III SA/Gl 887/14

WyrokWSA w Gliwicach2014-12-04

Skład orzekający: Iwona Wiesner, Barbara Brandys-Kmiecik, Małgorzata Herman

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie należności celnych, złożony po upływie 3 lat od dnia powiadomienia o tych należnościach, może zostać uwzględniony na podstawie "utraty zaufania do urzędników państwowych" jako nieprzewidzianej okoliczności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że "utrata zaufania do urzędników państwowych" nie stanowi nieprzewidzianej okoliczności ani siły wyższej w rozumieniu art. 246 § 6 Kodeksu celnego, która uzasadniałaby przedłużenie terminu do złożenia wniosku o umorzenie należności celnych. W związku z tym organ celny zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku z powodu uchybienia terminu.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o umorzenie należności celnych, powołując się na trudną sytuację materialną oraz "utratę zaufania do urzędników państwowych" jako przyczynę uchybienia 3-letniego terminu do złożenia wniosku. Organ celny odmówił umorzenia, uznając, że wskazana przyczyna nie stanowiła nieprzewidzianej okoliczności ani siły wyższej. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Małgorzata Herman, Protokolant st. sekr. sąd. Marta Mielczarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. przy udziale – sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu należności celnych (odmowa umorzenia należności celnych) oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm., dalej O.p.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 623, ze zm.) oraz na postawie art. 246, art. 252 § 1, art. 252 1 oraz art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( t.j. Dz.U. z 2001 r. nr 75, poz. 802 ze zm.), § 2-6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r.w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych ( Dz.U. nr 170, poz. 1653), po rozpatrzeniu odwołania G. S. z dnia [...] r. od decyzji Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. odmawiającej umorzenia należności celnych określonych decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja została wydana na skutek wniosku strony z dnia [...] r. o umorzenie długu celnego powstałego w wyniku uznania zgłoszenia celnego z dnia [...] r. za nieprawidłowe. Przedmiotowe zobowiązanie celne powstało w skutek wydania przez Naczelnika Oddziału Celnego w G. z upoważnienia Dyrektora Urzędu Celnego w K. decyzji z dnia [...] r., w której uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne z dnia [...] r. oraz stwierdził brak możliwości objęcia towaru procedurą uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń zgodnie z wnioskiem strony. Prezes Głównego Urzędu Ceł działając na skutek odwołania strony decyzją z dnia 28 lipca 2000 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, który wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2002 r. w sprawie o sygnaturze I SA/Ka 165/01 oddalił skargę, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że decyzja nie narusza prawa, a organy nie naruszyły zasad postępowania. Dyrektor Izby Celnej w K. rozpoznając wniosek strony z dnia [...] r. decyzją z dnia [...] r. odmówił umorzenia należności celnych określonych decyzją z dnia [...] r. W piśmie z dnia 16 października 2013 r., a następnie w decyzji z dnia [...] r. wyjaśnił, iż w myśl art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisu wprowadzające ustawę Prawo celne stanowi, że do spraw dotyczących długu celnego, który powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z dniem 1 maja 2004 r. utraciła moc ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny, mimo tego w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy tego aktu zarówno materialne jak i procesowe, a to w oparciu o powołane wyżej przepisy przejściowe. W konsekwencji w sprawie mają również zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych wydane w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 252 § 1 Kodeksu celnego. Powyższe stanowisko znajduje swe odzwierciedlenie w przytoczonych w uzasadnieniu decyzji orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego.Powołane przepisy nie przewidywały umorzenia należności celnych z uwagi na trudną sytuację materialną dłużnika celnego. Zgodnie bowiem z art. 246 Kodeksu celnego należności celne są umarzane, jeśli w chwili zarejestrowania kwota należności celnych nie wynikała z obowiązujących przepisów, była prawnie należna lub gdy kwota ta została zarejestrowana niezgodnie mimo zaistnienia przypadków określonych w art. 229 § 3 Kodeksu celnego. Należności celne są umarzane na wniosek dłużnika złożony przed upływem 3 lat, licząc od dnia jego powiadomienia o tych należnościach. Odnosząc się do treści art. 252 Kodeksu celnego i wydanego rozporządzenia Rady Ministrów to należy stwierdzić, iż określa ono szczegółowo wypadki, w których należności celne przywozowe lub wywozowe mogą być zwracane lub umarzane oraz tryb i warunki dokonania zwrotu lub umarzania oraz termin, w którym może być złożony wniosek o zwrot lub umorzenie należności celnych. W ocenie organu żadna z przesłanek wymienionych w rozporządzeniu nie została spełniona w niniejszej sprawie. Pismem z dnia 30 grudnia 2013 r. strona złożyła odwołanie na powyższe rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej w K. zarzucając mu brak należytego rozpoznania wniosku o umorzenie decyzji w oparciu o art. 246 Kodeksu celnego oraz brak należytej staranności w rozpatrzeniu merytorycznych faktów, które doprowadziły do wydania niezgodnej z prawem decyzji nakładającej cło na towar, który nie był własnością strony, a ponadto w momencie wydania decyzji nie znajdował się w polskim obszarze celnym. Strona odwołała się do treści art. 246 § 6 Kodeksu celnego wskazując, iż termin do złożenia wniosku o umorzenie należności celnych może ulec przedłużeniu jeżeli dłużnik udowodni, że złożenie wniosku przed upływem 3 lat było spowodowane nieprzewidzianymi okolicznościami lub działaniem siły wyższej. Jako nieprzewidzianą okoliczność strona wskazała utratę zaufania do urzędników państwowych, co do rzetelności, uczciwości i sprawiedliwie wydanej decyzji z dnia [...] r. Strona odwołała się również do art. 152 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który daje stronie prawo do żądania rozpatrzenia decyzji bez ograniczeń czasowych w przypadku, gdy wydana decyzja szczególnie narusza prawo. W ocenie strony okoliczność naruszenia prawa w szczególny sposób została przez nią wykazana w toku postępowania, już przez fakt, że została wydana 10 miesięcy po zarejestrowaniu i w 9 miesięcy po opuszczeniu przez towar polskiego obszaru celnego. Dyrektor Izby Celnej w K. po rozpatrzeniu odwołania zaskarżoną decyzja utrzymał w mocy rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ podzielając poglądy wyrażone w zaskarżonej decyzji odwołał się do 262 Kodeksu celnego, który do postępowania w sprawach celnych nakazuje stosowanie art. 12 oraz przepisów działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012.749 j.t.)jednakże przepisy Kodeksu celnego stanowią lex specialis w odniesieniu do powołanych przepisów Ordynacji podatkowej. Art. 128 O.p. definiuje zasadę stałości obrotu prawnego, której celem jest nie tylko ochrona praw nabytych, ale generalnie porządku prawnego, co odnosi się również do decyzji wydawanych w postępowaniu celnym. W ocenie organu odwoławczego pojęcie "sprawy dotyczące długu celnego" w kontekście art. 26 ustawy wprowadzającej mieści w swym zakresie nie tylko sprawy wymiaru długu celnego, ale również tryby nadzwyczajne, w tym wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności ( wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6.12.2006 r. ,sygn. akt SK 25/2005). Powstanie długu celnego miało miejsce przed akcesją Polski do Unii Europejskiej, a sprawa w przedmiocie umorzenia długu jest sprawą dotyczącą długu celnego, przeto na mocy cytowanego art. 26 znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu celnego oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 16 września 2003 r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych. Organ odwoławczy podkreślił, iż wprawdzie 3 letni okres wskazany w art. 246 § 4 Kodeksu celnego jest krótszy niż ustalony w art. 156 § 2 Kpa to jednak takie zróżnicowanie terminów w różnych dziedzinach prawa nie jest samo w sobie sprzeczne z Konstytucją RP. Odwołując się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczących zwrotu lub umorzenia należności, stwierdził, iż przyjmuje się, że jeśli wnioskodawca nie mógł z powodu nieprzewidzianego zdarzenia lub siły wyższej dotrzymać 3 letniego okresu to organy celne mogą uwzględnić opóźnienie przyjmując, iż nieprzewidziane zdarzenie to niespodziewana i nagła przeszkoda, która uniemożliwiła dłużnikowi złożenie wniosku w terminie. Wniosek o umorzenie należności powinien być złożony niezwłocznie po ustaniu przyczyny opóźnienia. W ocenie organu za wyjątkową przyczynę nie można uznać wskazanej przez stronę "utratę zaufania do rzetelności, uczciwości i sprawiedliwości w wydanej decyzji", a zakres pojęcia "siła wyższa" organ odniósł do jego rozumienia zawartego w orzecznictwie TSUE. Przyczyna taka nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie, albowiem nie istniały obiektywne przeszkody do złożenia przez stronę wniosku o umorzenie postępowania w trzy letnim terminie, tym bardziej, iż korzystała z uprawnień do składania środków odwoławczych, włącznie ze złożeniem skargi do sądu administracyjnego. Ponadto sądy administracyjne rozpoznając skargi na decyzje ostateczne organów administracji publicznej zgodnie z art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobligowane są z urzędu badać, czy nie zachodzą przesłanki nieważności zaskarżonej decyzji. Oddalenie przez sąd skargi strony oznacza, że kwestionowane decyzje nie były dotknięte wadą "rażącego naruszenia prawa", co oznacza, że sprawa w tym zakresie nie może być ponownie badana. W tym miejscu organ podkreślił, iż równolegle negatywnie rozpatrzył wniosek strony o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej oraz wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzja ostateczną. Organ, odnośnie meritum sprawy wskazał, że strona wnioskowała o możliwość objęcia przywiezionego towaru procedurą uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń, ale ze względu na niespełnienie wymogów prawa zezwolenia takiego nie otrzymała. Pismem z dnia 8 stycznia 2014 r. strona została powiadomiona na mocy art. 200 § 1 O.p. o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z czego skorzystała w dniu 27 stycznia 2014 r. i podniosła, że w aktach brak jest zgłoszeń eksportowych, a stanowisko swe uzupełniła w pismach ( z 3.02.2014 r., 17.02.2014 r.), do których dołączyła dokumenty źródłowe. W ocenie organu dokumenty te nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a odnoszą się do postępowania toczącego się w latach 1998-2000. Odwołując się do treści art. 153 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi organ wskazał, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie zarówno ten sąd jak i organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, zaś analogiczna treść miał przepis art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Przedmiotowe postępowanie nie dotyczy weryfikacji postepowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2002 r. lecz rozpoznania wniosku o umorzenie należności wynikających z decyzji z 8 grudnia 1998 r. Organ odwoławczy podkreślił, iż powodem odmowy uwzględnienia żądania strony o umorzenie należności celnych jest uchybienie terminu o którym mowa w art. 246 § 4 Kodeksu celnego i stwierdzenie braku wystąpienia okoliczności umożliwiających przedłużenie tego terminu lub też istnienia innej podstawy umożliwiającej umorzenie długu celnego. Stanowisko strony prezentowane we wniosku i w odwołaniu nie wskazuje podstawy prawnej, ani okoliczności faktycznych, które pozwalałyby na uwzględnienie jej stanowiska, a nadto nie ma ono charakteru odwoławczego w stosunku do postepowania w przedmiocie decyzji z dnia [...] r. Pismem z dnia 19 maja 2014 r. strona wniosła skargę do sadu administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie odnosząc się łącznie do trzech wydanych przez organ celny decyzji. Zaskarżonym aktom zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - rażące naruszenie art. 69, art. 227 § 1 i 3, art. 209 § 1 i 2, art. 226 § 1, art. 195 § 1, art. 241, art. 242 § 1, art. 65 § 1i 2, art. 70 § 1, art. 73 § 1, art. 76 § 1 Kodeks celny poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów czyli uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej- uchybienia te mogą mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej - art. 120, art. 130, art. 187, art. 188, art. 191, art. 204, poprzez barak należytej staranności i dokładności wyjaśnienie stanu faktycznego, załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, nie ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skarżącej, odmowa dowodom SAD-y exp wiarygodności i mocy dowodowej. Naruszenie art. 156 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez zaniechanie obowiązku, zbadania z urzędu czy decyzja z dnia [...] r. utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] r. jest dotknięta wadami prawnymi. Naruszenie art. 2 Konstytucji RP -przez uniemożliwienie wyeliminowania z obiegu prawnego decyzji zawierającej rażące wady. Naruszenie § 6.1 i § 218 rozporządzenia Ministra Finansów (Dz.U. nr 147 z 11.12.1997.) - poprzez brak jego zastosowania w momencie wydania rażąco naruszającej prawo decyzji. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podtrzymała w całości stanowisko prezentowane w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prezentuje w tej sprawie następujące stanowisko: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 – dalej "p.p.s.a."), uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 p.p.s.a.).Orzekanie, w myśl art.135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzeniem jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art.145 §1 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonego orzeczenia dała podstawy do uznania, że nie zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i postępowania, skutkującym jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności należy ustalić zakres niniejszej sprawy, który wyznaczony jest treścią wniosku strony zawartą pierwotnie w piśmie z dnia 23 września 2013 r., a następnie na wezwanie organu uzupełnioną w dniu 22 października 2013 r. i 7 listopada 2013 r., w którym to skarżąca domagała się umorzenia należności celnych w kwocie [...] zł na podstawie art. 246 Kodeksu celnego z dnia 9 stycznia 1997 r. Na wstępie należy podkreślić, iż Dyrektor Urzędu Celnego w K. decyzją z dnia [...] r. ustalił należności celne, zaś Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie decyzją z dnia [...] r. utrzymał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w mocy. Skarżąca na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie-Ośrodek Zamiejscowy w K., który to wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2002 r. w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenia wysokości długu celnego, oddalił skargę. W uzasadnieniu tegoż wyroku wskazano, iż zaskarżona tam decyzja nie narusza prawa, a tym bardziej w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie podkreślono, że wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2002 r. w sprawie I SA/Ka 166/01 oddalono skargę strony na decyzję odmawiającą wydania pozwolenia na korzystanie z procedury uszlachetniania czynnego. Orzekanie w niniejszej sprawie w myśl art.135 p.p.s.a., następuje w granicach wyżej opisanej sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Zatem przedmiotem rozstrzygnięcia jest wniosek strony o umorzenie długu celnego. Wobec powyższego organ winien ustalić normę prawną mającą zastosowanie w sprawie. W tej kwestii odniesiono się do art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz.U. nr 68, poz. 623 ze zm.), który to wskazuje, iż przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego jeżeli dług ten powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej, tj. przepisy Kodeksu celnego z 9 stycznia 1997 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne stanowią wykonanie przepisów intertemporalnych określonych w Akcie Przystąpienia, a w szczególności pkt 14 tytułu 5 załącznika IV. Stosownie do art. 262 Kodeksu celnego do postepowania w sprawach celnych stosuje się art. 12 i przepisy działu IV Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 246 Kodeksu celnego należności celne są umarzane, jeżeli w chwili zarejestrowania kwota należności nie wynikała z obowiązujących przepisów była prawnie należna lub gdy kwota ta została zarejestrowana niezgodnie pomimo zaistnienia wypadków określonych w art. 229 § 1 Kodeksu celnego. Należności celne są umarzane zgodnie z art. 246 § 4 ustawy na wniosek dłużnika złożony przed upływem 3 lat, licząc od dnia powiadomienia o tych należnościach. Skarżąca została powiadomiona o powstaniu długu celnego decyzją z dnia [...] r., którą je doręczono w dniu [...] r. natomiast wniosek o umorzenie należności został złożony w dniu [...] r. Zgodnie z art. 246 § 6 Kodeksu celnego wyżej wskazany termin może być przedłużony, jeżeli dłużnik udowodni, że niezłożenie wniosku przed upływem 3 lat spowodowane było nieprzewidzianymi okolicznościami lub działaniem siły wyższej. Strona we wniosku wskazała, iż naruszenie terminu nastąpiło na skutek "utraty zaufania do rzetelności, uczciwości i sprawiedliwości w wydanej decyzji". W ocenie Sądu takie określenie przyczyn naruszenia 3 letniego terminu nie spełnia wyżej opisanych warunków, nie jest spowodowane siłą wyższą, do której strona nie odwołuje się, a podnoszenie kwestii utraty zaufania do rzetelności, uczciwości i sprawiedliwości w wydanej decyzji po upływie kilkunastu lat od daty zawiadomienia o powstaniu długu celnego nie spełnia wymogu zaistnienia nieprzewidzianych okoliczności. Organ celny zasadnie zatem nie znalazł podstaw do przedłużenia terminu do złożenia wniosku o umorzenie długu celnego, a w efekcie z tej przyczyny odmówił uwzględnienia wniosku z dnia [...] r. Odnośnie stanu faktycznego sprawy należy podnieść, iż w sprawie toczyło się postępowanie restrukturyzacyjne, którego skutkiem miało być umorzenie należności celnych pod warunkiem jednak poniesienia opłaty restukturyzacyjnej w wysokości 15 % wartości zaległego zobowiązania, jednakże wobec nie poniesienia jej przez stronę postępowanie zostało umorzone. Odnosząc się do znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku powołanych wyżej orzeczeń Naczelnego Sadu Administracyjnego w sprawach o sygnaturach I SA/Ka 165/01 i I SA/Ka 166/01 należy odwołać się do wyroku z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1328/10 (LEX nr 1104099), w którym Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Natomiast naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 p. p. s. a. uzasadnia możliwość powtórnego zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje uchylenie ich przez sąd administracyjny. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez te organy związania orzeczeniem tego sądu (J. Tarno, Komentarz do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , wydanie 3, Warszawa 2008, str. 376 i nast.). Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15.01.1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.).W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego. Bez ścisłego stosowania powołanego przepisu trudno byłoby zapewnić spójność działania systemu władzy państwowej. Jego nieprzestrzeganie w istocie podważałoby bowiem obowiązującą w polskim prawie zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Wobec powyższego nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące błędów w ustaleniu stanu faktycznego sprawy toczącej się w przedmiocie długu celnego, pominięcia treści złożonych przez stronę dokumentów w tym SAD, zaniechania z urzędu zbadania decyzji z dnia [...] r. Powyższa kwestia znajduje również odzwierciedlenie w treści art. 128 O.p. definiującym zasadę państwa prawnego, stałość decyzji, na co zasadnie zwrócił uwagę organ celny. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do uwzględnienia skargi i oddalił ja na mocy art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło