III SA/Gl 823/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska – Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Protokolant Specjalista Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w C. na postanowienie Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Naczelnika Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. znak: [...] Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. pozostawił bez rozpatrzenia – jako wniesione z uchybieniem terminowi - wezwanie skarżącej Spółki z o.o. ""A" " do usunięcia naruszenia prawa, dotyczące postanowienia tegoż organu z [...] r. znak [...] , o przedłużeniu terminu do zwrotu różnicy podatku wykazanej w deklaracji VAT-7 za grudzień 2013 r. na rachunek bankowy podatnika do czasu zakończenia weryfikacji jego rozliczenia. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco. W dniu [...] r. ""A" " Sp. z o.o. złożyła deklarację VAT-7 za grudzień 2013 r. wykazując do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni kwotę [...] zł. Termin zwrotu podatku przypadał na [...] r. W dniu [...] r. wszczęto postępowanie kontrolne za ww. okres, które na dzień przypadającego terminu zwrotu, tj. [...] r. nie zostało zakończone. W związku z powyższym Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. działając na podstawie art. 216 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z póz. zm.) – dalej powoływana jako O.p. oraz art. 87 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) wydał 3 lutego 2014 r. postanowienie znak [...] , w którym przedłużył termin zwrotu różnicy podatku wykazanego w w/w deklaracji do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika. Postanowienie zostało doręczone w siedzibie Spółki oraz jej pełnomocnikowi [...] r. zatem ostateczny termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w stosunku do tego postanowienia upłynął [...] r. W dniu [...] r. wpłynął do organu wniosek Spółki z o.o. ""A" " z tej samej daty o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa wraz z tym wezwaniem, dot. postanowienia z [...] r. o przedłużeniu terminu do zwrotu wykazanej w deklaracji różnicy podatku. We wniosku tym skarżąca podniosła, że w zaskarżonym postanowieniu podatnik nie został pouczony o możliwości jego zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ani o treści art. 52 § 3 P.p.s.a., zgodnie z którym przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego niezbędne jest wezwanie w terminie 14 dni organu do usunięcia naruszenia prawa, co było naruszeniem art. 121 oraz 124 Ordynacji podatkowej. Co więcej podatnik został wprowadzony w błąd, gdyż został pouczony, wbrew treści obowiązujących przepisów, że na postanowienie nie służy środek odwoławczy. Podatnik powziął wiedzę o takiej możliwości, przypadkiem w dniu [...] r. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że brak lub błędne pouczenie stanowi samoistną podstawę do przywrócenie terminu na dokonanie czynności. Zdaniem strony okoliczności te wskazują, że nie dochowała terminu do złożenia wezwania bez swojej winy i na skutek dwóch zasadniczych czynników: działania organów państwowych oraz błędnego pouczenia zawartego w treści postanowienia. Dnia [...] r. Naczelnik Drugiego [...] Urzędu Skarbowego w B. wydał postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji w tym samym dniu wydał też zaskarżone postanowienie, w którym stwierdził, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia, przewidzianego w art. 52 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z powyższym wezwanie to pozostawił bez rozpatrzenia. Pismem z [...] r. skarżąca Spółka wniosła skargę łączną na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, jak i na postanowienie stwierdzające wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa z uchybieniem terminu, przy czym Sąd dokonał rozdzielenia tych spraw, a to pierwsze postanowienie stało się przedmiotem odrębnego postępowania sądowoadministracyjnego, zawisłego pod sygn. akt III SA/Gl 822/14. W skardze strona zarzuciła: 1. Naruszenie art. 162 § 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa poprzez odmowę przywrócenia terminu mimo, że skarżący uprawdopodobnił, że nie dochował terminu bez swojej winy. 2. Naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a tym samym niedokładne jego wyjaśnienie przejawiające się w uznaniu, że skarżący mógł się zapoznać z treścią postanowienia z 3 lutego 2014 r. doręczonego pełnomocnikowi skarżącego (biuro rachunkowe), podczas, gdy CBS zajął również wszelkie dokumenty i dane dotyczące skarżącego pełnomocnikowi skarżącej (biuro rachunkowe) w tym samym czasie. Skarżąca w oparciu o ww. zarzuty na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W dalszej części skargi przedstawiła argumentację analogiczną jak we wniosku o przywrócenie terminu akcentując brak winy w jego uchybieniu, które było wynikiem błędnego pouczenia w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu co do służących jej środków prawnych i podkreślając fakt zatrzymania postanowienia przez CBS, co uniemożliwiło stronie merytoryczne ustosunkowanie się do niego. Za chybioną uznała skarżąca argumentację organu podatkowego, że miała możliwość zapoznać się z treścią postanowienia przez okres 9 dni od do 12 lutego 2014 r., i podniosła, że ma prawo dokonać czynności nawet w ostatnim dniu terminu i nie można jej czynić zarzutu, że mogła lub powinna dokonać jej wcześniej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, że jako przyczynę niezłożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w ustawowym terminie Spółka wskazała, że w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu podatnik nie został pouczony o możliwości jego zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, ani o treści art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także o wprowadzeniu podatnika w błąd, gdyż został pouczony, wbrew treści obowiązujących przepisów, że na postanowienie nie służy środek odwoławczy. Wiedzę o takiej możliwości podatnik powziął przypadkiem podczas konsultacji swojej sytuacji prawnej z prawnikiem [...] r. Zdaniem podatnika brak lub błędne pouczenie stanowi samoistną podstawę do przywrócenie terminu na dokonanie czynności. Powyższe okoliczności zdaniem skarżącej wskazują że nie dochowanie terminu na złożenie wezwania powstało bez jego winy, a na skutek działania organów państwowych oraz błędnego pouczenia zawartego w treści postanowienia. Odnosząc się do powyższego organ podatkowy podtrzymał stanowisko, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Zauważył, że przepisy prawa podatkowego nie przyznają podatnikom prawa do wniesienia zażalenia na postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Dlatego też nie zgodził się z zarzutem skarżącej, że została ona wprowadzona w błąd, gdyż została pouczona, wbrew treści obowiązujących przepisów, że na postanowienie nie służy środek odwoławczy, bowiem w pouczeniu zawartym w postanowieniu o przedłużeniu terminu zwrotu poinformowano stronę o braku możliwości zażalenia. Dlatego zarzut strony, o braku pouczenia w postanowieniu o możliwości złożenia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zdaniem organu podatkowego jest niezasadny, bowiem zarówno przepisy Ordynacji podatkowej jak i ustawy o VAT nie nakładają na organ podatkowy obowiązku informowania strony o możliwości złożenia takiej skargi. Ponadto tut. organ podatkowy wskazał, że postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku za grudzień 2013 r. jest indywidualnym aktem spełniającym kryteria niezbędne dla uznania, że może ono stanowić przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nadto w ocenie organu Spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wezwania. Jak wynika z wyjaśnień strony postanowienie o przedłużeniu terminu zostało zabrane przez Centralne Biuro Śledcze KGP 9 dni po jego otrzymaniu. Ponadto zostało ono doręczone także pełnomocnikowi Spółki. W związku z tym Spółka mogła zapoznać się z treścią przedmiotowego postanowienia, w którym zawarto pouczenie o braku możliwości zaskarżenia postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 2 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy). Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Spór w rozpatrywanej sprawie jest konsekwencją odmowy przywrócenia stronie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, które to naruszenie miało nastąpić przez przedłużenie terminu zwrotu zadeklarowanej różnicy podatku VAT. Skoro bowiem organ odmówił przywrócenia tego terminu oczywistym jest, że czynność dokonana po jego upływie nastąpiła z uchybieniem terminowi i jest bezskuteczna, a wniosek strony pozostawia się bez rozpatrzenia. Dotyczy to także wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jednak Sąd z urzędu stwierdza, że w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 822/14, a dotyczącej postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie stwierdzając, że narusza ono przepisy procesowe w stopniu mającym wpływ na wydane orzeczenie. Powoduje to ten skutek, że kwestia przywrócenia terminu do złożenia tego wniosku staje się na powrót otwarta, zatem konieczne jest uchylenie także zaskarżonego postanowienia, stwierdzającego wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa z uchybieniem terminowi i w konsekwencji pozostawienie go bez rozpatrzenia, jako pozostającego w ścisłym związku z postanowieniem o odmowie przywrócenia terminu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy może się bowiem okazać, że wniosek o przywrócenie terminu zostanie uwzględniony, zatem czynność zostanie uznana za dokonaną w terminie. Natomiast ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną zawarte w wyroku III SA/Gl 822/14 Sąd orzekający w pełni podziela i uznaje za własne i znajdujące zastosowanie w sprawie niniejszej. Ponownie rozpoznając sprawę organ uzależni konieczność wydania postanowienia w analizowanym zakresie od wyniku rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponieważ zaskarżone postanowienie z [...] r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa jako wniesionego z uchybieniem terminowi narusza przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 228 § 1 pkt 2 O.p. w zw. z 52 § 1 i § 3 P.p.s.a. Sąd uchylił to rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a.