III SAB/Gl 336/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-11-13
Skład orzekający: Magdalena Jankiewicz, Dorota Fleszer, Adam Gołuch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek strony, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta dopuścił się bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ponieważ nie rozpoznał wniosku strony w ustawowym terminie, błędnie odmawiając jej udostępnienia na podstawie argumentu o prywatnym charakterze informacji i nadużyciu prawa. Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od zwrotu akt i stwierdził bezczynność bez rażącego naruszenia prawa, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o udostępnienie wyciągu z rejestru prac geodezyjnych. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając wniosek za dotyczący interesu prywatnego i stanowiący nadużycie prawa. Strona wniosła skargę na bezczynność organu, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej. Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko.Rozstrzygnięcie
1) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa; 3) zasądza od Prezydenta Miasta R. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi W. I. na bezczynność Prezydenta Miasta R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdza bezczynność organu bez rażącego naruszenia prawa, 3) zasądza od Prezydenta Miasta R. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Pismem z 28 lipca 2025r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach W. I. (dalej: strona, skarżący, wnioskodawca) wniósł skargę na bezczynność Prezydenta Miasta R. (dalej: Prezydent, organ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Z akt administracyjnych wynika, że skarżący wnioskiem z dnia 30 czerwca 2025r. o udostępnienie informacji publicznej zażądał:
"udostępnienia wyciągu z rejestru prac geodezyjnych zdefiniowanego w § 8 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 2 kwietnia 2021 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
Zaznaczył, że w wyciągu należy uwzględnić prace geodezyjne zgłoszone w okresie od 1.01.2022 r. do 30.06.2025 r. z następującymi informacjami:
1. ID pracy geodezyjnej (§ 8 ust 2 pkt 1),
2. Identyfikator wykonawcy pracy geodezyjnej (§ 8 ust 2 pkt 3 czyli nr NIP),
3. Nr uprawnień kierownika pracy geodezyjnej (§ 8 ust 2 pkt 4),
4. Powierzchnia obszaru objętego pracą geodezyjną (§ 8 ust 2 pkt 9 lit. a),
5. Data wpływu zgłoszenia pracy geodezyjnej (§ 8 ust 2 pkt 9 lit. b),
6. Data wpływu zawiadomienia o przekazaniu wyników pracy geodezyjnej (§ 8 ust 2 pkt 9 lit. f),
7. Data sporządzenia pierwszego protokołu weryfikacji (§ 8 ust 2 pkt 9 lit. g).
Strona wniosła o przekazanie oczekiwanych danych w pliku XLS lub CSV (szablon pliku XLS w załączeniu) na wskazany adres.
Strona wskazała, że wszystkie firmy tworzące oprogramowanie do prowadzenia PZGiK udostępniły już swoim klientom możliwość automatycznego wygenerowania takiego zestawienia. Ponadto wyjaśniła, że w przypadku wątpliwości, co do udostępnienia takich danych, to przedmiotem jej wystąpienia do WSA w Rzeszowie był wyrok WSA w tej sprawie o sygn. II SAB/Rz 215/24 który jest prawomocny.
W dniu 4 lipca 2025 r. strona otrzymała odpowiedź (w postaci e-maila) od organu, w którym organ wskazał, że w jego ocenie ww. wniosek strony został złożony w interesie prywatnym a nie publicznym.
W dniu 14 lipca 2025 r. strona w odpowiedzi na wiadomość (e-mail) organu z dnia 4 lipca 2025 r. przesłała wiadomość (e-mail) z prośbą o uzupełnienie danych wskazując jednocześnie wyrok WSA w Rzeszowie dotyczący identycznego zapytania z roku 2024.
Następnie w dniu 24 lipca 2025 r. strona za pomocą ePUAP, złożyła wniosek, w którym ponowiła prośbę o udostępnienie wyciągu z rejestru prac geodezyjnych w zakresie wskazanym w pierwotnym wniosku.
Dodatkowo strona wyjaśniła, że szczególny interes publiczny wynika z art. 32 Konstytucji RP realizującym się przez zasadę równości i równego traktowania wykonawców prac geodezyjnych oraz z troski o zaufanie obywateli do organów władzy, w szczególności dane będą służyły sprawdzeniu wypełnienia art. 7b ust. 1a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w tym równego traktowania wszystkich wykonawców prac geodezyjnych w zakresie weryfikacji wyników prac geodezyjnych.
Ponadto strona wskazała, że wszystkie firmy tworzące oprogramowanie do prowadzenia PZGiK udostępniły swoim klientom możliwość automatycznego wygenerowania takiego zestawienia i takie dane otrzymała już z prawie 300 innych powiatów.
W dniu 28 lipca 2025 r. Prezydent, odpowiedział na ww. pismo (e-mail) z dnia 14 lipca oraz na pismo z dnia 24 lipca 2025 r., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w jego odpowiedzi z dnia 4 lipca 2025r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji,
2. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,
3. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji do publicznej (dalej jako: "UDIP") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek, a podmiot jest zobowiązany w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku do udostępnienia informacji lub poinformowania wnioskodawcy o przedłużeniu terminu potrzebnego na rozpatrzenie wniosku, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie informacji w zakreślonym ustawowo terminie.
Wobec powyższego skarżący wniósł o:
1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności,
2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia,
3) zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący m.in. wskazał, że informacje, o których udostępnienie zwrócił się do organu, są przedmiotem ustawowego uprawnienia, bowiem stanowią informacje o zasadach funkcjonowania podmiotów, w tym o sposobach przyjmowania i załatwiania spraw (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. d UDIP), stanie przyjmowanych spraw, kolejności ich załatwiania lub rozstrzygania (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. e UDIP), prowadzonych rejestrach, ewidencjach i archiwach oraz o sposobach i zasadach udostępniania danych w nich zawartych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f UDIP).
Skarżący nadmienił, iż o podobne dane z rejestru publicznego, jakim jest rejestr prac geodezyjnych i kartograficznych, zwrócił się do wszystkich powiatów w Polsce i ponad 300 powiatów już mu je udostępniło.
W ocenie skarżącego jego działania służą do sprawdzenia wypełnienia przez organ art. 7b ust. 1a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, w tym równego traktowania wszystkich wykonawców prac geodezyjnych w zakresie weryfikacji wyników prac geodezyjnych oraz poprawności realizacji prac geodezyjnych polegającej na sprawdzeniu czy zgodnie z art. 11 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne praca została zgłoszona przez przedsiębiorcę, a to jest działanie w interesie publicznym, które monitoruje właściwe stosowanie przepisów prawa.
W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie.
Dalej, organ podniósł, że już z treści samych wniosków skarżącego, przede wszystkim ich przedmiotu wynika, iż dotyczą one informacji, mającej znaczenie dla skarżącego indywidualne, związane z pracą naukową oraz aktywnością prowadzonej przez skarżącego strony internetowej, a także błoga. Tym samym zdaniem organu skarżący, przez nadużycie prawa zmierza do realizacji własnych interesów. Natomiast celem ustawy nie jest zaspokajanie indywidualnych, prywatnych potrzeb dla celów innych niż wskazane w ustawie.
W świetle powyższego organ przyjął, na co wskazano w stanowisku z dnia 4 i 28 lipca 2025r., że po stronie skarżącego doszło do próby nadużycia prawa dostępu do informacji publicznej. Przyjmuje się bowiem, że tak należy ocenić sytuacje, gdy próba korzystania z instytucji uzyskania informacji publicznej podyktowana jest osiągnięciem celu innego aniżeli troska o dobro publiczne, jakim jest prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów itp. Celem ustawy nie jest bowiem zaspokajanie indywidualnych (prywatnych) potrzeb w postaci pozyskiwania informacji wprawdzie publicznych, lecz przeznaczonych dla celów innych niż wyżej wymienione. Takie informacje mogą być uzyskiwane na zasadach przyjętych dla danego rodzaju stosunków Tym samym przyczyny odmowy udzielenia informacji publicznych żądanych przez skarżącego są inne niż skarżący założył, cytując i załączając wyrok WSA w Rzeszowie o sygn. akt II SAB 215/24.
Organ, mając na uwadze treść wniosku skarżącego, wskazane powyżej fakty, przyjął, że brak odnośnie osoby skarżącego podstaw do odnoszenia do wniosku przepisów ustawy i w konsekwencji nie udzielił skarżącemu żądanych informacji.
Organ zaakcentował, że załatwiając wnioski skarżącego przyjął, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, a obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział wówczas, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 u.d.i.p.), tj., gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 u.d.i.p.).
Organ zauważył, że nadużycie prawa ma miejsce w różnych obszarach prawa i jest związane z próbą skorzystania z określonych przepisów w innych celach niż założył ustawodawca, czy nawet w celu obejścia przepisów. Organ nadmienił, iż w doktrynie można spotkać postulaty de lege ferenda dotyczące uregulowania nadużywania prawa dostępu do informacji publicznej w ustawie. Jednakże w sytuacji, gdy zachodzą przypadki nadużycia prawa do informacji publicznej, obowiązany do jej udzielenia organ powinien odpowiedzieć w zwykłej formie pisemnej.
Wobec powyższego skarżący nie mógł skutecznie skorzystać z uzyskania informacji w trybie u.d.i.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Skarga dotyczy bezczynności Prezydenta Miasta R. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej.
Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
Wobec tego, że rozpoznawana sprawa dotyczy udostępnienia informacji publicznej, należy przypomnieć, że zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przy czym prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3).
Konkretyzacja tak kształtującego się konstytucyjnego prawa do informacji publicznej znajduje wyraz w u.d.i.p., regulującej zasady i tryb dostępu do informacji mających walor informacji publicznych, wskazując, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.
W świetle art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.
W myśl art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust.1).
Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (ust. 2).
Stosownie do art. 3 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do:
1) uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
2) wglądu do dokumentów urzędowych;
3) dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów (ust. 1).
Prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do niezwłocznego uzyskania informacji publicznej zawierającej aktualną wiedzę o sprawach publicznych (ust. 2).
Z kolei w myśl art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:
1) organy władzy publicznej;
2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;
3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;
4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;
5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.
Zgodnie jednak z przepisem art. 5 ust. 1 u.d.i.p., tak określone powszechne prawo do informacji publicznej, podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.).
Powyższe ograniczenia wynikają wprost z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym ograniczenie prawa do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Art. 47 Konstytucji RP przewiduje zaś dla każdego prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.
Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: 1) ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w art. 8; 2) udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11; 3) wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia; 4) udostępniania w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych".
Podkreślić przy tym należy, że przepisy u.d.i.p. nakładają na podmioty dysponujące informacjami publicznymi obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1).
U.d.i.p. wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ do którego wniesiono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia w formie decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p. polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem, nie informuje w formie zwykłego pisma, że nie posiada żądanej informacji publicznej bądź, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, ewentualnie, że istnieje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji (zob. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt II SAB/Łd 2/24).
W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że Prezydent Miasta R. jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej.
W ocenie Sądu, żądane przez skarżącego informacje stanowią informację publiczną, a więc został spełniony warunek przedmiotowy u.d.i.p. Złożony przez stronę wniosek z dnia 30 czerwca 2025r. służył uzyskaniu wiedzy na temat spraw publicznych, związanej z procedurą podejmowania prac geodezyjnych.
Natomiast prawidłowość, kompletność czy terminowość składania takich informacji (czy też nie złożenia stosownego zgłoszenia) są sprawami publicznymi bowiem dotyczą prowadzenia ewidencji geodezyjnej, co należy do działań własnych samorządu powiatowego.
Z punktu widzenia przepisów u.d.i.p. kwalifikacja informacji jako publicznej nie jest uzależniona od celu, dla którego wnioskodawca żąda jej udostępnienia. Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, a zatem o zakwalifikowaniu określonej informacji do udostępnienia decyduje jej treść i charakter, a więc kryterium przedmiotowe. Dany fakt, wiedza, dokument albo jest informacją publiczną, albo takiej cechy nie posiada. Jest to kwestia obiektywna, niezależna od intencji wnioskodawcy. Stąd też motywy, jakie towarzyszą wnioskodawcy przy zgłoszeniu żądania, nie mają żadnego znaczenia. Ustawodawca nie wymaga ich podawania, co wynika wprost z art. 2 ust. 2 u.d.i.p., a nawet zabrania podmiotowi, do którego został skierowany wniosek domagania się ich ujawnienia. Artykuł 2 ust. 2 u.d.i.p. stanowi bowiem, że od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego. Tym bardziej zatem ujawnienie, niejako z własnej inicjatywy wnioskodawcy, swojego interesu w uzyskaniu żądanej informacji, nie może pozbawiać jej przymiotu informacji publicznej. Dlatego też, rozpatrując wniosek, właściwy podmiot nie jest upoważniony do badania celu uzyskania wnioskowanej informacji czy sposobu jej wykorzystania (wyrok NSA z dnia 2 marca 2018 r., I OSK 2160/17). Odmowa zastosowania przepisów u.d.i.p. wyłącznie w oparciu o ustalenie, że zamiarem wnioskodawcy jest ich wykorzystanie w celu prywatnym, byłoby odmową ich stosowania w oparciu o nieznane kryterium ustawowe (wyrok NSA z 10 stycznia 2014 r., I OSK 2115/13).
W kwestii akcentowanego w sprawie przez Prezydenta nadużycia przez skarżącego prawa do informacji, wyjaśnić należy, że przesłanki nadużycia prawa do informacji jako odmowy udostępnienia informacji publicznej nie zna ustawa o dostępie do informacji publicznej. Konstytucyjne prawo do informacji publicznej służy realizacji jednej z podstawowych wartości państwa demokratycznego, tj. jawności działania instytucji publicznych. Skoro prawo do informacji publicznej ma rangę konstytucyjną, a jego celem jest zapewnienie społecznej kontroli nad organami władzy publicznej, to wszelkie pozaustawowe przesłanki ograniczające to prawo mogą utrudnić lub wręcz uniemożliwić kontrolę społeczną nad funkcjonowaniem instytucji publicznych. Dlatego też ewentualne powołanie się na nadużycie prawa do informacji musi być zastrzeżone wyłącznie do przypadków skrajnych, w których wnioskodawca wykazuje się dużą dozą złej woli, a ilość i zakres objętych wnioskami informacji może utrudnić normalne funkcjonowanie i wypełnianie swoich ustawowych kompetencji przez organ administracji publicznej (tak NSA w wyroku z 16 marca 2021 r., III OSK 86/21, z 30 listopada 2021, III OSK 4340/21; zob. także M. Jaśkowska, Nadużycie publicznego prawa podmiotowego jako przesłanka ograniczenia dostępu do sądu w sprawach z zakresu informacji publicznej, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego z 2018 r., nr 1, s. 27-41).
W orzecznictwie i doktrynie podnosi się, że nadużycie prawa podmiotowego do informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy dany podmiot wnioskuje o udostępnienie informacji publicznej w celu innym niż chęć zachowania jawności życia publicznego czy uzyskania informacji mającej znaczenie dla większej liczby osób. Nadużycie prawa dostępu do informacji wynikać może z takich okoliczności jak: seryjność i podobieństwo skarg, akcentowanie w treściach pism kwestii kosztów postępowania, model działania skarżącego i jego pełnomocnika, okoliczność czasowa między wniesieniem skargi a zaistnieniem bezczynności w sprawie.
Również sposób wysłania wiadomości w sprawie może wskazywać, że wnioskodawca nie wykluczał możliwości zakwalifikowania jej jako SPAM, czego skutkami byłby obciążony organ (por. postanowienie NSA z 3 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 1940/15), a nawet liczył się z możliwością wykorzystania tego faktu w postępowaniu sądowym.
Takie postępowanie, mające cechy nadużycia prawa do informacji, nie może być zaakceptowane i zasługiwać na ochronę prawną ze strony sądu, tym bardziej, że prowadzi do zagrożenia konstytucyjnego (art. 61 ust. 1 Konstytucji RP) prawa dostępu do informacji tych osób, które chcą go realizować zgodnie z jego istotą. Wskazane nadużycie absorbuje bowiem organ - jego siły i środki, w tym osobowe - co może opóźniać realizację wniosków niestanowiących nadużycia prawa.
W przedmiotowej sprawie tego rodzaju zachowanie wnioskodawcy nie miało miejsca. Wniosek o udostępnienie informacji nie posiada charakteru nękania organu lub też seryjności, nie był też złożony w celu załatwienia np. indywidulanej sprawy sądowej.
Nie występują przy tym okoliczności wyłączające udostępnienie takiej informacji z art. 5 ustawy, czy też wyłączenie z innych ustaw. ( por. szerzej wyrok WSA w Poznaniu z dnia 5 września 2013 r. sygn.. IV SA/Po 42/12).
W tych okolicznościach Sąd uznał, że skierowania pisma o odmowie udostępnienia informacji publicznej z tym uzasadnieniem, że żądana informacja dotyczy interesu prywatnego, a nie publicznego oraz, że stanowi nadużycie prawa nie jest skutecznym załatwieniem sprawy i organ, nie rozpoznając zgodnie z prawem wniosku w terminie o którym wyżej była mowa pozostaje w bezczynności.
W związku z powyższym obowiązkiem Prezydenta było udostępnienie skarżącemu żądanej informacji bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie udzielenie wyjaśnień, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., bądź też wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).
Skoro na dzień wniesienia skargi Prezydent tego nie uczynił, dopuścił się bezczynności w zakresie rozpatrzenia wniosku skarżącego.
W ocenie Sądu bezczynność Prezydenta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z 4 czerwca 2019 r., II OSK 3374/18; z 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19; z 18 stycznia 2019 r., II OSK 1557/18; z 5 września 2018 r., II OSK 272/18 - opubl. w CBOSA).
Rozpatrując sprawę ponownie i nie przesądzając przy tym skutku działania organu chociażby z uwagi na treść art. 3 ust.1 pkt 1 u.d.i.p, Prezydent będzie związany oceną prawną Sądu i rozpatrzy wniosek skarżącego.
Podstawą rozstrzygnięcia Sądu są przepisy art 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 3 p.p.s.a.
W związku z tym Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem (punkt 1 sentencji wyroku).
Sąd uznał, z uwagi na krótkie okresy czasu, oraz skierowanie pisma do skarżącego z informacją o zajętym stanowisku, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 sentencji wyroku).
O kosztach orzeczono w myśl art. 200 p.p.s.a. W ich skład wchodzi zwrot wpisu sądowego w kwocie 100zł. (punkt 3 sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło