III SAB/Gl 181/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Beata Machcińska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 września 2025 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w zakresie udostępnienia wyroku Sądu I Instancji wraz z uzasadnieniem, wyroku Sądu II Instancji wraz z uzasadnieniem w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, 2) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa w zakresie określonym w pkt 1) wyroku, 3) oddala skargę w pozostałym zakresie, 4) zasądza od Prezesa Sądu Okręgowego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi S. S. (dalej "wnioskodawca" lub "skarżący") jest bezczynność Prezesa Sądu Okręgowego w K. (dalej "organ" lub "Prezes Sądu") w zakresie dostępu do informacji publicznej. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. W dniu 10 kwietnia 2025 r. wnioskodawca zwrócił się do Sądu Okręgowego w K., za pośrednictwem Elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej (e-PUAP), o udostępnienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, cyt.: 1) "Wyroku Sądu I instancji wraz z uzasadnieniem (jeśli jest w posiadaniu Sądu Okręgowego), ewentualnie informacji o sygnaturze sprawy Sądu Rejonowego w K. (I instancja), której dotyczyło to postępowanie. 2) Wyroku Sądu II instancji wraz z uzasadnieniem. 3) Protokołów z rozpraw przed Sądem I instancji (jeśli są w posiadaniu Sądu Okręgowego). 4) Protokołów z rozpraw przed Sądem II instancji. 5) Opinii biegłych sądowych (jeśli byli powołani w toku postępowania). 6) Apelacji wniesionej przez obwinionego lub jego obrońcę jaka została wniesiona do Sądu Okręgowego. - ze sprawy wykroczeniowej rozpoznanej przez Sąd Okręgowy w K. w II instancji, w której: - orzeczenie zapadło w roku 2022, - sprawa dotyczyła wykroczenia z art. 92a Kodeksu wykroczeń, - wyrok Sądu I instancji (Sąd Rejonowy K.) został uchylony, - sprawę prowadziła Sędzia Sądu Okręgowego M.P., - rozstrzygnięcie Sądu II instancji zakończyło się uniewinnieniem obwinionego". 2. W odpowiedzi na wniosek z dnia 10 kwietnia 2025 r. Prezes SO pismem z dnia 16 kwietnia 2025 r. (wysłanym wnioskodawcy elektronicznie) poinformował, że przedmiotową sprawę zarejestrowano w Sądzie Okręgowym w K. pod sygnaturą akt [...], natomiast w zakresie udostępnienie żądanych orzeczeń, protokołów rozpraw, opinii biegłych i wniesionej apelacji obwinionego lub jego obrońcy, wobec treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wniosek, z uwagi na jego przedmiot nie podlega rozpoznaniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prezes Sądu argumentował, że przepisy k.p.k., które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt, w tym także do poszczególnych dokumentów w nich zawartych, wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. wyrok NSA z 15 lipca 2011 r., I OSK 647/11). Przepis art. 156 § 1 k.p.k. adresowany jest do każdego, a więc nie tylko do stron postępowania karnego, co wprost wynika z jego zdania drugiego, stosownie do którego akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Powołany przepis zawiera przy tym zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego (dyscyplinarnego) i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Dodatkowo, wskazana regulacja k.p.k. mieści się w pojęciu "przepisy innych ustaw", o którym mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., określającym odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów u.d.i.p. do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej (dyscyplinarnej). Wobec treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wniosek, z uwagi na jego przedmiot nie podlega rozpoznaniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prezes Sądu poinformował wnioskodawcę, że jego wniosek został przekazany do rozpoznania w trybie art. 156 k.p.k. i o sposobie jego załatwienia zostanie on odrębnie zawiadomiony. 3. W odpowiedzi na pismo z dnia 10 kwietnia 2025 r. VI Wydział Karny Odwoławczy poinformował wnioskodawcę, że "o dostęp do akt" w trybie art. 156 k.p.k. należy wystąpić do Sądu, w którym akta się znajdują, tj. do Sądu Rejonowego K. w K.. 4. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o: - stwierdzenie bezczynności Sądu Okręgowego w K. w sprawie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 10 kwietnia 2025 r., - zobowiązanie Sądu Okręgowego w K. do rozpoznania wniosku i udostępnienia żądanych informacji publicznych, - wymierzenie Prezesowi Sądu Okręgowego w K. grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na rażące naruszenie prawa, - zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzucił naruszenie: 1) art. 19 ust, 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako; "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.  Zdaniem skarżącego Sąd Okręgowy w K. nie rozpoznał jego wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie wydał decyzji odmownej, nie udostępnił żądanych informacji, nie wskazał podstawy prawnej wyłączenia trybu informacyjnego wobec każdego z żądanych dokumentów, a także nie wskazał trybu odwoławczego. Tym samym pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W ocenie skarżącego zachowanie Sądu Okręgowego w K. nosi znamiona rażącego naruszenia prawa; Sąd Okręgowy nie rozpoznał wniosku w ustawowym terminie i nie wydał decyzji administracyjnej, czym naruszył art. 13 ust. 1 i art. 16 ust. 1 ustawy o dostępnie do informacji publicznej. Odmowa miała charakter pozorny - organ ograniczył się do lakonicznej informacji, nie wskazując nawet sygnatury sprawy I instancji, nie rozpoznając żądania co do poszczególnych dokumentów i nie wskazując trybu odwoławczego. Organ działał w sposób świadomy, powołując się na powielane, nieaktualne stanowisko, ignorując aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych oraz praktykę innych sądów, które udostępniają analogiczne dokumenty. Działanie organu należy ocenić jako celowe, cyniczne i bezczelne, mające na celu uniemożliwienie uzyskania informacji publicznej i zniechęcenie do korzystania z konstytucyjnego prawa do informacji (art. 61 Konstytucji RP). Sąd Okręgowy tak na prawdę nie udostępnił żadnej z żądanych informacji. W świetle powyższego, skarżący wniósł o wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 23 u.d.i.p., gdyż bezczynność miała charakter rażący, a organ działał z pełną świadomością naruszania prawa. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. 6. W piśmie procesowym z dnia 26 czerwca 2025 r. skarżący odniósł się od pisma organu – odpowiedzi na skargę i podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga okazała się częściowo uzasadniona. Zgodnie z art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej "p.p.s.a.") sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Należy wyjaśnić, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zatem celem skargi na bezczynność jest wymuszenie na organie określonych w przepisach zachowań. Wobec tego, że rozpoznawana sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Konkretyzacja tak kształtującego się konstytucyjnego prawa do informacji publicznej znajduje wyraz w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 902; dalej powoływana w skrócie jako "u.d.i.p."), regulującej zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, wskazując, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. W myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust.1). Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2). Stosownie do art. 3 ust. 1 i 2 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do: 1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego; 2) wglądu do dokumentów urzędowych; 3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (ust. 1). Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2). Z kolei, w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje co do zasady bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. Z kolei w myśl art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p., następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zatem organ do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy organ nie jest w posiadaniu informacji publicznej żądanej we wniosku o udzielenie informacji publicznej, powinien udzielić pisemnej odpowiedzi wyjaśniającej, że nie jest w posiadaniu informacji. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności Prezesa Sądu w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 10 kwietnia 2025 r. W sprawie nie budzi wątpliwości, że podmiot, do którego zostało skierowane żądanie udostępnienia informacji jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.). Stosownie zaś do art. 21 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 334, z późn. zm.) organem sądu okręgowego jest prezes tego sądu. Prezes sądu należy zatem do organów władzy publicznej, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i z tego względu jest obowiązany do udostępniania informacji publicznych będących w jego posiadaniu. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit.a tired trzeci u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym m.in. treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Zatem żądanie skarżącego udostępnienia mu wyroków I i II instancji dotyczy informacji publicznej wymienionej expressis verbis w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzeci. Dotyczy to również wyroku Sądu wydanego w sprawie karnej. Zatem obowiązkiem organu było udostępnienie wyroków wraz z uzasadnieniem w terminach określonych w art. 13 u.d.i.p., bądź wydanie decyzji o jej nieudostępnieniu, ewentualnie poinformowanie skarżącego, że nie dysponuje danymi, o które się zwrócił. Tymczasem organ w piśmie z dnia 16 kwietnia 2025 r. błędnie odpowiedział skarżącemu, że wobec treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wniosek (w tym zakresie) z uwagi na jego przedmiot nie podlega rozpoznaniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro organ nie wykonał obowiązków w ustawowym terminie (art. 13 u.d.i.p.) dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego o udostępnienie wyroków wraz z uzasadnieniem (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy Sąd w pkt 1) wyroku zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku skarżącego (w zakresie udostępnienia wyroków wraz z uzasadnieniem) w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Rozpatrując wniosek skarżącego ponownie, organ winien mieć na uwadze, iż w razie kolizji między zasadą jawności informacji publicznej a ochroną prywatności i danych osobowych osób fizycznych, dopuszczalny będzie jedynie taki sposób udostępniania informacji publicznej, który nie naruszy dóbr chronionych, czyli anonimizacja danych, przede wszystkim danych wrażliwych. Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej w postaci orzeczeń sądowych powinien rozważyć, czy charakter popełnionego czynu, okoliczności i czas jego popełnienia, nawet po usunięciu imienia nazwiska osoby podejrzanej, oskarżonej, skazanego lub świadków czynu, nie pozwala na ich identyfikację. W przypadku, gdy pomimo dokonania takiego zabiegu, możliwa będzie identyfikacja osoby, której dane dotyczą, należy odmówić udostępnienia informacji publicznej (zob. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4728/21). W ocenie Sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19; z 18 stycznia 2019 r., II OSK 1557/18; z 5 września 2018 r., II OSK 272/18 - opubl. w CBOSA). Organ zareagował na wniosek skarżącego, zatem postawy organu nie sposób ocenić jako celowo lekceważącej i nacechowanej złą wolą. Sąd rozważył zastosowanie środka prawnego w postaci grzywny lub przyznania skarżącemu sumy pieniężnej. Zdaniem Sądu w okolicznościach faktycznych sprawy nie ma żadnych podstaw do zastosowania tego rodzaju środków prawnych i w tym zakresie oddalił skargę. Środki prawne z art. 149 § 2 p.p.s.a. powinny być stosowane w szczególnie nagannych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, gdy oceniając całokształt działań organu, można dojść do przekonania, że noszą one znamiona zamierzonego lub nieuzasadnionego racjonalnie lub prawnie unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok WSA w Poznaniu z 23 lipca 2021 r., I SAB/Po 29/20; wyrok WSA w Gliwicach z 7 sierpnia 2019 r., SAB/Gl 72/19 - opubl. w CBOSA). Taka sytuacja w sprawie nie wystąpiła. Sąd nie uwzględnił skargi w zakresie żądania pozostałych informacji wskazanych we wniosku skarżącego z dnia 10 kwietnia 2025 r., tj. protokołów z rozpraw, opinii biegłych i apelacji. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organu, że wobec treści art. 1 ust. 2 u.d.i.p. wniosek, z uwagi na jego przedmiot, nie podlega rozpoznaniu na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów z dnia 9 grudnia 2013 r. (sygn. akt I OPS 7/13; publ. ONSAiWSA 2014/3/37), wyjaśnił, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów tej ustawy nie stosuje się wyłącznie wtedy, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Przepisami takimi są m.in. przepisy art. 156 i art. 321 k.p.k. Przepis art. 156 § 1 k.p.k. prawo dostępu do akt sprawy sądowej oraz możność sporządzania odpisów przyznaje stronom, obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym i podmiotowi określonemu w art. 416 k.p.k. Za zgodą prezesa sądu akta te mogą być udostępniane również innym osobom. Chociaż przepis nie stanowi tego expressis verbis należy przyjąć, że dotyczy on akt sądowych zarówno toczącego się, jak i zakończonego postępowania. Art. 156 § 5 i 5a odnoszą się z kolei do postępowania przygotowawczego. Przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a k.p.k. adresowane są w stosunku do wszystkich potencjalnych adresatów, a nie tylko wobec stron postępowania karnego, w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego. Są one przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Uzasadniając powyższą uchwałę, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na wysoki stopień formalizacji postępowania i dostępu do akt postępowania karnego dla stron i daleko idące odformalizowanie postępowania regulowanego ustawą o dostępie do informacji publicznej. Przyjęcie tym samym, że strona postępowania karnego, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na zasadach określonych w k.p.k., bardziej sformalizowanych, niż osoby działające w oparciu o art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej, byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Całość wywodu Naczelnego Sądu Administracyjnego w ww. uchwale prowadzi do kilku niewątpliwych wniosków. Po pierwsze, przepisy art. 156 § 1, 5 i 5a oraz 5b k.p.k. adresowane są do każdego (do wszystkich), a więc nie tylko do stron postępowania karnego, o czym przesądza m.in. treść zdania drugiego art. 156 § 5 k.p.k., z której wynika, iż akta mogą być w wyjątkowych sytuacjach udostępnione innym niż stronom (obrońcom, pełnomocnikom, przedstawicielom ustawowym) osobom. Po drugie, przepisy te zawierają zamkniętą i zupełną regulację zasad dostępu do akt postępowania karnego i znajdujących się w nich informacji publicznych, tak na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego (a wraz z innymi przepisami także do akt postępowania już zakończonego). Po trzecie, powyżej wskazane przepisy k.p.k. stanowią owe "przepisy innych ustaw", o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, określające odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, które w całości wyłączają zastosowanie przepisów tejże ustawy do informacji publicznych znajdujących się w aktach sprawy karnej (zob. w tej materii wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2025 r., III OSK 1425/23; z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt. III OSK 4343/21 oraz z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt III OSK 6466/21). Jeżeli więc wnioskowana informacja publiczna podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach przewidzianych w art. 156 k.p.k., to stosowanie przepisów u.d.i.p. jest wyłączone. Wyłączenie to obejmuje również możliwość wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. W świetle przedstawionej oceny prawnej, Prezes Sądu prawidłowo zareagował na wniosek skarżącego w zakresie żądania udostępnienia protokołów, opinii biegłych i apelacji, informując, że wniosek został przekazany do rozpoznania w trybie art. 156 k.p.k. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na mocy art. 149 § 1 pkt 1, 3, § 1a i art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego wpis (100 zł).