...),jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 2 O.p. zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Nadto po myśli art. 33 § 4 pkt 2 O.p. w przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2. Cytowane wyżej przepisy wskazują przesłanki wydania decyzji o zabezpieczeniu, przy czym w każdym przypadku ocena prawnej dopuszczalności wydania takiego rozstrzygnięcia musi być przeprowadzona na tle wszystkich okoliczności danej sprawy. Wśród dowodów niezbędnych do wydania takiej decyzji muszą znaleźć się dwie grupy dowodów: - potwierdzające przeprowadzenie postępowania w celu wydania decyzji wymiarowej, - uprawdopodabniające obawę niewykonania zobowiązania. Odnośnie pierwszej grupy z cytowanych przepisów wynika, że decyzja taka może być wydana mimo, że nie wydano jeszcze decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, a jedynie decyzję określającą przybliżoną kwotę takiego zobowiązania. Tym samym nieuzasadniony jest zarzut skargi, że brak zaległości podatkowych uniemożliwia ustanowienie zabezpieczenia (str. 5. skargi), gdyż z woli ustawodawcy wystarczającym jest, aby kwota takiego zobowiązania została określona jedynie szacunkowo, co w sprawie nastąpiło. Postępowanie w przedmiocie zabezpieczenia nie ma bowiem charakteru zastępczego dla postępowania wymiarowego, stąd w jego trakcie odstępuje się od przeprowadzania pełnego postępowania dowodowego, a za wystarczające uznaje się uprawdopodobnienie, że zobowiązanie powstanie w określonej w sposób przybliżony wysokości (tak: wyrok WSA w Gliwicach z 27 marca 2015r., sygn. akt III SA/Gl 1568/14). Zdaniem Sądu orzekającego organ wykazał, że w przypadku skarżącego zobowiązanie powstanie w innej wysokości, niż to wynika ze złożonych przez podatnika deklaracji. Z dokonanych ustaleń wynika, że skarżąca Spółka odliczyła podatek naliczony wynikający z faktur wystawionych przez "B" Sp. z o.o. Natomiast Spółka "B" nie wykazywała żadnego obrotu, nie posiadała dowodów zapłaty za zakupione towary, nie ponosiła żadnych kosztów związanych z obrotem towarowym (np. kosztów transportu, magazynowania lub wynajmowania powierzchni magazynowych, kosztów nadzorowania obrotu towarowego, kosztów związanych z ubezpieczeniem działalności handlowej oraz z poszukiwaniem dostawców i nabywców), nie zatrudniała żadnych pracowników, nie posiadała żadnych środków trwałych, środków transportu, magazynów, czy urządzeń do załadunku i ważenia towarów, nie posiadała warunków do obrotu towarami wykazanymi na fakturach zakupu i sprzedaży, jej dostawcy nie deklarowali w deklaracjach VAT żadnej sprzedaży towarów. Wymienione okoliczności wskazują, że wystawione przez "B" Sp. z o.o. faktury mogą być nierzetelne i nie odzwierciedlać faktycznych zdarzeń gospodarczych. Okoliczność, czy skarżąca Spółka wiedziała o charakterze działalności Spółki "B" i czy mogła się tego dowiedzieć w trakcie współpracy obu spółek nie ma – na etapie decyzji zabezpieczającej – przesądzającego znaczenia. Kwestia braku tej wiedzy, co podnosi strona i możliwości jej uzyskania będzie analizowana dopiero w trakcie postępowania podatkowego, kiedy takowe zostanie wszczęte. Natomiast sam fakt ujęcia w rozliczeniach podatkowych faktur niedokumentujących faktycznych zdarzeń gospodarczych, a co za tym idzie – mających wpływ na wzrost zobowiązań podatkowych w stosunku do wcześniej deklarowanych - stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o zabezpieczeniu. Nadto z treści wyżej powołanego art. 33 § 1 O.p. wynika, że drugą przesłanką dokonania zabezpieczenia jest "uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania podatkowego". Pojęcie to nie jest zdefiniowane w przepisach O.p. W samym art. 33 § 1 O.p. wskazano, że "uzasadniona obawa" zachodzi "w szczególności, gdy" podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych, a także gdy dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić egzekucję. Użycie w cytowanym przepisie sformułowania "w szczególności, gdy" wskazuje, że zawarto w nim jedynie przykładowe wyliczenie okoliczności, w których zachodzi "uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane" i że jest to katalog otwarty. Stąd też organy podatkowe mogą sięgać po wszelkie dowody uzasadniające zaistnienie "uzasadnionej obawy", o której mowa w omawianym przepisie. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego uprawdopodabniają obawę niewykonanie zobowiązania m.in. następujące okoliczności: fakt nierzetelnego prowadzenia ksiąg handlowych jak również zaniżenie dochodów będących przedmiotem opodatkowania (wyrok NSA z 4.11.1994r., SA/Gd 96/94, wyrok WSA w Białymstoku z 18.01.2006r. I SA/Bk 367/2005). Jest to także ustalenie przez organ podatkowy, że przewidywana kwota zobowiązana podatkowego jest niewspółmiernie wysoka w stosunku do możliwości finansowych podatnika (wyrok NSA z 24.02.1994r. SA/Po 1833/93) czy też ujawnienie w postępowaniu kontrolnym okoliczności, że podatnik dokonywał obniżenia podatku należnego na podstawie faktur VAT nieuprawniających do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku w fakturach tych naliczonego (wyrok WSA w W. z 12.10.2004r. III SA 2408/03) – i oba te przypadki zachodzą w niniejszej sprawie, przy czym pierwsza z tych okoliczności została już omówiona. Odnośnie zaś drugiej z nich zauważyć należy, że w decyzji w sprawie zabezpieczenia wskazano, że z zeznania CIT-8 za 2013r. wynika, że Spółka osiągnęła dochód w kwocie [...] zł, co wskazuje, że rentowność jej działalności wynosi 0,19%. Nie posiada również środków trwałych, które mogłyby być przedmiotem zastawu skarbowego albo hipoteki. Dane te w zestawieniu z przybliżonymi kwotami zobowiązań podatkowych za III i IV kwartał 2013r. wynoszącymi wraz z odsetkami [...] zł wysoce uprawdopodabniają, że zobowiązania podatkowe za wskazane okresy nie zostaną wykonane także ze względów finansowych. Również to ustalenie organu jest prawidłowe, gdyż w toku postępowania wpadkowego o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie sama skarżąca wskazała, że jej kapitał zakładowy wynosi [...] zł, wartość środków trwałych wynosi 0 zł, a wynik finansowy wynosi –[...] zł (karta 30 akt sądowych). Co prawda dane te zostały podane przez stronę we wniosku z 19 lutego 2015r., a zatem nie były znane organowi orzekającemu o zabezpieczeniu, ale dotyczą roku 2014r. i potwierdzają trafność oceny sytuacji finansowej strony zawartej w zaskarżonej decyzji. Nie zmienia tej oceny okoliczność, że w piśmie procesowym skarżąca podniosła, że sprawozdanie finansowe za rok 2013 nie zostało zatwierdzone z uwagi na fakt, że "biuro rachunkowe, które zajmowało się prowadzeniem ksiąg rachunkowych dopuściło się licznych nieprawidłowości przy sporządzaniu sprawozdania finansowego" i "nie znajduje (ono) odzwierciedlenia w zapisach księgowych". Skarżąca jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu gospodarczego i to ją obciąża powinność zapewnienia zgodnego z prawem funkcjonowania przedsiębiorstwa, podobnie jak ryzyko posługiwania się w toku działalności osobami niefachowymi albo nierzetelnymi. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organy podatkowe wykazały w sposób dostateczny zarówno fakt, że zobowiązanie podatkowe powstało w innej niż deklarowana wysokości, jak i wystąpienie przesłanki "uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania podatkowego". Nie dopuściły się zatem zarzucanej w skardze obrazy art. 33 § 1 oraz § 2 pkt 2 O.p. Skoro zaś działanie organów przepisów nie naruszało i pozostawało w sferze prawem przewidzianej, niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP, wskazującym, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej i art. 7 Ustawy zasadniczej stanowiącym, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, albowiem tak właśnie było w niniejszej sprawie. Niezasadne były także zarzuty dotyczące wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, które nie zmierza do udowodnienia, a jedynie uprawdopodobnienia, że zobowiązanie powstanie w określonej w sposób przybliżony wysokości (tj. wysokości sumy kwot nienależnie odliczonego podatku naliczonego, wynikającego z zakupów w Spółce "B" ), o czym była już wyżej mowa. Organ podatkowy zgromadził także materiał dowodowy pozwalający na ustalenie czy doszło do realizacji przesłanek warunkujących wydanie decyzji w przedmiocie zabezpieczenia, wskazujących na zaistnienie uzasadnionej obawy niewykonania przewidywanego zobowiązania. W konsekwencji organ odwoławczy utrzymując zaskarżoną decyzję organu podatkowego w mocy i wyjaśniając w uzasadnieniu motywy rozstrzygnięcia nie naruszył prawa. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło