III SA/Gl 945/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Adam Gołuch po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 sierpnia 2025 r. nr 1528/2025 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej postanawia odrzucić skargę. Pismem datowanym na 3 września 2025 r. H.M. (dalej określana jako skarżąca) zaskarżyła decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej organ) z 13 sierpnia 2025 r. nr 1528/2025 w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej. Pismem natomiast z 1 września 2025 r. skarżąca złożyła do organu pismo zatytułowane "Prośba o ponowne rozpatrzenie wniosku". Decyzją z 30 września 2025 r. nr UP-683/2025 organ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. 2024 r., poz. 935 - dalej jako "p.p.s.a.") skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast stosownie do brzmienia art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. - jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Z kolei w myśl art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wymienione w art. 58 § 1 pkt 1-5a ustawy p.p.s.a. wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Wśród tych "innych przyczyn" wskazuje się w orzecznictwie między innymi przedwczesność skargi, przez co rozumie się zarówno sytuację, gdy strona w ogóle nie wniosła przysługujących jej w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia, jak również, gdy strona składa skargę do sądu administracyjnego po uprzednim wniesieniu środka zaskarżenia, ale przed jego rozpoznaniem przez właściwy organ (tak postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt l OSK 811/18, LEX nr 2470785 oraz postanowienie WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt l SA/Kr 336/18, LEX nr 2493742). Ponadto z art. 52 § 3 zd. 1 ustawy p.p.s.a. wynika, że jeżeli od danego rozstrzygnięcia organu l instancji przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wedle swego wyboru złożyć albo wniosek o ponowne rozpatrzenie, albo skargę do sądu administracyjnego. Możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego bezpośrednio na rozstrzygnięcie organu l instancji, z pominięciem kontroli rozstrzygnięcia tego organu w toku instancji, to wyjątek od zasady składania skargi od decyzji (rozstrzygnięć), w stosunku do których wyczerpano środki zaskarżenia (art. 52 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a.). Wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco. W szczególności nie oznacza on, że strona może wnieść jednocześnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego na zasadzie art. 52 § 3 ustawy p.p.s.a. strona wnosi bowiem wtedy, gdy nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (tak postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 208/19, LEX nr 2635495). Innymi słowy, w przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu l instancji. Dopiero akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu złożonego przez stronę środka zaskarżenia, jakim jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, otwiera stronie drogę do skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego (tak postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 979/15 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 4285/17- opubl. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżąca – po otrzymaniu decyzji z 3 września 2025 r. r., zawierającej właściwe pouczenie o przysługujących jej środkach odwoławczych, złożyła zarówno pismem z 1 września 2025 r. wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy oraz pismem z 3 września 2025 r. skargę do sądu administracyjnego. W tych okolicznościach złożoną na decyzję z 13 sierpnia 2025 r. nr 1528/2025 skargę należało odrzucić, jako przedwczesną. Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy p.p.s.a. należało orzec jak sentencji.