III SAB/Gl 113/22
WyrokWSA w Gliwicach2022-05-16
Skład orzekający: Dorota Fleszer, Adam Gołuch, Piotr Pyszny
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Aresztu Śledczego pozostawał w bezczynności w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego składanie przez osadzonego próśb o umożliwienie wykonania kserokopii dokumentów, sposób rozpatrzenia prośby i datę poinformowania go o decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej dopuścił się bezczynności, ponieważ w wyznaczonym terminie nie wydał zaświadczenia ani postanowienia o odmowie jego wydania, ograniczając się jedynie do nieformalnej odpowiedzi. Skarżący wykazał interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia, niezbędnego do przedłożenia w postępowaniu sądowym, co wynika z prawa do sądu. Niemniej jednak, bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ działał w przekonaniu o odmiennej interpretacji przepisów.Stan faktyczny
Skarżący, osadzony w Areszcie Śledczym, wniósł o wydanie zaświadczenia potwierdzającego składanie próśb o umożliwienie wykonania kserokopii dokumentów, sposób ich rozpatrzenia i datę poinformowania o decyzji. Organ nie wydał zaświadczenia ani postanowienia o odmowie, ograniczając się do nieformalnej odpowiedzi. Skarżący zarzucił bezczynność organu, wskazując na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ argumentował, że wniosek nie podlegał przepisom KPA, a został załatwiony zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym próśb osadzonych.Rozstrzygnięcie
1) stwierdza bezczynność organu; 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 4) w pozostałym zakresie skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Fleszer Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch Asesor WSA Piotr Pyszny (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2022 r. sprawy ze skargi R. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w S. w przedmiocie wydania zaświadczenia 1) stwierdza bezczynność organu; 2) stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszenia prawa; 3) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 4) w pozostałym zakresie skargę oddala.
Pismem z 8 czerwca 2020 r. R. S. (dalej jako strona, skarżący), przebywający w Areszcie Śledczym w S., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu (dalej jako organ, Dyrektor Aresztu, Dyrektor AŚ) w związku z jego wnioskiem z 28 maja 2020 r. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego składanie przez niego próśb o umożliwienie wykonania kserokopii dokumentów, sposobu rozpatrzenia prośby i daty poinformowania go o decyzji Dyrektora, jako organu właściwego do jego wydania. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że kopie dokumentów są mu niezbędne do złożenia ich do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu do określonych spraw. Wniosek złożył do administracji Aresztu Śledczego, a następnego dnia wychowawca oddz. IV poinformował go o odmowie wydania zaświadczenia przez Dyrektora. W ocenie skarżącego, zgodnie z art. 217 § 3 Ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 poz. 735 – dalej jako kpa), działający jako organ Dyrektor AŚ winien wydać zaświadczenie nie później niż w terminie 7 dni. Odmowa wydania zaświadczenia natomiast winna przyjąć formę postanowienia (art. 219 kpa). Dyrektor nie wydał zaświadczenia ani nie wydał postanowienia, co oznacza, że pozostaje w bezczynności. Skarżący z tej przyczyny wniósł o nałożenie na organ grzywny w maksymalnej wysokości, zwolnienie go z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, gdyż w sprawie nie znajduje zastosowania art. 217 § 2 kpa, a dodatkowo skarżący nie wskazał przepisu prawa, który obligowałby organ do wydania wnioskowanego przez skarżącego zaświadczenia. Nie wykazał też interesu prawnego do żądania zaświadczenia o wskazanej treści, który musi mieć uzasadnienie w przepisach materialnych. Nie jest wystarczającym twierdzenie, że inny organ oczekuje od niego informacji lub zaświadczenie jest niezbędne do przedłożenia w innym toczącym się postępowaniu, bez wskazania podstawy prawnej.
Organ wyjaśnił, że wniosek został rozpatrzony zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 13 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2013 r., poz. 647, dalej jako rozporządzenie), które w § 9 ust. 2 stanowi, że obowiązek pisemnego zawiadomienia o sposobie rozpatrzenia wniosku, skargi lub prośby nie dotyczy próśb i wniosków składanych osobiście w swojej sprawie przez osobę osadzoną w zakładzie karnym lub areszcie śledczym i załatwionych bezpośrednio po zgłoszeniu. Przepis ten dowodzi braku obowiązku pisemnego uzasadniania rozstrzygnięć podejmowanych przez Dyrektora AŚ, a tym samym przypisywanej mu bezczynności.
W piśmie procesowym z 2 września 2020 r. ustanowiony dla strony pełnomocnik z urzędu nie zgodził się ze stanowiskiem Dyrektora Aresztu Śledczego w S.. Wskazał, że z treści odpowiedzi organu jednoznacznie wynika, iż wniosek skarżącego z dnia 28 maja 2020 r. został zakwalifikowany przez organ jako wniosek o wydanie zaświadczenia w trybie 217 kpa. Z uwagi na powyższe w przypadku odmowy wydania zaświadczenia, zgodnie z art. 219 kpa winno zostać wydane zaskarżalne zażaleniem postanowienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach po raz pierwszy rozpoznając skargę postanowieniem z 2 października 2020 r., sygn.. akt III SAB/Gl 146/20 odrzucił ją stwierdzając, iż jest niedopuszczalna. Sąd wskazał, że w myśl art. 1 § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. nr 90, poz 557 ze zm., w skrócie kkw), wykonywanie orzeczeń w postępowaniu karnym, w postępowaniu o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe i w postępowaniu w sprawach o wykroczenia oraz kar porządkowych i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności odbywa się, co do zasady, według przepisów tej ustawy. Zgodnie z art. 6 § 2 kkw, skazany może składać wnioski, skargi i prośby do organów wykonujących orzeczenie. Prawo skazanego do składania wniosków, skarg i próśb przewidziane jest także w art. 102 pkt 10 kkw, zgodnie z którym skazany ma prawo w szczególności do składania wniosków, skarg i próśb organowi właściwemu do ich rozpatrzenia oraz przedstawiania ich, w nieobecności innych osób, administracji zakładu karnego, kierownikom jednostek organizacyjnych Służby Więziennej, sędziemu penitencjarnemu, prokuratorowi i Rzecznikowi Praw Obywatelskich. Uszczegółowienie zasad składania oraz załatwiana skarg i wniosków nastąpiło we wskazanym rozporządzeniu. Ten akt normatywny wskazuje organy właściwe w tych sprawach, terminy załatwienia skarg i określa szereg czynności trybu postępowania, jak i organy sprawujące nadzór nad jednostką, do której skierowano skargę (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2012, s. 707-708, nb 9).
Skazany może także, jeżeli kodeks karny wykonawczy nie stanowi inaczej, na podstawie art. 7 § 1 tej ustawy zaskarżyć do sądu decyzje organów postępowania wykonawczego wymienionych w art. 2 pkt 3-6 i 10 kkw, w tym decyzje dyrektora zakładu karnego, aresztu śledczego, a także dyrektora okręgowego i Dyrektora Generalnego Służby Więziennej. Stosownie do treści art. 7 § 2 kkw, skargi rozpoznaje właściwy sąd powszechny (sąd okręgowy miejsca pobytu skazanego), zgodnie z art. 3 kkw. Sąd podkreślił również, że z treści art. 6 § 2 i art. 7 § 1 kkw ani z przepisów powołanego wyżej rozporządzenia nie wynika ograniczenie prawa skazanego do występowania ze skargami i wnioskami na podstawie kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak nie otwiera to drogi przed sądem administracyjnym dla kontroli przewlekłości działania organu w sprawach uregulowanych przepisami działu VII kpa.
W ocenie Sądu skarżący przedmiotem skargi uczynił stanowisko Dyrektora AŚ a właściwie bezczynność tego organu w wydaniu wnioskowanego zaświadczenia potwierdzającego nie tyle fakty, ile sposób załatwienia sprawy, który w ocenie skarżącego narusza wskazane przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Ze stanowiskiem tym Sąd się nie zgodził stwierdzając, że skarga w istocie dotyczy sposobu wykonywania czynności przez Dyrektora Aresztu Śledczego i załatwienia wniosku osadzonego mającego na celu potwierdzenie pewnych zdarzeń, postępowania Dyrektora AŚ, co nie leży w kompetencjach sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną strony na opisane wyżej postanowienie, postanowieniem 21 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4184/21 uchylił je stwierdzając, że treść wniosku skarżącego z 28 maja 2020 r. dotyczyła sfery faktów, a nie działalności jednostek organizacyjnych Służby Więziennej (działalności organu). Wniosek ten odnosił się do potwierdzenia faktu dokonania przez skarżącego określonej czynności, a także dat dokonywania tych czynności oraz sposobu rozpatrzenia tychże próśb. Brak było zatem podstaw do uznania, że przedmiotowa skarga odnosiła się jedynie do sposobu wykonywania czynności przez Dyrektora Aresztu Śledczego, jak i załatwienia wniosku osadzonego mającego na celu potwierdzenie pewnych zdarzeń - postępowania Dyrektora, a nie wydania zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. NSA zobowiązał Sąd I instancji do dokonania szczegółowej analizy żądania skarżącego zawartego we wniosku z 28 maja 2020 r. i ustalenia czy można przyjąć, że organ pozostawał w bezczynności w przedmiocie wydania zaświadczenia na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 kpa, jak również czy ww. żądanie skarżącego dotyczyło potwierdzenia faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 k.p.a.). W przypadku braku interesu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie, w przypadku niewłaściwości organu oraz w sytuacji, gdy nie można było wydać zaświadczenia o żądanej treści, czy to ze względu na treść posiadanych danych lub dokumentów, czy to ze względu na wyraźne zakazy ustanowione w przepisach prawa, organ winien odmówić wydania zaświadczenia w drodze postanowienia.
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, postanowieniem z 7 września 2021 r., sygn.. akt III SAB/Gl 135/21 odrzucił skargę. Uzasadniając swoje stanowisko Sąd wskazał, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń, unormowane w dziale VII (art. 217-220 kpa), ma charakter zbliżony do postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego (ogólnego), szczegółowo uregulowanego w dziale II (art. 61-163g) kpa, przy czym sam kodeks nie określa wyraźnie relacji między tymi postępowaniami, a w szczególności nie stanowi expressis verbis o odpowiednim stosowaniu przy wydawaniu zaświadczeń przepisów o postępowaniu jurysdykcyjnym. Choć postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń stanowi rodzaj postępowania administracyjnego o uproszczonym i odformalizowanym charakterze, to muszą być w nim jednak zachowane pewne minimalne rygory proceduralne.
Postępowanie o wydanie zaświadczenia jest postępowaniem o charakterze wnioskowym i to na wnioskodawcy, jako na inicjatorze tego postępowania, spoczywał obowiązek wykazania swego interesu prawnego. Z kolei wymagania formalne, jakie powinien spełniać wniosek o wydanie zaświadczenia - będący w istocie rodzajem "podania" w rozumieniu art. 63 kpa - wynikają z art. 63 § 2 kpa i art. 217 § 2 kpa. Zatem wniosek taki musi zawierać wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie (art. 63 § 2 kpa), a także wskazanie interesu prawnego lub przepisu prawa, z których wynika obowiązek wydania zaświadczenia (art. 217 § 2 w zw. z art. 63 § 2 in fine kpa). Wniosek pisemny powinien ponadto być podpisany przez wnoszącego (art. 63 § 3 zd. pierwsze kpa).
Sąd wskazał, że wniosek strony z 28 maja 2020 r. został sporządzony i podpisany przez skarżącego. Zawierał określone żądnie i wskazywał, czemu spełnienie tego żądania ma służyć przedstawieniu w Sądzie. Wprawdzie nie precyzował jednoznacznie, na czym ma polegać interes prawny skarżącego w uzyskaniu poświadczenia złożenia przez niego wniosku o skopiowanie dokumentów niemniej wskazywał, że miały to być dokumenty dla sądu. Organ jeśli miał wątpliwości, winien był wezwać skarżącego do doprecyzowania tego interesu prawnego, a dopiero później ocenić, czy rzeczywiście wystąpił. W przypadku uznania, że nie dysponuje żądaną informacją, nie może wydać zaświadczenia o określonej treści albo skarżący nie wykazał interesu prawnego uzasadniającego wydanie zaświadczenia organ winien wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia. Jeśli warunki do wydania zaświadczenia zostały spełnione, winien je wydać.
W konsekwencji Sąd uznał, że skarżącemu przysługuje skarga na bezczynność organu w załatwieniu jego wniosku o wydanie zaświadczenia, skoro nie otrzymał zaświadczenia lub postanowienia o odmowie jego wydania.
Sąd powołał treść art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie obowiązujący tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako ppsa) i wskazał, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Wobec powyższego, w rozpatrywanej sprawie warunkiem uznana skargi za prawidłowo wniesioną było uprzednie skierowanie przez skarżącego ponaglenia z art. 53 § 2b ppsa. Skarżący takiego ponaglenia nie wystosował wobec powyższego skarga nie została wniesiona z zachowaniem trybu, o jakim mowa w art. 53 § 2b ppsa.
W wyniku złożenia skargi kasacyjnej od tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt III OSK 7691/21 uchylił zaskarżone postanowienie. Uzasadniając orzeczenie NSA wskazał, że na podstawie art. 106 § 3 ppsa dopuścił wniosek dowodowy zawarty w skardze kasacyjnej na okoliczność złożenia przez skarżącego ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w S. w przedmiocie wydania zaświadczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pismo skarżącego z 2 czerwca 2020 r. nazwane "skargą" stanowiło w istocie ponaglenie. Z analizy tego pisma wynikało, że zostało ono złożone do Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K., a zatem organu wyższego stopnia nad Dyrektorem Aresztu w S.. Skarżący w jego treści opisał przebieg postępowania oraz wyraził wątpliwości co do prawidłowości załatwienia jego wniosku z dnia 28 maja 2020 r. o wydanie zaświadczenia. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 ppsa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpoznając sprawę zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (w pkt 1 art. 3 § 2 ppsa zawarto przypadek decyzji administracyjnych).
Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 ppsa).
Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a ppsa). W myśl z kolei art. 149 § 2 ppsa sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
W niniejszej sprawie zapadły dwa orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, zatem istotne znaczenie ma również art. 190 ppsa, zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z omówionych wyżej orzeczeń NSA wynika, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność złożył ponaglenie wypełniając obowiązek wynikający z art. 55 § 2b ppsa.
Dalej - wykonując zobowiązanie nałożone przez Naczelny Sad Administracyjny opisanymi wyżej postanowieniami Sąd w pierwszej kolejności zobligowany był zbadać treść żądania skarżącego zawartego we wniosku z 8 czerwca 2020 r. W ocenie Sądu ponownie rozpoznającego sprawę skarżący jasno w swym wniosku wyartykułował to, czego żąda, a mianowicie wniósł o wydanie zaświadczenia potwierdzającego składanie przez niego próśb o umożliwienie wykonania kserokopii dokumentów żądanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, sposobu rozpatrzenia prośby i daty poinformowania go o decyzji Dyrektora, jako organu właściwego do jego wydania. Nie ulegało też wątpliwości Sądu, co zresztą przesądził NSA wskazanym wyżej postanowieniem, że pismo skarżącego winno podlegać ocenie przez pryzmat przepisów kpa. W konsekwencji wskazać należy, że zgodnie z art. 217 § 1 i 2 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa albo osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że istnienie po stronie wnioskodawcy interesu prawnego lub przepisu prawa, który wymaga uzyskania stosownego zaświadczenia, to warunki niezbędne, jakie musi spełnić zainteresowany, by móc otrzymać stosowne zaświadczenie, przy czym warunki te mają podstawowe znaczenie wówczas, gdy organ administracji publicznej w ogóle może uczynić zadość żądaniu wnioskodawcy. Innymi słowy, warunki te mają znaczenie prawne w sprawie o wydanie zaświadczenia, gdy - obiektywnie rzecz ujmując - organ administracji publicznej jest władny zaświadczyć to, o co wnosi osoba zainteresowana (tak WSA w Warszawie w wyroku z 9 stycznia 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 1962/19). Istotą zaświadczenia wydawanego na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 i art. 218 § 1 kpa jest potwierdzenie pewnego stanu rzeczy - faktów albo stanu prawnego, którego istnienie jest niewątpliwe, niesporne i wynika z prowadzonej przez dany organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Dotyczy zatem czynności faktycznych administracji, co oznacza, że jest aktem wiedzy, a nie aktem woli. Nie zawiera w sobie elementu władztwa administracyjnego i nie jest nastawione na wywołanie skutków prawnych. Nie ma także charakteru interpretacyjnego, jak i nie kształtuje w sposób jednostronny, władczy sytuacji prawnej podmiotu żądającego wydania zaświadczenia.
Nie sposób też nie zauważyć, że już we wniosku o wydanie zaświadczenia skarżący podał, że jego uzyskanie jest niezbędne celem przedłożenia w toku postępowań przed sądem administracyjnym. Oznacza to, że wykazał interes prawny w uzyskaniu zaświadczenia. Nie może bowiem budzić wątpliwości przysługujące każdemu obywatelowi wynikające z art. 45 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483) prawo do sądu. Skoro zatem skarżącemu potrzebne jest zaświadczenie celem wystąpienia z żądaniem znajdującym oparcie w przepisach prawa, to w ocenie Sądu ma on interes prawy w uzyskaniu zaświadczenia.
Ocenić jednak należy to, czy spełnione są przesłanki z art. 218 kpa, a to, czy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Sąd rozpoznając sprawę nie jest w stanie stwierdzić dokładnie jakimi rejestrami ewidencjami dysponuje organ. Niemniej jednak skoro skarżący zwracał się do organu z prośbami o sporządzenie kserokopii dokumentów, to organ winien ocenić, czy dane w tym zakresie archiwizuje. Jeżeli tak, to winien rozważyć wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego, a jeżeli nie, to winien wydać stosowne postanowienie w tym przedmiocie.
Nie ulega bowiem wątpliwości, że termin, w jakim organ powinien rozpatrzyć wniosek skarżącego wynika z art. 217 § 3 kpa. W myśl tego przepisu zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. To w tym terminie organ winien wydać zaświadczenie, bądź wydać postanowienie o odmowie jego wydania. Odmowa wydania zaświadczenia zaś jest zasadna m.in. wówczas, gdy organ, do którego skierowano żądanie wydania zaświadczenia jest niewłaściwy w tej sprawie, lub organ nie dysponuje danymi pozwalającymi na wydanie zaświadczenia, lub organ nie może spełnić żądania odnośnie do treści zaświadczenia ze względu na zasób posiadanych danych, lub ze względu na zakaz wynikający z przepisów prawa (tak A. Matan (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, tom II).
Oceniając przez pryzmat powołanych wyżej argumentów procedowanie organu Sąd doszedł do przekonania, że organ dopuścił się bezczynności.
W wyznaczonym terminie nie wydał zaświadczenia ani też nie wydał postanowienia
o odmowie jego wydania. Ograniczył się jedynie do udzielenia skarżącemu odpowiedzi przekazanej przez jego wychowawcę, z tym że nie zachował wymaganej w tym zakresie procedury. W związku z tym Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku wyznaczając w tym celu termin 14 dni od daty doręczenia wyroku wraz
z uzasadnieniem (art. 149 § 1 pkt 1 ppsa).
W ocenie Sądu jednak niewydanie zaświadczenia bądź postanowienia
o odmowie wydania zaświadczenia nie było wynikiem złej woli organu, lecz odmiennej, podważonej później interpretacji przepisów prawa. Organ bowiem działał w przekonaniu, ze wniosek podlega załatwieniu w trybie przepisów rozporządzenia w sprawie sposobów załatwiania wniosków, skarg i próśb osób osadzonych
w zakładach karnych i aresztach śledczych. Wniosek skarżącego został załatwiony niezwłocznie, a zatem nie można mówić, że bezczynność organu miała miejsce
z rażącym naruszeniem prawa.
Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę w zakresie żądania ukarania organu grzywną czy też zasądzenia na rzecz skarżącego kwoty pieniężnej. Wymierzenie grzywny czy zasądzenie kwoty na podstawie art. 149 § 2 ppsa, jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany
w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (wyrok NSA z 12 maja 2021 r., III OSK 927/21). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodziła.
Odrębnym postanowieniem zostanie przyznane pełnomocnikowi skarżącego należne wynagrodzenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło