IV SA/Gl 1038/06
WyrokWSA w Gliwicach2007-07-12
Skład orzekający: Małgorzata Walentek, Teresa Kurcyusz-Furmanik, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie samochodu osobowego i ponoszenie kosztów jego utrzymania przez wnioskodawcę o dodatek mieszkaniowy, przy niskich zadeklarowanych dochodach, stanowi rażącą dysproporcję uzasadniającą odmowę przyznania świadczenia?Ratio decidendi
Posiadanie samochodu osobowego i ponoszenie kosztów jego utrzymania nie może stanowić wyłącznej podstawy do odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego, jeśli nie wykazano w sposób jednoznaczny rażącej dysproporcji między niskimi dochodami a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. Organy administracji muszą szczegółowo zbadać sytuację materialną, uwzględniając wszystkie okoliczności, a nie opierać się na ogólnym założeniu, że właściciel samochodu nie jest uprawniony do świadczenia.Stan faktyczny
Skarżący R. H. ubiegał się o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że posiadanie przez wnioskodawcę samochodu osobowego i garażu, przy niskich zadeklarowanych dochodach, stanowi rażącą dysproporcję między dochodami a stanem majątkowym. Skarżący argumentował, że samochód jest mu niezbędny ze względu na stan zdrowia i konieczność dojazdów do placówek medycznych, a jego nabycie nastąpiło w czasach, gdy posiadał wyższe dochody.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.) Protokolant Referent stażysta Izabela Auguścik-Michułka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2007 r. sprawy ze skargi R. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. nr [...] 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] r., wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta S. odmówiono przyznania R. H. dodatku mieszkaniowego.
W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. Nr 142 z 2001 r., poz. 1591) w zw. z art. 7 ust. 1,3 i 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71 z 2001, poz. 734 ze zm.), § 1 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz.U. Nr 156, poz. 1828) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że R. H. złożył w dniu [...] r. wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego wraz z deklaracją o dochodach. Na podstawie przedłożonych przez stronę dokumentów oraz danych uzyskanych podczas wywiadu środowiskowego ustalono, że pomimo trudnej sytuacji materialnej rodzina posiada samochód osobowy i część niewielkich comiesięcznych dochodów przeznacza regularnie na utrzymanie tego pojazdu i jego eksploatację (przyjęto, że jest to łącznie kwota [...] zł, na którą składają się: [...] zł na ubezpieczenie, [...] zł na paliwo oraz [...] zł na opłatę za garaż, nie licząc drobnych napraw, remontów i kosztów przeglądu). Pozostałe comiesięczne stałe wydatki rodziny wynoszą: prąd – [...] zł, gaz – [...] zł, telefon z Internetem – [...] zł, abonament RTV – [...] zł, zakup leków – [...] zł – [...] zł, dopłata do czynszu – [...] zł, żywność i środki czystości – [...]–[...] zł.
Wobec powyższego organ I instancji stwierdził, że wyliczony dodatek mieszkaniowy, który stanowiłby kwotę [...] zł ,pokrywałby w całości wartość opłat ponoszonych przez rodzinę wnioskodawcy na utrzymanie samochodu, które zamykają się w kwocie [...] zł. Wskazano, że utrzymywanie i ponoszenie kosztów eksploatacji pojazdu nie należy do najważniejszych potrzeb rodziny, która w pierwszej kolejności powinna przeznaczać środki finansowe na czynsz i inne opłaty związane z utrzymaniem mieszkania. Skoro zatem, w ramach wywiadu środowiskowego, stwierdzono rażącą dysproporcję pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, nie można było, zgodnie z dyspozycją art. 7 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, uwzględnić wniosku strony o przyznanie dodatku mieszkaniowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji R. H. wyjaśnił, że wraz z niepracującą żoną i [...]letnią córką [...] utrzymuje się z renty otrzymywanej w kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Podał, że pracując 31 lat w warunkach szkodliwych, w tym [...] lata w [...], żyjąc skromnie, odmawiając są wielu dóbr, dorobił się (wybudowanego osobiście w [...]r.) garażu oraz kolejno samochodów: [...],[...] i obecnie użytkowanego – [...] rocznik [...] r. o wartości [...] zł. Odwołujący się oświadczył, że przedmiotowego pojazdu używa w celu dowiezienia chorujących członków rodziny do lekarza – wnuczek (lat [...]), [...]-letniej mamy i teściowej mieszkających w C.. Zdarzają się miesiące, w których z powodu braku środków samochód nie jest użytkowany, więc wyliczone przez organ opłaty są kwotami maksymalnymi, a koszt korzystania z pojazdu odbija się na wysokości zadłużenia i konieczności drastycznego ograniczenia bieżących wydatków np. na wyżywienia. Strona uzupełniła także dane o budżecie rodziny, podając, że opłaca [...] w kwocie [...] zł i przedłożyła 3 faktury za leki zakupione w [...] r. na łączną kwotę [...] zł, do której należy doliczyć wydatki w wysokości ok. [...] zł na leki sprzedawane bez recepty.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji opisano stan faktyczny sprawy i wskazano, że z obowiązującego od dnia 1 stycznia 2005 r. przepisu art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wynika, że dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom posiadającym tytuł prawny lub nie posiadającym takiego tytułu, ale oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekraczał 175 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym.
Dalej organ odwoławczy przywołał treść art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy
o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym organ rozpoznający wniosek przyznanie dodatku mieszkaniowego odmawia przyznania tego świadczenia , jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali m.in., że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.
Na podstawie akt sprawy organ odwoławczy ustalił, że wnioskodawca prowadzący trzyosobowe gospodarstwo domowe zadeklarował dochód z okresu trzech ostatnich miesięcy, poprzedzających złożenie wniosku w wysokości [...] zł, co stanowi [...] zł na miesiąc i [...] zł miesięcznie na jedną osobę,
a miesięczne koszty utrzymania spółdzielczego lokatorskiego mieszkania
o powierzchni użytkowej [...] m 2 wynoszą wg wniosku [...] zł. Strona jest właścicielem garażu oraz pojazdu marki [...] rocznik [...] r. o wartości [...] zł, nabytego w [...] r.
Powyższe ustalenia wskazują, w ocenie organu odwoławczego, na rażącą dysproporcję pomiędzy deklarowanymi dochodami a faktycznym stanem majątkowym strony, która, zgodnie z art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych uzasadnia odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wyjaśniło dalej, że dodatek mieszkaniowy przeznaczony jest dla osób niezamożnych, które przy wykorzystaniu własnych możliwości finansowych nie są w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb bytowych, do których należy utrzymanie własnego mieszkania (na poparcie tej tezy przywołano uchwałę 5 sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 r., sygn. akt OPK 21/2002, publ. ONSA 2003/1/12). Wskazano również, że w projekcie do ustawy o dodatkach mieszkaniowych wyjaśniono, że przepis obecnego art. 7 ust. 3 ustawy dotyczy m.in. sytuacji, gdy deklarowanym bardzo niskim dochodom towarzyszą zewnętrzne oznaki ich uzyskiwania np. posiadanie samochodu i jego eksploatacja.
Mając na uwadze, że dodatek mieszkaniowy przeznaczony jest dla osób niezamożnych, często pozostających bez pracy lub innego stałego źródła utrzymania, które przy wykorzystaniu własnych możliwości finansowych nie są w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb bytowych, do których niewątpliwie należy utrzymanie zajmowanego mieszkania, organ odwoławczy stwierdził, że wniosek R. H. nie może być uwzględniony. Strona, mimo zadeklarowanej trudnej sytuacji finansowej, jest bowiem właścicielem garażu oraz samochodu osobowego, ponosi koszty jego utrzymania, eksploatacji i napraw, licząc, że koszty utrzymania zajmowanego lokalu pokryte zostaną z dodatku mieszkaniowego.
Organ II instancji wskazał, że posiadanie samochodu nie służy zaspokajaniu podstawowych potrzeb bytowych wnioskodawcy, a jego utrzymywanie (generujące wydatki na ubezpieczenie, paliwo, naprawy, przegląd techniczny, rejestrację) obciąża budżet domowy. Stwierdził dalej, że korzystanie z dobrze rozwiniętej w obrębie aglomeracji [...] sieci komunikacji publicznej jest niewspółmiernie tańsze niż przemieszczanie się samochodem, a sprzeczne z interesem ogólnym i zasadami współżycia społecznego byłoby przyznawanie dodatku mieszkaniowego – świadczenia finansowanego ze środków publicznych – osobom, które stać na utrzymywanie samochodu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. przywołało także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I OSK 718/05), w którym stwierdzono m.in., że "ani sąd ani organy administracyjne nie negują potrzeby korzystania z różnego rodzaju udogodnień przez osoby niepełnosprawne, i że w sytuacji wnioskodawcy posiadanie własnego pojazdu bardzo ułatwi rehabilitację i być może nawet zmniejsza koszty dojazdów do szpitala, niemniej jednak samochód osobowy jest uznawany w świetle obecnych standardów za przedmiot luksusowy, na który nie mogą pozwolić sobie osoby będące w niedostatku, które nie są w stanie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych".
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że skoro strona jest właścicielem samochodu, którego utrzymanie obciąża budżet domowy, to jest także w stanie opłacać należności związane z zajmowanym mieszkaniem, wykorzystując własne środki finansowe i posiadane zasoby majątkowe, bez konieczności otrzymywania na ten cel dodatku mieszkaniowego.
W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, R. H. oświadczył, że zapomniał dołączyć orzeczenie o [...] stopniu niepełnosprawności, wywołanej wypadkiem przy pracy, podczas którego doznał [...] (orzeczenie to zostało zaskarżone do sądu powszechnego, przed którym strona domaga się orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy). Skarżący wyjaśnił, że w tym stanie rzeczy samochód jest mu niezbędny do dojazdów do placówek medycznych. Korzysta wtedy z pomocy dorosłego syna mechanika, który prowadzi pojazd, naprawia go i konserwuje. Strona podniosła także, że komunikacja publiczna dostępna jest natomiast dla osób zdrowych, które wytrzymują wstrząsy i szarpania, co w stanie zdrowia skarżącego jest wykluczone. Nadto przejazd do lekarza, do którego skarżący dociera wraz z żoną i synem wymagałby zakupu [...] biletów co jest na pewno droższe niż podróż samochodem. Wspomniane dojazdy do placówek medycznych mają miejsce regularnie (kilka razy w miesiącu); skarżący wraz z małżonką korzystają z leczenia [...],[...], a także [...], wymagają także zabiegów leczniczych.
R. H.ponownie podkreślił, że garaż i samochód nabył ze zdobytych ze znacznym trudem oszczędności w czasach, w których pracując w [...] miał możliwość uzyskania dodatkowego wynagrodzenia i innych świadczeń finansowych. Ten stan rzeczy zmienił się radykalnie na skutek wypadku przy pracy, gdyż jedynym źródłem utrzymania rodziny stała się renta. Strona oświadczyła także, iż gotowa jest przekazać garaż i samochód żonatemu synowi, jednakże nie ma środków na sfinansowanie związanych z tym formalności.
Do skargi dołączono orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia [...] r., którym utrzymano w mocy orzeczenie o zaliczeniu strony do [...] stopnia niepełnosprawności, zaświadczenie potwierdzające zaległość w czynszu za [...] i [...] r. na kwotę [...] zł oraz faktury dokumentujące zakup leków w [...] i [...] r.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę zgodności z prawem działalności organów administracji publicznej. Obejmuje ona zarówno przestrzeganie przez organ administracyjny przepisów prawa materialnego, jak i przepisów proceduralnych.
Jak wynika z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne badają przede wszystkim czy kwestionowane decyzje wydane w toku postępowania administracyjnego nie uchybiają przepisom prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz przepisom prawa procesowego
w stopniu dającym podstawę do wznowienia postępowania lub mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia prawa – sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Zakres kognicji sądów administracyjnych obejmuje również kontrolę, czy zaskarżone rozstrzygnięcia organów administracji publicznej nie są dotknięte kwalifikowaną wadą prawną skutkującą ich nieważnością, a więc czy nie zachodzą przesłanki określone w art. 156 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).
Skarga inicjująca postępowanie sądowe w niniejszej sprawie dotyczy odmowy przyznania skarżącemu dodatku mieszkaniowego. Nieuwzględnienie wniosku strony o przyznanie przedmiotowego świadczenia nastąpiło w oparciu o art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. Nr 71, poz. 734 ze zm.).
Powołany przepis (w brzmieniu obowiązującym od dnia 23 listopada 2004 r.) stanowi, że właściwy organ odmawia przyznania dodatku mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustali, że występuje rażąca (a więc "dająca się łatwo stwierdzić, wyraźna, oczywista, niewątpliwa, bezsporna, bardzo duża" – por. Słownik języka polskiego pod red. naukową Mieczysława Szymczaka, Wydawnictwo Naukowe PWN, wydanie IX, Warszawa 1994, tom III) dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w stosownej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. W ujęciu ogólnym "dysproporcję" należy rozumieć jako "brak proporcji, symetrii, brak harmonijnego stosunku między przedmiotami, zjawiskami, cechami występującymi łącznie, niewspółmierność, niesymetryczność" (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową Mieczysława Szymczaka, Wydawnictwo Naukowe PWN, wydanie IX, Warszawa 1994, tom I) Zastosowanie wspomnianego przepisu wymaga zatem od organu administracji dokonania wykładni pojęcia "rażącej dysproporcji" pomiędzy dochodami członków gospodarstwa domowego wnioskodawcy (wykazanymi w stosownym oświadczeniu) a faktycznym stanem majątkowym osoby domagającej się wydatkowania środków publicznych na refundację kosztów utrzymania zajmowanego przez rodzinę lokalu mieszkalnego. W dalszej kolejności organ administracji zobowiązany jest ocenić czy ustalony stan majątkowy (pozostający w rażącej dysproporcji z wykazanymi niskimi dochodami uzyskiwanymi w gospodarstwie domowym strony) wskazuje, że wnioskodawca jest w stanie finansować koszty utrzymania mieszkania wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe.
Odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego w oparciu o art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest zatem dopuszczalna wyłącznie w sytuacji, gdy dokonane w toku postępowania administracyjnego ustalenia faktyczne wskazują jednoznacznie, że sytuacja materialna, w szczególności wysokość wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym wnioskodawcy jest wyraźnie niewspółmierna do deklarowanych przez stronę dochodów. Przesłanka ta musi być szczegółowo wykazana w uzasadnieniu decyzji, a interpretacja treści znaczeniowej nieostrego pojęcia "rażącej dysproporcji" w odniesieniu do sytuacji majątkowej konkretnego wnioskodawcy może nastąpić wyłącznie poprzez wykładnię ścieśniającą (analizowana norma prawna jest bowiem regulacją szczególną, pozwalającą na odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego osobom, które spełniają wszelkie pozostałe kryteria przyznania tego świadczenia).
Ratio legis omawianej normy prawnej jest wyeliminowanie z kręgu osób, których wydatki mieszkaniowe refundowane są ze środków publicznych tych podmiotów, które mając faktyczne możliwości zaspokojenia swoich potrzeb bytowych i poniesienia wydatków mieszkaniowych, w złożonej deklaracji wykazują zaniżone dochody i zatajają posiadane zasoby majątkowe, co przede wszystkim dotyczy osób zatrudnionych nielegalnie lub ukrywających źródła dochodów. Z kręgu adresatów wsparcia w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych nie mogą być natomiast wyeliminowane a priori osoby, którzy uprzednio osiągały regularne dochody, pozwalające na nabycie określonych przedmiotów użytkowych (których spienieżęnie - wobec aktualnego stopnia zużycia i realiów rynkowych jest często co najmniej problematyczne), ale na skutek np. istotnego pogorszenia stanu zdrowia lub z innych przyczyn od dłuższego czasu pozbawieni są możliwości zarobkowania i utrzymują się z niskich świadczeń z ubezpieczenia społecznego.
Podzielając pogląd, że zasobność wnioskujących o dodatek mieszkaniowy należy badać zarówno w kontekście zadeklarowanych dochodów, jak i posiadanych przez nich dóbr materialnych zaakcentować trzeba, że ustawodawca nie wykluczył dopuszczalności przyznania przedmiotowego świadczenia osobom posiadającym ruchomość lub majątek nieruchomy o konkretnej wartości (zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy oraz art. 2 ust. 2 - dodatek mieszkaniowy przysługuje przecież osobom mieszkającym we własnych budynkach oraz właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, a prawo własności do więcej niż jednej nieruchomości nie wyłącza co do zasady uprawnienia do dodatku mieszkaniowego) lub zaliczanych do konkretnej kategorii. Z kręgu adresatów wsparcia finansowego w formie dodatku mieszkaniowego nie wyeliminowano np. darczyńców, którzy w określonym okresie poprzedzającym złożenie wniosku o dodatek mieszkaniowy wyzbyły się majątku o konkretnej wartości.
Zastosowanie art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych musi być poprzedzone nietylko analizą uwzględniającą aktualną wartość posiadanych w gospodarstwie domowym dóbr, czasokres, w którym zostały one nabyte, źródło sfinansowania ich zakupu; konieczne jest także zestawienie wydatków ponoszonych na ich eksploatację z ewentualnymi korzyściami, jakie powoduje ona dla budżetu rodziny. Uwzględnianie w ocenie sytuacji konkretnej osoby wnioskującej o dodatek mieszkaniowy majątku nabytego znacznie wcześniej niż złożono wniosek o przedmiotowe świadczenie powinno mieć miejsce wtedy, gdy wykazane zostaną nadmierne wydatki na poszczególne składniki majątku, które niezasadnie pogarszają stan majątkowy strony lub świadczą o nieujawnionych dochodach.
Jak więc wykazano powyżej odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego nie może opierać się wyłącznie na stwierdzeniu, że posiadany przez R. H. (przechowywany we własnym garażu), pojazd marki [...], rocznik [...] o wartości ok. [...] zł, nabyty w [...] r., którego miesięczne koszty utrzymania wynoszą ok. [...] zł jest przejawem rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w stosownej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy. Nie negując twierdzenia organów obu instancji, że istnieją inne niż przejazd własnym samochodem sposoby przemieszczania się, a posiadanie własnego pojazdu nie jest elementarną potrzebą bytową wskazać należy, że ustawa o dodatkach mieszkaniowych i stosowne rozporządzenie wykonawcze nie posługuje się pojęciem niezbędnej potrzeby bytowej i nie przewiduje żadnych kryteriów analizy budżetu gospodarstw domowych prowadzonych przez wnioskujących o dodatek mieszkaniowy. Podkreślić należy, iż organy orzekające nie wykazały, że wysokość wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym wnioskodawcy (z uwzględnieniem kosztów eksploatacji samochodu) jest wyraźnie niewspółmierna do deklarowanych przez stronę dochodów. Odnotować także trzeba, że organy I i II instancji przyjęły odmienną wartość wydatków mieszkaniowych strony. Pominięto również (podnoszoną zresztą przez stronę) kwestię zestawienia orientacyjnych kosztów przejazdu samochodem i środkami komunikacji miejskiej, z uwzględnieniem, że udokumentowany stan zdrowia skarżącego wymaga częstego korzystania
z wysokospecjalistycznych świadczeń medycznych (ustalenie ich częstotliwości nie stanowi problemu), udzielanych zapewne nie tylko w placówkach usytuowanych w S. (konieczne jest zatem przekroczenie granic jednej gminy, co wymaga zakupu biletów KZK GOP o wyższych nominałach).
Reasumując stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie nie wykazano występowania rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że R. H. jest w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego, wykorzystując własne środki i posiadane zasoby majątkowe. W ocenie Sądu teza zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2006 r. (sygn. akt I OSK 718/05) nie może być stosowana wprost do każdej osoby, domagającej się przyznania dodatku mieszkaniowego, która jest właścicielem jakiegokolwiek samochodu.
Niewykazanie rażącej dysproporcji pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi w złożonej deklaracji, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że R. H. jest w stanie uiszczać wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego czyni odmowę przyznania mu dodatku mieszkaniowego przedwczesną. Ponownie rozpoznając wniosek strony właściwy organ weźmie pod uwagę opisane powyżej aspekty oceny sytuacji materialnej gospodarstwa domowego R. H., która podstawowym kryterium nie może być ogólne założenie, że właściciel samochodu osobowego nie jest uprawniony do otrzymywania dodatku mieszkaniowego.
Dokonując fragmentarycznej analizy budżetu domowego i stanu majątkowego strony naruszono art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, a dokonane w tym zakresie ustalenia faktyczne nie uzasadniały zastosowania art. 7 ust. 3 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wyczerpana została zatem przesłanka uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Określając w wyroku, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Sąd zastosował się do wymogu określonego w art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pominięto natomiast rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, gdyż strona zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi objęta jest ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło