III SO/Gl 13/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Apollo po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. o wymierzenie grzywny A. K. w przedmiocie informacji publicznej – wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. postanawia: 1. wymierzyć organowi grzywnę w wysokości [...] ([...]) zł; 2. zasądzić od organu na rzecz wnioskodawcy kwotę [...] ([...]) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z dnia [...] r. A. K. wniósł o wymierzenie grzywny A. K. (określanemu dalej w skrócie jako "organ") prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą "A" z siedzibą w Z. – na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) – zwanej dalej "P.p.s.a.", w związku z niezastosowaniem się do obowiązku prawnego, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Organ nie przekazał do tutejszego Sądu skargi. Strona wniosła również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych. W dniu [...] r. wnioskodawca wystąpił do organu o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontroli biletów w autobusach na terenie miasta W. Wobec braku reakcji organu wnioskodawca wystosował ponaglenie o udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej. Organ udzielił mu odpowiedzi, która w ogóle nie pokrywała się z jego pytaniem – organ stwierdził bowiem w odpowiedzi na jego pytanie, że nie zajmuje się kontrolą biletów na liniach organizowanych przez ZTM w K.. W tym stanie rzeczy w dniu [...] r. wnioskodawca wniósł za pośrednictwem organu do tutejszego Sądu skargę na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej. Strona stwierdziła, że skargę doręczono na adres organu w dniu [...] r., skarga ta powinna więc być przesłana do Sądu najdalej w dniu [...] r. Pomimo upływu terminu ustawowego, skarga nie została przekazana do rozpoznania Sądowi, co uzasadnia wymierzenie grzywny organowi. Strona zaznaczyła, że pismem z dnia [...] r. organ uwzględnił skargę w całości i udostępnił jej wnioskowaną informację publiczną, co jednak w tej sprawie nie wyłącza obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a. W odpowiedzi na wniosek strony organ wniósł o umorzenie niniejszego postępowania sądowego w trybie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.; odstąpienie od obciążania organu grzywną oraz od obciążania organu kosztami postępowania. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wniosek o informację publiczną złożony przez wnioskodawcę został zagubiony, dlatego odpowiedź na ten wniosek nastąpiła z opóźnieniem. Ostateczna odpowiedź została udzielona stronie pismem z dnia [...] r., tak więc strona uzyskała żądane informacje, czyli zrealizowany został cel wniosku i nastąpiło zadośćuczynienie prawu strony do uzyskania informacji publicznej. Tym samym, zdaniem organu bezzasadnym stał się zarzut jego bezczynności. Organ podkreślił jednocześnie, że opisana we wniosku sytuacja była jednorazowa, a zachowanie organu miało charakter incydentalny. Sam zaś fakt prowadzenia postępowania sądowego w stosunku do organu, będącego w istocie osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą już spełnia funkcję prewencyjną, ponieważ wszelkie informacje publiczne będą od tej pory udzielane niezwłocznie. Dlatego obciążanie organu grzywną nie jest konieczne, a dla organu stanowiłoby nadmierną dolegliwość. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ ten jest zobowiązany przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w zakreślonym przez ustawodawcę terminie 30 dni od jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2- 2c P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. W przypadku skarg dotyczących udostępnienia informacji publicznej termin ten, stosownie do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330) – dalej w skrócie "u.d.d.i.p.", wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi. Regulacja ta stanowi lex specialis w stosunku do ogólnego unormowania z art. 54 § 2 P.p.s.a. (przewidującego termin 30 dniowy), zakreślający inny, krótszy – 15 dniowy termin do wykonania obowiązku ciążącego na organie. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że art. 55 § 1 P.p.s.a. umożliwia dyscyplinowanie organów administracji publicznej, które nie wykonują obowiązków, które ustawodawca nałożył na nie w art. 54 § 2 P.p.s.a., które dotyczą przekazania sądowi administracyjnemu w terminie trzydziestu dni skargi wraz z aktami i z odpowiedzią na skargę, przy czym początek terminu na przekazanie akt przez organ sądowi administracyjnemu wyznacza data rzeczywistego otrzymania skargi. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że grzywna wymierzana w tym trybie ma nie tylko charakter dyscyplinujący, ale także charakter represyjny (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08, dostępną na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy również podkreślić, że użyty w art. 55 § 1 P.p.s.a. zwrot "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", oznacza, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i możliwość ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Wymierzenie grzywny ma zatem charakter fakultatywny, co wymaga w głównej mierze dokładnego zbadania okoliczności sprawy (zob. postanowienia NSA: z 15 października 2013 r., sygn. akt I OZ 891/13, z 13 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1477/16, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zauważyć w tym miejscu, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej organem może być każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje publicznym majątkiem. W sprawie niniejszej przedsiębiorca A. K. jest organem na gruncie ww. ustawy. Zatem zapytany o udzielenie informacji przedsiębiorca miał obowiązek przekazać skargę Sądowi wraz ze swoją odpowiedzią i zgromadzoną w sprawie dokumentacją. Nadesłany przez wnioskodawcę wydruk z jego książki nadawczej wskazuje, że nadał on przesyłkę zawierającą skargę na bezczynność organu w dniu [...] r. Z kolei z nadesłanego przez stronę wydruku śledzenia przesyłek wynika, że skarga ta wpłynęła do organu w dniu [...] r. Co istotne, fakt ten nie został w żadnym miejscu zakwestionowany przez organ. Powyższa skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej powinna więc zostać przekazana przez ten organ do Sądu najpóźniej w dniu [...] r., co jednak nie nastąpiło. Nie budzi wątpliwości, że skarga ta powinna zostać przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na zawartą w niej argumentację w wynikającym z obowiązujących przepisów piętnastodniowym terminie. Obowiązku tego nie może natomiast uchylać stwierdzenie przez organ, że odpowiedź na pytanie w przedmiocie informacji publicznej została przecież w końcu stronie udzielona w terminie późniejszym, więc strona uzyskała wnioskowaną informacje, co uczyniło zadość prawu strony do uzyskania informacji publicznej. Trzeba bowiem z całą stanowczością podkreślić, że strona złożyła do organu pismo z dnia [...] r., określone jako skarga na bezczynność organu i zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, to niezależnie od kwestii związanych z trafnością zawartej w nim argumentacji, czy udzieleniem informacji publicznej organ był zobligowany do dopełnienia czynności określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a., w terminie wskazanym w art. 21 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro zatem wskazana powinność nie została spełniona, to okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie wniosku zgłoszonego przez stronę. Przekroczenie tego terminu wyniosło ponad pół roku, natomiast zwłoki w przekazaniu skargi trwającej do teraz organ w ogóle nie usprawiedliwił. W odpowiedzi na wniosek organ ustosunkował się de facto jedynie do kwestii udzielenia wnioskodawcy informacji publicznej, pomijając kwestię nieprzekazania skargi na swoją bezczynność. Tym samym uznać należy, że zaniedbanie miało charakter poważny i uzasadniający zastosowanie instytucji grzywny. Należy podkreślić, że do wysokości grzywny określonej w art. 55 § 1 P.p.s.a. znajduje zastosowanie art. 154 § 3 P.p.s.a. ustalający jej górną granicę w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Natomiast dolna granica grzywny nie została określona. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy za adekwatną do stopnia przewinienia organu uznano kwotę [...] złotych. Zwrot kwoty [...] zł tytułem poniesionych przez stronę kosztów postępowania uzasadnia art. 200 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 oraz art. 154 § 6 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł, jak w sentencji postanowienia.