III SA/Gl 687/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia WSA Gabriela Jyż, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi A s.c. w D. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe, 2. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. U Z A S A D N I E N I E. Skargą z dnia 22 stycznia 2010 r. "A" S. C. M. W., M. Z. zaskarżyła do tut. Sądu ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r. określającej Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za [...] 2005 r. Niniejsza skarga została wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach stosownie do art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, dalej p.p.s.a), za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] 2010 r. organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Na dzień 3 września 2010 r. został wyznaczony termin rozpatrzenia skargi na rozprawie, o czym powiadomiono strony. W dniu 20 sierpnia 2010 r. (data wpływu pisma) organ powiadomił tut. Sąd o uwzględnieniu, w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. wniesionej skargi w całości, umorzeniu postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia skargi jako bezprzedmiotowego i złożył wniosek o umorzenie postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Art. 161 § 1 p.p.s.a. stanowi, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (§ 2). Należy również zaznaczyć, iż wniesienie skargi do sądu administracyjnego przez uprawniony podmiot powoduje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego. Od tego momentu uprawnionym do orzeczenia w przedmiocie sporu wywołanego wniesieniem skargi jest sąd administracyjny, przed którym zawisła sprawa. Jedyny wyjątek od tej zasady przewiduje art. 54 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Należy w tym miejscu podkreślić, że skutkiem prawnym wniesienia skargi do sądu jest powstanie ex lege nowego stosunku prawnego, w którym organ administracji publicznej staje się tylko przeciwnikiem procesowym strony, traci zatem swe kompetencje do weryfikacji stosunku prawnego, ukształtowanego wcześniej przez wydanie zaskarżonego aktu (wyrok NSA z dnia 7 stycznia 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 1353/98, LEX nr 39806). Wyjątek stanowi wynikająca z art. 54 § 3 p.p.s.a. kompetencja organu do weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia w trybie autokontroli, z tym że uwzględnienie skargi w całości stanowi jedyną dopuszczalną, legalną możliwość władczego rozstrzygnięcia organu administracji w sprawie zaskarżonej do sądu administracyjnego (zobacz wyrok WSA w Olsztynie z 6 października 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 655/09,LEX 521979). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 1470/06, stanął na stanowisku, iż każda ingerencja organu administracji w sprawę zawisłą przed sądem administracyjnym, wykraczająca poza dyspozycję art. 54 § 3 p.p.s.a., jest niedopuszczalna, jako godząca w określoną w art. 45 ust. 1 oraz w art. 77 ust. 2 Konstytucji RP zasadę prawa do sądu. Zatem mimo niesformułowania expressis verbis w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w Kodeksie postępowania administracyjnego zakazu wszczynania nadzwyczajnych postępowań administracyjnych w sprawach, w których wniesiono skargę do sądu administracyjnego, należy przyjąć, że po wniesieniu prawnie skutecznej skargi do sądu, prowadzenie takich postępowań jest niedopuszczalne z mocy art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 327/07, LEX nr 340481). Również Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 25 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 262/09 (LEX nr 564268) stwierdził, iż "Za bezprzedmiotowe należy uznać postępowanie w sprawie wpadkowej, która została już rozstrzygnięta na korzyść skarżącego." Również w wyroku z 29 października 2008 r. sygn. akt I SA/BK 333/08 (LEX nr 565679) WSA w Białymstoku uznał, że "Uwzględnienie skargi w trybie autokontroli z reguły powoduje, iż postępowanie w sprawie staje się bezprzedmiotowe i w konsekwencji podlega ono umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a." Przenosząc powyższe zapisy na stan faktyczny niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organ uwzględnił wniesiona skargę w całości, działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. i postanowieniem z [...] r. nr [...] uchylił w trybie autokontroli własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku VAT za [...] 2005 r. i umorzył postępowanie w tej kwestii jako bezprzedmiotowe. Tym samym z obrotu prawnego wyeliminowane zostało postanowienie z 21 grudnia 2009 r. stanowiące przedmiot zaskarżenie w niniejszej sprawie. Mając na względzie powyższe oraz zapis art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 oraz § 2 p.p.s.a umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. Jednocześnie Sąd zwrócił stronie skarżącej kwotę [...] zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi, zgodnie z zapisem art. 201 § 1 p.p.s.a.