IV SA/Gl 103/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-07-10

Skład orzekający: Beata Kozicka, Bożena Miliczek-Ciszewska, Edyta Żarkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca pracodawcy oznakowanie dróg komunikacyjnych, zastosowanie wentylacji, urządzenie ustępu z miską ustępową spłukiwaną bieżącą wodą oraz pomieszczenia z natryskiem, wydana przez inspektora pracy, jest zgodna z prawem, gdy pracodawca kwestionuje potrzebę wykonania tych nakazów, powołując się na własną interpretację przepisów lub wcześniejsze kontrole?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzje inspektora pracy dotyczące oznakowania dróg komunikacyjnych, wentylacji, ustępu oraz pomieszczenia z natryskiem zostały wydane zgodnie z prawem. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy nakładają na pracodawcę bezwarunkowe obowiązki, a możliwość otwierania okien nie jest równoznaczna z zapewnieniem wymaganej wentylacji. Ponadto, sąd uznał, że urządzenie ustępu z bieżącą wodą jest obligatoryjne, a warunki pracy uzasadniają potrzebę zainstalowania natrysków.
Stan faktyczny
Pracodawca D. S. otrzymał od Okręgowego Inspektora Pracy nakaz zawierający 8 punktów dotyczących poprawy warunków pracy, w tym oznakowania dróg komunikacyjnych, wentylacji, urządzenia ustępu i pomieszczenia z natryskiem. Pracodawca wniósł odwołanie, kwestionując potrzebę wykonania niektórych nakazów i powołując się na wcześniejsze kontrole oraz inne postępowania. Okręgowy Inspektor Pracy utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Pracodawca złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa i brak uzasadnienia potrzeby wykonania nakazów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.), Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oddala skargę. Inspektor Pracy Państwowej Inspekcji Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w K. Oddział OIP w C., w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach 26 i 31 lipca, 4 i 9 września oraz 18 października 2017 r. u pracodawcy D. S. (zwanego dalej również skarżącym) prowadzącego A Zakład Produkcyjno-Usługowo-Handlowy z siedzibą w K., skierował do wymienionego wyżej podmiotu nakaz z dnia [...] r. zawierający 8 punktów (zwanych również decyzjami). W piśmie z dnia 3 listopada 2017 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. nakazu. Wniesione odwołanie dotyczyło pkt 1, 2, 5, 6 i 8 zawartych w nakazie z dnia [...] r., w których inspektor pracy nakazał: - w pkt nr 1: Oznakować drogi komunikacyjne w pomieszczeniu obrabiarek. Termin wykonania decyzji wyznaczono na 30.11.2017 r., - w pkt nr 2: Usytuować stół montażowy w pomieszczeniu o wysokości co najmniej 2,5 m. Termin wykonania decyzji wyznaczono na 30.11.2017 r., - w pkt nr 5 : Zastosować w szatni, jadalni i umywalni wentylację zapewniającą odpowiednią wymianę powietrza. Termin wykonania decyzji wyznaczono na 30.04.2018 r., - w pkt nr 6: Urządzić ustęp z miską ustępową spłukiwaną bieżącą wodą. Termin wykonania decyzji wyznaczono na 30.09.2018 r., - w pkt 8: Urządzić dla pracowników pomieszczenie z natryskiem. Termin wykonania decyzji wyznaczono na 30.09.2018 r. W treści odwołania skarżący wskazał, że ze względu na niekorzystne działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie jest w stanie wykonać decyzji inspektora pracy. Zobowiązał się również do wykonania prac po zakończeniu postępowania przez PINB. Ponadto w zakresie decyzji nr [...] podniósł argumenty zawierające jego ocenę co do tego, czy istnieje potrzeba urządzenia dla pracowników pomieszczenia z natryskiem; - w zakresie decyzji nr [...] - podał, że antresola nie powoduje zagrożenia dla stanowiska pracy; - w zakresie decyzji nr [...] - wskazał, że na ścianie wewnętrznej jest wentylacja. Okręgowy Inspektor Pracy w Katowicach decyzją z dnia [...]r. w wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji nr [...], [...], [...], [...] i [...] zawartych w nakazie inspektora pracy z dnia [...]r., postanowił utrzymać w mocy wymienione decyzje. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, zadaniem organów Państwowej Inspekcji Pracy jest sprawowanie nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie. Podniósł, że według art. 11 pkt 1 powołanej ustawy, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Celem nakazu jest zatem szeroko pojęta ochrona zdrowia i życia osób świadczących pracę. Organ wskazał, że czynności kontrolne przeprowadzono w dniach 26 i 31 lipca, 4 i 9 września oraz 18 października 2017 r. zakresem objęły m.in. przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Stan faktyczny będący podstawą wydania nakazu został ujęty w protokole kontroli. Pracodawca w dniu 13.09.2017 r. wniósł zastrzeżenia do protokołu, jednakże żaden z punktów nie dotyczył decyzji, od których wniósł odwołanie. Organ odwoławczy podniósł, że na podstawie ustaleń dokonanych w trakcie czynności kontrolnych, z uwagi na zagrożenie życia i zdrowia pracowników, inspektor pracy skierował do pracodawcy nakaz z dnia [...]r. Podkreślił, że skarżący w treści odwołania nie kwestionował dokonanych ustaleń stanu faktycznego w zakresie decyzji nr [...], [...], [...] i [...]. Natomiast podważał ustalenia inspektora pracy w zakresie decyzji nr [...] dotyczącej wentylacji. Organ odwoławczy wskazał, że podstawę prawną wydanych decyzji stanowił art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (DZ. U. z 2017 r. poz. 786 ), zgodnie z którym, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione odpowiednio do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Dodał, że decyzje nr [...] i [...] ww. nakazu wydano ponadto na podstawie art. 207 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 - Kodeks Pracy (Dz. U. z 2016, poz. 1666 ze zm.), który stanowi, że pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Natomiast podstawę prawną decyzji nr [...], [...] i [...] stanowił art. 233 kodeksu pracy, w myśl którego pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higieniczno-sanitarne oraz dostarczyć niezbędne środki higieny osobistej. Dodatkowo poszczególne decyzje wydano na podstawie przepisów zawartych w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003, nr 169, poz. 1650 ze zm.) - decyzję nr [...] - na podstawie § 4 ust 3 załącznika nr 1 - który stanowi, że drogi powinny być na stałe oznaczone barwą bezpieczeństwa, - decyzję nr [...] - na podstawie § 20 ust. 4 - który stanowi, że wysokość pomieszczenia czasowej pracy nie może być mniejsza niż: 1) 2,2 m w świetle - jeżeli w pomieszczeniu nie występują czynniki szkodliwe dla zdrowia; 2) 2,5 m w świetle - jeżeli w pomieszczeniu prowadzone są prace powodujące występowanie czynników szkodliwych dla zdrowia, - decyzję nr [...] - na podstawie § 7 ust 3 załącznika nr 3 - który stanowi, że w szatniach należy zapewnić przynajmniej czterokrotną wymianę powietrza na godzinę, a w szatniach wyposażonych w okna otwieralne przeznaczonych dla nie więcej niż 10 pracowników wymiana powietrza nie może być mniejsza niż dwukrotna na godzinę, § 24 ust 2 załącznika nr 3 - który stanowi, że w pomieszczeniach umywalni należy zapewnić co najmniej dwukrotną wymianę powietrza w ciągu godziny, natomiast w pomieszczeniach z natryskami wymiana ta nie powinna być mniejsza niż pięciokrotna w ciągu godziny, § 35 załącznika nr 3 - który stanowi, że w pomieszczeniu jadalni należy zapewnić przynajmniej 2-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny, - decyzję nr [...] - na podstawie: - § 111 - który stanowi, że pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana, § 27 ust. 1 załącznika nr 3, który stanowi, że zainstalowane w ustępach miski ustępowe i pisuary powinny być spłukiwane bieżącą wodą oraz podłączone do kanalizacji, decyzję nr [...] - na podstawie § 21 załącznika nr 3, który stanowi, że w zespole szatni powinny znajdować się pomieszczenia z natryskami, jeśli wymagają tego warunki pracy lub ochrona zdrowia pracowników. Okręgowy Inspektor Pracy w Katowicach wskazał, że celem powołanych przepisów jest zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Właśnie w celu ochrony zdrowia i życia pracowników zostały wydane zaskarżone decyzje. Podkreślił, że powołane wyżej normy prawne w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości określają rodzaj obowiązków ciążących na pracodawcy. Dodał, że w treści odwołania skarżący w zakresie decyzji nr [...], [...], [...], [...] nie kwestionował ustalonego przez inspektora pracy stanu faktycznego. Wskazał również, że obowiązki pracodawcy w dziedzinie ochrony pracy wynikają z przepisów prawa, między innymi z art. 207 Kodeksu pracy. Przepis ten nakazuje pracodawcy chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. Podkreślił, że obowiązki w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy mają charakter bezwarunkowy, ponieważ obciążają pracodawcę niezależnie od podstawy prawnej świadczenia pracy, niepodzielny, gdyż działania innych podmiotów nie zwalniają pracodawcy od odpowiedzialności za stan bhp w miejscu pracy, realny - ponieważ muszą być wykonywane w naturze, bez możliwości spełnienia zastępczego. Następnie organ podniósł, że z argumentów skarżącego o niekorzystnym działaniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz ze zobowiązania się do wykonania nakazu po zakończonym postępowaniu nie wynika bezzasadność powyższych zarządzeń. Tym bardziej, że terminy realizacji poszczególnych decyzji wyznaczono z uwzględnieniem zaistniałych okoliczności oraz czasu niezbędnego na wykonanie nakazu inspektora pracy. Odnosząc się natomiast do zarzutów w zakresie decyzji nr [...] dotyczącej wentylacji, organ wskazał, że pracodawca w czasie kontroli nie wskazywał na istnienie wentylacji. W zastrzeżeniach złożonych do protokołu kontroli również nie kwestionował zapisu mówiącego o braku wentylacji. Ponadto do protokołu kontroli załączony jest rysunek inwentaryzacyjny, na którym nie są zaznaczone otwory wentylacyjne. Inspektor pracy wydając decyzję nr [...] oparł się na ustaleniach faktycznych i zebranym w trakcie czynności kontrolnych materiale dowodowym. Z tych względów argumenty podniesione w odwołaniu nie mogą stanowić przesłanki uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji. D. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę co do części decyzji Okręgowego Inspektora Pracy z dnia [...]r., zaskarżając ją w zakresie dotyczącym decyzji organu I instancji nr [...],[...],[...] i [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w punkcie [...],[...],[...] i [...] oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W zakresie decyzji nr [...], dotyczącej oznakowania drogi komunikacyjnej w pomieszczeniu obrabiarek, skarżący zarzucił, że organ odwoławczy w żadnym stopniu nie potwierdził – nie uzasadnił potrzeby wyznaczania takich dróg. Podniósł, że rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej w § 4 stanowi, że pracodawca jest obowiązany zapewnić na terenie zakładu pracy drogi komunikacyjne i transportowe. Rozporządzenie jednakże nie nakłada obowiązku z uwagi na to, że każde miejsce pracy musi być indywidualnie przeanalizowane i sprecyzowane, czy takie drogi są w ogóle potrzebne. Pomieszczenie obrabiarek wynosi 100 m2. Nie ma w tym pomieszczeniu żadnych maszyn zbudowanych w taki sposób, że należy je w jakiś sposób omijać, schylać się itd. Dlatego też wyznaczenie "dróg" nie było konieczne ani ze strony Służby bhp działającej w warsztacie pracy, ani też nie zostało objęte nakazem pokontrolnym z 2010 czy 2012r. Skarżący zarzucił, że jest to indywidualna interpretacja inspektora, który powołuje się na zagrożenia życia i zdrowia, a nie potrafi ich uzasadnić. W kwestii decyzji nr [...] – dotyczącej zastosowania w szatni, jadalni i umywalni wentylacji zapewniającej odpowiednią wymianę powietrza, skarżący podniósł, że nakaz ten był już realizowany. W odniesieniu do protokołu z 2010r pismem o numerze [...] wydano nakazy i w puncie 4 nakazano zapewnić pracownikom pomieszczenie higieniczno - sanitarne wyposażone w bieżącą ciepłą wodę oraz toaletę. Skarżący wskazał, że "mając na uwadze "pomieszczenie higieniczno – sanitarne" ma się na uwadze między innymi wentylację tych pomieszczeń". O wykonaniu nakazu poinformowano inspekcję pismem z dnia 16.08.2010r. W lutym 2012r w zakładzie A odbyła się kolejna kontrola. W pierwszym punkcie protokołu, dotyczącym uprzednich decyzji i wystąpień czytamy, że decyzja dotycząca zapewnienia pracownikom pomieszczenia higieniczno - sanitarnego, wody i toalety została wykonana. Ponadto w części protokołu dotyczącej "wentylacja, ogrzewanie i oświetlenie stanowisk pracy czytamy: - " w pomieszczeniach zaplecza sanitarnego wietrzenie odbywa się poprzez możliwość otwierania okien". Skarżący wskazał, że § 7.3 załącznika do rozporządzenia stanowi o koniecznej ilości wymiany powietrza, ale nie wskazuje sposobu jego wymiany. Nie ma stwierdzenia, że musi być to wymiana przez kanał wentylacyjny grawitacyjny lub wentylacja wymuszona. Inspektor nie udowodnił również, że do wymiany powietrza w tych pomieszczeniach nie dochodzi. Wymiana ta następuje poprzez otwieranie okna, co jest spełnieniem w wym. wymogu dotyczącego wentylacji. W zakresie decyzji nr [...] – dotyczącej urządzenia ustępu z miską ustępową spłukiwaną wodą bieżącą, skarżący podniósł, że w odniesieniu do protokołu z 2010r pismem o numerze [...] wydano nakazy. W puncie 4 nakazano zapewnić pracownikom pomieszczenie higieniczno - sanitarne wyposażone w bieżącą ciepłą wodę oraz toaletę. O wykonaniu nakazu poinformowano inspekcję pismem z dnia 16.08.2010r. W lutym 2012r w zakładzie A odbyła się kolejna kontrola. W części dotyczącej wykonania nakazów inspektor stwierdził, że decyzja została wykonana "natomiast w zakresie zapewnienia pracownikom toalety pracodawca na placu zakładu uruchomił toaletę w postaci wychodka". Skarżący podniósł, że nakaz inspektora pracy jest bezzasadny, gdyż ubikacja w formie wychodka nie jest objęta żadnym zakazem. Co do decyzji nr [...] dotyczącej urządzenia dla pracowników pomieszczenia z natryskiem, skarżący podniósł, że Inspektor nie udowodnił zagrożenia dla życia i zdrowia, a decyzja powinna zawierać konkretne argumenty zalecające zastosowanie takiej ochrony. Dodał, że według argumentacji inspektora, czynniki; pył drzewny, impregnacja i klejenie drewna substancjami chemicznymi sklasyfikowanymi jako niebezpieczne, wymuszają mycie całego ciała. Podkreślił, że § 21.1 załącznika do rozporządzenia mówi o natryskach w szatni, jeśli wymagają tego warunki pracy lub ochrona zdrowia pracowników. Następnie przedstawił własną ocenę w zakresie tego, czy występowanie w miejscu pracy wyżej wymienionych czynników, uzasadnia konieczność stosowania natrysków dla pracowników. Ponadto skarżący podniósł, że uzasadnienie prawne decyzji polega na wyjaśnieniu podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Przytoczenie przepisów prawa polega na podaniu treści tych przepisów (patrz: wyrok NSA z 10.07.1985r., sygn. akt SA/Kr 579/85, publ. ONSA 1985, nr 2, poz. 14, w którym stwierdzono, że: "Wymienienie przez organ w uzasadnieniu decyzji tylko numeracji artykułów (paragrafów, ustępów) przepisów prawnych przyjętych za podstawę prawną, nie spełnia warunku przytoczenia przepisów prawa, o jakim mówi art. 107 § 3 K.p.a. "), natomiast wyjaśnienie podstawy prawnej - na wykładni przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa polega nie tylko na obowiązku powołania podstawy prawnej w każdej decyzji i przytoczeniu obowiązującego prawa, ale także na wszechstronnym wyjaśnieniu podstawy prawnej i faktycznej decyzji, czyli na wytłumaczeniu, dlaczego właściwy organ orzekający zastosował określony przepis rozstrzygając sprawę, względnie też dlaczego daną wykładnię przyjął, skoro strona przedstawiła wykładnię odmienną" (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2005, s. 657; wyrok WSA w Warszawie z 29.06.2006r., sygn. akt II SA/Wa 616/06, publ. Lex nr 221929). W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 14 lutego 2018 r. skarżący podniósł zarzut naruszenia przez organ art. 7b i art.8 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W wyniku przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć, stwierdzić należało, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającego ją nakazu inspektora pracy nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, w związku z tym skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podkreślenia wymagało, że skarga w niniejszej sprawie została wniesiona co do części decyzji organu odwoławczego, tj. w zakresie dotyczącym pkt [...], [...], [...], i [...] nakazu Inspektora Pracy z dnia [...]r. W pkt [...] wymienionego nakazu organ I instancji nakazał skarżącemu – oznakować drogi komunikacyjne w pomieszczeniu obrabiarek; w pkt [...] – zastosować w szatni, jadalni i umywalni wentylację zapewniającą odpowiednią wymianę powietrza; - w pkt [...] – urządzić ustęp z miską ustępową spłukiwaną bieżącą wodą; w pkt [...] – urządzić dla pracowników pomieszczenie z natryskiem. Okręgowy Inspektor Pracy w Katowicach wydał zaskarżoną decyzję na podstawie ustaleń stwierdzonych w treści protokołu kontroli o nr [...]. W oparciu o informacje zawarte w protokole z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 26 i 31 lipca, 4 i 19 września oraz 18 października 2017 r., w prowadzonym przez skarżącego Zakładzie Produkcyjno – Usługowo – Handlowym A organ stwierdził wystąpienie naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy i ustalenia w tym zakresie były podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz nakazu Inspektora Pracy. Podkreślenia wymagało, że skarżący w piśmie z dnia 5 09.2017 r. (data wpływu do organu w dniu 13 09.2017) wniósł zastrzeżenia do protokołu, jednakże nie kwestionował ustaleń stanu faktycznego. Jedynie w odwołaniu – w zakresie ustaleń dotyczących braku w szatni, jadalni i umywalni, wentylacji zapewniającej odpowiednią wymianę powietrza – stwierdził, że "na ścianie wewnętrznej jest wentylacja". W tej kwestii organ odwoławczy podniósł w zaskarżonej decyzji, że pracodawca w czasie kontroli nie wskazywał na istnienie wentylacji i w zastrzeżeniach do protokołu kontroli również nie kwestionował zapisu o braku wentylacji, a ponadto do protokołu kontroli załączony został rysunek inwentaryzacyjny, na którym nie są zaznaczone otwory wentylacyjne. W związku z tym organ odwoławczy nie uwzględnił powyższego zarzutu zawartego w odwołaniu. W ramach kontroli zgodności z przepisami postępowania, przeprowadzonej przez organ oceny dowodów, stwierdzić należało, że ustalenia okoliczności faktycznych w sprawie zostały dokonane na podstawie prawidłowej analizy zgromadzonych w sprawie dowodów, dotyczy to również ustaleń dotyczących braku określonej wyżej wentylacji w szatni, jadalni i umywalni. Przede wszystkim bowiem ustalenia te były zgodne ze stanem stwierdzonym w treści protokołu kontroli, o czym była już mowa wyżej. Ponadto skarżący w zastrzeżeniach do protokołu nie podniósł zarzutów w zakresie ustaleń stanu faktycznego. Podkreślenia przy tym wymagało, że w treści skargi skarżący również nie kwestionował ustaleń dokonanych przez organ, zawarł jedynie własną ocenę co do tego, czy istnieje potrzeba wykonania poszczególnych punktów nakazu. W szczególności w części dotyczącej wentylacji, podniósł, że w pomieszczeniach zaplecza sanitarnego wietrzenie odbywa się poprzez możliwość otwierania okien i w związku z tym stwierdził, że jest to spełnieniem wymogu dotyczącego wentylacji. W kwestii obowiązku oznakowania dróg komunikacyjnych w pomieszczeniu obrabiarek skarżący zarzucił, że organ nie potwierdził potrzeby wyznaczania takich dróg. W pozostałym zakresie skarżący podniósł argumenty zawierające jego ocenę co do tego, czy istnieje potrzeba urządzenia dla pracowników pomieszczenia z natryskiem, a także ustępu z miską ustępową spłukiwaną wodą bieżącą. Podkreślenia zatem wymagało, że Inspektor pracy wskazał – obok ogólnej podstawy działań tego organu, zawartej w art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. z 2018 r. poz. 623 ze zm.) – w sposób szczegółowy przepisy stanowiące podstawę prawną wszystkich punktów nakazu z dnia [...]r. W zakresie pkt 1 był to przepis art. 207 § 2 Kodeksu pracy ( Dz.U. z 2018 r. poz. 917 ) nakładający na pracodawcę obowiązek zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy oraz § 4 ust 3 załącznika nr 1 zawartego w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003, nr 169, poz. 1650 ze zm.), według którego drogi powinny być na stałe oznaczone barwą bezpieczeństwa. Jak zatem trafnie podniósł organ odwoławczy - użycie przez ustawodawcę kategorycznych sformułowań przy określeniu obowiązków pracodawcy wynikających z rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy wskazuje, że organy inspekcji pracy zostały pozbawione możliwości orzekania na podstawie tzw. "uznania administracyjnego". W związku z tym, w wyniku stwierdzenia podczas kontroli w zakładzie skarżącego, braku oznakowania dróg komunikacyjnych w pomieszczeniu obrabiarek, obligatoryjne było wydanie nakazu w powyższym zakresie. Natomiast co do pkt 5 nakazu, dotyczącego zastosowania w szatni, jadalni i umywalni, wentylacji zapewniającej odpowiednią wymianę powietrza, organ wskazał jako podstawę prawną art. 233 Kodeksu pracy, według którego pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higieniczno-sanitarne oraz dostarczyć niezbędne środki higieny osobistej oraz § 7 ust 3 załącznika nr 3 cytowanego wyżej rozporządzenia, zgodnie z którym, w szatniach należy zapewnić przynajmniej czterokrotną wymianę powietrza na godzinę, a w szatniach wyposażonych w okna otwieralne przeznaczonych dla nie więcej niż 10 pracowników wymiana powietrza nie może być mniejsza niż dwukrotna na godzinę, § 24 ust 2 załącznika nr 3 - który stanowi, że w pomieszczeniach umywalni należy zapewnić co najmniej dwukrotną wymianę powietrza w ciągu godziny, natomiast w pomieszczeniach z natryskami wymiana ta nie powinna być mniejsza niż pięciokrotna w ciągu godziny, § 35 załącznika nr 3 - który stanowi, że w pomieszczeniu jadalni należy zapewnić przynajmniej 2-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny. W związku z treścią cytowanych przepisów, nie ulega wątpliwości obligatoryjność zastosowania systemu wentylacji w wymienionych pomieszczeniach, niezależnie od tego, czy istnieje w nich możliwość otwierania okien – co wynika z samej treści przytoczonej regulacji, w której określono wymogi w zakresie wymiany powietrza również w sytuacji, w której pomieszczenie szatni jest wyposażone w okna otwieralne. Wbrew zatem błędnemu przekonaniu skarżącego, zawartemu w skardze, możliwość otwierania okna, nie jest równoznaczna ze spełnieniem wymogu dotyczącego wentylacji. W zakresie pkt 6 nakazu, dotyczącego urządzenia ustępu z miską ustępową spłukiwaną bieżącą wodą – wskazaną przez organ podstawę prawną stanowił cytowany wyżej art. 233 Kodeksu pracy oraz § 111 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, który stanowi, że pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom pomieszczenia i urządzenia higienicznosanitarne, których rodzaj, ilość i wielkość powinny być dostosowane do liczby zatrudnionych pracowników, stosowanych technologii i rodzajów pracy oraz warunków, w jakich ta praca jest wykonywana i § 27 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia, według którego zainstalowane w ustępach miski ustępowe i pisuary powinny być spłukiwane bieżącą wodą oraz podłączone do kanalizacji. W tej kwestii skarżący przytoczył zapis z wyników poprzedniej kontroli inspekcji pracy, według którego "w zakresie zapewnienia pracownikom toalety pracodawca na placu zakładu uruchomił toaletę w postaci wychodka" i w związku z tym podniósł w skardze, że przedmiotowy nakaz inspektora pracy jest bezzasadny, gdyż "ubikacja w formie wychodka nie jest objęta żadnym zakazem". Twierdzenia skarżącego nie zasługują na uwzględnienie, gdyż cytowany przepis § 27 ust. 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia, w sposób nie budzący wątpliwości określa, że zainstalowane w ustępach miski ustępowe i pisuary powinny być spłukiwane bieżącą wodą oraz podłączone do kanalizacji. W niniejszej sprawie nie mają bowiem zastosowania wyłączenia zawarte w § 27 ust. 4 załącznika, dotyczące pracowników zatrudnionych na otwartej przestrzeni poza terenem zakładu pracy przez okres nie dłuższy niż 3 miesiące oraz zatrudnionych w budynkach niewyposażonych w instalację wodociągową i kanalizacyjną. Natomiast podstawą prawną pkt 8 nakazu, dotyczącego urządzenia dla pracowników pomieszczenia z natryskiem był cytowany wyżej art. 233 Kodeksu pracy oraz § 21 załącznika nr 3 do rozporządzenia, który stanowi, że w zespole szatni powinny znajdować się pomieszczenia z natryskami, jeśli wymagają tego warunki pracy lub ochrona zdrowia pracowników. Zasadnie zatem organ podniósł, że z uwagi na to, iż w procesie technologicznym występuje pył drzewny, impregnacji drewna i klejenia dokonuje się środkami chemicznymi sklasyfikowanymi jako niebezpieczne, to warunki pracy wymagają po zakończeniu pracy mycia całego ciała, w celu ochrony zdrowia pracowników. Skarżący nie kwestionował powyższych ustaleń organu dotyczących warunków pracy, a jedynie zawarł w skardze własną ocenę w zakresie tego, czy występowanie w miejscu pracy wyżej wymienionych czynników, uzasadnia konieczność stosowania natrysku dla pracowników. Stwierdzić zatem należało, że subiektywne przekonanie pracodawcy co do potrzeby używania natrysku po pracy wykonywanej w określonych wyżej warunkach, nie jest sformułowaniem zarzutu naruszenia przez organ jakiegokolwiek przepisu, a zatem nie może prowadzić do podważenia zgodności z prawem wydanego nakazu w tej części. Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, podobnie jak i rozstrzygnięcie organu I instancji, zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania. W powyższych okolicznościach, brak było podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją nakazu inspektora pracy, które zostały wydane na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie prawidłowej oceny zgromadzonych dowodów, w tym protokołu kontroli oraz trafnych ustaleń i ocen prawnych, zawartych w ich uzasadnieniu, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. W związku z tym brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a wobec tego podlegała ona oddaleniu, zgodnie z art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło