III SA/Gl 902/13

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie wniosku o zmianę postanowienia z dnia 1 sierpnia 2013 r. zwalniającego skarżącego z obowiązku uiszczania części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 500 zł, obejmującego zwolnienie od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej postanawia: zwolnić skarżącego od wpisu sądowego od skargi kasacyjnej. Skargą z dnia 11 marca 2013 r. (data nadania 12 marca 2013 r.) C.P. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z[...] r. nr[...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. Postanowieniem z 1 sierpnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zwolnił skarżącego z obowiązku uiszczania części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 500 zł. Wyrokiem z 22 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. W piśmie z 9 grudnia 2013 r. zatytułowanym "skarga kasacyjna" skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie skarżącego od obowiązku ponoszenia opłaty sądowej od skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Do wniosku skarżący załączył kserokopię wezwania z 17 grudnia 2013 r., kserokopię zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z 17 grudnia 2013 r. oraz kserokopię zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o aktualne zaświadczenie o zameldowaniu, podanie orientacyjnej kwoty miesięcznych dochodów i wydatków oraz do wykazania w jakim zakresie nastąpiło pogorszenie sytuacji życiowej skarżącego. W zakreślonym terminie skarżący w piśmie z 3 marca 2014 r. oświadczył, że nie posiada żadnych oszczędności, jest osobą bezrobotną i uzyskuje z tego tytułu zasiłek w wysokości 840 zł, został wpisany do Rejestru Dłużników a uzyskiwane dochody w całości przeznacza na zakup żywności natomiast nie jest w stanie ponosić opłat za media co powoduje wzrost zobowiązań. Do pisma załączył zaświadczenie o zameldowaniu z którego wynika, że zamieszkuje pod jednym adresem z M.P., wypis z CEIDG, decyzję z [...] r., postanowienie z [...] r. W wyniku zaistniałych wątpliwości skarżący pismem z 19 marca 2014 r. został wezwany do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez: - udokumentowanie wysokości wszelkich dochodów uzyskiwanych przez M.P. (np. z tytułu umowy o pracę, działalności gospodarczej, renty, emerytury) poprzez przedłożenie dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych dochodów; - nadesłanie odpisu lub kopii zeznań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych złożonych przez M.P. za rok 2012 r. - nadesłanie wyciągów lub wykazów z wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz przez M.P. rachunków bankowych (zarówno prywatnych jak i związanych z prowadzoną działalnością), obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy. Natomiast w przypadku gdyby uzyskanie takich wyciągów (w związku z zajęciem) nie było możliwe należało nadesłać zaświadczenie z banku informujące o wysokości zajęć, o sposobie ich spłaty oraz o wszelkich innych obciążeniach rachunku w okresie ostatnich trzech miesięcy, w szczególności o środkach wypłaconych na rzecz posiadacza rachunku; - nadesłanie odpisów bądź kserokopii dokumentów obrazujących wysokość miesięcznie ponoszonych z tytułu utrzymania mieszkania wydatków w postaci rachunków, faktur VAT lub dowodów wpłat uiszczanych opłat za czynsz, wodę, gaz, energię elektryczną, telefon itp. oraz wskazanie źródeł dochodu, z którego te są pokrywane, natomiast w przypadku posiadania zadłużenia z powyższego tytułu należało przedłożyć stosowne dokumenty źródłowe potwierdzające podane w tym zakresie dane, wraz z informacją, że niezastosowanie się do tego wezwania w terminie w terminie 14 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania może zostać potraktowane jako brak zachowania przesłanek przyznania prawa pomocy, określonych w art. 246 §1 p.p.s.a. W odpowiedzi skarżący w piśmie z 3 kwietnia oświadczył, że M.P. odmówiła mu przekazania jakichkolwiek dokumentów obrazujących jej sytuację materialną, nie pozostaje z nią w bliskich relacjach ani nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że strona skarżąca skorzystała już z możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Prawomocnym postanowieniem tutejszego Sądu z 1 sierpnia 2013 r. skarżący został zwolniony z obowiązku uiszczania części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 500 zł. Stosownie do art. 252 i 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 tekst jedn. ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a." – wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i o dochodach. Wniosek ten powinien być złożony na urzędowym formularzu. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i jej możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów. Z powyższej regulacji wynika, że we wniosku i w zgromadzonym materiale dowodowym powinny być zawarte dokładne i rzetelne dane, które umożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy. To sprawą wnioskodawcy jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Jednocześnie na Sądzie nie ciąży obowiązek prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy wnioskodawca uchyla się od podania stosownych danych umożliwiających pełną ocenę jego sytuacji majątkowej oraz możliwości płatniczych. Jest to stanowisko powszechnie akceptowane zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2004 r., II SA/Gd 758/04; z dnia 13 stycznia 2005 r., I SA/Gd 523/04; z dnia 27 lipca 2005 r., I SA/Gd 335/05). Kolejny wniosek o prawo pomocy złożony przez stronę skarżącą należy w istocie uznać za wniosek o zmianę postanowienia tutejszego Sądu z 1 sierpnia 2013 r., którym skarżący został zwolniony z obowiązku uiszczania części każdorazowej opłaty sądowej przekraczającej kwotę 500 zł. Sąd stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie skarżący udowodnił w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej. W przedmiotowej sprawie istotna jest dla rozstrzygnięcia norma zawarta w art. 165 P.p.s.a., która stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Warunkiem przyznania prawa pomocy w określonej sprawie jest więc wyczerpujące udokumentowanie stanu majątkowego wnioskodawcy, wskazującego na zasadność uwzględnienia wniosku o prawo pomocy. To samo odnosi się – tym bardziej – do ponownego wniosku o prawo pomocy. Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione, na co wskazuje treść art. 165 P.p.s.a. Musi jednak nastąpić zmiana okoliczności sprawy – stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o prawo pomocy. Z przedstawionych przez skarżącego dokumentów oraz złożonych oświadczeń i wyjaśnień wynika, że jego sytuacja uległa znacznemu pogorszeniu pod względem finansowym co potwierdza zaprzestanie działalności gospodarcze, rejestracja jako osoby bezrobotnej czy wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Skarżący wyjaśnił w sposób przekonujący, że na tyle zmieniła się jego sytuacja majątkowa, że uzasadnia przyznanie prawa pomocy skarżącemu we wnioskowanym zakresie. Wobec powyższego Sąd uznał, że zachodzą przesłanki do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 1 sierpnia 2013 r. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd działając na podstawie art. 165 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.