IV SA/Gl 1101/14

WyrokWSA w Gliwicach2015-09-29

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Tadeusz Michalik, Renata Siudyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jest zgodna z prawem, gdy wnioskodawca nie przedstawił wystarczających dowodów trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej?
Ratio decidendi
Decyzja odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych jest prawidłowa, jeśli wnioskodawca nie wykazał wystarczająco trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej, która uzasadniałaby umorzenie. Organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie dowodowe, ale ciężar wykazania przesłanek umorzenia spoczywa na stronie wnioskującej. Brak dostarczenia niezbędnych dokumentów i informacji uzasadnia odmowę umorzenia.
Stan faktyczny
S.M. złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na dzieci. Organ I instancji odmówił umorzenia, wskazując na brak wystarczających dowodów trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej wnioskodawcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. S.M. zaskarżył decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, podnosząc zarzuty dotyczące błędów prawnych i proceduralnych oraz wskazując na swoją trudną sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędzia WSA Renata Siudyka Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2015 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oddala skargę. Prezydent Miasta Z. działając na podstawie art. 12 ust.1 i 2 i art. 30 ustawy z dnia 07 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 z późn. zm.) i art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego decyzją z dnia [...], Nr [...] odmówił S.M. umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż zgodnie z regulacją zawartą w art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, a więc m.in. zaliczkę alimentacyjną, w łącznej wysokości: 1) 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 2) 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów; 3) 100 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. W świetle art. 30 ust. 2 i 3 organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej. Organ zaakcentował, że zawarty w art. 30 ust. 2 ustawy zwrot "może umorzyć" wskazuje, iż decyzja w sprawie umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych łącznie z odsetkami ma charakter uznaniowy i może opierać się na swobodnej ocenie sytuacji osobistej zobowiązanego, niemniej jednak decyzja o umorzeniu albo odmowie umorzenia należności musi być poparta przeprowadzeniem przez organ postępowania mającego na celu zbadanie sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika. Na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych została przyznana zaliczka alimentacyjna na dzieci: R.M. ur. [...] w kwocie [...] zł miesięcznie oraz D.M. ur. [...] w kwocie [...] zł miesięcznie. W związku z wnioskiem S.M. o umorzenie należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych wszczęto postępowanie administracyjne i w dniu [...] wydana została decyzja o odmowie umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, która została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania organ uznał, że brak jest wystarczających dowodów stwierdzających trudną sytuację materialną S.M. W szczególności S.M. nie przedstawił informacji dot. aktualnych dochodów wszystkich członków rodziny, wydatków ponoszonych przez członków rodziny, informacji czy rodzina korzysta z pomocy społecznej, czy wnioskujący pobiera świadczenia na wychowanie dzieci, informacji o stanie zdrowia wnioskującego i członków rodziny oraz ewentualnych kosztach leczenia. W ocenie organu I instancji, nawet w obliczu zawieszenia działalności gospodarczej i sprawowania wraz z żoną opieki nad dwójką dzieci, przez wzgląd na posiadany wiek, nie przedstawieniu problemów zdrowotnych uniemożliwiających podjęcie stosownych kroków celem polepszenia sytuacji materialnej, wnioskujący posiada możliwość spłaty powstałego długu alimentacyjnego. Od tej decyzji odwołanie wniosła strona, wyrażając niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia i kwestionując ustalenia organu I instancji oraz prawidłowość zastosowania przepisów prawa, a także sposób i rzetelność prowadzenia postępowania. Strona wskazała ponadto na swoją trudną sytuację finansową. S.M. odniósł się również do spraw inicjowanych przez niego przed innymi organami (w tym organami prokuratury) i sądami (zarówno administracyjnymi jak i powszechnymi) w sprawach związanych ze świadczeniami alimentacyjnymi przyznanymi na rzecz jego synów – D.M. i R.M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po rozpoznaniu odwołania S.M. działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. Nr 79 z 2001 r. poz.856, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, iż skarżący mimo wezwań organu I instancji nie udokumentował aktualnej sytuacji materialnej swojej rodziny. Sam fakt zawieszenia działalności gospodarczej nie oznacza, że skarżący i jego żona nie osiągają żadnych dochodów, bądź nie mają szans na ich osiąganie w przyszłości. S.M. ma [...] lat, jest więc osobą stosunkowo młodą, z akt sprawy nie wynika, by posiadał orzeczony stopień niepełnosprawności. Brak również informacji o ewentualnym zatrudnieniu żony S.M. (mającej aktualnie [...] lata) jak również o stanie zdrowia jej oraz dwójki ich małoletnich dzieci. Skarżący nie podał także, czy rodzina, w miejscu zamieszkania, korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, nie wykazał nadto miesięcznych stałych kosztów utrzymania rodziny. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinno nastąpić wyłącznie wtedy, gdy sytuacja dochodowa osoby zobowiązanej do zwrotu należności lub jego rodziny nie pozwala na wywiązanie się z ciążącego na niej obowiązku. Dla oceny przesłanek umorzenia istotna jest nie tylko okoliczność, czy wnioskodawca aktualnie może wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku, ale także czy w przyszłości będzie mógł realnie spłacić dług. Kolegium zaakcentowało, że zasadą jest egzekwowanie należności, natomiast ich umorzenie może nastąpić wyjątkowo tylko w szczególnych sytuacjach (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 października 2006 r. III K 77/06). Obowiązek alimentacyjny zgodnie z art. 128 i 133 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci ma charakter obligatoryjny. System zabezpieczenia społecznego nie ma zaś na celu zwolnienia w całości rodzica z ponoszenia kosztów utrzymania dzieci. Pogląd ten pozostaje w zgodzie z konstytucyjną zasadą pomocniczości (wyrażoną w preambule Konstytucji RP), stosownie do której Państwo ma wspierać, a nie zastępować w alimentacji osoby do tego zobowiązane (por. rozważania w pkt 4.2 wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 23 czerwca 2008 r., sygn. akt P 18/06). Nie jest zatem uzasadnionym, aby pochopnie przerzucać obowiązek alimentacyjny na ogół podatników, tym bardziej, że celem zabezpieczenia społecznego jest zapewnienie bytu dzieciom rodziców, którzy nie są w stanie samodzielnie regulować należności na ich rzecz. Nie jest to pomoc bezzwrotna, a ustanowiona w interesie uprawnionych do pobierania świadczeń alimentacyjnych, dlatego uzasadnionym jest, że organ będzie oczekiwał uregulowania wypłaconych uprawnionym świadczeń alimentacyjnych od zobowiązanego z tytułu alimentów. Kolegium podkreśliło, że zaskarżona decyzja dotyczy wyłącznie umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, a nie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o którym mowa w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W dalszej kolejności organ II instancji wskazał, że dla ustalenia wysokości tych zaległości nie ma żadnego znaczenia podnoszone przez skarżącego pobieranie świadczeń przez jego synów na podstawie "sfałszowanych zaświadczeń o pobieraniu nauki w systemie komercyjnym za okres [...] do [...]" Podsumowując Kolegium zaakcentowało, że postępowanie dotyczy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, zatem wszelkie podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące zasadności przyznania uprawnionym świadczeń nie mogą zostać uwzględnione w tym postępowaniu. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S.M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania "z uwagi na zasadnicze błędy natury prawno-materialnej i proceduralnej w szerokim zakresie jego zastosowania". Zdaniem skarżącego organ II instancji w niewystarczający sposób rozpoznał jego odwołanie od decyzji organu I instancji, którą odmówiono stronie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego. W ocenie skarżącego Kolegium rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji nie uwzględniło orzeczeń wydanych przez WSA w Gliwicach w kwietniu 2013r. w sprawach z jego skargi oznaczonych sygn. akt od IV SA/Gl 580/13 do IV SA/Gl 593/13. W skardze zawarł nadto zarzuty wobec pracowników MOPR w Z., z zarzutami naruszenia licznych przepisów Kodeksu karnego włącznie oraz wniosek o "wzmocnienie kontroli nad urzędami I i II instancji adm. (...)". Skarżący opisał również pokrótce sprawę złożonego przez niego powództwa o zapłatę przeciwko Gminie i Urzędowi Miasta Z. oraz dołączył do skargi pismo zatytułowane "uzupełnienie do apelacji poszkodowanego pismem z dn. [...] i dn. [...]" Zarzuty te podtrzymał w piśmie procesowym z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska i powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 , poz.1647) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa. Przed przystąpieniem do oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji przyjdzie wpierw odnieść się do stanu prawnego obowiązującego we wskazanym zakresie. Jak wynika z akt sprawy organ pierwszej instancji odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Podstawą prawną tego rozstrzygnięcia jest art. 30 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zgodnie z tym przepisem organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości: 30 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, 50 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, 100 %, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7 lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Z kolei po myśli ust. 2 tego przepisu organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej. W świetle powyższego umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych może być przeprowadzone w oparciu o jedną z dwu podstaw prawnych. W rozpatrywanej sprawie podstawę materialoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 30 ust. 2 wyżej wymienionej ustawy. Z istoty tego unormowania wynika, że podmiotem aktywnym w ramach postępowania dowodowego prowadzonego w trakcie tego postępowania administracyjnego jest strona występująca z żądaniem kierowanym do organu administracji, ponieważ to wnioskodawca obowiązany jest wykazać występowanie sytuacji wyczerpujących przesłanki umorzenia ciążących na nim należności. Takie ujęcie procesowe znajduje umocowanie w znowelizowanej treści art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, który przewiduje, że postępowanie dowodowe prowadzone jest z urzędu lub na wniosek strony postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie w wyniku złożonego przez skarżącego wniosku o umorzenie należności z tytułu zaliczek alimentacyjnych organ I instancji w dniu [...] wydał decyzję nr [...], którą odmówił umorzenia należności z. tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję do ponownego rozpoznania. W decyzji organu odwoławczego wskazano, że konieczne jest dokonanie ponownej ceny wniosku o umorzenie należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych - z uwzględnieniem sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego. Niniejsza sprawa nie dotyczyła świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, jednakże w związku z orzecznictwem wojewódzkich sądów administracyjnych, jak również popierającym je stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego norma art. 30 ust. 2 pod pojęciem "z funduszu alimentacyjnego" obejmuje również należności powstałe pod rządami ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, czyli z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. W ocenie sądów wykładnia treści art. 30 ust. 2 ustawy powinna być dokonywana nie tylko przy użyciu wykładni językowej, ale także wykładni funkcjonalnej i systemowej, z uwzględnieniem kontekstu całej ustawy jak również całego systemu prawa, w którym norma ta istnieje (wyrok WSA w Gliwicach, z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt. IV SA/Gl 755/10, wyrok NSA z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1095/11). Stąd też organ rozpatrujący wniosek dłużnika o umorzenie należności powinien wziąć od uwagę nie tylko przesłanki określone w art. 30 ust. 1 (skuteczność egzekucji wobec dłużnika), ale również sytuację dochodową i rodzinną, o której mowa w ust. 2. Prowadząc ponownie postępowanie dowodowe organ I instancji pismem z dnia [...] zwrócił się do skarżącego o udokumentowanie jego sytuacji dochodowej i rodzinnej, w tym trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej (np. kosztów leczenia, opłat mieszkaniowych, potwierdzenia ponoszonych wydatków osiąganych dochodów, informacji czy strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, czy ma na utrzymaniu inne osoby). Odpowiadając na powyższe pismo S.M. wyjaśnił, że "sytuacja materialna i finansowa jego firmy jest tragiczna, tzn. firma zawieszona od m-ca [...], co ma związek z zablokowaniem mojego konta bankowego w miesiącu [...] (....)".Wskazał, że nie jest w stanie regulować bieżących zobowiązań m.in. na rzecz Skarbu Państwa, w tym opłat związanych z zaspokajaniem niezbędnych potrzeb życiowych jego rodziny. Do pisma dołączył: - zawiadomienie o wszczęciu postępowania egzekucyjnego i wezwanie do zapłaty zadłużenia - wystosowane przez A Sp. z o.o. (należność główna wynosiła na dzień [...] [...]zł.); - wezwanie do zapłaty za lokal mieszkalny w Z. przy ul. [...], - kopię polecenia przelewu z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów oraz NNW- dot. polisy ubezpieczeniowej pojazdu [...] na kwotę [...]zł. - kopię wezwania do zapłaty z dnia [...] na kwotę [...]zł. - wystosowanego przez B Sp. z o.o. - kopię korespondencji prowadzonej przez skarżącego z różnymi instytucjami publicznymi, m.in. sądami, biurem RPO, kancelarią Sejmu RP, kancelarią Prezydenta RP, czy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K. W kolejnym piśmie z dnia [...] organ I instancji wezwał skarżącego do udokumentowania sytuacji dochodowej i rodzinnej. W treści pisma przykładowo podano dokumenty, które pozwoliłyby organowi ocenić sytuację skarżącego tj.: ostatni rachunek dot. opłat mieszkaniowych, w tym za czynsz, wodę, prąd, gaz, media; opłaty ponoszone w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, ostatni rachunek dot. leczenia, dokumenty potwierdzające uzyskane dochody (np. PIT za 2013r.) "oraz inne potwierdzenia dot. sytuacji majątkowej i rodzinnej". W piśmie z dnia [...] skarżący ponowił twierdzenie o swojej trudnej sytuacji, związanej z zajęciem konta bankowego przez komornika i zawieszeniem działalności gospodarczej. Do pisma dołączono następujące nowe dokumenty: - kopię PIT-36 za 2013r., w którym wykazano stratę z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. - wezwanie Prezydenta Miasta Z. do przedłożenia deklaracji na podatek od środków transportowych za 2014r. -- dot. pojazdów [...] i [...] - informację z CEIDG o zawieszeniu prowadzenia działalności gospodarczej z dniem [...]. - przedsądowe wezwanie do zapłaty z dnia [...] dot. umowy na świadczenie usług telekomunikacyjnych świadczonych przez B Sp. z o.o. - na kwotę [...]zł. - upomnienie z dnia [...] Prezydenta Miasta dot. obowiązku wpłacenia należności podatkowych - podatku od środków transportowych, na kwotę [...]zł. - kopię karty gwarancyjnej sandałów zakupionych w dniu [...] za kwotę [...]zł. - wezwanie do zapłaty zadłużenia lokalu mieszkalnego -wystosowane przez Spółdzielnię Mieszkaniową w R. do Pani O.S. zam. w R. przy ul. [...] z dnia [...], [...] i [...]. (Strona nie podała, jaki węzeł prawny łączy ją z Panią S. oraz, czy partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania przez nią ponoszonych); - pisma kierowane do pani S. przez Spółdzielnię Mieszkaniową w R. dot. "ustalenia nowych naliczeń czynszu" - z dnia [...] i [...]. - kopię pokwitowania opłaconej faktury z dnia [...] na rzecz C SA. na kwotę [...]zł., przy czym zleceniodawcą jest Pani O.S.; - kopię pokwitowania opłaconej faktury z [...] na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w R., na kwotę [...]zł., przy czym zleceniodawcą jest Pani O.S. W ocenie Sądu, w prowadzonym postępowaniu dowodowym organ dołożył wszelkiej staranności, aby strona tego postępowania przedłożyła wszystkie posiadane dowody i wyjaśniła wszystkie okoliczności zmierzające do obiektywnej oceny jej sytuacji majątkowej. Obowiązkiem organu administracji, wynikającym z zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k. p. a., jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Z zasady tej wynika także obowiązek określenia z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Zakres materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia, wynika z treści żądania strony, a organ winien podjąć stosowne działania, w tym również żądania od strony przedstawienia dokumentów na poparcie jej twierdzeń, służące ustaleniu stanu faktycznego. Przepis art. 77 § 1 k. p. a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza jednak, iż strona może zachowywać się biernie w jego toku, dlatego też to na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne. Jeżeli strona odmawia przedstawienia żądanego przez organ dokumentu, a okoliczności wynikającej z tego dokumentu nie można ustalić w inny sposób, organ może odmówić żądaniu strony, a taka odmowa nie narusza prawa. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współdziałania w realizacji tego obowiązku. Stąd też w ocenie Sądu organy procedujące w sprawie były uprawnione do uznania, że brak jest wystarczających dowodów stwierdzających jednoznacznie trudną sytuację materialną S.M. W szczególności S.M. nie przedstawił informacji dot. aktualnych dochodów wszystkich członków rodziny, wydatków ponoszonych przez członków rodziny, informacji czy rodzina korzysta z pomocy społecznej, czy wnioskujący pobiera świadczenia na wychowanie dzieci (decyzje przedstawione w tej mierze w sądowym postępowaniu w kwestii udzielenia prawa pomocy dotyczą okresu już po wydaniu skarżonej decyzji) , informacji o stanie zdrowia wnioskującego i członków rodziny oraz ewentualnych kosztach leczenia. W opinii Sądu - nawet w obliczu zawieszenia działalności gospodarczej i sprawowania wraz z żoną opieki nad dwójką dzieci, przez wzgląd na posiadany wiek ([...] lat), nie przedstawieniu problemów zdrowotnych uniemożliwiających podjęcie stosownych kroków celem polepszenia sytuacji materialnej, skarżący posiada potencjalną możliwość spłaty powstałego długu alimentacyjnego, a zatem jego wniosek – idący najdalej – o umorzenie zadłużenia nie mógł zostać uwzględniony. Nie sposób przy tym nie zauważyć, że skarżący nadal uprawniony jest do złożenia wniosków o odroczenie terminu płatności albo o rozłożenie na raty istniejących należności. Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu, iż Kolegium rozpoznając wniesione przez skarżącego odwołanie nie uwzględniło wydanych przez tutejszy Sąd orzeczeń w sprawach oznaczonych sygn. IV SA/Gl 580/13 do IV SA/Gl 593/13, przyjdzie zważyć, że wyroki wydane we wskazanych powyżej sprawach uchylały postanowienia o niedopuszczalności wniesionego przez skarżącego odwołania a zatem dotyczyły jedynie kwestii proceduralnej nie mając wpływu na wydanie w rozpoznawanej sprawie merytoryczne rozstrzygnięcie organu II instancji. W konsekwencji przyjdzie uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza obowiązujących unormowań prawnych a tym samym zgodne jest z przepisami prawa procesowego i materialnego, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 wyżej wymienionej ustawy należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło