III SA/Gl 920/10
WyrokWSA w Gliwicach2010-09-10
Skład orzekający: Małgorzata Jużków, Barbara Brandys-Kmiecik, Barbara Orzepowska-Kyć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną przez importera wartość celną samochodu osobowego, ustalając ją na podstawie metody "ostatniej szansy" zamiast wartości transakcyjnej, a w konsekwencji prawidłowo określiły należności celne i podatkowe?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo zakwestionowały zadeklarowaną przez importera wartość transakcyjną samochodu osobowego, ponieważ była ona rażąco niska w porównaniu do cen rynkowych w kraju eksportu. Wobec braku możliwości zastosowania metod ustalania wartości celnej opartych na wartości transakcyjnej towarów identycznych lub podobnych, organ celny zasadnie zastosował metodę "ostatniej szansy", opierając się na opinii rzeczoznawcy i danych rynkowych. W konsekwencji, prawidłowo określono należności celne i podatkowe (akcyzowy, VAT).Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła importu samochodu osobowego z USA. Importer zadeklarował wartość transakcyjną w wysokości 3.000 USD. Organy celne zakwestionowały tę wartość, uznając, że samochód był nowy i jego cena była rażąco niska w porównaniu do cen rynkowych. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w tym opinii rzeczoznawcy, organy celne ustaliły wartość celną samochodu metodą "ostatniej szansy" i na tej podstawie określiły należności celne oraz podatki (akcyzowy, VAT). Decyzje organów celnych zostały zaskarżone do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Starszy referent Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2010 r. przy udziale – sprawy ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego oddala skargę.
Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z [...] nr [...] określającą A prawidłową wysokość długu celnego oraz należności podatkowych w związku z importem z USA towaru w postaci samochodu marki [...] nr nadwozia [...] ujętego w zgłoszeniu celnym SAD OGL nr [...] z [...]. I tak, określono dla spornego towaru niezaksięgowaną kwotę cła w wysokości [...] zł, która stanowi różnicę pomiędzy kwotą długu celnego prawnie należną ([...] zł) a kwota cła określoną w zgłoszeniu celnym ([...] zł),
- prawidłową kwotę podatku akcyzowego w wysokości [...] zł,
oraz zaległość w tym podatku w kwocie [...] zł, która stanowi różnicę pomiędzy kwotą podatku wyliczoną w decyzji ([...] zł) a kwotą podatku akcyzowego określoną w zgłoszeniu celnym ([...] zł),
- prawidłową kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł
oraz zaległość w kwocie [...] zł, która stanowi różnicę pomiędzy kwotą podatku wyliczona w decyzji ([...] zł) a kwotą podatku od towarów i usług zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym ([...] zł)
i dokonano zaksięgowania retrospektywnego kwoty [...] zł, na którą złożyły się:
- kwoty długu celnego w wysokości; [...] zł,
- kwoty podatku akcyzowego wysokości: [...] zł,
- kwoty podatku VAT w wysokości: [...] zł.
Jako podstawę prawną powyższej decyzji organ celny I instancji wskazał art. 21 § 3, art. 207 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., w skrócie O.p.) w zw. z art. 51, art. 65, a także art. 68 i 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz.622 ze zm., w skrócie PC), art. 20 ust. 1, art. 29 ust. 1- art. 31, art. 78 ust. 3, art. 201 ust. 1 lit. a, ust.2 i ust. 3, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 302 z 19.10. 1992 r., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, Roz. 2, t. 4, str. 307 ze zm., w skrócie WKC), art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonywania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 (Dz. Urz. WE L 253 z 11.10 1993 r., Dz. Urz UE Polskie wydanie specjalne roz. 2, t. 6, str. 3, rozporządzenie wykonawcze), a także na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i 15, art. 34 ust. 1-4, art. 37 ust. 1-2, art. 38 ust. 1, art. 41 ust. 1 ustawy z 11 marca o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, dalej ustawa o VAT), oraz art. 3 ust. 1-2, art. 8 ust. 3, art. 10 ust. 2 pkt 1, art. 100 ust. 1 pkt 1, art. 101 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 2009 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 3, poz. 11, w skrócie u.p.a.) oraz art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1719/2005 z 27 października 2005 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej (Dz. Urz. WE L 281 z 30.10.2003 r.) i ust. 1 lit. B – Ogólne Reguły dotyczące ceł, Sekcji 1 – Ogólne reguły, Części I – Przepisy Wstępne i Części II – Tabela Stawek Celnych załącznika nr 1 w/w rozporządzenia.
Jak wynika z akt sprawy D.G. prowadzący działalność gospodarczą (import i sprzedaż używanych samochodów) pod firmą A zgłosił w dniu [...] w Oddziale Celnym w G. do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci samochodu osobowego marki [...] nr nadwozia: [...], rok produkcji [...], poj. silnika [...] cm³. Zgłoszenie celne prawidłowe pod względem formalnym, zostało przyjęte i zarejestrowane w ewidencji OGL pod pozycją [...]. Do zgłoszenia strona dołączyła rachunek zakupu samochodu z [...] na kwotę [...] USD, dokumenty potwierdzające koszty transportu oraz dokumenty rejestracyjne pojazdu samochodowego z kraju zakupu.
Następnie, na podstawie art. 62 WKC powyższe zgłoszenie celne poddano weryfikacji oraz dokonano rewizji celnej towaru, po zakończeniu której i opłaceniu należności celnych towar zwolniono do wnioskowanej procedury. Jednocześnie, z uwagi na wątpliwości organu celnego co do prawidłowości zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym kodu taryfy celnej CN 870324 90 00 odnoszącego się do samochodów używanych sprawę skierowano do Referatu Przeznaczeń Celnych i Elementów Kalkulacyjnych celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w trybie art. 78 ust. 2 WKC.
Powzięte wątpliwości wynikały z faktu, iż import nastąpił w roku produkcji samochodu, importer do sprzedaży oferował samochody nowe, samochód nie był użytkowany (wynik rewizji), posiadał niewielki przebieg - [...] mil i spowodowały wszczęcie w dniu [...] postępowania celnego i podatkowego w niniejszej sprawie.
W toku postępowania G.G. przedłożył dodatkowo wydruki z korespondencji e-mailowej dotyczącej zakupu samochodu marki [...] (bez indywidualnej identyfikacji) między nim a pośrednikiem, oryginał potwierdzenia zapłaty kwoty [...] USD za samochód [...], [...].
Celem usunięcia pozostałych wątpliwości zasięgnięto opinii rzeczoznawcy samochodowego J.D., co do historii importowanego samochodu i ustalenia czy był nowy czy używany oraz ustalenia wartości takiego samochodu na rynku krajowym i rynku kraju eksportu.
Z opinii J.D. nr [...] z [...] wynikało, że przedmiotem importu w dniu [...] był samochód nowy, rok produkcji [...], nieużywany (stan licznika [...] mil), którego najtańsza wersja bazowa kosztowała [...] USD. Udokumentowana historia eksploatacji również potwierdziła, że był to samochód nie użytkowany, nie dopuszczony do ruchu w USA. Biegły określił jego wartość na kwotę brutto [...] zł (w tym [...] zł VAT). Za wartość bazową przyjęto kwotę [...] zł.
Mając na względzie zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności fakt, że samochód nie był zarejestrowany w kraju eksportu i w dacie zgłoszenia celnego miał przebieg [...] mil, organ celny uznał, że przedmiotem importu był samochód nowy, a tym samym przyporządkowany do kodu taryfy 8703 24 10 00, a nie tak jak wskazał importer do kodu 8703 23 90 00. Wobec braku definicji pojazdu nowego w prawie celnym, posiłkowano się definicją "nowego środka transportu" zawartą w art. 2 ust. 10 ustawy o VAT .
Podkreślono, że nowa klasyfikacja została ustalona w myśli postanowień Reguły 1., 2 (a) i 6. Ogólnych Reguł Interpretacyjnych Nomenklatury Scalonej zgodnie z brzmieniem pozycji 8703, obejmującej pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób oraz zgodnie z treścią podpozycji 8703 24 90, właściwej dla nowych pojazdów wyposażonych w silnik o zapłonie iskrowym o pojemności przekraczającej 3000 ccm.
Nadto organ powziął wątpliwości czy przedstawiony przez stronę przelew stanowił zapłatę za sporny pojazd lub pełną płatność, gdyż importer sprowadza z USA wiele samochodów a przedstawiona korespondencja dotyczyła samochodu "po zalaniu". Nadto ceny ofertowe sprzedawcy samochodów marki [...] (bez określenia ich stanu) wahały się od [...] do [...] USD. Nadto za kupowane samochody dokonywano również płatności gotówkowych.
Wobec stwierdzenia, iż przedmiotem importu był samochód nowy, którego średnia wartość na rynku USA we [...] r. wynosiła [...] USD organ celny zakwestionował również zadeklarowaną przez importera wartość samochodu wskazaną w fakturze zakupu - [...] USD, która rażąco odbiegała od ceny wskazanej wyżej. Uznano, że cena transakcyjna nie odzwierciedlała wartości towaru. Dla ustalenia wartości celnej towaru przyjęto wartość pojazdu wskazaną w opinii rzeczoznawcy.
Ponieważ przeprowadzona w trybie art. 78 ust. 3 WKC kontrola wykazała, że dane w zgłoszeniu celnym były nieprawidłowe (wartość i kod) organ celny ustalił wartość celną importowanego samochodu w sposób określony w art. 29-31 WKC stosując je we wskazanej w przepisie kolejności. Eliminując kolejne metody zastępcze z przyczyn wskazanych w decyzji, organ uznał że w niniejszej sprawie winna mieć zastosowanie metoda z art. 31 ust. 1 WKC, tzw. ostatniej szansy.
Posiłkując się opinią biegłego organ przyjął za wartość rzeczywistą importowanego towaru kwotę [...] zł (pomijając upust z tytułu dostosowania do ruchu w UE).
Dokonując określenia wartości celnej pojazdu odliczono zawarte w cenie brutto elementy zewnętrzne w stosunku do ceny eksportowej czyli cło (1,10), podatek akcyzowy (1,136), podatek VAT (1,22) oraz zwyczajową marżę w wysokości 10% (1,10). Powstałą z wyliczenia kwotę [...] zł przyjęto za wartość celną pojazdu, która jednocześnie stanowiła podstawę określenia należności celnych i podatkowych wynikających z przedmiotowego importu.
I tak organ I instancji określił dla importowanego nowego samochodu marki [...], r. p [...] i dokonał retrospektywnego zaksięgowania:
- cła, przy stawce erga omnes 10% w kwocie [...] zł,
- kwoty długu celnego w wysokości [...] zł
- kwoty podatku akcyzowego przy stawce 13,6% w wysokości [...] zł,
- podatku VAT w wysokości [...] zł,
łącznie zaksięgowano retrospektywnie kwotę należności celnych [...] zł.
Jednocześnie poinformowano importera, że dokonana przez niego wpłata kwoty [...] zł, wynikająca z uchylonej decyzji może zostać zaliczona na poczet powyższych należności.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że była to druga decyzja organu I instancji określająca kwotę długu celnego. Pierwsza z dnia [...] nr [...] określająca kwotę długu celnego została uchylona decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...], gdyż nie obejmowała rozstrzygnięcia, co do wymiaru należności podatkowych z tytułu importu, które również objęte były niniejszym postępowaniem.
Pełnomocnik strony złożył odwołanie od decyzji organu I instancji zarzucając wydanie jej z naruszeniem prawa:
- art. 29 ust. 1 WKC w zw. z art. 181a ust. 1 WKC oraz art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego i zakwestionowanie ceny transakcyjnej,
- art.122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 tej ustawy przez dowolna ocenę materiału dowodowego, a w szczególności opinii biegłego i czynienie na jej podstawie ustaleń faktycznych, w sytuacji gdy opinia ta jest niepełna i dowolna. Pomija zakup samochodu w ramach obrotu profesjonalnego oraz rozpoczęcie eksploatacji,
- zaniechanie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, co do wartości spornego samochodu w obrocie profesjonalnym na rynku USA,
- pominięcie w ustaleniu wartości celnej towaru upustu z tytułu konieczności dostosowania samochodu do wymogów ruchu drogowego UE,
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż samochód był samochodem nowym, pomimo iż nie został zakupiony u producenta lub autoryzowanego dealera pojazdów tego typu, a okoliczność ta ma znaczenie dla ustalenia wartości pojazdu.
W uzasadnieniu podkreślono, że opinia biegłego odnosiła się do cen detalicznych, a nie rynku profesjonalnego w ramach, którego ceny nabywanych samochodów są niższe. Dowodzą tego ceny zakupu w ramach aukcji internetowych. Ceny zakupu są niższe o 15 do 20% od cen ofertowych. Nie zgodzono się również z twierdzeniem, że importowany samochód był samochodem nowym, gdyż nie został zakupiony od producenta. Nie można też dla dowodzenia tej kwestii posiłkować się definicją z ustawy o VAT. Pełnomocnik nie zgodziła się również z wyceną biegłego, która obejmowała marżę w wysokości 10 % zamiast 20 -25 % jaka dotyczy rynku amerykańskiego.
Organ odwoławczy nie podzielił zasadności zarzutów odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odniósł się do wszystkich podniesionych zarzutów wykazując brak ich zasadności. W szczególności podkreślono ustalenia dowodowe, które potwierdziły wątpliwości organów celnych co do prawidłowości kodu Taryfy celnej podanej przez importera w zgłoszeniu celnym oraz wartości importowanego samochodu na rynku amerykański. Organ wykazał dlaczego uznał, iż przedmiotem importu jest samochód nowy i w tym zakresie kierował się przepisami prawa celnego, a w szczególności rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1719 z 27 października 2005 r. Wskazany przepis ustawy o VAT nie stanowił podstawy prawnej zmiany klasyfikacji importowanego pojazdu, stanowił dodatkowe potwierdzenie stanowiska. Również zasadne było zakwestionowanie ceny transakcyjnej, która była trzykrotnie niższa od ceny należnej za towar na rynku amerykańskim, czego wymaga art. 29 ust. 1 WKC dla ustalenia wartości celnej importowanego towaru.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik strony zarzucił organom podatkowym wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 31 ust. 2 pkt g WKC przez ustalenie wartości celnej pojazdu poprzez arbitralne przyjęcie wartości rynkowej podobnego samochodu na rynku Wspólnoty i składników ceny takich pojazdów a w szczególności wartości bazowej,
- art. 235 O.p. w zw. z art. 122 i art. 187 § 1, art. 191 § 1 i art. 197 w zw. z art. 73 Prawa celnego poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego - opinii biegłego, która jest niepełna, niesprawdzalna i pomija fakt ceny importowanego samochodu na rynku profesjonalnym oraz uwzględnia wysokość i składniki ceny na rynku wspólnotowym (w tym marży importera).
Na rozprawie w dniu 10 września 2010 r. pełnomocnik podtrzymał zarzuty skargi dodatkowo wskazując, że w przypadku samochodów sprowadzanych z USA minimalna marża przy sprzedaży wynosi 25%. Podkreślono, że materiały wykorzystywane przez biegłego dotyczyły sprzedaży detalicznej na rynku konsumenckim. Również upust zastosowany przez biegłego 7% dotyczy sprzedaży poza siecią dealerską a nie indywidualnego obrotu.
W odpowiedzi na skargę organ celny podtrzymał swoje stanowisko dodatkowo wskazując na Noty Wyjaśniające do Scalonej Nomenklatury Wspólnot Europejskich z dnia 30 maja 2008 r., gdzie zawarto definicję pojazdu nowego (pojazd nigdy nie rejestrowany), która potwierdza prawidłowość klasyfikacji spornego samochodu i przyjętego kodu Taryfy celnej CN 8703 2410.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice sprawy wyznaczane są przedmiotem zaskarżenia, ale sąd nie jest związany zarzutami skargi.
Oceniając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że odpowiada ona prawu, tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu w niniejszej sprawie była wartość celna importowanego towaru. Dla jego rozstrzygnięcia istotne znaczenie miało ustalenie prawidłowej klasyfikacji taryfowej importowanego samochodu marki [...]. Dla prawidłowości tego rozstrzygnięcia niezbędnym było ustalenie czy przedmiotem importu był samochód nowy czy używany, jak oświadczył importer w zgłoszeniu celnym z [...] nr [...].
Na podstawie art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej WKC) wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wówczas, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie do postanowień art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym), jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu, na podstawie art. 78 ust. 2 WKC przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06).
W przedmiotowej sprawie wątpliwości organu celnego wzbudziła prawidłowość klasyfikacji taryfowej towaru. Importer przypisał mu kod 870324 90 00 przynależny pojazdom samochodowym, przeznaczonym do przewozu osób, o pojemności skokowej przekraczającej 3000 ccm, używanym. Natomiast na import samochodu nowego wskazywał rok jego produkcji [...], wynik rewizji celnej (brak uszkodzeń, mały przebieg, brak użytkowania) oraz oferta sprzedaży samochodów nowych na stronie internetowej importera. Rozstrzygnięcie tej wątpliwości było niezbędne dla oceny prawidłowości przedstawionej przez importera wartości celnej pojazdu, jaką była cena zakupu – [...] USD.
Ponieważ dokumenty przedłożone przez importera w postaci korespondencji e-mailowej z M. K., potwierdzenia zapłaty kwoty [...] USD nie były wystarczające dla wyjaśnienia kwestii spornej organ zwrócił się do rzeczoznawcy samochodowego J.D. o sprawdzenie historii pojazdu na terenie USA oraz ustalenia jego wartości na rynku eksportera.
Ze sporządzonej opinii nr [...] wynikało bezspornie, że przedmiotem importu był samochód nowy, nie rejestrowany w USA i nie dopuszczony do ruchu, bez zgłoszonych szkód, nie serwisowany i nie sprzedany na licytacji. Samochód został dostarczony sprzedawcy (dealerowi) w dniu [...] ze stanem licznika [...] mil. W systemie CARFAX i Auto Check nie odnotowano jego zakupu przez M. K. od którego zakupił samochód importer. W dacie zgłoszenia celnego stan licznika wskazywał [...] mil ([...] km). Rzeczoznawca określił na rynku amerykańskim we [...] r. cenę zakupu przedmiotowego samochodu na kwotę [...] USD. Odwołał się w tym zakresie do konkretnych ofert 5 sprzedawców amerykańskich. Na rynku polskim wartość samochodu wynosiła [...] zł (brutto). Jako wartość bazową wskazano kwotę [...] zł brutto, która pomniejszono o upusty z tytułu importu prywatnego, przystosowania do ruchu w UE i serwisowania pojazdu.
Mając na względzie powyższe należy zgodzić się z ustaleniem organu celnego iż przedmiotem importu był samochód nowy i winien być przyporządkowany do kodu taryfy celnej CN 8703 2410 00. Tym bardziej, że import samochodów nowych z USA podlega pewnym obostrzeniom wprowadzanym przez producentów. Jedynym legalnym sposobem nabycia samochodu nowego celem importu do Polski jest jego odkupienie od lokalnej osoby fizycznej lub prawnej. Samochód taki, nawet bez przebiegu, staje się towarem używanym i może opuścić USA.
Należy również zgodzić się ze stanowiskiem organu celnego, iż samochód nie dopuszczony do ruchu, nie zarejestrowany nie można uznać za używany. Rok produkcji, certyfikat producenta z [...] wystawiony dla dealera i wskazania licznika potwierdzają tą tezę. Trafnie organy celne zakwestionowały także cenę nabycia przedmiotowego samochodu - [...] USD, porównując ją do średniej ceny samochodu tej samej marki na rynku amerykańskim wynoszącej [...] USD. Również z przestawionej przez importera korespondencji wynikało, że eksporter oferował do sprzedaży samochody marki [...], r. prod. [...], bez określenia przebiegu, w cenie od [...] do [...] USD. Tym samym cena wskazana w fakturze rażąco odbiegała od ceny ustalonej przez organ, a tym samym zaistniała podstawa do kwestionowania wiarygodności dokumentów, gdyż cena transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać jego wartość.
Biorąc pod uwagę wskazane ceny, brak uszkodzeń samochodu (śladów zalania), rozliczenia gotówkowe, brak potwierdzenia wywozu dewiz, brak ubezpieczenia towaru, zatrudnienie M.K. w firmie A D. G. organ celny zasadnie uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czy wartość towaru zadeklarowana w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą płatność za importowany towar. Tym samym zaistniały przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania celnego w niniejszej sprawie i odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o cenę transakcyjną.
Trzeba tutaj podkreślić, iż odstąpienie od zasady ustalania wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną musi znajdować uzasadnione podstawy w okolicznościach sprawy. Takie podstawy daje w szczególności stwierdzenie, że cena towaru była rażąco niska, co zakłada jej porównywanie z innymi cenami. Ustalenie tychże cen nie może być intuicyjne ani dowolne a ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy. Należy zatem wykazać, że treść zakwestionowanego dokumentu nie jest zgodna ze stanem faktycznym (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2007r.; I GSK 3350/05; niepubl.).
Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że odrzucenie przez organy celne wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru nie było dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem uzasadnionych wątpliwości organów celnych była analiza cen kształtujących się na rynku amerykańskim zawarta w opinii rzeczoznawcy. W celu uzyskania wiedzy na temat poziomu cen na tym rynku organ prawidłowo posłużył się danymi zawartymi w na stronach internetowych wskazanych firm (Kelley Blue Book, Consumer Guide, Nada Guide, AOL Autos, Internet Autoguide). Należy podkreślić, że posługiwanie się katalogami i wyspecjalizowanymi czasopismami dostępnymi także w formie elektronicznej jest nie tylko powszechnie akceptowane w orzecznictwie, lecz znajduje także oparcie w opiniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Poszukując informacji na temat cen pojazdu tego typu, co importowany w niniejszej sprawie organ zasięgnął opinii rzeczoznawcy, który posłużył się prawidłowymi metodami poszukując tylko właściwego modelu i rocznika. Opinia jest jednym z dowodów zebranych w postępowaniu dowodowym podlegającym ocenie na równie z innymi dowodami. Takie postępowanie odpowiada wymogom zasady prawdy obiektywnej, stanowiącej jeden z fundamentalnych standardów postępowania organów celnych (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej).
Po ustaleniu, iż przedmiotem importu był samochód nieużywany-nowy porównanie średnich cen sprzedaży samochodu marki [...], rok produkcji [...] z wartością pojazdu zadeklarowaną przez skarżącego w oczywisty sposób uzasadniało wątpliwości co do prawidłowości wartości zadeklarowanej i w świetle art. 181a rozporządzenia wykonawczego stanowiło podstawy do odstąpienia przez organy celne od ustalania wartości celnej sprowadzonego pojazdu na podstawie wartości transakcyjnej.
Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC. Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności zgodnie z przepisami prawa celnego nie tylko może, ale i powinna uwzględniać zastępcze metody ustalania wartości celnej podanej w prawie celnym.
W pierwszej kolejności należy zastosować ustalenie wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a) i b) WKC) sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna.
Zastosowanie tej metody w przypadku importu samochodów osobowych, nie nabytych od producenta trafnie uznaje się za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodu osobowego o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Takim materiałem porównawczym nie mogą być notowania cen rynkowych w USA.
Kolejna metoda - ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c) WKC) dotyczy sprzedaży towarów masowych, odsprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającym.
Wyklucza się również metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d) WKC), opartej na kosztach produkcji i zysku. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych przy zastosowaniu tej metody, gdyż metoda ta może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej. Dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro w takim stanie nie są one wytwarzane (wyrok NSA z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06), a taki status posiadał importowany samochód na rynku amerykańskim.
W przypadku braku możliwości zastosowania metod opisanych w art. 30 WKC wartość należy ustalić w oparciu o metodę opisaną w art. 31 WKC, tj. metodę "ostatniej szansy", co w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało uczynione.
Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu, Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. W szczególności dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty bądź z opinii biegłego.
Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie biegły rzeczoznawca powołany przez organ, posługując się przy ustalaniu wartości rynkowej przyjął bazową cenę pojazdu w kwocie [...] zł, a następnie dokonał odpowiedniej korekty z tytułu stopnia uszkodzenia, ze względu na serwisowanie pojazdu, ze względu na import prywatny. Jak wynika z wyceny, wartość rynkowa pojazdu została ustalona przy uwzględnieniu wskazanych w niej korekt mających wpływ na jego wartość, którą ostatecznie ustalił na kwotę [...] zł. Organ natomiast nie podzielił zasadności zastosowania upustu z tytułu konieczności dostosowania samochodu do ruch w Europie Niezastosowanie powyższej korekty było uzasadnione. Bowiem nie jest ona bezpośrednio związana z wartością transakcyjną, a opłacalność importu pojazdu jest indywidualną sprawą importera i nie wpływa na ustalenie wartości celnej pojazdu. Przy ustalaniu wartości celnej używanego pojazdu chodzi o odtwarzanie jego wartości w momencie przywozu na obszar celny Wspólnoty.
Dlatego niezasadny jest zarzut skargi, że ustalenie wartości rynkowej nastąpiło w sposób dowolny.
Do określenia wartości celnej metodą zastępczą organ I instancji przyjął z korzyścią dla strony wartość rynkową brutto w kwocie [...] zł. odliczając od niej, zgodnie z obowiązującymi przepisami należności występujące w związku z importem towaru tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług, 13,6% podatku akcyzowego, oraz 10% cła.
Główną przesłanką do skorzystania z tej metody był fakt, iż dla organów celnych istotne znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, a w tej dacie samochód był nieuszkodzony i nieużywany, co wynika z protokołu rewizji celnej.
Zarzuty skarżącego dotyczące oparcia się na materiale dowodowym w postaci informacji ze stron internetowych nie mają usprawiedliwionych podstaw, tym bardziej wobec braku wskazania przez stronę skarżącą innych źródeł informacji. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że informacje te nie stanowiły podstawy ustalenia wartości celnej towaru, lecz źródło uzasadnienia wątpliwości dotyczących wartości zadeklarowanej pojazdu. Jak wskazano wyżej, posłużenie się tego typu źródłem informacji dla wyjaśnienia wątpliwości co do wartości celnej pojazdu było w pełni zgodne z zasadami postępowania celnego. Należy tutaj podkreślić, iż przy ustalaniu wartości celnej w oparciu o metodę ostatniej szansy dopuszcza się posługiwanie się katalogami i czasopismami fachowymi, konieczne jest jednak uwzględnienie stanu pojazdu i wszystkich elementów indywidualnych wpływających na jego wartość. O ile uwzględnienie tych indywidualnych okoliczności każdego przypadku z reguły będzie utrudnione w przypadku oparcia się wyłącznie na cenach katalogowych, o tyle zarzutu takiego nie można z pewnością postawić opinii biegłego, która opiera się na badaniu konkretnego pojazdu i uwzględnia w ostatecznej ocenie wartości wszystkie indywidualne elementy takie jak zużycie, uszkodzenia.
W ocenie Sądu, zasadnie podważono wartość transakcyjną, a po wyeliminowaniu poszczególnych metod, prawidłowo zastosowano metodę "ostatniej szansy".
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś w zgodzie z zasadami logiki. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego.
Sąd nie dopatrzył się w decyzji dotyczącej określenia wysokości długu celnego niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego.
Z dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postępowania – certyfikat oryginalności z [...] umowy kupna-sprzedaży z dnia [...], oświadczenie o kosztach transportu – [...] USD, wyjaśnienie D. G. z [...], kserokopii wypłaty kwoty [...] USD z dnia [...] bez numeru, nie wynika jednoznacznie czy kwota [...] USD mogła stanowić całkowitą płatność za importowany samochód i była sumą ceny zakupu samochodu oraz kosztów transportu morskiego w kwocie [...] USD. Świadczy o tym zapis w umowie sprzedaży "Końcowa płatność ma być realizowana gotówką lub czekiem" oraz "Przebieg w milach: nie dotyczy"
Należy też zauważyć, że umowa kupna-sprzedaży przedmiotowego pojazdu została zawarta [...], a wypłata pieniędzy miała miejsce [...]. Samochód został wyprodukowany [...] i przeznaczony do sprzedaży przez producenta ze stanem licznika [...] mil. Nie bez znaczenia dla oceny prawdziwości treści ww. dokumentów co do wartości transakcyjnej ma stan licznika w dacie zgłoszenia celnego -[...] mil, pominięty w umowie sprzedaży.
Reasumując w ocenie Sądu przedstawione przez skarżącego dokumenty nie ograniczyły uprawnień organu celnego co do weryfikowania wartości transakcyjnej i nie mogły rozwiać wątpliwości co do wartości transakcyjnej pojazdu. Tym bardziej, że zadeklarowana wartość samochodu rażąco odbiega od wartości tego typu samochodów na rynku kraju eksportu, co wykazały organy w postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutu skargi, iż organy celne przy uznawaniu podanej przez podatnika wartości transakcyjnej samochodu za rażąco niską nie wzięły pod uwagę przedstawionej korespondencji e-mailowej, importu dla dalszej sprzedaży i marży w wysokości 10 %, należy wskazać, że są one chybione. Korespondencji nie wynika, że cena [...] USD dotyczyła samochodu objętego zgłoszeniem, gdyż miał być po zalaniu. Taka okoliczność nie została ujawniona ani w zgłoszeniu celnym ani w czasie rewizji celnej. Pełnomocnik skarżącej nie wykazał też dlaczego marża przy sprzedaży samochodów USA musi wynosić powyżej 20%.
Sąd zauważa, że organy celne nie kwestionowały możliwości okazjonalnego zakupu, o ile zostaną wiarygodnie wykazane okoliczności uzasadniające niską cenę i wzywały stronę do uwiarygodnienia ceny transakcji. Jednakże skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wykazał z jakich powodów cena importowanego samochodu była o ponad 3 krotnie niższa od średniej wartości odnoszących się do samochodów tej samej marki, typu i rocznika, co sprowadzony przez skarżącego, występujących na rynku kraju eksportu. Ponadto w ocenie Sądu w przypadku importowanego pojazdu niemożliwym jest znalezienie samochodu identycznego lub podobnego pod względem stopnia zużycia a w związku z tym w celu dokonania obiektywnej oceny i porównania należy wziąć pod uwagę wartość samochodu nieuszkodzonego którą następnie należy pomniejszyć o stosowne upusty, co uczyniły organy w niniejszej sprawie.
Z powyższych względów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja dotycząca określenia wysokości długu celnego zapadła z poszanowaniem zasad postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej, w tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191), co wyżej wykazano.
Rozstrzygnięcie odnośnie określenia kwoty podatku akcyzowego oparte zostało na przepisach art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4, ust. 8, art.75 ust. 1 i ust. 3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.; dalej: ustawa o podatku akcyzowym) i § 2 ust. 1 pkt 2, § 7 ust. 2 oraz pozycję 21 załącznika 2 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm). Natomiast określenie wysokości podatku od towarów i usług od importu nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13, art. 33 ust. 2, art. 38 ust. 1 i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: ustawa VAT).
Zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega eksport i import wyrobów akcyzowych, a obowiązek podatkowy w tym zakresie powstaje z chwilą powstania długu celnego, w rozumieniu przepisów prawa celnego (art. 7 ust. 2 pkt 1). Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC). Podstawą zaś opodatkowania podatkiem akcyzowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, a przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6-9. Oczywistym jest zatem, że należności celne są częścią składową podstawy opodatkowania, stąd określenie kwoty długu celnego wpływa na określenie podatku akcyzowego.
Zmiany w zakresie ustalenia właściwej wartości celnej towaru, w tym przypadku wartości sprowadzonego samochodu, skutkowały zmianą kwoty długu celnego, a to w konsekwencji wpłynęło na wysokość podatków.
Organ celny uwzględniając ustaloną wartość importowanego samochodu określił zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości [...] zł, przy zastosowaniu stawki 13,6% przyjętej w oparciu o art. 75 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2000 cm3).
Odnośnie zaś podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie powstaje również z chwilą powstania długu celnego (art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług). Zgodnie zaś z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym - a tak jest w przypadku samochodów osobowych - to podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Zatem określenie długu celnego w prawidłowej wysokości również wpływa na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, tym samym kwotę tego zobowiązania.
W rozpoznawanej sprawie organ celny określił kwotę podatku od towarów i usług w wysokości [...] zł, przy zastosowaniu stawki 22%, stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Z powołanych powyżej przepisów bezsprzecznie wynika, że istnieje pomiędzy nimi bardzo ścisły i nierozerwalny związek. Zaistnienie pewnego zdarzenia gospodarczego określonego na gruncie przepisów celnych, tj. objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i powstanie z tego tytułu długu celnego powoduje konsekwencje w postaci powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz - w przypadku wyrobów akcyzowych, a takimi są samochody osobowe - również obowiązku podatkowego w zakresie podatku akcyzowego. To przepisy podatkowe, określając zasady opodatkowania w przypadku importu towarów, odwołują się do rozwiązań przyjętych w prawie celnym i określonych w tym prawie zdarzeń.
Przyjmując określoną przez organ kwotę wynikającą z długu celnego, rozstrzygnięcia w kwestiach podatkowych, tj. podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, są prawidłowe. Przy czym należy zauważyć, że zastosowane przez organ stawki obu podatków są tożsame ze stawkami zadeklarowanymi przez skarżącą w zgłoszeniach celnych i nie były przedmiotem sporu.
Również określenie niezaksiegowanej kwoty cła ([...] zł), podatku akcyzowego ([...] zł) i podatku VAT ([...] zł) oraz zaksięgowania retrospektywne powyższych kwot w łącznej kwocie [...] zł należało uznać za prawidłowe i zgodne z zapisem art.221 i art. 243 WKC.
Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, dlatego skargi nie zasługują na uwzględnienie i podlegają oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło