III SAB/Gl 215/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezydenta Miasta J. w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej 1) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do załatwienia sprawy; 3) zasądza od Prezydenta Miasta J. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 15 lipca 2023 r. J. M. (dalej: wnioskodawca, strona, skarżący), złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w trybie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 50 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi na bezczynność Prezydenta J. (dalej: organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek, 2) art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej jako; "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, poprzez błędne zastosowanie, polegające na braku zrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wobec powyższego wniósł o: 1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z dnia 10 kwietnia 2023 r. w zakresie udostępnienia: - informacji na temat działań zrealizowanych oraz zaplanowanych w zakresie organizacji ruchu na drodze [...] od 1 lutego 2023 r., - dokumentów otrzymanych, wytworzonych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami w tym samym okresie. 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie wniósł o: - udostępnienie akt sprawy w systemie PASSA. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż za pomocą platformy epuap 10 kwietnia 2023 r, złożył do Urzędu Miasta J. wniosek o przesłanie: - informacji na temat działań zrealizowanych oraz zaplanowanych w zakresie organizacji ruchu na drodze [...] od 1 lutego 2023 r., - dokumentów otrzymanych, wytworzonych oraz wysłanych w związku z tymi działaniami w tym samym okresie. Skarżący wskazał, iż termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1u.d.i.p., po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli 24 kwietnia 2023 r. W tym terminie nie otrzymał od Prezydenta J. żadnej odpowiedzi o którą wnioskował na skrzynkę epuap. Zaakcentował, że Prezydent J., a więc miasta na prawach powiatu, jest organem zarządzającym ruchem na wszystkich drogach na terenie miasta za wyjątkiem dróg ekspresowych i autostrad oraz zarządza tymi drogami (bez dróg klasy A/S). Podmiot zarządzający ruchem ma obowiązek analizować, opiniować, akceptować i przechowywać projekty organizacji ruchu. W związku z tym Prezydent J. jest właściwym adresatem jego wniosku. Wskazał, że w niniejszej sprawie termin na załatwienie wniosku zgodnie z u.d.i.p. został przekroczony, a brak jakiejkolwiek reakcji nie jest zgodny z przepisami tej ustawy i stanowi o bezczynności organu, którą można zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, gdyż termin na udzielenie odpowiedzi został przekroczony prawie sześciokrotnie. W odpowiedzi na skargę organ, wniósł o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2023r. poz. 1634 z późn. zm.); Organ podniósł m.in. że w dniu 17 lipca 2023 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z dnia 10 kwietnia 2023 r. złożony w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej na temat działań w przedmiocie organizacji ruchu na drodze [...]. Organ wyjaśnił, że wśród bieżącej korespondencji otrzymanej na skrzynkę ePUAP w okresie od 13 lutego do 17 lipca 2023 r. nie znalazł wniosku skarżącego z 10 kwietnia 2023 r. którego dotyczyła złożona skarga. Dopiero po odszukaniu i otwarciu w dniu 17 lipca 2023 r, (po otrzymanej skardze) wcześniej w prowadzonej ze skarżącym korespondencji sprzed daty 13 lutego 2023 r. ustalił, że skarżący w dniu 10 kwietnia 2023 r. w formie odpowiedzi na wcześniejszą korespondencję złożył wniosek będący przedmiotem skargi. Organ przyznał, iż doszło do bezczynności w zakresie udostępnienia żądanej informacji, jednakże niezwłocznie po otrzymaniu skargi udostępnił stronie skarżącej informację publiczną zgodnie z wnioskiem. Organ wskazał, że w trakcie analizy przedmiotowej sprawy ujawniono błędy w funkcjonalności platformy ePUAP w ustawieniach domyślnych polegające na tym, że korespondencja wysłana przez stronę w formie odpowiedzi na wcześniejszą korespondencję nie była przez system ePUAP umieszczana w bieżąco przychodzącej korespondencji i nie widniała w wykazie skrzynki odbiorczej a tym samym nie została zarejestrowana i stronie nie została udzielona odpowiedź w oczekiwanym przez nią terminie. W świetle powyższego organ podniósł, że nieudzielenie w terminie odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia 10 kwietnia 2023 r. było zupełnie niezawinione i nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast stosownie do brzmienia art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych w przypadkach określonych w pkt 1-4a tego przepisu. Chodzi zatem o bezczynność w sprawach, w których wydawane są decyzje administracyjne, postanowienia, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie oraz rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone powyżej akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1. zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2. zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a, sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 10 kwietnia 2023 r. Wskazać trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, iż dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej niezbędne jest uprzednie przesądzenie, czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, a adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielenia takiej informacji. Sąd uznał, że zawarty w piśmie z dnia 10 kwietnia 2023 r. wniosek był wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W doktrynie i orzecznictwie jednoznacznie przyjmuje się, że "informację publiczną" stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji (tak WSA w Poznaniu w wyroku sygn. akt IV SAB/Po 34/16, WSA w Rzeszowie w wyroku sygn. akt II SAB/Rz 27/11, WSA w Gdańsku w wyroku sygn. akt II SAB/Gd 42/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: CBOSA). Zatem wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, a organ jest podmiotem zobowiązanym do jej udzielenia. W przypadku skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej podmiot, do którego wniosek taki został skierowany może dokonać następujących działań: udzielić informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia w formie czynności materialno-technicznej; poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstawy w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.); odmówić udostępnienia informacji lub umorzyć postępowanie, w sytuacji wskazanej w art. 14 ust. 2 stosownie do treści art. 16 u.d.i.p., czego dokonuje w formie decyzji administracyjnej; może również odmówić w drodze decyzji udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3. Przy czym działań tych należy dokonać w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z wyjątkami wynikającymi z omawianej ustawy (art. 13 u.d.i.p.). Jednocześnie w tym miejscu należy wyjaśnić, że prawo do informacji publicznej, nie ma charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z art. 5 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2). Należy zaznaczyć, że warunkiem udzielenia informacji publicznej, jest skuteczne doręczenie organowi wniosku o udostępnienie określonej informacji publicznej. Wprawdzie ustawodawca nie sprecyzował bliżej formy, w jakiej wniosek powinien zostać złożony, to nie zmienia to faktu, że dopóki wniosek w sposób niebudzący wątpliwości nie zostanie doręczony organowi, to nie można mu zarzucać bezczynności. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że wniosek z dnia 10 kwietnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej został doręczony organowi. Należy wskazać, że zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Z odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ wynika, że skarżącemu udzielono informacji we wnioskowanym przez niego zakresie dopiero w dniu 17 lipca 2023 r., czyli po terminie, który upłynął w dniu 24 kwietnia 2023 r. Zdaniem Sądu należy podkreślić, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi zatem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Jak już wyżej wskazano, dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie to, co wymaga wyeksponowania, musi być znaczne i niezaprzeczalne. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. Zważyć bowiem należy, że nieudostępnienia w terminie wnioskowanej informacji nie można oceniać jako przejawu złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku udzielenia informacji publicznej. Okoliczności rozpatrywanej sprawy wskazują, że załatwienie wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej nastąpiło z przekroczeniem terminów określonych w art. 13 u.d.i.p., jednak w ocenie Sądu naruszenie przepisów prawa nie miało rażącego charakteru, w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. W związku z tym, że zarzucany stan bezczynności ustał po dniu wniesienia skargi, ale przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd. Wobec udzielenia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej Sąd umorzył postepowanie w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do załatwienia sprawy. O kosztach postępowania Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis sądowy w kwocie 100 zł.