III SA/Gl 669/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Asesor WSA Adam Pawlyta (spr.), Protokolant Specjalista Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi P Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr 1519/RT/2025 w przedmiocie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 30 kwietnia 2025 r. nr 1519/RT/2025 Zarząd Województwa Śląskiego (dalej: organ, IZ RPO WSL, IZ) po ponownym rozpoznaniu sprawy rozstrzygniętej swoją wcześniejszą decyzją nr [...] z 3 stycznia 2025 r. zobowiązującej P. sp. z o.o. z siedzibą w G. (dalej: Beneficjent, Spółka, skarżąca, strona) do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie [...] zł ([...]) wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej organ powołał art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572), art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 566), art. 207 ust. 1 pkt 2, ust. 9 pkt 1 i ust. 12a pkt 1 w zw. z art. 60 pkt 6, 61 ust. 3 pkt 2 i art. 67 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm.) oraz w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 ustawy z 11 lipca 2014 r. zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 818 ze zm.). Rozstrzygnięcie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 16 kwietnia 2019 r. została zawarta pomiędzy Województwem Śląskim, reprezentowanym przez Zarząd Województwa Śląskiego, pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej a P. sp. z o.o. umowa nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "[...]", w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (dalej: "umowa o dofinansowanie projektu"), umowa była dwukrotnie aneksowana. Celem głównym projektu była poprawa dostępności do usług opiekuńczych nad dziećmi do 3 roku życia w mieście G. poprzez utworzenie 47 miejsc opieki nad dziećmi w wieku do lat 3 w C. – [...] w okresie od 1 maja 2019 r. do 22 sierpnia 2023 r. oraz zapewnienie ich funkcjonowania przez 20 miesięcy. IZ RPO WSL w dniach 2-6 listopada 2023 r. przeprowadziła planową kontrolę realizacji projektu, po zakończeniu której stwierdzono nieprawidłowości kluczowe w obszarze dotyczącym najmu lokalu zlokalizowanego przy ul. [...] w G. Na skutek wspomnianej kontroli ustalono, że 29 listopada 2017 r. P. sp. z o. o. reprezentowana przez S. M. - członka zarządu zawarła z K. W. umowę najmu lokalu wraz z nieruchomością gruntową zlokalizowanego przy ul. [...] w G., gdzie w § 2 pkt 1 ww. umowy wskazano, iż lokal wykorzystywany będzie wyłącznie w celu utworzenia i prowadzenia żłobka. Zgodnie z dalszymi postanowieniami ww. umowy w okresie między 29 listopada 2017 r. a 31 sierpnia 2019 r. najemca przeprowadzi w lokalu niezbędne wizje lokalne, dokona niezbędnych konsultacji ppoż. a następnie przeprowadzi roboty budowlane. Z tego tytułu najemca w okresie od dnia podpisania umowy do 1 września 2019 r. opłacać będzie czynsz w minimalnej wysokości 100,00 zł brutto. Kwestie związane z kosztami dot. najmu lokalu po tym okresie zostały zawarte w załączniku nr 4 do umowy najmu, zgodnie z którym wysokość czynszu od 1 września 2019 r. do 30 listopada 2027 r. ustalono na kwotę 9 700,00 zł miesięcznie 1 października 2022 r. do ww. umowy zawarto aneks, zgodnie z którym w okresie od 1 października 2022 r. do 30 listopada 2027 r. czynsz najmu będzie wynosił 12 900,00 zł brutto miesięcznie. Beneficjent łącznie we wnioskach o płatność nr: nr [...] (za okres od 18 marca 2023 r. do 10 lipca 2023 r.) i [...] (za okres od 11 lipca 2023 r. do 22 sierpnia 2023 r.) rozliczył wydatki dotyczące czynszu w wysokości 89 0421,50 zł. W informacji pokontrolnej nr [...], Zespół kontrolujący ustalił, że: "Beneficjent dokonał najmu przedmiotowego lokalu z pominięciem procedury określonej w rozdziale 6.5.2 Wytycznych (zasada konkurencyjności). Jednocześnie umowa najmu została zawarta pomiędzy P. Sp. z o.o. reprezentowaną przez S. M. - Członka Zarządu (Prezesa Zarządu) a K. W., która w trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych, jako osoba upoważniona przez Beneficjenta do kontaktu z kontrolującymi oraz pełnomocnik Spółki oświadczyła, iż jest w związku małżeńskim z S. M. - Prezesem Zarządu". Ponadto Zespół kontrolujący wskazał, że powyższe stanowiło naruszenie Sekcji 6.5. pkt 1 Wytycznych, zgodnie z którymi "Instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie projektu zobowiązuje beneficjenta w tej umowie do przygotowania i Zprzeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT), w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Spełnienie powyższych wymogów następuje w drodze zastosowania Pzp albo zasady konkurencyjności" oraz Sekcji 6.5 pkt 8 Wytycznych zgodnie z którymi: W przypadku beneficjenta, który nie jest zamawiającym w rozumieniu Pzp, zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, wyłączone na podstawie pkt 8 lit. a - f lub i -1 nie mogą być udzielane podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo bez zgody instytucji będącej stroną umowy o dofinansowanie". W związku z powyższym organ pismem z 30 stycznia 2024 r. przekazał Beneficjentowi ostateczną informację pokontrolną. W piśmie tym Zespół kontrolujący wskazał Beneficjentowi, że w terminie 14 dni kalendarzowych od daty otrzymania niniejszego pisma należy przekazać do jednostki kontrolującej informację o sposobie wykonania zaleceń pokontrolnych, jednocześnie wskazując na to, że od Ostatecznej Informacji pokontrolnej nie przysługuje możliwość złożenia zastrzeżeń. oraz działając na podstawie § 15 umowy o dofinansowanie projektu wraz z aneksami oraz art. 207 ust. 8 pkt 1 u.f p. wezwał Beneficjenta do zwrotu w łącznej kwocie 97 604,80 zł wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków dofinansowania do dnia zwrotu przedmiotowej kwoty na rachunek IZ RPO WSL w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia doręczenia pisma. Beneficjent nie dokonał zwrotu środków terminie i zakresie wskazanym w ww. wezwaniu. W konsekwencji organ decyzją z 3 stycznia 2025 r. nr [...] zobowiązał Spółkę do zwrotu dofinansowania w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Kwestionując powyższe strona pismem z 27 stycznia 2025 r. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją z 3 stycznia 2025 r. nr [...] oraz o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty, względnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu ww. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca m.in. wskazała, że stanowisko organu w kwestii stosowania zasady konkurencyjności nie zostało właściwie uzasadnione. Organ nie dokonał weryfikacji kluczowej kwestii dla zasady udzielenia zamówień, tzn., czy w analizowanej sprawie mamy do czynienia z udzieleniem zamówienia. Umowa na najem lokalu została zawarta na wiele miesięcy przed rozpoczęciem realizacji projektu, jej warunki podlegały analizie w trakcie oceny wniosku o dofinansowanie i zostały pozytywnie zweryfikowane przez oceniających, ponadto Beneficjent nie zawierał w trakcie realizacji projektu żadnej nowej umowy najmu. Zdaniem Beneficjenta najem nie stanowi udzielenia zamówienia, a więc nie podlega procedurom udzielenia zamówienia z Wytycznych. Następnie zaskarżoną decyzją z 30 kwietnia 2025 r. nr 1519/RT/2025 Zarząd Województwa Śląskiego, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję I instancji z 3 stycznia 2024 r. zobowiązującej Beneficjenta do zwrotu dofinansowania. IZ RPO WSL działając jako organ II instancji ponownie przeanalizowała postępowanie administracyjne przeprowadzone przez organ I instancji pod kątem m.in. przepisów prawa oraz umowy o dofinansowanie. Organ II instancji w pełni zaaprobował stan faktyczny ustalony przez organ I instancji. Organ II instancji sam dokonał analizy spornych wydatków i podzielił zdanie organu I instancji, przytaczając treść Wytycznych: - 6.5. pkt 1- "Instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie projektu zobowiązuje beneficjenta w tej umowie do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT), w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Spełnienie powyższych wymogów następuje w drodze zastosowania Pzp albo zasady konkurencyjności", -6.5 pkt 8-"W przypadku beneficjenta, który nie jest zamawiającym w rozumieniu Pzp, zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, wyłączone na podstawie pkt 8 lit. a - f lub i -1 nie mogą być udzielane podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo bez zgody instytucji będącej stroną umowy o dofinansowanie". Naruszenie, które stwierdził Zespół Kontrolujący, wpisało się w definicję nieprawidłowości. W ślad za przywołanymi przepisami Wytycznych organ wskazał również na treść § 26 zawartej umowy o dofinansowanie projektu. Odnosząc się do zarzutu Beneficjenta w kwestii braku podlegania procedurom udzielenia zamówienia wg Wytycznych, organ odwoławczy podzielił zajęte stanowisko przez organ I instancji. Organ zaznaczył, że zapisy wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie kwot zaplanowanych w budżecie na pokrycie kosztów wynajmu lokalu, w świetle przywołanego wyżej § 26 umowy o dofinansowanie, zobowiązywały Beneficjenta do zastosowania zasady konkurencyjności zgodnie z Wytycznymi. Nadto organ nadmienił, iż nieprzygotowanie i nieprzeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT), w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców w drodze zastosowania zasady konkurencyjności jak również niespełnienie warunków wyłączenia tej zasady, skutkujące naruszeniem Wytycznych, oznacza powstanie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego, nakłada na Instytucję Zarządzającą obowiązek podjęcia działań zmierzających do nałożenia korekty i odzyskania wypłaconych Beneficjentowi środków. Organ przypomniał, że koszty najmu lokalu przeznaczonego na utworzenie żłobka, w okresie realizacji projektu wyniosły 232 800,00 zł, a to wskazuje na to, że Beneficjent był zobligowany do stosowania zasady konkurencyjności w rozumieniu Wytycznych. Zdaniem organu przyjęcie danego projektu do realizacji i podpisanie z Beneficjentem umowy o dofinansowane nie oznacza, że wszystkie wydatki, które Beneficjent przedstawi we wniosku o płatność w trakcie realizacji projektu zostaną prawidłowo poniesione i jednocześnie uznane za kwalifikowalne. Gdyby było inaczej w dużej mierze nie miałoby uzasadnienia przeprowadzenie w późniejszym czasie procesu kontroli, a ta odbywa się wieloetapowo. Nadto organ wskazał, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy należy traktować w aspekcie procesowym jako środek równoważny odwołaniu, co sprowadza się do obowiązku dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, że postępowanie wywołane złożeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy toczy się przed organem, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Postępowanie to nie ma zatem charakteru dwuetapowego (przed organem I instancji i następnie przed organem odwoławczym), jak to ma miejsce w przypadku odwołania, gdyż wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie powoduje przeniesienia kompetencji do jego rozpoznania na organ wyższego stopnia. Niemniej, do tego wniosku stosuje się "odpowiednio" przepisy dotyczące odwołań (co oznacza przede wszystkim, że w odniesieniu do tego wniosku nie znajdą zastosowania te przepisy dotyczące odwołań, które związane są z cechą dewolutywności). Organ II instancji wskazał, że zawarł w treści zaskarżonej decyzji własną analizę sprawy, nadto odnosząc się do spornych kwestii wskazanych przez stronę. Organ zaakcentował, iż analizie poddał wszystkie zarzuty i wnioski stawiane zaskarżonej decyzji przez stronę. Ponadto organ wskazał, że Beneficjent miał pełną świadomość, iż jest zobowiązany do realizacji projektu zgodnie z Wytycznymi i powinien znać procedury obowiązujące przy realizacji projektu, a tym samym wiedzieć jakie wydatki mogą zostać uznane za kwalifikowalne. W ocenie organu Beneficjent naruszył Wytyczne - rozdział 6, podrozdział 6.5, pkt 1 i pkt 8) oraz naruszył warunki kwalifikowalności wydatków wskazane w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. e) i k) Wytycznych. Beneficjent naruszając zapisy ww. Wytycznych, naruszył tym samym zapisy § 4 ust. 2 oraz § 26 umowy o dofinansowanie projektu. Zdaniem organu Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych i tym samym jest zobowiązany do zwrotu tych środków wraz z należnymi odsetkami. W szczególności organ wskazał, że z treści art. 184 u.f.p. wynika że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Do obowiązujących procedur zalicza się w szczególności: umowę o dofinansowanie projektu oraz Wytyczne. Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie projektu zobowiązał się do: - realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem uzyskiwania najlepszych efektów, zgodnie z obowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, uszczegółowienia, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego (§ 4 ust. 1 umowy o dofinansowanie), - ponoszenia wydatków zgodnie z Wytycznymi (§ 4 ust. 4 umowy o dofinansowanie). Organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że w projekcie wystąpiła nieprawidłowość w zakresie dotyczącym najmu lokalu zlokalizowanego przy ul. [...] w G. Nieprawidłowość w ocenie IZ polega na tym, że: Beneficjent dokonał najmu przedmiotowego lokalu z pominięciem procedury określonej w rozdziale 6.5.2 Wytycznych (zasada konkurencyjności). Jednocześnie umowa najmu została zawarta pomiędzy P. Sp. z o.o. reprezentowaną przez S. M. - Członka Zarządu a K. W., która w trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych, jako osoba upoważniona przez Beneficjenta do kontaktu z kontrolującymi oraz pełnomocnik Spółki jest w związku małżeńskim z S. M. - Prezesem Zarządu. Powyższe w ocenie organu stanowi naruszenie Sekcji 6.5. pkt 1 Wytycznych, zgodnie z którymi "Instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie projektu zobowiązuje beneficjenta w tej umowie do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT), w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Spełnienie powyższych wymogów następuje w drodze zastosowania Pzp albo zasady konkurencyjności" oraz Sekcji 6.5 pkt 8 Wytycznych zgodnie z którymi "W przypadku beneficjenta, który nie jest zamawiającym w rozumieniu Pzp, zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, wyłączone na podstawie pkt 8 lit. a - f lub i - I nie mogą być udzielane podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo bez zgody instytucji będącej stroną umowy o dofinansowanie". Organ stwierdził nieprawidłowości poniesione z dofinansowania, dotyczące wydatków dot. czynszu i podatku od wynajmowanej nieruchomości, wykazane we wniosku o płatność nr [...] oraz nr [...] (w tymże wniosku: wraz z dopłatami do poprzednich czynszów) wraz z należnymi odsetkami. W ocenie organu ostatecznie Beneficjent naruszył § 4 ust. 2 oraz § 26, § 4 pkt 1,2 i 4, § 5 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu oraz zapisy Wytycznych: Rozdział 6, Podrozdział 6.2 pkt 3 lit. e). Zdaniem Organu Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych i tym samym jest zobowiązany do zwrotu tych środków wraz z należnymi odsetkami. Wskazane naruszenia stanowią, zdaniem IZ RPO WSL, nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013. W świetle powyższego, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt oraz ust. 9 pkt 1 u.f.p. "środki wykorzystane z naruszeniem procedur" podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Kwestionując powyższą ostateczną decyzję IZ RPO WSL skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (WSA w Gliwicach) żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Strona zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa procesowego i materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 pkt 6, art. 107 par. 3 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: k.p.a.) oraz art. 207 Ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z póżn. zm.; dalej: UFP) poprzez wydanie decyzji mimo niedokonania pełnej analizy stanu prawnego w sprawie w szczególności pominięcie przepisów PZP mających znaczenie dla sprawy, wybiórcze uwzględnienie i błędną wykładnię zapisów Wytycznych w zakresie kwalifikowała ości wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (dalej: Wytycznych), błędną wykładnię art. 26 umowy o dofinansowanie, uznanie iż do umowy najmu lokalu przy ul. [...] w G. w ramach realizowanego projektu miała zastosowanie zasada konkurencyjności, podczas gdy Organ powinien dokonać pełnej i wszechstronnej analizy stanu faktycznego i prawnego, a także prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego pod stan prawny, której dokonanie prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie zasada konkurencyjności nie ma zastosowania z uwagi na brak spełnienia przez zawartą umowę najmu cech typowych dla udzielenia zamówienia, 2) art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par 1, art. 107 par. 1 pkt 6, art. 107 par. 3 k.p.a. oraz art. 207 UFP poprzez wydanie decyzji mimo niedokonanie pełnej analizy stanu faktycznego, w szczególności brak odniesienia się do analizy wskazanej przez Skarżącą w zakresie wiedzy pracowników Organu w kontekście powiązań osobowych i kapitałowych między stronami umowy najmu oraz zgody Organu na rozliczenie wydatków związanych z umową najmu w projekcie, pominięcie dowodu z przesłuchania urzędników będącego istotnym dla sprawy, niedokonanie pełnej analizy stanu prawnego w sprawie w szczególności pominięcie art. 60 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 z póżn. zm.; dalej: KC), dotyczącego oświadczenia woli i nieprawidłowej wykładni art. 40 Umowy o dofinansowanie, podczas gdy Organ powinien dokonać pełnej i wszechstronnej analizy stanu faktycznego i prawnego, a także prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego pod stan prawny, której dokonanie prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie Organ miał wiedzę o powiązaniach osobowych i kapitałowych stron umowy najmu jeszcze przed rozpoczęciem realizacji projektu lub najpóźniej w toku jego realizacji, akceptował ten stan, a wydatki związane z najmem w całości spełniają kryteria kwalifikowalności, 3) art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 pkt 6, art. 107 par. 3 k.p.a. oraz art. 207 UFP w związku z art. 98 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L. z 2006 r. Nr 210, str. 25 z póżn. zm.) poprzez wydanie decyzji mimo niedokonania pełnej analizy stanu faktycznego, w szczególności braku określenia wysokości realnej szkody, niedokonanie pełnej analizy stanu prawnego w sprawie w szczególności stwierdzenie wystąpienia szkody realnej, braku zastosowania zasady proporcjonalności o której mowa w przepisach unijnych, podczas gdy Organ powinien dokonać pełnej i wszechstronnej analizy stanu faktycznego i prawnego, a także prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego pod stan prawny, której dokonanie prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie nie doszło do powstania szkody realnej, a zatem Organ nie wykazał istnienia nieprawidłowości jak również nie wykazał żadnej realnej wartości szkody poniesionej przez budżet UE, 4) art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 pkt 6, art. 107 par. 3 k.p.a. oraz art. 207 UFP w związku z art. 66a UFP i art. 3 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312 z dnia 23 grudnia 1995 r., wydanie specjalne: rozdział I tom 1, str. 340; dalej: Rozporządzenie), poprzez wydanie decyzji mimo niedokonanie pełnej analizy stanu faktycznego, w szczególności braku weryfikacji momentu zaistnienia rzekomej nieprawidłowości, niedokonanie pełnej analizy stanu prawnego w sprawie w szczególności pominięcie bezpośredniej interpretacji Rozporządzenia, mającego pierwszeństwo nad prawem krajowym a także bogatego orzecznictwa TSUE wskazującego na wykładnię pojęcia programu wieloletniego i zakresu możliwych ingerencji krajowych w zakresie liczenia czasu przedawnienia, przyjęcia wykładni art. 66a UFP prowadzącej do jego niezgodności z prawem unijnym, podczas gdy Organ powinien dokonać pełnej i wszechstronnej analizy stanu faktycznego i prawnego, a także prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego pod stan prawny, której dokonanie prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie Decyzja została wydana po terminie przedawnienia do jej wydania i w sytuacji braku możliwości egzekwowania zobowiązania do zwrotu środków wynikających z rzekomej nieprawidłowości, 5) art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 pkt 6, art. 107 par. 3 k.p.a. oraz art. 207 UFP w związku z art. 67 UFP w związku z art. 60 UFP w związku art. 54 par. 1 pkt 3 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 z późn. zm.; danej: OP), poprzez wydanie decyzji mimo niedokonanie pełnej analizy stanu faktycznego, w szczególności braku weryfikacji czasu trwania postępowania skutkującego wydaniem decyzji, niedokonanie pełnej analizy stanu prawnego w sprawie w szczególności pominięcie części przepisów wskazanych w OP, podczas gdy organ powinien dokonać pełnej i wszechstronnej analizy stanu faktycznego i prawnego, a także prawidłowej subsumpcji stanu faktycznego pod stan prawny, której dokonanie prowadzi do wniosku, iż w odsetki wskazane w decyzji nie powinny być naliczone przynajmniej za okres od 1 października 2024 do 15 stycznia 2025 oraz 31 marca 2025 r. do 21 maja 2025 r. Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie przez Sąd w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Ponadto, ze względu na ustalenie odmiennych terminów przedawnienia w prawie krajowym oraz w prawie UE, a także innych momentów od których naliczane jest przedawnienie, strona wniosła o zadanie TSUE przez Sąd pytania prejudycjalnego w zakresie: - czy pojęcie "program wieloletni" określone w Rozporządzeniu Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, ma zastosowanie do Regionalnego Programu Operacyjnego współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego czy projektów realizowanych przez beneficjentów w ramach tego programu, którzy składali wnioski o dofinansowanie i na tym etapie wskazywali konkretne cele i harmonogramy realizacji projektów, - czy moment rozpoczęcia obliczania okresu przedawnienia, wskazany w art. 66a UFP, jako termin wydania decyzji zobowiązującej beneficjenta do dokonania określonego zwrotu, jest zgodny z art., 3 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich, czy wydłużenie okresu przedawnienia do 5 lat, wskazane w art. 66a UFP, jest zgodne z art. 3 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. W uzasadnieniu skargi Beneficjent rozwinął zarzuty m.in. wskazał, iż organ zarzucając, że zapisy wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie kwot zaplanowanych w budżecie na pokrycie kosztów wynajmu lokalu, w świetle zapisu § 26 umowy o dofinansowanie, zobowiązywały Beneficjenta do zastosowania zasady konkurencyjności zgodnie z Wytycznymi, nie podjął się precyzyjnego wyjaśnienia swojego stanowiska. Zdaniem Spółki subiektywne przekonanie organu o swojej racji bez uzasadnienia z czego to przekonanie wynika, potwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa. Skarżąca wskazała, że umowa najmu zawarta w tym konkretnym stanie faktycznym, nie podlega zasadzie konkurencyjności, do czego organ nie odniósł się. Oparła się w tym zakresie na art. 7 pkt 25 PZP definiującym pojęcie udzielenia zamówienia, gdyż kwestia, ewentualnego niewłaściwego zastosowania zasady konkurencyjności, stanowi przedmiot innych zarzutów. Skarżąca wskazała, że gdyby nawet uznać iż usługa najmu lokalu na potrzeby projektu podlega zasadzie konkurencyjności to wątpliwości budzi moment powzięcia wiedzy w zakresie powiązań osobowych i kapitałowych przez pracowników organu i uzyskania zgody na sfinansowanie tego wydatku w toku realizacji projektu. W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy organ, bezrefleksyjnie podtrzymał stanowisko wskazane we wcześniejszej decyzji i nie dopatrzył się żadnych nieprawidłowości w działaniu organu I instancji, mimo iż są one wyraźne i wskazują na liczne sprzeczności stanowiska przyjętego przez organ. Strona wskazała, iż nie budzi wątpliwości, że strony umowy najmu, są ze sobą powiązane osobowo. Wątpliwości pojawiają się przy stwierdzeniu w którym momencie skarżąca poinformowała o nich organ. Skarżąca wskazała, że informowała o powiązaniach jeszcze przed rozpoczęciem realizacji projektu, a także, wielokrotnie, w trakcie realizacji projektu. W szczególności organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie i kiedy powinien był wyrazić zgodę na zawarcie umowy najmu, która została zawarta wiele miesięcy przed rozpoczęciem realizacji projektu. Zdaniem strony analiza stanu faktycznego została przez organ przeprowadzona w sposób niepełny, zawiera wiele nieścisłości, a wiele kwestii nie zostało wyjaśnionych. Organ nie dokonał przesłuchania urzędników, których wiedza mogłaby w sposób istotny przyczynić się do wyjaśnienia niniejszej sprawy. Skarżąca zaznaczyła, iż organ nie wskazał w sposób prawidłowy jaką rzeczywistą stratę poniósł budżet w związku z rozliczeniem wydatków związanych z umową najmu, w szczególności jaka jest różnica między wydatkami poniesionymi na najem lokalu w stosunku do sytuacji, w której do zawarcia umowy doszłoby w innym trybie. Spółka dodała, że organ całkowicie pominął zasadę proporcjonalności ponieważ zgodnie z art. 98 ust. 2 rozporządzenia 1083/2006 organ ustalając korektę ma obowiązek odnieść się zarówno do wagi, jak i charakteru stwierdzonej nieprawidłowości, czego również nie uczynił uznając pełną kwotę czynszów najmu za rzekomą nieprawidłowość. Samo zaś, mechaniczne zastosowanie taryfikatora, nie ma żadnego uzasadnienia i nie może być uznane za właściwą realizację praw skarżącej, gdyż ten dokument nie pozwala na uwzględnienie indywidualnych warunków każdej sytuacji w której do korekty dochodzi i może stanowić jedynie punkt wyjścia do ustalenia kwoty podlegającej ewentualnemu zwrotowi, co wynika wprost z prawodawstwa unijnego. Skarżąca podtrzymała stanowisko, iż organ na etapie postępowania administracyjnego nie dokonał analizy kwestii przedawnienia. W postępowaniu odwoławczym wskazał na dwie przesłanki rzekomego braku przedawnienia, jednak dokonał niewłaściwej wykładni obowiązujących przepisów prawa. Strona nadmieniła, że organ, zarówno w I jak i II instancji, nie wskazał terminu, od którego należy liczyć termin przedawnienia, a także nie odniósł się do terminów wskazanych przez skarżącą. W ocenie strony organ, w toku postępowania, całkowicie pominął kwestię przedawnienia wynikającą z prawodawstwa europejskiego, stanowisk TSUE w tej sprawie, prymatu prawa europejskiego nad krajowym szczególnie w obszarach w których polskie przepisy stoją w sprzeczności z prawem europejskim. Końcowo strona wskazała, że organ naliczył bez podstawy prawnej odsetki za okres od 2 października 2024 do 17 stycznia 2025 (107 dni) oraz od 31 marca 2025 do 21 maja 2025 (51 dni) - łącznie co najmniej 158 dni, co skutkuje naruszeniem art. 54 par. 1 ust. 7 OP w poprzez naliczenie w decyzji odsetek również za okres, dla których organ nie miał prawa tego dokonać. Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko dodatkowo wskazując, że doszło do obciążenia budżetu UE nieuzasadnionymi wydatkami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom zarzucić naruszenia przepisów prawa krajowego lub unijnego. Na wstępie wskazać trzeba, że za podstawę wyroku Sąd przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu, albowiem nie stwierdził naruszenia prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa Śląskiego utrzymująca w mocy własne rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, którym określono stronie skarżącej kwotę [...] zł. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych przypadającą do zwrotu w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości. Zaskarżona decyzja zobowiązująca Beneficjenta do zwrotu dofinansowania została wydana na skutek stwierdzonych uchybień w wydatkowaniu środków w ramach przedmiotowego zamówienia tj. zasady konkurencyjności, o której mowa w podrozdziale 6.5. Wytycznych, gdyż w ramach realizowanego projektu strona nie zastosowała konkurencyjnego trybu wyboru wynajmujacego, czym naruszyła uregulowania z § 4 ust. 4 i § 26 ust. 1 umowy o dofinansowanie projektu, Sekcji 6.5.2 pkt 2 lit. b Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, a w konsekwencji art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. W ocenie organu Beneficjent naruszył Wytyczne - rozdział 6, podrozdział 6.5, pkt 1 i pkt 8) oraz naruszył warunki kwalifikowalności wydatków wskazane w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. e) i k) Wytycznych. W związku z czym Beneficjent naruszając zapisy ww. Wytycznych, naruszył tym samym zapisy § 4 ust. 2 oraz § 26 umowy o dofinansowanie projektu. Zdaniem Organu Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych i tym samym jest zobowiązany do zwrotu tych środków wraz z należnymi odsetkami. Wskazane naruszenia stanowią, zdaniem IZ RPO WSL, nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013. W świetle powyższego, na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 9 pkt 1 u.f.p. "środki wykorzystane z naruszeniem procedur" podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Strona skarżąca kwestionuje powyższe. Sąd uznał, że organ orzekający prawidłowo ustalił, że działanie Beneficjenta stanowiące naruszenie procedury zapewnienia zasady konkurencyjności podmiotów ubiegających się o realizację zamówienia spowodowało ryzyko wystąpienia szkody w budżecie UE i prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko, obszernie opierając się na obowiązujących regulacjach prawnych i unijnych oraz wyjaśnił wysokości zastosowanej korekty. Zaakcentować także należy, że dopłaty unijne opierają się na konkretnych zasadach, ujęte są w jednoznacznych regulacjach i obwarowane sztywnym reżimem prawnym; brak jest w tym zakresie spraw możliwości dowolności i stosowania uznania administracyjnego czy wykładni rozszerzającej przepisów prawnych. Rozstrzygając powyższy spór przede wszystkim należy mieć na uwadze, że podstawą zaskarżonej decyzji była ustawa o finansach publicznych, która w art. 207 ust. 1 przewiduje sankcje budżetowe związane z nieprawidłowym wykorzystaniem środków europejskich. Przepis ten stanowi, że w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub wykorzystane z naruszeniem procedur bądź pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Z kolei po myśli art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Również zasadnie przyjęto, że skarżąca poprzez podpisanie umowy o dofinansowanie zobowiązała się do stosowania, przy realizacji projektu, przepisów z § 4 ust. 4 ww. umowy o dofinansowanie projektu wraz z aneksem Beneficjent zobowiązał się stosować przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu przepisy prawa unijnego i krajowego oraz aktualną treść Wytycznych, o których mowa w § 1 pkt 25, m.in. Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. Zauważyć także należy, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych rozporządzeniu nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, dalej: rozporządzenie nr 1303/2013). Środki unijne podlegają zatem zwrotowi tylko wówczas gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia – co oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Za śledzenie tak rozumianych nieprawidłowości odpowiedzialność ponosi państwo członkowskie i w związku z nieprawidłowościami (pojedynczymi lub systemowymi) dokonuje korekt finansowych. Zatem wymieniona "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Z kolei celem korekt finansowych jest spowodowanie sytuacji, w której wszystkie wydatki deklarowane do finansowania ze środków unijnych będą wydatkowane zgodne z prawem i odpowiednimi zasadami i przepisami krajowymi oraz unijnymi. Korekta finansowa jest zatem kwotą nienależnie wypłaconą ze środków budżetu UE. Wysokość korekty finansowej jest determinowana wysokością szkody poniesionej przez dany fundusz w związku z nieprawidłowością, którą z kolei relatywizuje się do charakteru naruszenia i jego wagi. W tym stanie uwarunkowań prawnych zaskarżone rozstrzygnięcie nie może być uznane za wadliwe. Szkodą bowiem w interesach finansowych Unii Europejskiej jest finansowanie z funduszy unijnych nieuzasadnionego wydatku, a nieuzasadniony wydatek to taki, który poniesiony został z naruszeniem podstawowych zasad prawa unijnego lub krajowego, w tym zasad określonych w Pzp.; wystarczy stwierdzenie możliwości wystąpienia "potencjalnej" szkody w budżecie Unii Europejskiej. Stwierdzenie wystąpienia szkody "rzeczywistej" nie ma podstawowego znaczenia (por. wyrok NSA z 10 września 2015 r., II GSK 175/15, Legalis nr 1581850). Przy braku możliwości ustalenia wysokości szkody, stosuje się odpowiednie wytyczne i taryfikatory. Owe wytyczne i taryfikatory odzwierciedlają nabyte doświadczenia w zakresie naruszeń prawa szacowania szkody i mają na celu dostarczenie wyjaśnień dotyczących poziomu korekt, które mają być stosowane zgodnie z zasadą proporcjonalności oraz z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE. Wytyczne wraz z taryfikatorami mają - w razie trudności z ustaleniem szkody - umożliwić określenie jej wysokości w jak najbardziej zbliżonej wysokości do potencjalnej szkody. Zatem rozstrzygając powyższy spór należy odpowiedzieć na pytanie czy wskazywane przez organ uchybienia mieszczą się w pojęciu "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 i w konsekwencji musiały skutkować nałożeniem określonych w zaskarżonej decyzji sankcji finansowych. Przede wszystkim zauważyć należy, że prawo zamówień publicznych ma sztywny reżim i jednoznaczne, rygorystyczne regulacje zabezpieczające prze zakłóceniem czystości konkurencji i wyeliminowaniem jakichkolwiek prób obejścia tego wymogu. W konsekwencji więc prawidłowo organ zarzucił niezastosowanie przez skarżącą konkurencyjnego trybu wyboru przy zawarciu przedmiotowej umowy najmu, tj. zasady konkurencyjności, o której mowa w podrozdziale 6.5.2 Wytycznych. Naruszenie obowiązujących uregulowań ma zatem charakter oczywisty i zasadniczy. Działanie Strony bowiem godziło w zasady uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, przejrzystości, niedyskryminacji i proporcjonalności - umożliwiające wydajne i skuteczne zarządzanie zasobami oraz zapewnienie dostępu do zamówień wszystkim podmiotom, będącym w stanie je zrealizować. Jak już było wspomniane Beneficjent naruszył Wytyczne - rozdział 6, podrozdział 6.5, pkt 1 i pkt 8) oraz naruszył warunki kwalifikowalności wydatków wskazane w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. e) i k) Wytycznych. Beneficjent naruszając zapisy ww. Wytycznych, naruszył tym samym zapisy § 4 ust. 2 oraz § 26 umowy o dofinansowanie projektu. Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych i tym samym jest zobowiązany do zwrotu tych środków wraz z należnymi odsetkami. Wskazane naruszenia stanowią, nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013. Beneficjent zawierając przedmiotową umowę najmu z podmiotem powiązanym osobowo i kapitałowo naruszył zasadę konkurencyjności. Zasada konkurencyjności nie została wprost zdefiniowana w przepisach prawa, ale celem jej wprowadzenia i nałożenia obowiązku jej przestrzegania, jest zagwarantowanie jak najszerszego dostępu do zamówień poprzez uczciwą konkurencję i równe traktowanie wszystkich podmiotów. Zasada ta ma zarówno określoną treść, jak i realizuje określony cel. Za jej elementy ponad wszelką wątpliwość uznać należy zasadę uczciwości oraz zasadę równości (równorzędności podmiotów) w zakresie odnoszącym się do traktowania wykonawców, do których adresowana jest konkretna oferta na realizację określonego w niej zamówienia. Kierowanie przez Beneficjenta projektu finansowego ze środków publicznych i zamawiającego, pisemnej oferty na wykonanie konkretnego zadana (np. zawarcia umowy najmu) w ramach tego projektu do podmiotu, z którym jest on powiązany osobowo i kapitałowo, nie może być ocenione inaczej, jak tylko naruszenie zasady konkurencyjności (por. m.in. wyrok NSA z 2 września 2015 r., sygn. akt II GSK 1565/14, Legalis nr 2935954; wyrok NSA z 21 listopada 2014 r., II GSK 1100/13, Legalis nr 1162325; wyrok NSA z 4 września 2019 r., I GSK 1291/18, Legalis nr 2293038; wyrok WSA w Opolu z 27 października 2023 r., I SA/Op 149/23, Legalis nr 3002038). Wobec powyższego Sąd podzielił stanowisko organu stwierdzające nieprawidłowość z tytułu niezastosowania konkurencyjnego trybu wyboru. W konsekwencji Beneficjent dopuścił się naruszenia zasady konkurencyjności wskazanej w Wytycznych, do których odsyła podpisana przez stronę umowa o dofinansowanie projektu. W związku z czym zdaniem składu orzekającego - prawidłowo organ uznał za niekwalifikowalne koszty związane z udzielonym zamówieniem, z uwagi na charakter i wagę stwierdzonej nieprawidłowości. Przy czym charakter i wagę nieprawidłowości indywidualnej ocenia się biorąc pod uwagę stopień naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania, przejrzystości i niedyskryminacji. Odnosząc się szczegółowo do zarzutów Spółki i wskazanych tam przepisów Sąd uznał, że: - W uzasadnieniu do zarzutu nr 1 Beneficjent stwierdził, że stanowisko organu w kwestii stosowania zasady konkurencyjności nie zostało właściwie uzasadnione. Organ nie dokonał weryfikacji kluczowej kwestii dla zasady udzielenia zamówień, tzn., czy w analizowanej sprawie mamy do czynienia z udzieleniem zamówienia. Umowa na najem lokalu została zawarta na wiele miesięcy przed rozpoczęciem realizacji projektu, jej warunki podlegały analizie w trakcie oceny wniosku o dofinansowanie i zostały pozytywnie zweryfikowane przez oceniających, ponadto Beneficjent nie zawierał w trakcie realizacji projektu żadnej nowej umowy najmu. Zdaniem Beneficjenta najem nie stanowi udzielenia zamówienia, a więc nie podlega procedurom udzielenia zamówienia z Wytycznych. Zdaniem Sądu stanowisko strony jest chybione ponieważ Wytyczne mają zastosowanie w zakresie ww. umowy najmu. Natomiast z treści Wytycznych wynika: - 6.5. pkt 1- "Instytucja będąca stroną umowy o dofinansowanie projektu zobowiązuje beneficjenta w tej umowie do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT), w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Spełnienie powyższych wymogów następuje w drodze zastosowania Pzp albo zasady konkurencyjności", -6.5 pkt 8-"W przypadku beneficjenta, który nie jest zamawiającym w rozumieniu Pzp, zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, wyłączone na podstawie pkt 8 lit. a - f lub i -1 nie mogą być udzielane podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo bez zgody instytucji będącej stroną umowy o dofinansowanie". Ponadto treść zapisu § 26 umowy o dofinansowanie, zobowiązywały Beneficjenta do zastosowania zasady konkurencyjności zgodnie z Wytycznymi. Zatem naruszenie, które stwierdził organ, wpisało się w definicję nieprawidłowości. Sąd podzielił stanowisko organów, iż nieprzygotowanie i nieprzeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT), w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców w drodze zastosowania zasady konkurencyjności jak również niespełnienie warunków wyłączenia tej zasady, skutkujące naruszeniem Wytycznych, oznacza powstanie nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego, nakłada na Instytucję Zarządzającą obowiązek podjęcia działań zmierzających do nałożenia korekty i odzyskania wypłaconych Beneficjentowi środków. - W uzasadnieniu do zarzutu nr 2 Beneficjent stwierdził, że brak jest analizy w zakresie wiedzy pracowników organu o istniejących powiązaniach osobowych i kapitałowych między stronami przedmiotowej umowy najmu ponieważ w opinii strony organ miał taką wiedzę jeszcze przed rozpoczęciem realizacji projektu i akceptował ten stan. Jednakże przyjęcie danego projektu do realizacji a także podpisanie umowy o dofinansowanie wcale nie oznacza, że wszystkie wydatki, które Beneficjent przedstawi we wniosku o płatność w trakcie realizacji tego projektu zostaną poniesione prawidłowo i jednocześnie, zgodnie z jego wolą uznane za kwalifikowalne. Kluczowym jest etap szczegółowej analizy na podstawie dokumentacji przedłożonej w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w siedzibie Beneficjenta. W przedmiotowej sprawie to ten etap ujawnił nieprawidłowości, które są istotą niniejszej (a przedtem organu I instancji) decyzji. Nadto opis zawarty we wniosku o dofinansowanie nie stanowił jednoznacznie, że Beneficjent wynajmował lokal od podmiotu powiązanego zarówno osobowo (związek małżeński zawarty pomiędzy prezesem spółki S. M. a wynajmującą lokal K. W.) jak i kapitałowo (poprzez udzielenie K. W.pełnomocnictwa do reprezentowania spółki przedłożonego do IZ na późniejszym etapie realizacji projektu). Sąd w tej kwestii podziela stanowisko organów, że brak było podstaw, na etapie wyboru oraz zatwierdzenia wniosku o dofinansowanie projektu aby wnosić zastrzeżenia co do prawidłowości zawarcia umowy najmu. - W uzasadnieniu do zarzutu nr 3 Beneficjent stwierdził, że organ nie dokonał pełnej analizy stanu faktycznego i prawnego w szczególności braku określenia szkody realnej. Zdaniem Sądu organ ustalając szkodę rzeczywistą nie miał wątpliwości z jej wykazaniem i wyliczeniem, co zresztą prawidłowo wykonał oraz przedstawił w uzasadnieniu decyzji. W analizowanym stanie faktycznym i prawnym jest to kwota, którą Beneficjent winien jest zwrócić i stanowi o wartości szkody realnej jaką poniósł budżet UE ([...] zł). W przedmiotowym sprawie szkoda przybrała postać szkody realnej. Szkoda realna ma miejsce w sytuacji, gdy wydatek poniesiony przez Beneficjenta z naruszeniem prawa został sfinansowany ze środków unijnych. O szkodzie realnej można mówić w przypadku, gdy mamy konkretny uszczerbek, który można zmierzyć i określić jego wysokość. W świetle orzecznictwa administracyjnego (por. wyrok NSA z 3 grudnia 2019 r., I GSK 1476/18, Legalis nr 2266161; wyrok NSA z 5 kwietnia 2019 r., I GSK 1213/18, Legalis nr 1952157), a także europejskiego (por. wyrok TSUE z 6 października 2015 roku, C-59/14, Legalis nr 1337196) ze szkodą rzeczywistą, (szkodą realną) mamy do czynienia w sytuacji, gdy budżet ogólny Unii Europejskiej poniósł uszczerbek powodowany nieprawidłowym wydatkiem. W ocenie Sądu kwota, którą Beneficjent winien jest zwrócić stanowi o wartości szkody realnej jaką poniósł budżet UE. - W uzasadnieniu do zarzutu nr 4 Beneficjent stwierdził, że organ nie poddał analizie, czy nie nastąpiło w sprawie przedawnienie i związane z tym wygaśnięcie jego kompetencji do wydania decyzji określającej obowiązek zwrotu środków publicznych. Zdaniem Beneficjenta zaskarżona decyzja została wydana po terminie przedawnienia do jej wydania. Sąd podzielił w tej kwestii stanowisko organów uznając, że przepis art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r. wyznacza ostateczny okres przedawnienia, stanowiąc, że w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia, w każdym przypadku biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu (określa to prawo krajowe) i tak zgodnie z art. 66a u.f.p. oraz utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych pod pojęciem program wieloletni kryje się program operacyjny. Jednolicie sądy przyjmują, że pod tym terminem kryje się dany program operacyjny, z którego beneficjent uzyskał wsparcie (zob. wyroki NSA z: 27 lutego 2019 r., I GSK 744/18, Legalis nr 1889639; 16 października 2019 r., I GSK 1537/18, Legalis nr 2263132; 4 grudnia 2019 r., I GSK 1573/18, Legalis nr 2290271; 28 maja 2020 r., I GSK 1909/19, Legalis nr 2486672; 10 grudnia 2020 r., I GSK 1516/20, Legalis nr 2542748). W chwili wydania kwestionowanej decyzji Regionalny Program Operacyjny Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 nie był programem zakończonym. Tym samym zarzut przedawnienia zobowiązania w niniejszej sprawie jest niezasadny. Kwestia dopuszczalności stosowania w ustawodawstwie Państw Członkowskich dłuższych terminów przedawnienia była przedmiotem analizy Europejskiego Trybunał Sprawiedliwości, który w wyroku C-201-202/10, Ze Fu Fleischhandel co do zasady potwierdził taką możliwość. - W uzasadnieniu do zarzutu nr 5 Beneficjent stwierdził, że odsetki wskazane w zaskarżonej decyzji nie powinny być naliczane przynajmniej za okres od 1 października 2024 r. do 15 stycznia 2025 r. oraz od 31 marca 2025 r. do 21 maja 2025 r. Zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy o finansach publicznych do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052 oraz z 2022 r. poz. 1301) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, z późn. zm.). Art. 60 tej ustawy, w pkt 6, dotyczy należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności. Tak więc do należności tych zastosowanie znajdują przepisy Działu III Ordynacji podatkowej, ale, co należy podkreślić, tylko do spraw nieuregulowanych ustawą o finansach publicznych. Tymczasem art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2a reguluje kwestię okresu naliczania odsetek i stanowi w tym względzie, że środki wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Odsetki, o których mowa w ust. 1, nalicza się do dnia zwrotu środków lub do dnia wpływu do właściwej instytucji pisemnej zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o której mowa w ust. 8, jeżeli taka zgoda została wyrażona. Wobec powyższego - w ocenie Sądu - ww. zarzuty nie mogą zostać uwzględnione. Sąd podzielił stanowisko organu, że Beneficjent miał pełną świadomość, że jest zobowiązany do realizacji projektu zgodnie z Wytycznymi. Beneficjent powinien znać procedury obowiązujące przy realizacji projektu, a tym samym wiedzieć jakie wydatki mogą zostać uznane za kwalifikowalne. Beneficjent naruszył Wytyczne - rozdział 6, podrozdział 6.5, pkt 1 i pkt 8) oraz naruszył warunki kwalifikowalności wydatków wskazane w rozdziale 6.2 pkt 3 lit. e) i k) Wytycznych. Beneficjent naruszając zapisy ww. Wytycznych, naruszył tym samym zapisy § 4 ust. 2 oraz § 26 umowy o dofinansowanie projektu. Tym samym Beneficjent wykorzystał środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych i jest zobowiązany do zwrotu tych środków wraz z należnymi odsetkami. Wskazane naruszenia stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013. W niniejszej sprawie doszło do nieprawidłowości, bowiem Beneficjent nie dochował wymogów realizacji projektu, a działania te przekładają się na szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej poprzez sfinansowanie nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Zdaniem Sądu organ ocenił całościowo działanie Beneficjenta i zastosował korektę proporcjonalną do zarzucanych Beneficjentowi uchybień, a w zaskarżonej decyzji kwota korekty została określona jaku suma wydatków poniesionych nieprawidłowo. Nie ma zatem racji skarżąca, twierdząc że organ nie dokonał oceny wpływu uchybień na wysokość żądanej kwoty do zwrotu. Organ szczegółowo przedstawił podstawę i sposób wyliczenia korekty finansowej. Należy przy tym pamiętać, że dofinansowanie projektu środkami publicznymi jest uwarunkowane spełnieniem szeregu określonych wymogów, które podlegają ścisłej kontroli. Niewywiązanie się z postanowień umowy rodzi konsekwencje finansowe. W związku z brzmieniem art. 207 ust. 1 u.f.p., zobowiązanie Beneficjenta do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur powstaje z mocy prawa, po zaistnieniu przesłanek określonych w art. 207 ust. 1 u.f.p., w tym w razie naruszenia procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Zatem zobowiązanie do zwrotu, wynikające z faktu wykorzystania środków przyznanego dofinansowania z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, powstało wskutek samego zdarzenia wypełniającego przesłanki nieprawidłowości. Sąd nie podzielił pozostałych zarzutów jako mogące mieć wpływ na wynik sprawy w odniesieniu do wydatków uznanych za niekwalifikowalne. Przede wszystkim Sąd nie podziela zarzutu o naruszeniu art. 7, 7a ,8, 77 § 1, i art.107 § 3 k.p.a. oraz art. 207 u.f.p. i art. 98 rozporządzenia Rady UE 1083/2006. Wobec powyższego w sprawie nie można dopatrzeć się naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego, gdyż organ przeprowadził postępowanie dowodowe w niezbędnym do wydania decyzji zakresie, a skarżący miał zapewniony czynny udział w tym postępowaniu. Dokonując oceny materiału dowodowego w sposób odmienny od stanowiska Strony organ nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów. Nadto organy nie naruszyły reguł prowadzenia postępowania dowodowego i ustaliły istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Sąd ocenił także zupełność uzasadnienia zaskarżonej decyzji i stwierdził jej zgodność z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd orzekający w sprawie stwierdził, że IZ RPO-WSL podjęła wszystkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy, w zakresie wystarczającym do rozstrzygnięcia sprawy, a wydane w sprawie decyzje zawierają wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. Natomiast w odniesieniu do wniosku o skierowanie pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) Sąd podziela pogląd ukształtowany w jednolitej linii orzecznictwa sądów administracyjnych, zgodnie z którym wyłącznie wątpliwości sądu, a nie strony skarżącej, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd w składzie tu orzekającym nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami prawnymi wskazanymi w skardze Analogiczne argumenty z udziałem tożsamych stron postępowania i podobnego przedmiotu sporu został poddany ocenie w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z 15 października 2025 r., III SA/Gl 198/25, Legalis nr 3275062 oraz w wyroku WSA w Gliwicach z 19 listopada 2025 r., III SA/Gl 114/25, (nieprawomocny) Legalis nr 3288472 – a skład niniejszego Sądu podziela argumentację jaka stanowiła przyczynę wydania ww. orzeczeń. Podsumowując, Sąd w składzie orzekającym nie stwierdził w przedmiotowej sprawie naruszenia zasad postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy jak również przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał w ocenie Sądu orzekającego na uwzględnienie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.