IV SA/Gl 1072/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, , , po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. B. na rozkaz personalny Dyrektora Aresztu Śledczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego p o s t a n a w i a odrzucić skargę. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] r. Dyrektor Aresztu Śledczego w T. na podstawie art. 230 ust. 3 pkt 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2014 r., poz. 173 ze zm.) wymierzył mł. chor. T. B. karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Od wymierzonej kary wniesione zostało odwołanie. Po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w K. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Po uzyskaniu informacji o rozstrzygnięciu organu odwoławczego Dyrektor Aresztu Śledczego w T. rozkazem personalnym z [...] r. nr [...] stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego mł. chor. T.B. w związku z prawomocnym orzeczeniem o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze T. B. wniósł o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia z dnia [...] r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego w T. wniósł o jej odrzucenie względnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu, albowiem jej wniesienie jest niedopuszczalne. Zakres właściwości rzeczowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyznaczają przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 p.p.s.a. kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Katalog skarg na określone w art. 3 § 2 p.p.s.a. działania organów administracji publicznej lub ich bezczynność, rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują sądową kontrolę. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny bada w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. Jednym zaś z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu. W związku z wejściem w życie z dniem 13 sierpnia 2010 r. ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej należało rozważyć, czy przedmiotowa skarga podlega kognicji sądu administracyjnego. Postępowanie przed sądami administracyjnymi toczy się bowiem zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania. Powołana wyżej ustawa z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej w sposób odmienny od dotychczasowego uregulowała zasady orzekania w sprawach dotyczących funkcjonariuszy Służby Więziennej. Z przepisów Rozdziału 20 tej ustawy, określających zasady rozpatrywania sporów o roszczenia funkcjonariuszy ze stosunku służbowego, wynika, że nie wszystkie sprawy podlegają załatwieniu w trybie postępowania administracyjnego i kontroli sądu administracyjnego. Przepisy rozdziału 20 ustawy o Służbie Więziennej art. 217-220 ustanawiają trzy rodzaje procedur regulujących postępowania w sprawach ze stosunku służbowego. Po pierwsze zgodnie z art. 218 sprawy dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe i zawieszenia w czynnościach służbowych rozstrzyga się w formie decyzji. Do tych spraw stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a od decyzji organu odwoławczego przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Po wtóre zgodnie z art. 219 sprawy wynikające z podległości służbowej dotyczące powoływania oraz mianowania na stanowiska służbowe, odwoływania oraz zwalniania ze stanowisk służbowych i przenoszenia do dyspozycji, nadawania stopni Służby Więziennej, delegowania do czasowego pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, oddelegowania do wykonywania zadań służbowych poza Służbą Więzienną w kraju lub poza granicami państwa rozstrzyga się w formie rozkazu personalnego: tę samą formę stosuje się również do stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego. Od rozkazu personalnego odwołanie nie przysługuje. Trzecią z procedur stosuje się do sporów o roszczenia ze stosunku służbowego funkcjonariuszy w sprawach niewymienionych w art. 218 ust. 1 i art. 219 ust. 1 i 2. Spory te rozpatruje sąd właściwy w sprawach z zakresu prawa pracy. Reasumując, zgodnie z treścią art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej za rozstrzygnięcia podlegające kontroli instancyjnej (i kontroli sądów administracyjnych) uznano jedynie rozstrzygnięcia dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zawieszenia w czynnościach służbowych. Określone w art. 218 ust. 1 wyjątki podlegają zakazowi wykładni rozszerzającej. W ustawie o Służbie Więziennej ustawodawca określił bowiem ogólne zasady i wyjątki w zakresie drogi sądowej jako sposobu zaskarżenia decyzji do sądu. Ustawodawca określa właściwe, prawnie ukształtowane postępowanie, w którym sprawa jest rozstrzygana oraz wprowadza odpowiednie przepisy proceduralne i rodzaj spraw, które zgodnie ze wskazaną procedurą będą rozstrzygane (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2011r. w sprawie sygn. akt I OSK 928/11 , LEX 1212771, postanowienia NSA z dnia 16 lutego 2012r. w sprawie sygn. akt I OSK 205/12, LEX 1120649). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest rozkaz personalny Dyrektora Aresztu Śledczego w T. z dnia [...] r. stwierdzający wygaśnięcie stosunku służbowego. Sprawy z zakresu wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza Służby Więziennej nie zostały wskazane w art. 218 ust. 1 jako podlegające kognicji sądu administracyjnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 września 2011r. w sprawie I OSK 1382/11 "Podległość służbowa jest cechą szczególną, charakterystyczną dla tzw. stosunków służbowych, stanowiących podstawę pełnienia służby w wojsku i innych służbach. Znaczny zakres takiej podległości sprawia, iż w tych stosunkach zatrudnienia nie ma równorzędności podmiotów, co jest typowe dla stosunku pracy. Tym samym przełożony zyskuje znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. Podjęcie służby w formacjach mundurowych, w tym w Służbie Więziennej, jest dobrowolne. Każdy, kto dobrowolnie przystępuje do takiej służby, rezygnuje z pewnej części swobód obywatelskich, w tym decyduje się automatycznie na ograniczenie prawa do sądu". Pogląd ten potwierdza treść art. 218 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, w którym za rozstrzygnięcia podlegające kontroli instancyjnej (i kontroli sądów administracyjnych) uznano jedynie rozstrzygnięcia dotyczące zwolnienia ze służby, przeniesienia z urzędu do pełnienia służby w innej jednostce organizacyjnej, przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, zawieszenia w czynnościach służbowych. Z tych względów skarga T. B. na rozkaz personalny o stwierdzeniu wygaśnięcia stosunku służbowego jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a odrzucił skargę, jako niedopuszczalną. Jednocześnie Sąd wskazuje, że ze względu na odrzucenie skargi wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania rozkazu personalnego nie został rozpoznany.