III SAB/Gl 359/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2026 r. sprawy ze skargi P w W. na bezczynność O w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1) zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności bez rażącego naruszenia prawa; 3) zasądza od O w K. na rzecz strony skarżącej 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 8 sierpnia 2025r. P. z siedzibą w W. (dalej: Skarżący) złożyło skargę na bezczynność O. w K. (dalej: O.) na nieudzielenie informacji publicznej w terminie ustawowym. W skardze Skarżący wniósł o zobowiązanie O. do rozpoznania jego wniosku w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie czternastu dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Skarżący podał, że w dniu 21 lipca 2025r. za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres e-mail: [...] (adres e-mail zamieszczony na stronie internetowej O.) złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej w postaci: • Treści planu łowieckiego za rok 2024 • Wysokości środków publicznych przekazanych O. przez W. w 2024r. • Treść aktualnego Planu zarybiania • Treść ostatniego protokołu i załączników z oceny gospodarki rybackiej. Wskazał także, że formą udostępnianej informacji jest jej udostępnienie na adres poczty elektronicznej [...] Do dnia wniesienia skargi do Sądu, O. nie przedłużył terminu udostępnienia informacji, (b) nie udostępnił żądanej informacji. W sprawie ma miejsce "milczenie" organu. Skarżący podał, że O. jest podmiotem zobowiązanym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022r. poz. 902; dalej: u.d.i.p.) P. (dalej: P.) jako organizacja zrzeszająca wędkarzy i zarządzająca znaczną częścią polskich wód, realizuje zadania publiczne związane z gospodarką wodną i ochroną środowiska. Dodatkowo Statut P. w §7 pkt 21, wprost wskazuje, że związek uczestniczy w realizacji zadań publicznych. To potwierdza, że P. pełni rolę organizacji realizującej zadania publiczne. Na poparcie swojego stanowiska Skarżący podał stosowne orzeczenia sądów administracyjnych. Wskazał także, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. tj. udostępnieniu podlega informacja o majątku publicznym, w tym majątku Skarbu Państwa. Jego część stanowią zgodnie z art. 2 ustawy Prawo łowieckie zwierzęta łowne w stanie wolnym. Nadto zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 2 i 3 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja o podmiotach zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej i zasadach ich funkcjonowania. Nadto w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Zadania publiczne wykonywane przez P. i P. są analogiczne w odniesieniu do określonych obszarów władztwa państwa. Umowy zawierane przez P. z organami władzy publicznej podlegają udostępnieniu, tym bardziej, jeżeli ich przedmiot dotyczy wykonywania zadań publicznych. Okręgi P. wykonują zadania publiczne w zakresie gospodarki rybackiej na wodach publicznych na podstawie zawieranych umów. Informacja publiczną jest także wysokości środków publicznych przekazanych Okręgowi P. przez W. w 2024 r. Okręgi P., przyjmując środki publiczne, realizują zadania o charakterze publicznym, Tym samym wysokość i przeznaczenie tych środków podlega ujawnieniu. Plan zarybiania to dokument zatwierdzany w ramach gospodarki rybackiej na wodach publicznych, który określa sposób użytkowania i odtwarzania zasobów ichtiofauny. Dokument ten dotyczy korzystania z mienia publicznego (wód) oraz wykonywania zadań publicznych w zakresie ochrony środowiska i racjonalnego wykorzystania zasobów przyrodniczych. Także charakter informacji publicznej ma treść ostatniego protokołu i załączników z oceny gospodarki rybackiej. Jest to dokument urzędowy sporządzany w związku z kontrolą wykonywania umów użytkowania wód publicznych i gospodarki rybackiej. Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., treść dokumentów dotyczących realizacji i kontroli zadań publicznych jest informacją publiczną. Wszystkie te informacje dotyczą gospodarowania mieniem publicznym, wydatkowania środków publicznych i realizacji zadań publicznych przez O. na wodach należących do Skarbu Państwa. Z tego powodu, zgodnie z art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. oraz utrwalonym orzecznictwem są one informacją publiczną, niezależnie od tego, że O. jest stowarzyszeniem, bowiem w zakresie gospodarowania wodami publicznymi wykonuje zadania publiczne i dysponuje mieniem państwowymi W odpowiedzi na skargę O. wskazał, że pismem z dnia 22 sierpnia 2025r., działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., O. uwzględnił w/w skargę w całości i rozpoznał wniosek Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej w całości. Z tych względów wnosi o umorzenie przedmiotowego postępowania w związku z jego bezprzedmiotowością, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W ocenie O. powstałe naruszenie, choć było naruszeniem prawa, to nie miało charakteru rażącego. Zarządzeniem z 20 listopada Sąd zobowiązał pełnomocnika O. Do przekazania pisma o rozpoznaniu wniosku Skarżącego z 21 lipca 2025r. W odpowiedzi pismem z 1 grudnia 2025r. O. ponownie przesłał jedynie wniosek Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 z późn. zm.). Sądowoadministracyjna kontrola działalności administracji obejmuje także brak efektywnych działań administracji w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie - art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.). W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie (wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 34/21). Z bezczynnością organu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, ani nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu usuniecie przeszkody do wydania decyzji (vide: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo prawnicze LexisNexis, 2005). Celem skargi na bezczynność organu administracji jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwieniu sprawy administracyjnej. W doktrynie oraz orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o bezczynności organu administracji możemy mówić wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadząc postępowanie mimo istnienia ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, czy też nie podejmuje innej stosownej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana a w szczególności, czy bezczynność spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością w ich podjęciu lub dokonaniu czy też wiąże się z przeświadczeniem, że nie istnieje obowiązek wydania stosowanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga na bezczynność organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienia sprawy. Sąd wskazał, że dla dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (por. art. 149 § 2 p.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie są bezczynność i przewlekłość Prezesa Sądu Rejonowego w T. polegająca na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176 z późn. zm., dalej u.d.i.p.). Ustawa ta kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że P. – O. w K. w zakresie objętym przedmiotowym wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej jako podmiot wykonujący zadania publiczne, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są bowiem władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Wskazując na treść § 37 Statutu P. (dostępny na stronie internetowej [...]) wypada zauważyć, iż okręg jest terenową jednostką organizacyjną Związku zapewniającą realizację celów Związku określonych w § 7 Statutu (ust. 1). Terenem działania okręgu jest obszar terytorialny określony w uchwale Zarządu Głównego o powołaniu danego okręgu, jako podmiotu uzyskującego odrębną osobowość prawną (ust. 2). Warunkiem powołania i istnienia okręgu jest posiadanie zdolności do samodzielnego finansowania celów statutowych (ust. 3). Jednym z celów Związku, określonych w § 7 Statutu jest uczestniczenie w realizacji zadań publicznych (ust. 21). Ponadto należy zauważyć, odwołując się do biogramu Związku udostępnionego na jego stronie internetowej, iż P. gospodaruje na ponad 219 tys. ha wód. W stosunku do całego areału wód śródlądowych w kraju, w dyspozycji Związku jest około 35% ich powierzchni. Związek użytkuje 66% całej powierzchni wód płynących (rzeki), 84% powierzchni zbiorników zaporowych i 26% ogólnej powierzchni jezior. W badanej sprawie nie jest kwestią sporną okoliczność, że żądane przez Skarżącą informacje stanowią informację publiczną, stosownie do art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Zgodnie z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w tej ustawie. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych. Wobec spełnienia obu wskazanych przesłanek udostępnienia informacji publicznej organ, do którego skierowano wniosek, powinien był podjąć działania prawem przewidziane w celu jego załatwienia. Ustawodawca przewidział, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie może być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Przy czym ustawa nie wskazuje jakie powody opóźnienia są dopuszczalne w świetle art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Stosownie zaś do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Z akt sprawy wynika bowiem, że Skarżący w dniu 21 lipca 2025r. z wykorzystaniem poczty elektronicznej skierował do O. wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Do dnia złożenia skargi to jest 8 sierpnia 2025r. żądana informacja publiczna nie została udostępniona. O. nie podjął żadnych działań zmierzających do załatwienia wniosku Skarżącego, nie skorzystał również z przysługującego mu uprawnienia w postaci możliwości przedłużenia terminu do udostępnienia informacji publicznej w myśl art. 13 ust. 2 ustawy. Także w odpowiedzi na skargę z dnia 22 sierpnia 2025r. O. przyznał istnienia bezczynności w wykonaniu wniosku Skarżącej z 21 lipca 2025r. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł że O. dopuścił się bezczynności w udostępnieniu wnioskowanej informacji (pkt 2 sentencji wyroku). Jednocześnie dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru. Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W wymienionym piśmie procesowym dnia 22 sierpnia 2025r. O. podała, że żądana informacja została udzielona. Zgodnie natomiast z art. 133 § 1 p.p.s.a. - sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał zgromadzony przez organy w toku całego postępowania przed tymi organami oraz przed sądem. Tymczasem w aktach administracyjnych przedłożonych Sądowi nie ma dokumentów wskazujących na udostępnienie informacji publicznej. Wobec braku możliwości przeprowadzenia kontroli udostępnienia informacji publicznej Sąd zobowiązał O. do udostępnienia informacji publicznej (pkt 1 sentencji wyroku). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Zasądzona kwota 580 zł stanowi zwrot wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, zwrot wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącego w wysokości 480 zł.