III SAB/Gl 853/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi A. S. na bezczynność Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. w przedmiocie wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności oddala skargę. W datowanym na 11 listopada 2024 r. piśmie A. S. (dalej określana jako skarżąca) wspólnie z P. G. zaskarżyła bezczynność Miejskiego Zespołu Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w K. (dalej określanego jako organ administracji publicznej). Skarga została rozdzielona, sprawa dotycząca P. G. została zarejestrowana pod odrębną sygnaturą III SA/Gl 848/24. Skargę wniesiono w następującym stanie sprawy. Skarżąca złożyła datowany na 18 września 2024 r. do Miejskiego Zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w K. wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Powołała się na chorobę onkologiczną i konieczność otrzymania zasiłków. Do wniosku skarżąca nie dołączyła zaświadczenia lekarskiego. Wskazała, że ma zakaz leczenia. Podała, iż w tej sprawie toczy się postępowanie w prokuraturze. Natomiast do wniosku załączyła dokumentację medyczną, poprzednie orzeczenie organu z 8 lipca 2020 r. o zaliczeniu jej do znacznego stopnia niepełnosprawności (na okres od 1 czerwca 2018 r. do 31 lipca 2023 r.) oraz inne dokumenty. Wniosek skarżącej z 18 września 2024 r. wpłynął do organu administracji publicznej 26 września 2024 r. W dniu 27 września 2024 r. organ administracji publicznej dokonał analizy prawnej wniosku i wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych poprzez przedłożenie zaświadczenia lekarskiego załączając stosowny druk. Wyznaczono termin 7 dni od daty otrzymania wezwania. Skarżąca odebrała stosowne wezwanie 4 października 2024 r. W zakreślonym terminie skarżąca nie wykonała wezwania. Natomiast pismem z 8 października 2024 r. złożyła do organu wyższego stopnia – Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. ponaglenie. Organ wyższego stopnia przekazał to ponaglenie organowi administracji publicznej pismem z 15 października 2024 r. Organ administracji publicznej przesłał ponaglenie wraz ze swoimi wyjaśnieniami pismem z 12 listopada 2024 r. Organ wyższego stopnia postanowieniem z 20 listopada 2024 r. uznał ponaglenie za bezzasadne. Równolegle została złożona skarga z 14 listopada 2024 r. podpisana własnoręcznie przez skarżącą. W treści skargi ponownie został opisany stan zdrowia skarżącej oraz wskazane powody, dla których nie otrzymuje ona pomocy medycznej. W odpowiedzi na skargę datowanej na 16 grudnia 2024 r. organ administracji publicznej ponownie przypomniał argumentację przemawiającą za pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Skarżącej został w związku z jej wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, przyznany pełnomocnik z urzędu, który pismem z 17 kwietnia 2025 r. poparł treść skargi. Wniósł o zobowiązanie organu administracji publicznej do ustalenia stopnia niepełnosprawności w terminie siedmiu dni od daty zwrotu organowi akt sprawy, stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, zawarł także wnioski o nałożenie na organ grzywny oraz przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej. Pełnomocnik uznał pozostawienie wniosku bez rozpoznania za wadliwe w sytuacji, gdy organ administracji publicznej dysponował pełną dokumentacją, w tym medyczną. Pełnomocnik zwrócił uwagę, że z dokumentów nadesłanych przez skarżącą wynikał fakt złożenia pełnej dokumentacji medycznej wskazującej na co najmniej brak dobrych rokowań, w związku z rozpoznaną w 2018 r chorobą nowotworową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach niepodejmowania przez organy administracji nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Rozpoznawanie skarg na bezczynność dotyczy spraw, które mogą się skończyć wydaniem decyzji administracyjnej, tj. spraw objętych regulacją ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej k.p.a.). Postępowanie w sprawie było prowadzone na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r., poz. 913 dalej: ustawa o rehabilitacji). Zgodnie z art. 66 ust.1 tej ustawy w sprawach nieunormowanych jej przepisami stosuje się przepisy k.p.a Należy zwrócić uwagę, że wprawdzie zgodnie z art. 6c ust. 8 ustawy o rehabilitacji od orzeczenia w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, co wyklucza kontrolę sądu administracyjnego w tym zakresie. Jednakże nie wyklucza to kontroli bezczynności organu, gdyż do postępowania w tym zakresie w całości stosują się przepisy art. 35-38 k.p.a. dotyczące terminu załatwienia sprawy. Powyższa kwestia znalazła potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II SAB/Rz 120/19, LEX nr 277501). Taka sytuacja występuje również wówczas, gdy organ – jak w niniejszej sprawie - zastosował art. 64 § 2 k.p.a., tj. pozostawiając podanie bez rozpoznania pismem. Należy tu się odwołać do powszechnie przyjętego i aprobowanego w orzecznictwie poglądu, zgodnie z którym nieuzasadnione pozostawienie podania (wniosku) bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie. Stronie, która zarzuca organowi administracji publicznej naruszenie prawa polegające na bezczynności wobec zaniechania wszczęcia jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego na podstawie wniesionego nią podania (żądania), przysługuje na zasadach ogólnych skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu po uprzednim wniesieniu ponaglenia. (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2025 r., sygn. akt II SAB/PO 209/24, LEX nr 3840751) Zatem w sprawie zachodzą przesłanki do merytorycznego rozpoznania skargi, gdyż organ pozostawił podanie bez rozpoznania, a skarżąca skorzystała z możliwości złożenia ponaglenia. Podnieść przyjdzie, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. jeżeli podanie nie spełnia innych (niż podanie przez wnoszącego podanie swojego adresu) wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W sprawie został złożony wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Warunki formalne złożenia takiego wniosku reguluje wydane na podstawie art. 6c ust. 9 ustawy o rehabilitacji rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 857 ze zm., dalej: rozporządzenie). Zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia przy orzekaniu o stopniu niepełnosprawności osoby, która ukończyła 16 rok życia bierze się pod uwagę zaświadczenie lekarskie zawierające opis stanu zdrowia, rozpoznanie choroby zasadniczej i chorób współistniejących potwierdzone aktualnymi wynikami badań diagnostycznych, wydane przez lekarza, pod którego opieką lekarską znajduje się osoba zainteresowana, oraz inne posiadane dokumenty mogące mieć wpływ na ustalenie stopnia niepełnosprawności. W myśl § 6 ust. 2 rozporządzenia wnioskodawca ma obowiązek dołączyć do wniosku dokumentację medyczną, w tym wspomniane wyżej zaświadczenie. Z kolei § 6 ust. 5 rozporządzenia stanowi, że jeżeli przedłożona wraz z wnioskiem dokumentacja, o której mowa w ust. 2 i 3, jest niewystarczająca do wydania orzeczenia o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień, przewodniczący powiatowego zespołu zawiadamia na piśmie osobę zainteresowaną lub przedstawiciela ustawowego dziecka o konieczności jej uzupełnienia oraz wyznacza termin złożenia brakującej dokumentacji z pouczeniem, że nieuzupełnienie jej w określonym, terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Skarżąca nie przedłożyła aktualnego zaświadczenia lekarskiego będącego obligatoryjnym załącznikiem do wniosku. Odmówiła jego przedłożenia pomimo wezwania twierdząc jakoby byłą objęta zakazem leczenia. Zarazem nie złożyła wniosku o przedłużenie tego terminu. Należy podkreślić, że rozporządzenie nie zwalnia wnioskodawcy z obowiązku przedłożenia zaświadczenia niezależnie od innych wymaganych dokumentów. Zatem nie można mówić by organ mógł przeprowadzić postępowanie pomimo braku zaświadczenia, a tym samym wnioskowi nie można nadać było biegu. Jest to tym bardziej zasadne, że poprzednie orzeczenia o stwierdzeniu niepełnosprawności skarżącej wprawdzie wskazywały na znaczny stopień niepełnosprawności, ale zarazem dotychczas organ administracji publicznej stwierdzał wyłącznie okresowe naruszenie sprawności organizmu, tj. uznał tym samym, że według wiedzy medycznej może nastąpić poprawa stanu zdrowia; skarżąca nie kwestionowała tego faktu. Nie sposób przyjąć zmiany charakteru niepełnosprawności skarżącej –jak chce pełnomocnik – wyłącznie z uwagi na rozpoznanie u niej choroby nowotworowej. Skarżąca utrzymuje co prawda, że znajduje się w stanie terminalnym, ale nie wynika to z dokumentacji medycznej przedłożonej przez nią, nie zostało również stwierdzone przez lekarza prowadzącego; sama skarżąca przyznała, że nie pozostaje aktualnie pod opieką lekarza. Sąd nie lekceważy ani też nie podważa licznych problemów zdrowotnych zasygnalizowanych przez skarżącą, ale zwraca uwagę, że tylko lekarz na podstawie przeprowadzonych badań może w sposób wiążący i pewny określić stan zdrowia pacjenta. Skoro zatem aktualne zaświadczenie wystawione przez lekarza nie zostało przedłożone organ administracji publicznej nie był w stanie merytorycznie rozpoznać wniosku skarżącej. Powyższe przeczy zatem stanowi bezczynności w niniejszej sprawie. W końcowej części podnieść przyjdzie, że organ nie pozostawał w zwłoce, wezwanie skierowane zostało do skarżącej 27 września 2024 r, tj. dzień po wpływie pisma. Tym samym nie można mu zarzucić by działał w sposób uniemożliwiający rozpoznanie sprawy w terminie. Kierując się powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.