III SA/Gl 669/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi K.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług (stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych) oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] , Dyrektor Izby Skarbowej w K., na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze .zm. dalej powoływana jako ustawa O.p.) oraz art. 5 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (j.t. Dz.U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1267 ze .zm.) stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej K. W. jako byłego Prezesa Zarządu "A" Spółka z o.o., z siedzibą w B. przy ul. [...] z ww. Spółką za zaległości podatkowe Spółki. Stan sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z dnia [...]r., nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. orzekł solidarną odpowiedzialność podatkową K. W. jako byłego Prezesa Zarządu "A" Spółka z o.o., z siedzibą w B. z ww. Spółką za zaległości podatkowe Spółki z tytułu: - podatku od towarów i usług za miesiące: wrzesień 2007r. w kwocie [...] zł, listopad 2007r. w kwocie [...] zł i grudzień 2007r. w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę wyliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł, - podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprawowanej funkcji płatnika za miesiące: styczeń 2007r. w kwocie [...] zł, luty 2007r. w kwocie [...] zł, marzec 2007r. w kwocie [...] zł, kwiecień 2007r. w kwocie [...] zł, maj 2007r. w kwocie [...] zł, czerwiec 2007r. w kwocie [...] zł, lipiec 2007r. w kwocie [...] zł, sierpień 2007r. w kwocie [...] zł, wrzesień 2007r. w kwocie [...] zł, październik 2007r. w kwocie [...] zł, listopad 2007r. w kwocie [...] zł i grudzień 2007r. w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę wyliczonymi na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł oraz kosztami egzekucyjnymi w wysokości [...] zł. Decyzja została wysłana za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres Kancelarii Radcy Prawnego W. G., wskazany przez pełnomocnika jako adres do doręczeń i odebrana w dniu 3 stycznia 2012 r. przez upoważnioną do odbioru korespondencji B. G.. Pismem z dnia [...] r., nadanym w Urzędzie Pocztowym C. w dniu [...] r. pełnomocnik strony W. G. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. wraz z tym odwołaniem. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia przedmiotowego odwołania, został rozpatrzony odmownie odrębnym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] . Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił poczynienie ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, naruszenie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu podatkowym oraz innych przepisów Ordynacji podatkowej, a to naruszenie art. 108 § 1, art. 116 § 1, § 2 i § 4 w związku z art. 109 O.p. oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy po otrzymaniu odwołania, w pierwszej kolejności podjął czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. W myśl bowiem tego przepisu, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a jego upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Uchybienie ustawowemu terminowi powoduje niezależnie od rozmiarów i przyczyn, że czynność ta, jako spóźniona, jest bezskuteczna z mocy prawa, czego następstwem jest ostateczność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną. W razie więc stwierdzenia, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, organ drugiej instancji nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji przepisu art. 228 § 1 pkt 2 O.p., który przewiduje, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Mając na uwadze, że potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji zawierało wszystkie wymagane przez prawo elementy, stwierdził, że doręczenie zaskarżonej decyzji nastąpiło w dniu 3 stycznia 2012 r., a zatem ustawowy termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie upłynął z dniem 17 stycznia 2012 r. Przy obliczaniu końca terminu zastosowano w niniejszej sprawie reguły wynikające z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. oraz art. 12 § 1 O.p., zgodnie z którymi, jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie (w tej sprawie doręczenie decyzji), przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Na podstawie znajdującego się w aktach sprawy odwołania z dnia 18 stycznia 2012 r. oraz koperty zawierającej przesyłkę z odwołaniem opatrzonej pieczątką placówki Poczty Polskiej C. datą 20 stycznia 2012 r., ustalono, iż odwołanie zostało nadane w tej właśnie dacie tj. w dniu 20 stycznia 2012 r., a więc 3 dni po upływie ustawowego terminu, którego koniec przypadał na 17 stycznia 2012 r. Mając na uwadze przytoczone przepisy O.p. organ odwoławczy zobligowany był stwierdzić, że strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Należy przy tym wskazać, że postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] , Dyrektor Izby Skarbowej w K., odmówił K. W. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [... ]., nr [...] w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej K. W. jako byłego Prezesa Zarządu "A" Spółka z o.o., z siedzibą w B. przy ul. [...] z ww. Spółką za zaległości podatkowe Spółki. Z kolei, w dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. w dniu wydał zaskarżone postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Pełnomocnik strony złożył na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów ustawy O.p., a w szczególności art. 148 § 1 i § 3, art. 149, art. 150 § 1 a i § 2 i art. 228 § 1 pkt 2 przez przyjęcie, że przesyłka została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 stycznia 2012 r., a nadto przez stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi zarzucił nieprawidłowy sposób doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, co nastąpiło w pocztowej placówce oddawczej, a nie pod wskazanym adresem pełnomocnika bez uprzedniego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki w pocztowej placówce oddawczej. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Przedstawił przebieg postępowania administracyjnego, a odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, że stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona. W szczególności decyzja ta została wysłana za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres wskazany przez pełnomocnika skarżącego, tj. na adres jego Kancelarii. Odbiór decyzji potwierdziła czytelnym podpisem B. G. w dniu 3 stycznia 2012 r. Ponadto na potwierdzeniu odbioru widnieje podpis doręczającego, data i oznaczenie pełnomocnictwa [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w K. podkreślił, iż dla oceny skuteczności doręczenia zasadniczą rolę odgrywa pisemne pokwitowanie odbioru pisma. B. G. , która pokwitowała odbiór pisma w dniu 3 stycznia 2012 r. posiadała pełnomocnictwo pocztowe do odbioru korespondencji udzielone przez W. G.. Wskazał, że pełnomocnik skarżącego składając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania tym samym potwierdził skuteczność jej doręczenia. Końcowo zauważył, że nieskuteczne doręczenie decyzji eliminuje rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j.t. Dz.U. 2012.270, zwanej w dalszej części p.p.s.a.), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). Oceniając zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów, stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie tego organu jest prawidłowe. Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym tutaj rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w K.. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawidłowość postanowienia wydanego przez Dyrektora Izby Skarbowej w K., którym stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r., nr [...] orzekającej solidarną odpowiedzialność podatkową K. W. jako byłego Prezesa Zarządu "A" Spółka z o.o. z siedzibą w B. z ww. Spółką za zaległości podatkowe Spółki. Sąd administracyjny rozpoznając skargę obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać czy rzeczywiście decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona. Prawidłowość dokonania czynności materialno-technicznych (jakimi są doręczenia) powinna przed postępowaniem sądowoadministracyjnym podlegać ocenie organów - w postępowaniu administracyjnym i Sądu - w trybie sądowoadministracyjnym. Tak więc związana z tym dokumentacja winna być pełna, czytelna, pozbawiona wszelkich uproszczeń, pominięć i braków, które niweczyłyby możliwość przeprowadzenia wnioskowań, o których wyżej mowa. Spornym w rozpatrywanej sprawie, a jednocześnie bezspornym w sprawie dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej jest skuteczność (tj. zgodność z prawem) doręczenia pełnomocnikowi K. W. decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Korespondencja w tej sprawie została wysłana przez pocztę na wskazany adres pełnomocnika i odebrana przez B. G. jako osobę upoważnioną na podstawie pełnomocnictwa nr [...] , w dniu 3 stycznia 2012 r. Fakt doręczenia decyzji w dniu 3 stycznia 2012 r. ( osobisty odbiór) wynika z akt administracyjnych. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 O.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Z kolei, art. 150 § 1 a O.p. stanowi, że adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Natomiast art. 150 § 2 O.p. stanowi, że zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Art. 150 O.p., który reguluje tzw. fikcję prawną doręczenia pisma wyraźnie stanowi, że poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni, w tym przypadku inicjatywa podjęcia przesyłki należy do adresata powiadomionego o miejscu i czasie jej przechowywania. Jeżeli adresat nie podejmie przesyłki, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia jej przechowywania. Niezrozumiały jest zarzut pełnomocnika skarżącego, iż do odbioru przesyłki doszło w pocztowej placówce oddawczej bez dokonania czynności doręczenia przesyłki adresatowi pod wskazanym adresem. Pełnomocnik skarżącego nie kwestionuje bowiem faktu odbioru przesyłki i daty odbioru przez osobę upoważnioną, ale miejsce odbioru podkreślając, że do odbioru doszło w pocztowej placówce oddawczej bez umieszczenia zawiadomienia w skrzynce pocztowej adresata o pozostawieniu przesyłki w pocztowej placówce oddawczej. Jednocześnie nie precyzuje tego zarzutu, ani nie wskazuje czy i jaki może mieć wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie organu. Należy zatem zauważyć, że skoro do odbioru przesyłki doszło w pocztowej placówce oddawczej, to pełnomocnik wiedział o fakcie pozostawienia przesyłki do odbioru w placówce poczty lub też przy okazji odbioru innej korespondencji świadomie dokonał również odbioru i tej przesyłki co jednak nie czyni odbioru przesyłki bezskutecznym. Bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 150 O.p. Przewidziany w tym przepisie zastępczy sposób doręczenia może być wykorzystany wyłącznie w razie niemożności bezpośredniego doręczenia pisma adresatowi w mieszkaniu lub miejscu pracy, ani pośredniego doręczenia przez domownika, sąsiada lub dozorcę (por. NSA w wyroku z dnia 28.06. 2005 r., sygn. akt FSK 2134/04). Organ podatkowy prawidłowo zatem ustalił, że doręczenie stronie decyzji organu pierwszej instancji w dniu 3 stycznia 2012 r., było prawidłowe i tym samym skuteczne, a w konsekwencji tego ustalenia termin do złożenia odwołania upływał z dniem 17 stycznia 2012 r. Skoro zatem odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji zostało wniesione [...] r.(data stempla pocztowego), a ponadto Dyrektor Izby Skarbowej w K. postanowieniem z [...] r., nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji to zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. obowiązkiem organu odwoławczego było stwierdzenie tej okoliczności w formie postanowienia. Ustawodawca nie przewidział odstępstwa od tej reguły. W wyroku NSA z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt I FSK 214/10, w którym Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z 14 marca 2007 r. sygn. akt 1 FSK 534/06, wskazano, że nawet nieznaczne przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Tym samym organ podatkowy wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie tylko był uprawniony, lecz wręcz obowiązany do wydania postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Z powyższych względów zarzuty pełnomocnika skarżącego odnoszące się do naruszenia art. 228 § 1 pkt 2 O.p. są nieuzasadnione. W tym stanie sprawy uznać należało, iż wnioski jakie wyprowadził organ podatkowy z treści zebranego w sprawie materiału dowodowego są logiczne i pozostające w zgodzie z zasadami doświadczenia życiowego oraz przywołaną argumentacją prawną. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.