III SAB/Gl 616/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Asesor WSA Adam Pawlyta, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Starosty Powiatu L. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę. Pismem z 10 sierpnia 2024r. skarżący J. M. wniósł do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Starosty Powiatu L. w załatwieniu jego wniosku z 18 lipca 2024r. o udzielenie informacji publicznej. Z akt sprawy wynika, że ww. pismem skarżący wniósł do Starostwa Powiatowego w L. o przesłanie e-mailem elektronicznej wersji projektu organizacji ruchu oraz protokołów z 2 ostatnich kontroli drogi [...]. 10 sierpnia 2024 r. do organu wpłynęła skarga na bezczynność, w której skarżący powołując się na naruszenie przez organ art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej domagał się zobowiązania organu do załatwienia wniosku z 18 lipca 2024 r. i zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ w żaden sposób nie zareagował na jego wniosek, wobec czego pozostaje w bezczynności. Natomiast dokumenty związane z organizacją ruchu stanowią informację publiczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi na podstawie art. 53 § 2b ppsa ewentualnie jej oddalenie. Wniosek o odrzucenie uzasadnił zaniechaniem wniesienia do organu ponaglenia przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego. Co do konieczności poprzedzenia skargi ponagleniem powołał się na wyrok NSA o sygn. akt II OSK 2203/20 i III SAB/Wr 15/24. Natomiast uzasadniając wniosek o oddalenie organ stwierdził, że ani z tytułu wiadomości ani z treści zapytania nie wynikało, aby było złożone w trybie udip. Nadto dla celów składania wniosków o udzielenie informacji publicznej Starostwo posiada specjalny adres poczty elektronicznej, który jest podany na stronie internetowej Starostwa. Również na stronie internetowej wskazano 4 różne sposoby na złożenie wniosku o udzielenie informacji publicznej, a skarżący nie skorzystał z żadnego z nich. Wobec powyższego, organ zakwalifikował wiadomość nadesłaną przez skarżącego jako podanie złożone w trybie Kpa i w konsekwencji przesłania jej na zwykły adres poczty elektronicznej, pozostawił ją bez rozpoznania w trybie art. 63 § 1 Kpa. Nie pozostawał zatem w bezczynności. Wskazał także na różnice w treści skargi w zakresie numeracji drogi, której dotyczyło zapytanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: ppsa) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a cytowanego art. 3 § 2 tej ustawy. Na wstępie przypomnieć należy, że prawo do uzyskania informacji publicznej wynika z art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej stanowiącego w ust. 1 zd. 1, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Zasady realizacji tego prawa zawiera ustawa z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz. U. z 2022r., poz. 902, dalej "udip"). Zauważyć jednak należy, że organ administracji publicznej, jakim jest Starosta nie tylko jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej w trybie udip, ale także – a może nawet przede wszystkim - do realizacji nałożonych na niego ustawami zadań z zakresu administracji, w tym procedowanych w trybie Kpa. Zatem wyraźne sprecyzowanie, że pytający żąda czynności organu (ujawnienia informacji) w trybie udip jest konieczne z tego powodu, że determinuje nie tylko zakres odpowiedzi, ale także wybór procedury, w oparciu o którą organ wniosek ten ocenia i proceduje. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy zauważyć należy, że skarżący złożył zapytanie na ogólny adres poczty elektronicznej Starostwa, a nie adres podany dla celów składania i obsługi wniosków o udzielenie udip. W tym miejscu wyjaśnić należy, że co prawda Sąd nie podziela stanowiska organu o konieczności składania wniosków o udostępnienie informacji publicznej tylko na ten ściśle określony adres. Jednak jeśli wziąć pod uwagę, że w Starostwie taki adres funkcjonuje i strona z niego nie skorzystała, a dodatkowo ani w tytule wniosku, ani w jego treści nie odwołała się do udip, to organ nie miał podstaw aby przypuszczać, że skarżący złożył wniosek w oparciu o udip. Nie był zatem zobligowany ani do udzielenia informacji w trybie tej ustawy, ani do wyjaśniania tej kwestii wobec braku przesłanek do powzięcia wątpliwości co do charakteru wniosku. Zatem nie przekazując żądanych informacji, organ nie pozostawał w bezczynności. Jednocześnie – wobec braku odmiennego zastrzeżenia - mógł potraktować wniosek jako złożony w trybie Kpa. Stosownie zaś do art. 63 § 1 Kpa, podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Z powyższego wynika, że Kpa wyraźnie odróżnia adres do doręczeń elektronicznych od adresu poczty elektronicznej, podobnie jak różnicuje skutki, jakie wiążą się ze skierowaniem podania na każdy z nich. O ile podanie wniesione na adres do doręczeń elektronicznych jest skuteczne, o tyle wniesione na adres poczty elektronicznej zostaje pozostawione bez rozpatrzenia, co organ uczynił. Końcowo Sąd wyjaśnia, że nie mógł być natomiast uwzględniony wniosek o odrzucenie skargi z uwagi na nie poprzedzenie jej ponagleniem. Wyjaśniając powyższe przypomnieć należy, że wniosek strony dotyczył ujawnienia informacji w trybie udip, jakkolwiek strona dopiero w skardze na tę podstawę się powołała. Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się powszechnie, że skarga na bezczynność organu dotycząca udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona ponagleniem. (Zob. wyrok NSA, sygn. akt l OSK 601/05, postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1382/07, wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2597/21, wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 936/23 czy wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 132/23). Ponaglenie jest środkiem zaskarżenia wymaganym w przypadku zamiaru zaskarżania bezczynności lub przewlekłości postępowania jurysdykcyjnego, a więc postępowania, o którym mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a., tj. postępowania prowadzonego w sprawie indywidualnej rozstrzyganego w drodze decyzji administracyjnej, które w badanej prawie się nie toczyło. Natomiast powołany w odpowiedzi na skargę wyrok NSA o sygn. akt II OSK 2203/20 dotyczył braku właściwego ponaglenia co do bezczynności w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP, a nie informacji publicznej. Również wyrok WSA we Wrocławiu o sygn. akt III SAB/Wr 15/24 dotyczył braku ponaglenia w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji o dopuszczenie do pracy z bronią palną. Powołane przez organ orzeczenia są zatem jest irrelewantne dla przedmiotowej sprawy. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ppsa Sąd orzekł o oddaleniu skargi.