III SA/Gl 763/16
WyrokWSA w Gliwicach2016-10-14
Skład orzekający: Barbara Orzepowska-Kyć, Barbara Brandys-Kmiecik, Małgorzata Herman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo dokonał zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami na majątku podatnika, opierając się na uzasadnionej obawie niewykonania zobowiązania, w tym w szczególności na podstawie faktu zbywania majątku przez podatnika?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo dokonał zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami, ponieważ istniała uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania, co potwierdzały okoliczności takie jak zbywanie majątku przez podatnika (darowizna nieruchomości w trakcie kontroli), brak środków na rachunkach bankowych, ograniczona wartość ruchomości oraz inne czynniki wskazujące na trudności finansowe. Decyzja o zabezpieczeniu ma charakter tymczasowy i nie przesądza ostatecznie o wysokości zobowiązania podatkowego, które zostanie określone w decyzji wymiarowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. określającą przybliżoną kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od maja do listopada 2014 r. wraz z odsetkami oraz dokonującą zabezpieczenia tych kwot na majątku podatnika. Organ podatkowy stwierdził nieprawidłowości w rozliczeniu VAT, w tym nieewidencjonowanie faktur zaliczkowych, które uznał za "faktury puste". Podatnik zarzucił bezzasadne i przedwczesne określenie przybliżonej kwoty, brak podjęcia działań wyjaśniających oraz kwestionował zasadność zabezpieczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. przy udziale - sprawy ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. , po rozpatrzeniu odwołania M. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] r., nr [...] , którą określono przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od maja do listopada 2014r. wraz z odsetkami oraz dokonano zabezpieczenia ww. zobowiązań podatkowego oraz odsetek na majątku Podatnika - utrzymał w mocy w/w decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że w trakcie prowadzenia kontroli podatkowej w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące styczeń – grudzień 2014r. u M. K. prowadzącego działalność pod firmą "A" M. w zakresie sprzedaży hurtowej metali i rud metali stwierdzono nieprawidłowości skutkujące powstaniem uszczuplenia należności podatkowych. Ustalono bowiem, że podatnik nie zewidencjował 16 faktur zaliczkowych wystawionych na rzecz firmy "B" Sp.z o.o. w B. o łącznej wartości brutto 13.277.850,00 zł. (netto 10.795.000,00 zł, podatek VAT 2.482.850 zł). Płatność tych faktur mała nastąpić w formie kompensaty. Ustalono, że zasadniczo ww. podmioty ze sobą współpracowały; do kontroli M. K. nie przełożył umowy dotyczącej kompensaty należności z formą "B" sp z o.o.; faktury nie zostały przez Stronę ujęte w prowadzonych rejestrach sprzedaży VAT za 2014r., natomiast jego kontrahent zewidencjował faktury zaliczkowe w rejestrach zakupu i dokonał odliczenia podatku naliczonego w złożonych deklaracjach. Kontrolujący dokonali przeszeregowania poszczególnych faktur nabycia i zbycia według nazewnictwa i ilości towaru wpisanego w treści okazanych przez podatnika faktur. Każda przedłożona faktura dotycząca zakupu została powiązana z fakturą sprzedaży oraz z dokonanymi zapłatami w formie przelewów bankowych. W wyniku tych czynności stwierdzono, że wystawione faktury zaliczkowe są ,,fakturami pustymi’’ nie dokumentującymi faktycznie dokonanych transakcji, jak również, że M. K. nie otrzymał w ciągu 30 dni od ich wystawienia płatności, co naruszyło art. 106i ust 7 ustawy o VAT. Wystawione faktury zaliczkowe stworzyły kontrahentowi możliwość odliczenia podatku naliczonego. Zgodnie z jego treścią ,,faktury nie mogą być wystawione wcześniej niż 30 dnia przed: 1. dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi; 2. otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty.’’ Stosownie więc do art. 108 ust 1 o podatku od towarów i usług, gdy osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku jest obowiązania do jego zapłaty.
W konsekwencji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego określono przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych za kolejne miesiące od maja do listopada 2014r. o wraz z odsetkami za zwłokę i dokonano ich zabezpieczenia na majątku podatnika z uwagi na uzasadnioną obawę ich nie wykonania.
Kwestionując zasadność rozstrzygnięcia Strona wniosła odwołanie żądając uchylenia decyzji w całości i zarzuciła naruszenie przepisów art. 33 Ordynacji podatkowej przez bezzasadne i przedwczesne określenie przybliżonej kwoty pomimo braku dowodów na konieczność wydania decyzji wymiarowej; art. 122 Ordynacji podatkowej przez brak podjęcia wszystkich niezbędnych działań celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego – nieprzesłuchanie R. L. na okoliczność sporządzenia faktur. Dodatkowo w piśmie pełnomocnik Strony wskazał, że zawieszenie a następnie wznowienie działalności gospodarczej nie może być traktowane jak zjawisko wyjątkowe ani też ,,podejrzana’’ czynność. Przedsiębiorca nie musi swojej decyzji uzasadniać ani też uzyskiwać zgody jakiegokolwiek organu, ponadto był zatrudniony na umowę o pracę. Podkreślił, że Podatnik korzysta z usług dwóch firm zajmujących się składowaniem towaru i rozładunkiem/załadunkiem towaru; w celu obniżenia kosztów unika korzystania z firm transportowych, w zmówieniu określał, miejsce, gdzie chciał odebrać towar; w celu ograniczenia ryzyka starał się przeprowadzać transakcje handlowe tego samego dnia, bardzo rzadko kupował towar na który nie miał odbiorcy, który potwierdził zamówienie; nie miał wiedzy o istnieniu tzw. ,, Bazy Podmiotów Szczególnych’’; organ podatkowy nie wskazał na czym polega wskazana ,,nierzetelność’’ i że dokonywał sprawdzenia wiarygodności kontrahentów. Powtórnie podkreślono , że podatnik nie uczestniczył w ,,łańcuchu oszustw karuzelowych’’ i twierdzenia organu są całkiem bezpodstawne. Dodatkowo do akt sprawy strona załączyła informację otrzymaną z Prokuratury Okręgowej w K. Sygn. [...] z dnia 27.01.2016r., że zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa skierowane do tut. Jednostki zostało przesłane według właściwości do Prokuratury Rejonowej w S. Pełnomocnik Strony zawnioskował zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej w S. o nadesłanie informacji, czy zostało wszczęte postępowanie przygotowawcze niniejszej sprawie oraz na jakim etapie się ono znajduje i co ustalono w śledztwie.
Organ II instancji nie uwzględnił odwołania i stwierdził, iż zachodzą przesłanki do zabezpieczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego i odsetek za zwłokę. Po przywołaniu treści art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej zaakcentował że podstawą zabezpieczenia jest tylko i wyłącznie uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Sformułowanie "obawa" że zobowiązanie nie zostanie "wykonane" oznacza, że chodzi tu przede wszystkim o obawę dobrowolnego wykonania zobowiązania, a nie w wyniku egzekucji. Podniósł, iż w/w nieostre pojęcie ze względu na jego rozległy zakres nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, a jedynie zobrazowane dwoma przykładowymi okolicznościami (ustalenie, że którakolwiek z tych okoliczności zaistniała, pozwala na kwalifikację stanu faktycznego, jako spełniającego wymogi z art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej), są to: trwałe zaprzestanie regulowania zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy zauważył organ, że określenie przybliżonej kwoty następuje na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania, a danymi mogą być informacje zebrane w trakcie prowadzonych postępowań. Przedstawiając rozliczenia za poszczególne miesiące oparto się na ustaleniu, że 16 faktur zaliczkowych wystawionych na rzecz firmy "B" Sp.z o.o. z płatnością w formie kompensaty nie zostały przez Stronę ujęte w prowadzonych rejestrach sprzedaży VAT za 2014r., natomiast jego kontrahent zewidencjował faktury zaliczkowe w rejestrach zakupu i dokonał odliczenia podatku naliczonego w złożonych deklaracjach. Stwierdzono więc, że zasadnie zatem organ I instancji określił przybliżoną wysokość zobowiązań podatkowych i odsetek. Natomiast fakt wyzbycia się przez podatnika majątku w formie darowizny w toku kontroli podatkowej uzasadniał dokonanie zabezpieczenia na jego majątku, gdyż istnieje uzasadniona obawa co do wykonania zobowiązań. W sprawie bowiem jest niewątpliwe, że w trakcie kontroli podatkowej aktem notarialnym Rep. A nr [...] z [..].r . M. K. dokonał darowizny nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] nabył on jej własność na wskutek przysądzenia (postanowienie w przedmiocie egzekucji nieruchomości Sygn. akt [...] z dnia [...]r .). Spełnienie tej przesłanki samej w sobie uprawniało więc organ pierwszej instancji do wydania decyzji o zabezpieczeniu. Podatnik bowiem, w toku kontroli podatkowej, podjął działania, których skutkiem jest uszczuplenie majątku, które z racji chociażby tego, że dokonał sprzedaży składników, mogących być przedmiotem hipoteki lub zastawu, należy ocenić jako mogące udaremnić lub utrudnić egzekucję przyszłych zobowiązań. zaakcentowano, że sposób rozporządzenia przez Podatnika majątkiem nieruchomym, tj. bez uzyskania korzyści ze zbycia z całą pewnością stanowi formę wyzbywania się majątku. Zatem wskutek podjętych przez podatnika działań jego stan majątkowy zmniejszył się i wskazuje to na istnienie uzasadnionej obawy niewykonania przez niego zobowiązania podatkowego.
Podkreślono, że art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej umożliwia organowi podatkowemu orzekającemu o zabezpieczeniu powołanie również innych okoliczności, niż wymienione w tym przepisie, które tę obawę też uzasadniają. Chodzi o takie działania podatnika lub sytuacje z nim związane, które wpływają na jego stan majątkowy w kontekście przewidywanych zobowiązań i możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji. Po ocenie materiału wskazano więc także inne okoliczności przemawiające za dokonaniem zabezpieczenia przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych na majątku podatnika potwierdzających jednoznacznie wydane rozstrzygnięcia tj:
- dochód podatnika za 2014 r. wynosił 95.493, 02 zł (zgodnie z deklaracją PIT – 36) przy przychodzie w wysokości 17.765.827,61 zł;
- w 2012 r. dochód podatnika wyniósł 73.169,69 zł (zgodnie z deklaracją PIT- 36) dochód z tytułu świadczenia pracy ;
- w 2013 r. uzyskał dochody ze stosunku pracy w wysokości 40.746,46 zł oraz z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 17.529,85 zł (zgodnie z deklaracją PIT-36) przy przychodzie 1.236.381,96 zł;
– zgodnie z Centralną Ewidencją Pojazdów i Kierowców (CEPiK) M. K. figuruje jako osoba posiadająca samochód [...] rok produkcji 1997, motocykl [...] rok produkcji 2000;
- jako przedsiębiorca zawarł umowę leasingu operacyjnego na samochód osobowy M. o wartości początkowej 45.000 zł, a zakończenie leasingu 27 grudnia 2017r.;
- nie zatrudniał pracowników;
- z oświadczenia złożonego w trakcie kontroli wynika, że nie posiada środków trwałych z wyjątkiem laptopa, nie posiada środków transportu ani też zaplecza technicznego umożliwiającego składowanie towarów;
- ustalono, że nie nabył składników majątkowych;
- w deklaracji VAT-7 za luty 2016 wykazano nabycie towarów netto o wartości 1.241,00 zł, a nie wykazano dostawy towarów;
- posiada zaległość publicznoprawną w [...] Urzędzie Wojewódzkim w K. w wysokości 50zł plus koszty egzekucyjne 16,90 zł.
Zatem organ wskazał, że wartość majątku jest wielokrotnie niższa aniżeli wartość przybliżonego zobowiązania nawet przyjmując maksymalne wartości majątku ruchomego w sumie 17.999, 00 zł w zestawieniu z kwotą zobowiązań podatkowych, które wynoszą wraz z odsetkami za zwłokę 2.720.138, 00zł. Ponadto w 2016 r. znacznemu obniżeniu uległa kwota nabycia towarów i niewykonywanie dostaw co może wskazywać na trudności w prowadzonej działalności. Powyższe uzasadniało więc obawę, że podatnik może nie sprostać obowiązkowi zapłaty przyszłego zobowiązania, a wyzbywanie się składnika majątku utrudni ewentualną egzekucję należności. Zaznaczono, że w sprawie mówi się o nierzetelnym prowadzeniu ksiąg skoro podatnik nie ewidencjonował faktur zaliczkowych wystawionych na rzecz firmy "B" sp. z o.o., które zostały zaewidencjonowane przez kontrahenta i wykorzystane przez niego do odliczenia podatku naliczonego w złożonych deklaracjach.
Ustalono również, że podatnik w latach 2012-2015 terminowo regulował zobowiązania publicznoprawne z wyjątkiem zapłaty za mandat karny w wysokości 50zł, w związku z czym toczy się postępowanie egzekucyjne na podstawie wydanego tytułu wykonawczego [...] . Nadto w wyniku wystosowanie do podatnika wezwania do złożenia oświadczenia ORD-HZ M. K. skorzystał z prawa odmowy jego złożenia.
W konsekwencji więc okoliczności - w szczególności, że podatnik dokonał w okresie kontroli czynności polegających na zbywaniu majątku co może utrudnić lub udaremnić egzekucję; sytuacja majątkowo – finansowa strony wykazuje, że podatnik może nie sprostać realizacji przyszłych zobowiązań wraz z odsetkami - należy uznać za wystarczające przesłanki do podjęcia obawy co do dobrowolnego wykonania zobowiązań, a tym samym do dokonania zabezpieczenia ich realizacji na majątku podatnika. W toku postępowania zabezpieczającego wystosowano zajęcia zabezpieczenia do: [...] – w odpowiedzi wskazano brak środków na rachunku; [...] SA – przekazano na rachunek organu egzekucyjnego kwotę 4.285,95 zł; [...] SA poinformował o zabezpieczeniu kwoty w wysokości 0,27 zł.
Powyższe potwierdza więc zdaniem organu odwoławczego zasadność zastosowania instytucji zabezpieczenia z powodu braku wystarczającej sumy środków finansowych na kontach.
W skardze strona wniosła o uchylenie w całości decyzji i powieliła zarzuty oraz argumenty odwołania.
Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi uznając zarzuty za niezasadne .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności dokonania przez organ podatkowy określenia przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za kolejne miesiące 2014r. wraz z odsetkami oraz dokonanie zabezpieczenia tych kwot na majątku skarżącego.
Jak podkreśla się w literaturze przedmiotu (por. R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz: Komentarz do art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (w:) C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2007) uregulowana w art. 33 Ordynacji podatkowej instytucja zabezpieczenia jest wykorzystywana przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Służy ona zabezpieczeniu interesu budżetu państwa i budżetów samorządowych zanim jeszcze powstaną przesłanki do wszczęcia egzekucji administracyjnej, określone w art. 26 ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zasadniczym celem tej instytucji jest nie tyle przymusowy pobór podatków (to jest celem postępowania egzekucyjnego), ile zagwarantowanie środków finansowych na zaspokojenie zobowiązań podatkowych. Jest to postępowanie umożliwiające skuteczne wyegzekwowanie należności podatkowych od podmiotów zobowiązanych, w sytuacji gdy zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązania te nie zostaną zapłacone ( por. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2000 r., III SA 7499/98).
Stosownie do art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję.
W myśl art. 33 § 2 Ordynacji, w okolicznościach wymienionych w § 1, zabezpieczenia można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem m.in. decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Zgodnie z art. 33 § 3 zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu. W oparciu o art. 33 § 4 Ordynacji, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu.
Z regulacji tych wynika, że w trybie art. 33 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej możliwe jest zabezpieczanie zobowiązań, które powstały z mocy prawa, ale jeszcze nie wydano decyzji określającej wysokość zobowiązania. W tym przypadku nie jest jeszcze znana kwota zobowiązania. Stosowanie zabezpieczenia w tym trybie jest możliwe jedynie w ramach wszczętego i prowadzonego postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej. Dokonanie zabezpieczenia wymaga wydania decyzji o zabezpieczeniu, w której organ podatkowy określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego. Określając przybliżoną wysokość zobowiązania podatkowego, organ podatkowy w decyzji o zabezpieczeniu określa również wysokość odsetek za zwłokę na dzień wydania tej decyzji.
Przesłanką zabezpieczenie jest "uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane". Ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia. Przykładowo wymienia sytuacje, które mogą rodzić uzasadnioną obawę. W pierwszym przypadku chodzi o nie uiszczanie zobowiązań podatkowych, przy czym musi ono mieć charakter trwały, w drugim o zbywanie majątku.
Ordynacja podatkowa nie definiuje pojęcia "trwale", o którym mowa w pierwszej przesłance. W języku potocznym słowo "trwale" oznacza w ciągu długiego, dłuższego czasu, na długi, dłuższy czas, na długo, na stałe, stale (Słownik języka polskiego, pod red. M. Szymczaka, t. III, Warszawa 1981, s. 539). Trwałe zatem nieregulowanie zobowiązań wystąpi wtedy, kiedy wierzyciel będzie zmuszony prowadzić egzekucję administracyjną zaległości podatkowych lub opóźnienie w ich regulowaniu będzie przekraczało dłuższy czas (por. B. Dauter (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2009, s. 241). W konsekwencji za trafny uznać należy pogląd, że zwrot "trwałe nie uiszczanie wymagalnych zobowiązań" określa stan, w którym zobowiązania nie są wykonywane, a jednocześnie, na podstawie informacji o sytuacji ekonomicznej dłużnika wiadomo, że nie będzie on miał w dającej się przewidzieć przyszłości środków na wykonanie zobowiązań (B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska, M. Masternak, J. Orłowski, Ordynacja podatkowa, Komentarz, Toruń 2007, s. 292).
Natomiast okoliczność zbywania przez podatnika majątku uzasadnia obawę, że zobowiązanie podatkowe może nie zostać wykonane, w szczególności wtedy, gdy dochodzi do uszczuplenia jego majątku, co utrudni lub uniemożliwi ewentualną egzekucję (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2015 r., I FSK 538/14). Podkreślić też należy, że wyliczenie zawarte w art. 33 § 1 Ordynacji stanowi jedynie egzemplifikację wybranych okoliczności, które mogą uzasadniać stan "obawy" niewykonania zobowiązania podatkowego. Dokonanie zabezpieczenia w trybie tego przepisu może nastąpić w każdej sytuacji, w której zachodzi uzasadniona obawa nie wywiązania się przez podatnika z zobowiązania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2015 r., II FSK 1195/14). Organy podatkowe mogą za pomocą wszelkich argumentów, popartych ustalonymi w sprawie okolicznościami, wykazywać, że istnieje groźba niewykonania zobowiązania podatkowego w przyszłości uzasadniająca sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2009 r., I FSK 1383/08).
W decyzji o zabezpieczeniu organ podatkowy określa przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, obliczoną według posiadanych (w momencie wydawania decyzji) danych, oraz wysokość odsetek za zwłokę należnych od zaległości podatkowej (art. 33 § 4 O.p.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny "Obowiązek określenia w decyzji przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego nałożony na organy podatkowe w przepisie art. 33 § 3 Ordynacji podatkowej powinien być zrealizowany w taki sposób, by fakt ziszczenia się tej przesłanki mógł podlegać kontroli sądowej. Wprawdzie postępowanie to nie ma charakteru zastępczego do postępowania wymiarowego, to jednak ustawodawca nałożył w tym przypadku przynajmniej obowiązek uprawdopodobnienia, że zaległość w określonej w sposób przybliżony wysokości istnieje" (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2000 r., I SA/Gd 1780/99, Temida (CD), Sopot 2003). Tak więc wykazanie przez organ tego, że w wyniku postępowania podatkowego mogą zostać określone zobowiązania podatkowe w wysokości wyższej, niż dotychczas deklarowane przez podatnika ma charakter poddającego się weryfikacji uprawdopodobnienia, nie zastępuje bowiem decyzji wymiarowych.
W ocenie Sądu uprawdopodobnienie powstania zaległości wskazane w treści spornej decyzji jest przekonywujące i wystarczające. Organ oparł się na analizie zarówno zestawionych faktur i wynikającej z nich wysokości ewentualnych zobowiązań za miesiące od maja do listopada 2014r. oraz odsetek od nich, jak i na okolicznościach sprawy związanych z ich zaewidencjonowaniem przez kontrahenta.
Prawidłowo też wykazano, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Jak wyżej wskazano o spełnieniu tej przesłanki mogą świadczyć różne okoliczności, przykładowo tylko wskazane w treści przepisu.
Organy dokonały analizy stanu majątku skarżącego, z której wynika, że na ocenę realności wykonania zobowiązania podatkowego mają wpływ między innymi wykazane w postępowaniu okoliczności związane ze zbywaniem przez Stronę majątku (darowizna nieruchomości w czasie trwania kontroli podatkowej), brak środków finansowych na rachunkach bankowych oraz ruchomości większej wartości – wskazano na posiadanie samochodu osobowego, motocykla i laptopa co oszacowano na kwotę 17.999 zł; brak środków transportu, zaplecza technicznego i kadrowego; egzekucję należności publicznoprawnych.
Te okoliczności słusznie organy uznały za uzasadnienie istnienia obawy, że zobowiązanie w podatku wraz z odsetkami za zwłokę za sporne okresy rozliczeniowe nie zostanie wykonane. Taka sytuacja może powstać nie tylko wtedy, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań, czy zbywa majątek, lecz w każdym przypadku, gdy brak zabezpieczenia mógłby pozbawić wierzyciela publicznego jakim jest organ podatkowy, zaspokojenia należnych od podatnika zobowiązań podatkowych. Taka zaś sytuacja występuje w rozpatrywanej sprawie.
Podkreślenia także wymaga, iż w złożonym odwołaniu, jak i w skardze Strona kwestionując ustalenia organu podatkowego co do jej sytuacji finansowej, nie wskazała majątku, który mógłby stanowić potencjalne zabezpieczenie wykonania zobowiązania podatkowego.
W świetle powyższego nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty. Zdaniem Sądu przesłanki do zastosowania art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej zostały w sprawie w pełni wykazane. Organ podatkowy w sposób wystarczający uzasadnił swoją decyzję w zakresie wykazania wszystkich przesłanek niezbędnych do zastosowania art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej, co czyni bezpodstawnym zarzut naruszenia tej regulacji. W sprawie nie doszło także do naruszenia norm prawnych wyartykułowanych w Ordynacji podatkowej. Także uzasadnienie spornej decyzji zawiera elementy wymagane art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Organ podatkowy zgromadził w sprawie wystarczający materiał dowodowy do podjęcia rozstrzygnięcia a rozpatrując ten materiał, nie pominięto żadnych istotnych dowodów. Za pomocą logicznej, wspartej okolicznościami sprawy argumentacji, organ wykazał zasadność podjęcia decyzji w trybie art. 33 Ordynacji podatkowej.
Odnosząc się do zarzutów skargowych dotyczących nieprawidłowego zebrania materiału dowodowego, pominięcie konieczności przesłuchania R. L., nie wyjaśnienie podnoszonego zarzutu sfałszowanie faktur zauważyć należy, iż nie mogą one zasługiwać na uwzględnienie. Określenie w decyzji o zabezpieczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego ma charakter jedynie informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. Nie oznacza to jednak, że jest to kwota rzeczywiście obciążającego podatnika zobowiązania, ta bowiem zostanie określona dopiero w decyzji wymiarowej. Decyzja wydawana na podstawie przepisu art. 33 Ordynacji podatkowej jest odrębną decyzją, nieprzesądzającą o treści decyzji wymiarowej. Zatem dopiero w tym postępowaniu w przedmiocie określenia wymiaru zobowiązań podatkowych badaniu i ocenie podlegają zarzuty kierowane w tym zakresie, w tym dot. nieprawidłowego rozpatrzenia materiału dowodowego polegającego na pominięciu dowodów istotnych dla określenia wysokości zobowiązania podatkowego. W konsekwencji zarzuty podnoszone przeciw ustaleniom w zakresie prawidłowości określonego wymiaru podatku pozostają bez znaczenia prawnego dla oceny prawidłowości decyzji wydanej w trybie art. 33 Ordynacji podatkowej .
Z tych względów Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło