III SAB/Gl 217/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 30 lipca 2025 r. sprawy ze skargi T. W. na przewlekłość Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie Śląskim w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności postanawia: odrzucić skargę. D. W. (dalej zwany przedstawicielem ustawowym) w imieniu małoletniego T. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę z 17 kwietnia 2025 r. na przewlekłość w zakresie rozpatrzenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 12 czerwca 2025 r. wezwano przedstawiciela ustawowego do wykazania, że wyczerpał tryb wniesienia skargi – a mianowicie przed wniesieniem skargi do sądu, wniósł do organu wyższego stopnia ponaglenie. W razie odpowiedzi pozytywnej, wezwano go do przedłożenia tegoż ponaglenia wraz z dowodem nadania. Do wykonania powyższego zakreślono przedstawicielowi ustawowemu siedmiodniowy termin informując zarazem, iż niezastosowanie się do wezwania w terminie wskazanym spowoduje odrzucenie wniesionej skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone 26 czerwca 2025 r. na adres do doręczeń. Pismem z 2 lipca 2025 r. przedstawiciel ustawowy złożył pismo procesowe z dołączonymi do niego dwoma e-mailami skierowanymi do organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. 2024 r., poz. 935 dalej zwana "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Przepis art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Co do zasady, w przypadku zwłoki organu w sprawie administracyjnej strona przed wniesieniem skargi obowiązana jest wyczerpać środek zaskarżenia przewidziany w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 – dalej: k.p.a.), który w § 1 stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), względnie – jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W § 3 tego artykułu przewidziano, że ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1) albo do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że wniesienie ponaglenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a., stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej. Takie też stanowisko jest konsekwentnie prezentowane w orzecznictwie (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18, por. również postanowienia NSA z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2754/20 i 23 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 950/19, wyrok NSA z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt II OSK 973/19 – orzeczenia dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym skarga do sądu administracyjnego na przewlekłość organu musi poprzedzać tego rodzaju środek prawny. Brak ponaglenia czyni zaś skargę niedopuszczalną. W konsekwencji, jeżeli strona przed wniesieniem skargi nie wyczerpie przysługującego środka zaskarżenia, to skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. np. postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt II OSK 298/21). W niniejszej sprawie przedstawiciel ustawowy został skutecznie wezwany do wykazania, że wyczerpany został tryb wniesienia skargi poprzez wykazanie czy w niniejszej sprawie zostało złożone ponaglenie do organu wyższego stopnia (Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej). Nieustosunkowując się w piśmie procesowym z 2 lipca 2025 r. do wezwania w zakresie złożenia dowodu wniesienia ponaglenia do organu, skarżący nie wykazał by wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia, jakie przewiduje art. 52 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 k.p.a. Zatem skoro przedstawiciel ustawowy przed wniesieniem niniejszej skargi nie wyczerpał służących mu środków zaskarżenia, gdyż nie wniósł ponaglenia to wniesienie skargi było niedopuszczalne, a skarga z tej przyczyny podlega odrzuceniu. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.