III SA/Gl 825/25

WyrokWSA w Gliwicach2026-03-17

Skład orzekający: Beata Machcińska, Małgorzata Herman, Marzanna Sałuda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej obowiązku zwrotu dotacji oświatowej, uwzględniając brak wymaganej frekwencji słuchaczy i nieczytelne podpisy na listach obecności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego. Brak wymaganej 50% frekwencji słuchaczy oraz własnoręcznych, czytelnych podpisów na listach obecności, zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, stanowi podstawę do zwrotu dotacji oświatowej na podstawie art. 252 ustawy o finansach publicznych. Sąd podzielił ustalenia organów co do nieprawidłowości wykorzystania dotacji.
Stan faktyczny
Spółka C. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. nakazującą zwrot dotacji oświatowej. Organ pierwszej instancji ustalił, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości z powodu braku wymaganej frekwencji słuchaczy lub nieprawidłowych podpisów na listach obecności, a także wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem w dwóch przypadkach. Spółka zarzuciła m.in. wadliwość podpisu na decyzji, nieprawidłowe nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz brak wyczerpującego postępowania dowodowego. Kolegium utrzymało decyzję w mocy w części dotyczącej zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, uchylając ją w części dotyczącej dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 marca 2026 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2025 r., nr SKO.FD/41.4/279/2024/21172 w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji oświatowej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO, Kolegium, organ II instancji) zaskarżoną decyzją z 24 czerwca 2025 r., nr SKO.FD/41.4/279, po rozpatrzeniu odwołania C. Sp. z o.o. z/s w L. (dalej: strona skarżąca, Spółka) od decyzji Prezydenta Miasta K. (dalej: organ I instancji, Prezydent) z 30 września 2024 r., nr [...], określającej do zwrotu dotację oświatową za 2019 r.: 1) uchyliło zaskarżoną decyzję w części określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w 2019 r. przez C. Sp. z o.o. na Szkołę Policealną [...] w K. w kwocie 154,64 zł i na Policealną Szkołę [...] w K. w kwocie 62,57 zł oraz nakazującej zwrotu dotacji z tego tytułu (pkt 6 i 7 i część pkt 8 decyzji) i w tym zakresie umorzyło postępowanie w sprawie, 2) uchyliło zaskarżoną decyzję w części orzekającej "Z regulacji zawartych w art. 252 ust. 1 pkt. 2 i ust. 6 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych wynika, że dotacja udzielona z budżetu jednostki samorządu terytorialnego pobrana w nadmiernej wysokości, podlega zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności pobrania tejże dotacji w nadmiernej wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 1 lutego 2017 r. (sygn. akt I SA/Gd 1614/16) 3 podkreślił, iż kluczowe jest faktyczne powzięcie wiedzy przez beneficjenta dotacji odnośnie wystąpienia ww. okoliczności, co może mieć miejsce np. w dacie zapoznania się z protokołem kontroli. Stanowisko powyższe znajduje również potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 lipca 20ł7 r. (sygn. akt III SA/Wr 79/17), z którego wynika, że samo stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, tożsame z obowiązkiem zwrotu dotacji, powstaje co do zasady w fazie rozliczania dotacji albo w wyniku czynności kontrolnych prowadzonych wobec beneficjenta. W tym stanie rzeczy uprawnionym jest stwierdzenie, że odsetki od dotacji pobranej w nadmiernej wysokości powinno naliczać się po upływie 15-to dniowego terminu, o którym mowa w art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, którego bieg rozpoczyna się od dnia następnego po dniu doręczenia stronie wystąpienia pokontrolnego" i w tym zakresie umorzyło postępowanie w sprawie, 3) w pozostałym zakresie utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazało art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, ze zm., dalej: k.p.a.), art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570, ze zm.). Rozstrzygnięcie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Strona skarżąca była w 2019 r. na terenie K. organem prowadzącym dla pięciu szkół, na które w 2019 r. otrzymała z budżetu miasta K. dotację oświatową, tj.: 1. Szkoła Policealna [...] w kwocie 891.408,98 zł, 2. Policealna Szkoła [...] w kwocie 372.237,32 zł, 3. Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych [...] w kwocie 216.645,15 zł, 4. Policealna Szkoła Opieki Medycznej [...] w kwocie 397.564,20 zł, 5. Szkoła Policealna Bezpieczeństwa i Higieny Pracy dla Dorosłych [...] w kwocie 114.533,79 zł. W dniach od 6 lutego 2023 r. do 17 maja 2023 r. Prezydent Miasta K. przeprowadził kontrolę w ww. szkołach w celu sprawdzenia prawidłowości rozliczania i wykorzystania dotacji pochodzącej z budżetu miasta K. za lata 2018 - 2021. Do czynności kontrolnych przyjęto losowo wybranych słuchaczy szkół ujętych w dziennikach zajęć oraz listach obecności celem weryfikacji spełnienia przez nich warunku uzyskania 50% frekwencji na obowiązkowych zajęciach edukacyjnych i porównania ich z wykazem słuchaczy, na których organ prowadzący otrzymał dotację. Kontrole wykazały, że w części przekazana dotacja podlega zwrotowi, czego dotowany nie uczynił, wobec czego Prezydent wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji określającej kwotę dotacji oświatowej podlegającej zwrotowi za okres od 1 stycznia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. w części pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez szkoły [...] w K. Organ I instancji w wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją nr [...] z 30 września 2024 r. określił w pkt od 1- 5 do zwrotu dotację oświatową pobraną w nadmiernej wysokości na odnośnie każdej ze szkół, a także dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem pobraną na Szkołę Policealną [...] w K. w kwocie 154,64 zł i na Policealną Szkołę [...] w K. w kwocie 62,57 zł. W podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej organ powołał art. 104 § 1 oraz art. 108 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) w związku z art. 60 pkt 1, art. 61, art. 67 i art. 252 ust. 1 i ust. 6 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm., dalej: u.f.p.) oraz art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1400 ze zm., dalej: u.f.z.o): W uzasadnieniu decyzji Prezydent powołał się na ustalenia zawarte w protokole kontroli i jego załącznikach, w których dokładnie wyliczono kwoty dotacji pobranych w nadmiernej wysokości i wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem w szkołach prowadzonych przez Spółkę. Dotacja pobrana w nadmiernej wysokości wynikała z braku wymaganej prawem 50% frekwencji słuchaczy (frekwencja niższa lub zerowa) lub z zakwestionowania podpisów złożonych za kilku słuchaczy przez jedną osobę (np. w Szkole Policealnej [...] na kierunku technik usług kosmetycznych, semestr I zaoczny, w grudniu 2019 r., poz. 12-14 oraz 49 i 75). Organ wskazał inicjały uczniów i powód nieuznania dotacji pobranej na nich w danym miesiącu 2019 r. Wskazał także na dowód, z którego to wynika (właściwy załącznik do protokołu z kontroli) i przeliczył powstałą z tego tytułu kwotę dotacji pobranej nienależnie i zsumował dla każdej szkoły (zob. s. 6-42). Ponadto Prezydent zakwestionował dwa wydatki na delegację pracowniczą dotyczącą konsultacji planu dydaktycznego w wysokości 154,64 zł i 64,57 zł. Wskazał, że delegacja odbyła się na odcinku T.— L., czyli stanowi niedopuszczalne rozliczenie wyjazdu służbowego niezwiązanego bezpośrednio z miastem K., w którym znajduje się siedziba szkoły (s. 43). Organ I instancji punktom 1,2,4,5 swojej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności, uzasadniając to interesem społecznym - finansami publicznymi dotyczącymi dotacji oświatowej, którą beneficjent zobligowany był wykorzystać na realizację ściśle określonych zadań. Ponadto Prezydent nadał rygor natychmiastowej wykonalności innym częściom decyzji w postanowieniach z 22 października 2024 r. (w zakresie pkt 3 decyzji), a w postanowieniu z 8 listopada 2024 r. (w zakresie pkt 8 decyzji). Postanowienia te są ostateczne, bowiem Kolegium po rozpatrzeniu zażalenia utrzymało je w mocy postanowieniami z 20 grudnia 2024 r. nr [...] (w zakresie pkt 8 decyzji) i [...] (w zakresie pkt 3 decyzji). Postanowieniem z 8 listopada 2024 r. Prezydent odmówił uzupełnienia ww. decyzji na wniosek dotowanego z 21 października 2024 r. o wskazanie pełnej podstawy prawnej i okresów nienaliczania odsetek. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi strony 26 listopada 2024 r. na wskazany przez niego adres. Spółka wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, w którym wnosząc o umorzenie postępowania podniosła następujące zarzuty naruszenia: 1. art. 39 § 1 w zw. z 391 pkt 2 oraz art. 107 § 1 pkt 8 w zw. z art. 109 § 1 w zw. z art. 14 § 1a k.p.a. poprzez brak doręczenia stronie podpisanej decyzji, albowiem przesłany przez organ plik zawiera jedynie skan decyzji podpisany tradycyjnie, na który następnie naniesiono podpis kwalifikowany, którego nie ma możliwości weryfikacji z uwagi na błąd, a w konsekwencji: a) organ nie wydał decyzji w formie elektronicznej, mimo iż był do tego zobowiązany, gdyż strona wnioskowała o doręczenia w toku postępowania administracyjnego za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną i wniosku tego nie wycofała, a zatem wszelkie pisma w sprawie, w tym decyzja, winny być wydawane w formie elektronicznej i winny być opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym osoby upoważnionej do wydania decyzji, a następnie doręczane za pomocą środków komunikacji elektronicznej, b) stronie nie doręczono prawidłowo podpisanej decyzji, w konsekwencji czego nie weszła ona do obrotu prawnego, 2. art. 108 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w stanie faktycznym sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające nadanie punktom 1, 2, 4, 5 decyzji Prezydenta Miasta K. rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na interes społeczny, mimo iż organ nie dookreślił, w jaki sposób interes społeczny w przedmiotowej sprawie jest zagrożony, 3. art. 108 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art 126 k.p.a. poprzez wydanie przez organ postanowienia obarczonego wadą niewykonalności, polegającą na nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności części decyzji nienakładającej na adresata jakiegokolwiek obowiązku, przez co zaskarżone postanowienie należy uznać za bezprzedmiotowe, jak i trwale niewykonalne; 4. art. 124 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niezamieszczenie w treści decyzji uzasadnienia faktycznego postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, bez wskazania jakichkolwiek faktycznie zaistniałych w przedmiotowej sytuacji przesłanek jego zastosowania, a w konsekwencji powyższego uniemożliwienie weryfikacji wydanego postanowienia z punktu widzenia prawidłowości zastosowania art. 80 k.p.a.; 5. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a nadto brak wezwania strony do przedłożenia jakichkolwiek wyjaśnień czy dowodów i ograniczenie się wyłącznie do zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji określającej kwotę dotacji oświatowej podlegającej zwrotowi oraz poinformowania jej o zakończeniu postępowania i prawie zaznajomienia się z aktami przed wydaniem decyzji, co świadczy jedynie o pozornym wykonaniu przez organ obowiązku przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie oraz umożliwienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, a także poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny okoliczności faktycznych sprawy, czego konsekwencją jest: a) brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy i przyjęcie, iż część dotacji została przez stronę pobrana w nadmiernej wysokości lub też wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem; b) poczynienie ustaleń faktycznych w sprawie wyłącznie w oparciu o dane zebrane w postępowaniu kontrolnym, w sytuacji, gdy strona nie miała możliwości skutecznego zakwestionowania ustaleń w nim dokonanych; 6. art. 26 ust. 2 u.f.z.o. poprzez uznanie, iż dotacja pobrana została w nadmiernej wysokości, w sytuacji gdy dotowany wypełnił przesłanki określone w ustawie, uprawniające do otrzymania dotacji oświatowej, 7. art. 35 u.f.z.o. poprzez nieprawidłowe przyjęcie, iż dotacje wydatkowane zostały niezgodnie z przeznaczeniem, w sytuacji gdy wszystkie poniesione wydatki mieszczą się w katalogu wydatków bieżących, określonych w art. 35 u.f.z.o. i powiązane są bezpośrednio z kształceniem, wychowaniem i opieką. Kolegium rozpatrując podniesione zarzuty stwierdziło, że decyzja została prawidłowo sporządzona i podpisana, co ustalono w wyniku przeprowadzonej weryfikacji podpisu, a ponadto stwierdzono prawidłowe doręczenie decyzji. Dalej SKO stwierdziło, że odwołanie Spółki jest dopuszczalne i złożone w terminie. Następnie, SKO ustalił, że skuteczna egzekucja przerwała bieg terminu przedawnienia, który co do zasady upływał 31 grudnia 2024 r., jednak w tym dniu doszło do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Rozpatrując sprawę w drugiej instancji SKO oceniło nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji, uznając, że przemawiała za tym konieczność niezwłocznego działania ze względu na interes społeczny i zbliżający się termin przedawnienia. Jako niezasadny oceniło zarzut nadania rygoru natychmiastowej wykonalności niewykonalnej części decyzji uznając, że podlegający wykonaniu obowiązek jest współkształtowany całością rozstrzygnięcia. Następnie Kolegium na podstawie załączników do protokołu kontroli, na które Prezydent powołał się w uzasadnieniu swojej decyzji, a także w oparciu o potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie dzienników lekcyjnych zbadało podpisy i frekwencje słuchaczy dochodząc do tożsamych ustaleń, jak uczynił to organ I instancji w zakresie braku frekwencji i podpisów złożonych za słuchacza. Wymóg co najmniej 50 % frekwencji dla uznania dotacji na słuchacza za należną wynika z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Według natomiast art. 26 ust. 3 u.f.z.o. uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w ust. 2, potwierdza się na tych zajęciach ich własnoręcznymi, czytelnymi podpisami na listach obecności. Kolegium miało wątpliwości, czy wszystkie zaakceptowane przez Prezydenta podpisy spełniały wymóg czytelności. Za nieprawidłowe bowiem uznaje się podpisy, których nie da się powiązać z nazwiskami, a zwłaszcza tzw. "parafki", nieuznawane w orzecznictwie za podpisy. Jednak Kolegium, pozostając związanym zasadą nieorzekania w II instancji na niekorzyść odwołującego (art. 139 k.p.a.), nie skorygowało tych ustaleń organu I instancji. SKO ostatecznie przyjęło liczbę słuchaczy, na których dotacja była pobrana nienależnie, według ustaleń Prezydenta szczegółowo zaprezentowanych w decyzji pierwszoinstancyjnej. Dalej SKO stwierdziło, że w decyzji nieprawidłowo określono kwotę dotacji wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem odejmując zakwestionowane wydatki od całości dotacji, wobec czego uchylono zaskarżoną decyzję w części określającej wysokość dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 154,64 zł i w kwocie 62,57 zł i w tym zakresie umorzono postępowanie. Za błędne SKO uznał ujęcie w sentencji decyzji treści (pkt 5 decyzji organu I instancji), które nie były aktem stosowania prawa, lecz jego uzasadnieniem. W tym zakresie również uchyliło tę część rozstrzygnięcia decyzji i umorzyło postępowanie. Natomiast w pozostałym zakresie decyzję Prezydenta Kolegium utrzymało w mocy. SKO nie podzieliło zarzutów Spółki dotyczących braku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Zdaniem Kolegium zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na bezpośrednie ustalenie istotnych z perspektywy zastosowanych przepisów faktów. W toku postępowania ani w odwołaniu dotowany nie podważył żadnych konkretnych ustaleń faktycznych odnoszących się do meritum sprawy (wniósł jedynie o dowód na okoliczność niepodpisania decyzji), ani nie wnosił wniosków dowodowych. Zarzut naruszenia przepisów postępowania dowodowego Kolegium uznało za bezpodstawny. Nie zgadzając się z decyzją Kolegium w części, tj. co do pkt 3, Spółka reprezentowana przez fachowego pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zarzucając naruszenie: 1. art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 268 a k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo iż nie przedłożono upoważnienia do złożenia podpisu w imieniu Prezydenta Miasta K. w przewidzianej przepisami formie dla osoby podpisującej decyzję, co w konsekwencji skutkuje, że brak jest gwarancji pochodzenia decyzji od uprawnionego organu, co powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, 2. art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo iż w zaskarżonej decyzji brak jest pouczenia strony, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania; 3. art. 108 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie został prawidłowo nadany rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na zbliżający się termin przedawnienia roszczenia, w sytuacji gdy: a) sama okoliczność, że pozostały do zakończenia biegu terminu przedawnienia okres jest krótki, nie stanowi przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, b) organ odwoławczy nieprawidłowo przyjął, iż działania strony uzasadniają nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji, gdy skorzystała z zagwarantowanego jej przez przepisy k.p.a. prawa do złożenia wniosku o uzupełnienie decyzji, c) nie wskazano ani nie wykazano, jaki inny interes społeczny uzasadnia nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, a więc w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie zaistniały przesłanki do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, co skutkowało tym, że SKO błędnie nie uchyliło decyzji organu I instancji w całości, 4. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie przez organ odwoławczy naruszenia w/w przepisów, pomimo iż organ odwoławczy sam stwierdził, że uzasadnienie nałożenia w decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest lakoniczne i nie spełnia standardów wymaganych przepisami k.p.a. dla tego typu rozstrzygnięć, w sytuacji, gdy brak uzasadnienia uniemożliwia weryfikację wydanego postanowienia z punktu prawidłowości zastosowania art. 80 k.p.a., co skutkować winno uwzględnieniem odwołania, 5. art. 108 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy zachodzą okoliczności uzasadniające nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, w sytuacji gdy rygor ten został nadany części decyzji nienakładającej na adresata jakiegokolwiek obowiązku, przez co zaskarżone postanowienie należy uznać za bezprzedmiotowe, jak i trwale niewykonalne, 6. art. 15 k.p.a. poprzez bezkrytyczne przyjęcie stanowiska organu I instancji, bez przeprowadzenia odrębnego postępowania w tym zakresie, a w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności, 7. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie, że: a) organ I instancji poczynił ustalenia faktyczne w sprawie wyłącznie w oparciu o dane zebrane w postępowaniu kontrolnym w sytuacji, gdy strona nie miała prawnej możliwości zakwestionowania w sposób wiążący dla organu dokonanych podczas postępowania kontrolnego ustaleń zawartych we wnioskach pokontrolnych, a w konsekwencji dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, co znajduje odzwierciedlenie w wadliwym uzasadnieniu decyzji, b) brak wezwania strony do przedłożenia wyjaśnień czy dowodów i ograniczenie się wyłącznie do zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wydania decyzji określającej kwotę dotacji oświatowej podlegającej zwrotowi oraz poinformowania jej o zakończeniu postępowania i prawie zaznajomienia się z aktami przed wydaniem decyzji, co świadczyło o pozornym wykonaniu przez organ I instancji obowiązku określonego w art. 10 i 77 k.p.a., a w konsekwencji winno skutkować uchyleniem decyzji przez organ II instancji, 8. art. 252 ust. 1 pkt. 2 i ust. 5 i ust. 6 u.f.p. w zw. z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. poprzez bezpodstawne uznanie, iż dotacja przyznana szkole w 2019 r. została pobrana w nadmiernej wysokości pomimo spełnienia przez ustawowych wymogów oraz wskazanie nieprawidłowej daty zwrotu dotacji oraz nieprawidłowego sposobu naliczania odsetek od dotacji podlegających zwrotowi, tj. od dnia następującego po upływie 15 dni od dnia otrzymania wystąpienia pokontrolnego, czyli od dnia 22 czerwca 2023 r., podczas gdy odsetki winny być naliczane od dnia następującego po upływie 15 dni od stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, co powinno być równoznaczne z terminem 15 dni od daty doręczenia decyzji, bowiem to postępowanie administracyjne prowadzone przez organ i wydanie decyzji w zakresie zwrotu dotacji oświatowej stanowi stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 24 czerwca 2025 r. w części, tj. w zakresie pkt 3 decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta K. z 30 września 2024 r. w zakresie nieuchylonym zaskarżoną decyzją SKO w Katowicach oraz umorzenie postępowania administracyjnego oraz o zasądzenie od SKO na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki podniósł m.in. brak przesłanek uzasadniających nadanie decyzji organu I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wskazał, że okoliczność upływu terminu przedawnienia nie może sama w sobie uzasadniać ani obawy niewykonania zobowiązania ani stanowić przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. Jego zdaniem organ I instancji nie uzasadnił swojego rozstrzygnięcia jedną z okoliczności z art. 108 k.p.a. Kolegium zaś, podejmując próby interpretacji, jaki interes społeczny miałby przemawiać za nadaniem tego rygoru, zrobiło to samodzielnie, co jest niedopuszczalne. Podobnym było działanie organu, nadające rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie, w jakim decyzja nie nakłada jakiegokolwiek obowiązku. Pełnomocnik podkreślił, że działania organu odwoławczego powinny prowadzić do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, stanowią merytoryczne rozstrzygnięcie. Organ II instancji jest zobowiązany do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, który powinien być kompletny, dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie. Końcowo wskazał, że, wbrew twierdzeniu organu administracji, szkoła spełniła ustawowe wymogi, o których mowa w art. 26 u.f.z.o. Pismem z 5 września 2025 r. organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę nie podzielił jej zarzutów i wniósł o oddalenie skargi w postępowaniu uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. 2024, poz. 1267 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się wskazanych wyżej uchybień, a tym samym podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i jako taka jest prawidłowa. Sąd podziela uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji. Za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które to ustalenia uznał za wyczerpujące i prawidłowe (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09; dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a przedmiotem kontroli była zaskarżona część decyzji tego organu. Przede wszystkim bezzasadny jest zarzut co do wadliwości podpisu organu na decyzji pierwszoinstancyjnej. Ta kwestia została przez organ II instancji wyczerpująco wyjaśniona i prawidłowo przedstawiona w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Odnośnie zarzutów dotyczących nadania wyrokowi klauzuli wykonalności, Sąd z urzędu stwierdził, że postanowienia organu z 20 grudnia 2024 r. w tym przedmiocie były już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawach zakończonych wyrokami w sprawie sygn, III SA/Gl 130/25 z 26 sierpnia 2025 r. (wyrok nieprawomocny) i w sprawie sygn. III SA/Gl 144/25 z dnia 23 września 2025 r.(wyrok prawomocny) Zatem kwestia rygoru natychmiastowej wykonalności została już przed tut. Sądem rozpatrzona, a rozstrzygnięcie zawarte w pkt 9 wyroku I instancji, nie ma tym samym żadnego wpływu na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi, nie została naruszona zasada dwuinstancyjności, bowiem organ odwoławczy rozpatrzył sprawę ponownie czemu dał wyraz w obszernym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Strona nie była pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu i zgłaszania wniosków dowodowych, przeciwnie korzystała z pomocy fachowego pełnomocnika. W ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut procesowy o naruszeniu przepisu art. 15 k.p.a. przez przyjęcie stanowiska organu pierwszej instancji bez przeprowadzenia odrębnego postępowania. Wyrażona w tym przepisie zasada dwuinstancyjności postępowania wymaga od organu odwoławczego ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy. Wymogom tym decyzja odwoławcza SKO czyni zadość. SKO odniosło się do wszystkich zarzutów odwołania i oceniło ich wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy organ odwoławczy uznaje, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w pierwszej instancji prawidłowo i wyczerpująco, nie ma obowiązku ponawiania postępowania dowodowego, zresztą skarżąca nie wyjaśniła jakie konkretnie czynności procesowe należało przeprowadzić na etapie postępowania odwoławczego. Zarzut ten ma charakter na tyle ogólny, że nie sposób uznać, że uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Przytaczanie zasad postępowania bez wykazania, że ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie może przynieść dla strony oczekiwanego skutku. Gwarancje procesowe strony nie zostały naruszone, żadnego uszczerbku na swych prawach procesowych strona nie doznała. Ponadto skarżąca Spółka nie wykazała ani braku możliwości dokonania konkretnych czynności procesowych, złożenia konkretnych wyjaśnień, przedstawienia konkretnych dowodów, co mogłoby wpłynąć na wynik sprawy. Decyzje organów zawierają wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. W decyzji organu pierwszej instancji, wskazano w odniesieniu do każdej ze szkół z imienia i nazwiska słuchaczy, którzy nie potwierdzili własnoręcznym, czytelnym podpisem uczestnictwa w zajęciach, co z jest wymogiem wynikającym z przepisu art. 26 ust. 3 u.f.z.o. (por. str. 6- 42 decyzji ) Zarzut ten nie uwzględnia więc treści decyzji organu pierwszej instancji i dokumentów, na podstawie których dokonano tych ustaleń faktycznych. Uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji zawiera wyliczenia odnoszące się do poszczególnych miesięcy, na które dotacja została pobrana, zamieszczone w niej tabele wskazują imiona i nazwiska słuchaczy, którzy nie spełnili wymogu z art. 26 ust. 3 u.f.z.o. Należy przy tym wskazać, że określenie "nieczytelny napis (podpis)" nie jest terminem tak niejasnym, by wymagał specjalnych zabiegów interpretacyjnych. Jest to termin występujący w mowie potocznej, gdzie za nieczytelny zapis uważa się po prostu taki, którego nie da się odczytać, a podpis to taki, że nie można stwierdzić od kogo pochodzi. W wyroku WSA w Olsztynie z 13 października 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 361/22 Sąd stwierdził, że oczywistą intencją ustawodawcy było zaostrzenie sposobu dokumentowania obecności słuchaczy na zajęciach przez szkoły ubiegające się o dotację, tak aby nie zaistniały wątpliwości co do tożsamości osób, które według organu prowadzącego placówkę spełniły wymóg 50% frekwencji na zajęciach. Z tego też względu złożenie podpisu nieczytelnego lub w formie parafy, nawet jeżeli uczynił to własnoręcznie słuchacz, nie spełnia warunków określonych w art. 26 ust. 3 u.f.z.o. pozwalających na uznanie, że udział w zajęciach słuchacza, na którego przyznano dotację, został należycie udokumentowany. Sąd w Olsztynie zwrócił uwagę na to, że art. 26 ust. 3 u.f.z.o. został zmieniony przez art. 44 pkt 10 lit. b ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 2245) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2019 r. Zmiana art. 26 ust. 3 u.f.z.o. polegała na tym, że w ust. 3 wyraz "własnoręcznymi" ustawodawca postanowił zastąpić wyrazami "własnoręcznymi, czytelnymi". Nie budzi więc wątpliwości, że uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, począwszy od 1 stycznia 2019 r., potwierdza się na tych zajęciach ich własnoręcznymi, czytelnymi podpisami na listach obecności. Sąd nie stwierdził w kontrolowanej sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowią przepisy: ustawy o finansach publicznych, ustawy o finansowaniu zadań oświatowych oraz uchwały [...] Rady Miasta K. z 25 października 2018 r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji udzielanych z budżetu miasta niepublicznym oraz publicznym szkołom i innym placówkom oświatowym prowadzonym przez osoby fizyczne i prawne oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania. Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej przewidzianej kwocie potrzeb oświatowych na takiego ucznia dla jednostki samorządu terytorialnego. Stosownie zaś do art. 26 ust. 3 tej ustawy uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w ust. 2, potwierdza się na tych zajęciach ich własnoręcznymi, czytelnymi podpisami na listach obecności. O tym zatem, czy danej szkole przysługuje dotacja przesądza okoliczność, czy dana osoba jest uczniem i czy spełnia w danym miesiącu warunek w postaci uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych. W razie niespełnienia tych warunków wchodzą w grę konsekwencje z przepisu art. 252 ustawy o finansach publicznych i dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. Nie jest, zdaniem Sądu, naruszeniem zasady proporcjonalności, taki stan prawny, który wymaga od beneficjenta starannego i szczegółowego rozliczenia się z dotacji pobranych z budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Takim rozliczeniem jest udokumentowanie uczestnictwa słuchaczy w zajęciach własnoręcznym, czytelnym podpisem. Należy przy tym wskazać, że z przepisu art. 252 ust.1 ustawy o finansach publicznych wynika, że dotacje podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2, czyli w przypadku dotacji pobranych w nadmiernej wysokości od dnia stwierdzenia tego faktu. W tym zakresie Sąd podziela stanowisko wyrażone ostatnio w wyroku WSA w Bydgoszczy z 15 kwietnia 2024 r., sygn. akt I SA/Bd 106/24, w myśl którego dniem stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości jest dzień zapoznania kontrolowanego z protokołem kontroli. Chybiony jest więc pogląd, że odsetki powinny być naliczane po upływie 15 dni od doręczenie stronie decyzji. Wcześniej pogląd tego rodzaju został wypowiedziany w wyroku NSA z dnia 6 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1610/18 oraz wyroku WSA w Łodzi z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Łd 797/19). Sąd w składzie orzekającym ten pogląd podziela (por. wyrok WSA w Gliwicach z 20 listopada 2025 r. sygn. III SA/Gl 566/25). Podsumowując powyższe rozważania należało stwierdzić, że organ prawidłowo przeprowadził postępowanie, ustalił wszystkie istotne okoliczności konieczne do rozstrzygnięcia sprawy i prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego. Zarzuty skargi okazały się więc nieuzasadnione. A zatem, nieuzasadnione okazały się w ocenie Sądu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Niesłuszne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, które organ przytoczył, wyjaśnił i prawidłowo w stanie faktycznym sprawy zastosował. Organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, opartych na zebranym materiale dowodowym i prawidłowej subsumcji. Wobec powyższego określenie wobec skarżącej obowiązku zwrotu dotacji jest wynikiem prawidłowych ustaleń, poczynionych zgodnie z wymogami prawa. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło