III SA/Gl 729/25
WyrokWSA w Gliwicach2026-03-10
Skład orzekający: Marzanna Sałuda, Małgorzata Herman, Beata Machcińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Policji, wydana na podstawie ustawy o Policji, może zostać wydana bez badania sytuacji socjalno-bytowej i zdrowotnej osoby zobowiązanej do jego opuszczenia?Ratio decidendi
Decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Policji, wydana na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, jest decyzją związaną. Organ Policji jest zobowiązany do jej wydania, gdy stwierdzi zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego. Ustawa o Policji nie nakłada obowiązku badania w toku postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu będą w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Sytuacja socjalno-bytowa, problemy zdrowotne czy brak innego lokalu mieszkalnego nie mają wpływu na prawidłowość takiej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w C. o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przez A. S. Lokal ten, będący własnością gminy i w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji, został pierwotnie przydzielony ojcu skarżącego, B. S. Po śmierci rodziców, A. S. pozostał w lokalu. Organ uznał, że skarżący nie posiada tytułu prawnego do lokalu, ponieważ nie jest uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, a przepisy ustawy o Policji wyłączają zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów w zakresie wstąpienia w stosunek najmu czy ochrony przed eksmisją. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na swoją trudną sytuację zdrowotną, finansową oraz odmowę przydziału lokalu przez gminę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędzia WSA Beata Machcińska, Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia 27 maja 2025 r. nr 19/LOK/2025 w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego oddala skargę.
Komendant Wojewódzki Policji w Katowicach - dalej organ odwoławczy, II instancji decyzją z 27.05.2025 r. nr19/LOK/2025 , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735); zwanej dalej K.p.a., w zw. z art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 95 ust. 4 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 145), § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2024 poz. 519), po rozpatrzeniu odwołania A.S. - dalej strona, skarżący od decyzji Nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia 05.05.2025 r. o opróżnieniu lokalu mieszkalnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, iż lokal mieszkalny położony przy ul. [...] w C. stanowi własność gminy i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w C.
Urząd Miejski w C. przekazał Komendzie Miejskiej Policji w C. lokal typu M-4, położony w C. przy ul. [...] i przydziałem nr [...] z dnia 31.12.1975 r. lokal ten przydzielono B.S. - milicjantowi KWMO w C. W przydziale mieszkania uwzględnieni zostali członkowie rodziny: żona I. S., córka B.S. i syn A. S..
Główny najemca B.S. zmarł w dniu [...] r., natomiast jego żona I. S. zmarła w dniu [...] r., a w lokalu mieszkalnym pozostał syn A. S..
Komendant Miejski Policji w C. w dniu 18.03.2024 r. wszczął w stosunku do strony postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego w C. przy ul. [...].
W dniu 23.04.2024 r. skarżący złożył prośbę do Komendanta Miejskiego Policji w C. o przedłużenie pobytu w tym mieszkaniu z uwagi na trudną sytuację życiową .
Decyzją nr [...] z dnia 14.04.2025 r. Komendant Miejski Policji w C. zobowiązał stronę do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w C. powołując się w podstawie prawnej żądania art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.
Od powyższej decyzji strona złożyła w terminie odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji.
Po dokonaniu oceny stanu faktycznego i prawnego w sprawie oraz odwołania organ II instancji nie uwzględnił odwołania decyzją z dnia 27.05.2025 r.
Organ odwoławczy stwierdził, iż w przypadku lokali mieszkalnych będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów zastosowanie znajdują uregulowania rozdziału 8 ustawy o Policji. Stosuje się je bezpośrednio do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Przepisy te w sposób szczególny, odrębny uregulowały krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji.
Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji "Policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych".
Z powołanego przepisu w ocenie Organu II instancji wynika, iż policjantowi w służbie stałej przydziela się na podstawie decyzji administracyjnej lokal mieszkalny wskazany w art. 90 ustawy.
Zgodnie z art. 97 ust.5 ustawy o Policji " przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w artykułach 91, 92, 94 i 95 ust. 2 - 4 następuje w formie decyzji administracyjnej". Katalog przyczyn, których wystąpienie uzasadnia wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego jest zawarty w art. 95 ust. 2 i 3 ustawy pragmatycznej.
Na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 (będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów), przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego.
W ocenie Organu II instancji z akt sprawy nie wynika, aby skarżący posiadał jakikolwiek tytuł prawny uprawniający do zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organu Policji przy ul. [...] w C. W szczególności nie dysponuje decyzją administracyjną o przydziale lokalu mieszkalnego, wydaną przez właściwy organ Policji i nie figuruje w ewidencji czynnej i archiwalnej świadczeniobiorców ZER MSWiA.
Zaś na mocy art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra do spraw wewnętrznych (...) w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby; do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej, prawo do lokalu mieszkalnego - dalszego korzystania z mieszkań przyznanych w drodze decyzji administracyjnych - przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach).
Za bezsporny organ II instancji uznał, iż skarżący nie mieści się w kręgu osób uprawnionych do uzyskania policyjnej renty rodzinnej nie posiada również samoistnego prawa do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organu Policji. Skarżący nie dysponuje tytułem prawnym do wymienionego lokalu mieszkalnego.
Lokal mieszkalny przy ul. [...] w C. stanowi własność gminy i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji w C. Lokal ten należy do szczególnej kategorii mieszkań, o której mowa w art. 90 ustawy o Policji i do których zastosowanie mają przepisy tej ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie, tj. rozporządzenie MSWiA z dnia 18 maja 2015 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów.
Do lokali pozostających w dyspozycji jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego mają zastosowanie w ograniczonym zakresie. Art. 3 ust. 2 tej ustawy stanowi, że do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, przepisy ustawy stosuje się, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Zatem w stosunku do przedmiotowego lokalu zastosowanie mają unormowania zamieszczone w ustawach o Policji i o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz ich rodzin, a unormowania o charakterze generalnym muszą ustąpić pierwszeństwa regulacjom szczególnym. Dlatego też sprawy przydziałów i opróżniania lokali pozostających w dyspozycji jednostek podległych ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych zostały wyłączone spod działania Prawa lokalowego oraz Kodeksu cywilnego i przekazane wyłącznie do właściwości organów spraw wewnętrznych, działających w tym przypadku jako organy administracyjne.
W tej sytuacji do przedmiotowego lokalu mieszkalnego nie ma zastosowania instytucja wstąpienia z mocy prawa w stosunek najmu lokalu mieszkalnego przewidziana w art. 30 ust.1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r., a tym samym art. 691 § 1 Kodeksu cywilnego.
Postanowienia natomiast ustawy o Policji i obowiązującego rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów nie przewidują - w następstwie opróżnienia mieszkania - przeznaczenia na przekwaterowanie osób innego lokalu mieszkalnego.
Organ odwoławczy wskazał także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt. SK 29/16, opubl. w OTK-A 2017/75, który na pytanie o to, czy art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust.4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego w zakresie, w jakim nakazują w drodze decyzji administracyjnej opróżnienie lokalu mieszkalnego znajdującego się w chwili jej wydania w dyspozycji organu podległego Ministrowi Spraw Wewnętrznych ze wszystkim zamieszkujących w nim, innych niż policjant czy też członek jego rodziny osób, w tym osób małoletnich w sytuacji, gdy osobom, które zajmują tenże lokal bez tytułu prawnego, nie został wskazany lokal, do którego miałoby nastąpić przekwaterowanie, nawet tymczasowy, a nie są one w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych, a decyzja o opróżnieniu w zakresie legalności podlega kognicji sądów administracyjnych, z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji orzekł w ten sposób, że - art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że ustawa o Policji nie nakłada na organy wydające decyzję, z których wynika obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego, obowiązku badania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu będą w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe.
Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw o niskich dochodach należy do gminy, a nie do organów administracji publicznej realizujących zadania publiczne w zakresie swojej właściwości.
Organ II instancji zaznaczył, iż wydana na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji decyzja zobowiązująca policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby zajmujące bez tytułu prawnego lokal mieszkalny jest decyzją związaną. Bez wpływu na jej prawidłowość pozostaje sytuacja socjalno-bytowa, problemy zdrowotne, wiek, czy też nawet brak innego lokalu mieszkalnego osób będących ich adresatami.
Organ Policji - organ będący dysponentem lokalu mieszkalnego, jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej jego opróżnienie zawsze, kiedy stwierdzi, że jest on zajmowany przez osoby nieuprawnione.
W skardze do WSA w Gliwicach skarżący organowi II instancji zarzucił:
I. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.; art. 7 i 77 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia
materiału dowodowego w postaci: 1. dokumentacji medycznej świadczącej o bardzo złym stanie mojego zdrowia w związku z przebytymi zawałami mięśnia sercowego, przebytymi zabiegami, rehabilitacją i leczeniem szpitalnym: 1) karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 20 czerwca 2018 r. z hospitalizacji w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym w C.) karty informacyjnej leczenia szpitalnego z hospitalizacji w Miejskim Szpitalu Zespolonym w C. w związku z kolejnym zawałem mięśnia sercowego, 3) karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 17 lipca 2018 r. z hospitalizacji w Miejskim Szpitalu Zespolonym w C. w związku z zawałem mięśnia sercowego, 4) karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 9 sierpnia 2018 r. z hospitalizacji w Miejskim Szpitalu Zespolonym w C. w związku z kolejnym zawałem mięśnia sercowego, 5) karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 24 sierpnia 2018 r. z hospitalizacji w Miejskim Szpitalu Zespolonym w C. w związku z zawałem mięśnia sercowego, 6) karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 7 grudnia 2018 r. z hospitalizacji w Miejskim Szpitalu Zespolonym w C. w związku z czwartym już zawałem mięśnia, sercowego, 7) karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 13 września 2023 r z hospitalizacji w Miejskim Szpitalu Zespolonym w C. w związku z zawałem mięśnia sercowego, 8) karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 14 sierpnia 2023 r. z hospitalizacji w związku z przejściem zabiegu koronografii w [...] Centrum Kardiologii w związku z przewlekłą chorobą niedokrwienną serca, 9) karty informacyjnej z dnia 23 października 2018 r. z rehabilitacji w [...] Centrum Rehabilitacji "[...]" oddział rehabilitacji kardiologicznej po przebytych zawałach serca, 10) dokumentacji świadczącej o leczeniu przewlekłej choroby niedokrwiennej serca w postaci recept z przepisanymi lekarstwami; W postaci dokumentacji świadczącej, iż dwukrotnie składano wnioski do Gminy Miasto C. o wynajem lokalu mieszkalnego z zasobów miejskiego budownictwa komunalnego i dwukrotnie była wydana decyzja odmowna, a zatem Gmina nie zapewniła lokalu zastępczego. W postaci dokumentacji świadczącej o trudnej sytuacji finansowej, o niskich zarobkach, wysokim zadłużeniu, przez co nie brak możliwości zakupu mieszkania na rynku nieruchomości, ani wynajęcia na zasadach komercyjnych.
Powyższe uchybienia zdaniem skarżącego miały istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, gdyż Organ nie zbadał tego, iż sytuacja zarobkowa, majątkowa i zdrowotna wskazuje, iż nie jest w stanie nająć ani zakupić mieszkania na zasadach komercyjnych, co ma istotne znaczenie z punktu art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, a także przez pryzmat dokonania odpowiedniej i rzetelnej oceny stanu majątkowego i zdrowotnego z punktu widzenia słusznego interesu obywatela zgodnie z art. 7 K.p.a.
Podniesiono także zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, poprzez pominięcie faktu, iż w chwili śmierci w [...] r. ojca B.S. jako 16-letni syn był uprawniony do renty rodzinnej po ojcu, z związku z powyższym powinno przysługiwać prawo do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, czego do chwili obecnej Gmina Miasto C. nie uczyniła, oddalając dwukrotnie wnioski o wynajem lokalu mieszkalnego w budownictwie komunalnym gminy.
W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji; o dopuszczenie dowodów z zaświadczenia o zarobkach wystawionego przez zakład pracy, z którego wynika, iż po potrąceniach komorniczych wypłacane ma wynagrodzenie w kwocie ok. 3400 zł, co umiemożliwia zakup bądź najęcie mieszkania na warunkach rynkowych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia 27.05.2025 r. nr 19/LOK/2025 utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia 05.05.2025 r. nr [...] w przedmiocie nakazania A.S. opróżnienie lokalu mieszkalnego położonego w C. przy ul. [...]
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy została objęta odrębną regulacją prawną w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania, wynikające z innych regulacji prawnych, rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 725, dalej jako "ustawa o ochronie praw lokatorów") stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej.
W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2024 r. poz. 1121 dalej jako "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym"), mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego.
Stąd też do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, w tym art. 30 tej ustawy, zgodnie z którym osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego do dnia wejścia w życie ustawy przez okres nie krótszy niż 10 lat wstępuje z mocy prawa w stosunek najmu tego lokalu po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli właściciel nie wniesie w tym okresie powództwa o nakazanie tej osobie przez sąd opróżnienia lokalu lub jeżeli w tym samym terminie nie wniesiono powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku najmu (ust. 1).
W świetle powyższego w pierwszej kolejności należy odnieść się do wyjaśnienia pojęcia "lokale będące w dyspozycji" organów Policji na gruncie ustawy o Policji. Pojęciem tym posługuje się art. 90 ww. ustawy, stanowiąc, że; "na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów". Lokale te uzyskiwane są w wyniku działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, są to lokale stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w tezie wyroku z dnia 20 czerwca 2001 r. sygn. akt CKN 683/00 (publ. LEX nr 74801), lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania, kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu przepisów ustawy o Policji.
Status zajmowanego przez skarżącego lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji organów Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 tej ustawy, zgodnie W razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują; małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu z najemcą. Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci.
Skoro bowiem prawo do lokali będących w dyspozycji Policji, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanym powyżej przepisom, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Pogląd ten nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1122/10, z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 220/12; publ. CBOSA).
W świetle art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji zachowują lub mogą uzyskać emeryci i renciści policyjni. Ten sam przepis art. 29 ww. ustawy przewiduje możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny, ale tylko i wyłącznie w takim przypadku, gdy byliby uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. A zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego, może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym i tylko na czas jej otrzymywania.
W rozpoznanej sprawie jest okolicznością niesporną, że A.S. nie jest osobą uprawniona do renty rodzinnej po zmarłym B.S. Oznacza to, że nie posiada tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego.
Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów natury społecznej/socjalnej należy stwierdzić, że problematyka ta wykracza poza zakres sprawy, której przedmiotem jest decyzja o opróżnieniu lokalu, wydana na podstawie przepisów ustawy o Policji, które nie nakładają na organy obowiązku badania możliwości samodzielnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osoby zobowiązane do wykwaterowania. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt SK 29/16 (publ. OTK-A 2017/75), w którym stwierdzając zgodność przepisów art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067) w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Trybunał stwierdził, że w postępowaniu o opróżnienie lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji nie znajdą zastosowania - wynikające z przepisów powszechnych - gwarancje ochronne związane z procedurą eksmisji z lokalu mieszkalnego, a dotyczące tzw. zakazu eksmisji donikąd. Lokal mieszkalny będący w dyspozycji Policji musi zostać opróżniony przez osobę niemającą do tego lokalu tytułu prawnego i postępowanie w tej sprawie ma charakter czysto administracyjny.
Ustawa o Policji nie nakłada na organy wydające decyzje, z których wynika obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego, obowiązku badania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu będą w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Zastosowanie przepisów resortowych prowadzi do osiągnięcia zamierzonego przez ustawodawcę celu - stwierdzenia w trybie administracyjnym, kto jest uprawniony do służbowego lokalu mieszkalnego.
Osoba bez tytułu prawnego do takiego lokalu powinna zostać wykwaterowana na podstawie wydanej decyzji administracyjnej, po to, by opuszczony przez nią lokal mógł zostać przeznaczony do wykorzystania zgodnie z celem, określonym przepisami ustawy o Policji.
Bez wpływu na skarżone rozstrzygnięcie pozostaje podnoszona w skardze trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego. Ustawa o Policji nie uzależnia możliwości nakazania opróżnienia lokalu wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego Policji, od istnienia po stronie skarżącego dobrego stanu zdrowia czy dobrej sytuacji materialnej.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, zaś zarzuty i
argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
W sprawie został prawidłowo zebrany materiał dowodowy i ustalony stan faktyczny i nie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 Kpa a wydana sporna decyzja odpowiada prawu
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło