III SAB/Gl 399/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Machcińska, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lipca 2024 r. sprawy ze skargi W. L. na bezczynność Powiatowego Zarządu Dróg w Z. w przedmiocie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku, 4. zasądza od Powiatowego Zarządu Dróg w Z. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z 27 marca2024r. W. L. (dalej: Skarżący) wniósł skargę na bezczynność Powiatowego Zarządu Dróg w Z. (dalej: PZD) w przedmiocie udostępnienia informacji. Z akt administracyjnych wynika, że Skarżący wnioskiem z 8 marca 2024 r. zwrócił się do PZD o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. Czy droga o numerze [...] przebiegająca z Z. do R. jest w Państwa zarządzie? 2. Proszę o podanie ogólnej liczby zgłoszonych szkód w pojazdach na skutek najechani na ubytek w nawierzchni jezdni do których doszło na tej drodze [...] w Z. na R. w okresie od 20 stycznia 2024 r. do dnia 05 lutego 2024 r 3. Czy w okresie od 25 stycznia do 10 lutego 2024 roku pracownicy Powiatowego Zarządu Dróg w Z. uzupełniali masą bitumiczną, ubytki w nawierzchni tej drogi. 4, Czy na przedmiotowym odcinku drogi w dniu 25 stycznia 2024 r. były ustawione znaki sygnalizacji pionowej, informujące o stanie nawierzchni oraz ograniczeniu prędkości? (jeżeli tak, jakiej gdzie oraz kiedy je ustawiono?) Skarżący wskazał, aby przekazać informacje na adres poczty elektronicznej: [...] Kolejnym pismem z 8 marca 2024 r. sprostował swój wniosek w ten sposób że dotyczy on całości drogi nr [...] tj. ulicy R. w Z. W dniu 22 marca 2024 r. Skarżący poinformował PZD o upływającym terminie udzielenia odpowiedzi, a 25 marca 2024 r. wysłał ponaglenie. W skardze zaskarżył bezczynność PZD w przedmiocie udostępnienia informacji, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej: MPPOiP) w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. Wobec powyższego wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie od organu na moją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Uzasadniając skargę podał, że w dniu 08 marca 2024 roku złożył za pośrednictwem poczty elektronicznej email na adres [...] wniosek o udostępnienie informacji. Jako sposób i formę udostępnienia wnioskowanych informacji wskazał przesłanie informacji pocztą elektroniczną na adres: [...] W dniu 22 marca 2024 r. poinformował PZD o upływającym terminie udzielenia odpowiedzi, a 25 marca 2024 r. wysłał ponaglenie. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji upłynął, a organ zobowiązany nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi. W odpowiedzi na skargę PZD wniósł o umorzenie postępowania w zakresie bezczynności wraz z stwierdzeniem, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W jej uzasadnieniu wskazał, że w dniu 16 kwietnia 2024 r. udzielając odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej przekazał wszystkie żądane informacje. Przyznał także, iż doszło do nieznacznego opóźnienia w zakresie udostępnienia żądanej informacji, co wynikało z konieczności zebrania i przez organ większej niż zazwyczaj ilości informacji oraz zaangażowania w sprawę trzech pracowników (w tym in. Inspektorów drogowych). Jednakże niezwłocznie po otrzymaniu skargi w 16 kwietnia udostępnił Skarżącemu informacje publiczną zgodnie z wnioskiem. Wobec tego PZD wnosi o umorzenie postępowania w zakresie bezczynności oraz stwierdzenie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności i czy organ pozostaje w zwłoce w rozpatrzeniu wniosku. W postępowaniu przed sądem wszczętym na podstawie skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w przewidzianym przez prawo terminie (wyrok WSA w Gliwicach z 21 maja 2021 r., sygn. akt II SAB/Gl 34/21). Nie ma wątpliwości, że kontrola sądowa - w trybie art. 149 p.p.s.a. -prowadzenia postępowania przez organ w następstwie skargi na bezczynność organu, a także - na przewlekłe prowadzenie takiego postępowania przez organ jest dokonywana na dzień wniesienia skargi, co potwierdzają uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 oraz z 7 marca 2022 r. o sygn. akt II OPS 1/21. W pierwszej kolejności sąd przywołując stanowisko NSA uznał, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Konsekwencją powyższego stanowiska jest uznanie, że skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej może być wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia prawa (wyrok NSA z 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 678/11; wyrok NSA z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1048/11). Wobec powyższego skargę wniesioną w niniejszej sprawie Sąd uznał za dopuszczalną. Uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania Sąd orzeka na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzec skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Ponadto, stosownie do treści art. 119 pkt 4 ustawy p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Z tego względu Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym - bez wyznaczania rozprawy. Skarga w niniejszej sprawie dotyczy bezczynności PZD w rozpoznaniu wniosku Skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z 8 marca 2024 r. W sprawie nie jest kwestionowane, że PZD jako adresat wniosku jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. Nie jest też sporne, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Nie jest nawet spornym fakt nie dotrzymania ustawowo wyznaczonego w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. terminu na udostępnienie informacji, bo fakt ten przyznaje PZP. Z akt administracyjnych wynika, że wniosek Skarżącego o udzielenie informacji publicznej przekazany został PZP 8 marca 2024r. Pomimo złożenia w dniu 22 marca 2024 r. ponaglenia (informacji o upływającym terminie na udzielenie informacji publicznej) do dnia złożenia skargi to jest 27 marca 2024 r. żądana informacja publiczna nie została udostępniona. Termin 14 dni do udzielenia odpowiedzi od dnia wniesienia wniosku upływał zatem 22 marca 2024 r. Żądana informacja publiczna została udostępniona w piśmie z 16 kwietnia 2024r. Wobec powyższego Sąd stwierdził (pkt I sentencji wyroku), że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z 8 marca 2024 r. Jednocześnie dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynności Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru. Sąd miał bowiem na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw strony. W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Dla uznania, rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające zaś samo przekroczenie ustawowych obowiązków, w tym terminu do załatwienia sprawy, ale musi być ono znaczne bądź też przejawiać się w całkowitym braku reakcji na wniosek strony (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie dopatrzył się złej woli w działaniu organu. Przede wszystkim bezczynność organu nie była celowa i zamierzona, a wynikała jedynie z błędnego ustalenia daty upływu terminu na udzielenie odpowiedzi na wniosek, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W punkcie II sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku Skarżącego z 8 marca 2024 r. Wniosek ten został kompletnie zrealizowany z uwagi na udzielenie przez ten organ odpowiedzi na wniosek skarżącego pismem z 16 kwietnia 2024 r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zasądzona kwota 100 zł stanowi zwrot wpisu od skargi w wysokości 100 zł.