IV SA/Gl 1143/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-06-06

Skład orzekający: Stanisław Nitecki, Beata Kalaga-Gajewska, Teresa Kurcyusz-Furmanik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie działalności gospodarczej przez jednego z członków rodziny, który następnie podjął zatrudnienie na umowę o pracę, stanowi utratę dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, co może wpłynąć na ustalenie kryterium dochodowego do przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa materialnego i postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy. Kluczowe było błędne ustalenie dochodu rodziny skarżącej, które nie uwzględniło prawidłowo instytucji utraty i uzyskania dochodu w kontekście zawieszenia działalności gospodarczej. Sąd podkreślił, że samo zawieszenie działalności gospodarczej nie jest równoznaczne z utratą dochodu w rozumieniu ustawy, chyba że jest spowodowane przesłankami określonymi w przepisach o swobodzie działalności gospodarczej, co w tej sprawie nie zostało wykazane. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.
Stan faktyczny
Skarżąca J. P. wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując, że dochód rodziny z 2014 r. (rok bazowy) przekraczał ustalone kryterium. Skarżąca podniosła, że dochód męża z działalności gospodarczej został utracony, a obecnie jedynym źródłem utrzymania jest jego dochód z umowy o pracę. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, uznając, że organy nieprawidłowo ustaliły stan faktyczny i naruszyły przepisy prawa materialnego oraz postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...]. J. P. wnioskiem z dnia [...] r. wystąpiła do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko W. P. (ur. [...] r.). Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił J. P. przyznania prawa do wnioskowanego świadczenia z powodu przekroczenia w jej rodzinie kryterium dochodowego uprawniającego do jego przyznania o kwotę 192,88- zł. miesięcznie. Od powyższej decyzji J. P. odwołała się wyrażając niezadowolenie z treści otrzymanego rozstrzygnięcia. Podała, że dochód jej męża z działalności gospodarczej w firmie "A" został utracony w 2014 r.. Natomiast rozpoczęta od 6 września 2014 r. działalność gospodarcza w firmie "B" została zawieszona z dniem 15 października 2015 r. Z tego powodu obecnie jedynym źródłem utrzymania jej rodziny jest dochód męża z pracy wykonywanej na podstawie umowy o pracę w firmie "C". Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po zapoznaniu się z odwołaniem strony utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "ustawa"), celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. Ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (por. art. 2 pkt 1 ustawy). W świetle art. 48 ustawy pierwszy okres, na który ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, rozpoczyna się z dniem wejścia w życie ustawy, tj. 1 kwietnia 2016 r. i kończy się dnia 30 września 2017 r. W przypadku ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego na powyższy okres, rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego jest rok kalendarzowy 2014. Organ odwoławczy wskazał, że prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 2 pkt 19 ustawy). Biorąc pod uwagę powyższe, ustalając dochód rodziny osiągnięty w 2014 r. ustalono, że R. P. utracił dochód osiągnięty w 2014 r. w wysokości 37 535,58 zł. w związku z wyrejestrowaniem z dniem 5 września 2014 r. działalności gospodarczej pod firmą "A". Następnie uzyskał dochód w wysokości 12 708,32 zł. z tytułu działalności gospodarczej rozpoczętej w dniu 6 września 2014 r. pod firmą "B", ale ta działalność gospodarcza została zwieszona z dniem 16 października 2015 r. Dochód z tej działalności gospodarczej został przeliczony przez ilość miesięcy, w których był uzyskiwany, tj. od września do grudnia 2014 r. Zgodnie bowiem z przepisem art. 7 ust. 2 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, ustalając dochód członka rodziny lub dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, osiągnięty w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był uzyskiwany, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. W dalszej kolejności R. P. uzyskał dochód z tytułu podjęcia zatrudnienia od dnia 1 marca 2016 r. w firmie "C", na podstawie umowy o pracę w wysokości 1 244,44 zł. miesięcznie. Uwzględniono również wysokość świadczeń alimentacyjnych płaconych przez R. P. na rzecz innych osób w wysokości 5 400 zł. Z tego powodu dochód na osobę w rodzinie wyniósł 992,88 zł. (3 971,52 zł. na 4 osoby w rodzinie) i przekroczył kwotę kryterium dochodowego o kwotę 192,88- zł. miesięcznie. Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy zaznaczył, że zgodnie z przepisem art. 2 pkt 19 ustawy utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania, w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 1829). Tymczasem z akt sprawy nie wynika, żeby w niniejszej sprawie zaistniała taka sytuacja, tj. żeby zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej nastąpiło w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. W konsekwencji nie mamy do czynienia z utratą dochodu w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Tym samym należy stwierdzić, iż strona nie spełnia kryterium dochodowego do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko i organ I instancji prawidłowo postąpił odmawiając przyznania tego świadczenia, bowiem ustawa nie przewiduje możliwości przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko nawet przy niewielkim przekroczeniu kryterium dochodowego, tj. kwoty 800 zł. J. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podając, że mąż nie osiąga dochodu z zawieszonej w dniu 7 października 2015 r. działalności gospodarczej. Jej zdaniem, organy orzekające nie wyjaśniły w należyty sposób stanu faktycznego sprawy i nie uwzględniły jej sytuacji materialnej. Podniosła również, że z posiadanych przez organ dokumentów wynika, że dochód jej rodziny od dnia 16 października 2015 r. był niższy od ustawowego kryterium do przyznania świadczenia wychowawczego na jej pierwsze dziecko, w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o uchylenie zaskarżonej uznając, że skarżąca od miesiąca listopada 2016 r. spełnia kryterium uprawniające do przyznania jej prawa do świadczenia wychowawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, jak również przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na jej wynik (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] r. o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko – W. P. Na wstępie należy wskazać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., podobnie jak organ I instancji, prawidłowo wskazały przepisy znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie. Niemniej wydane przez te organy decyzje są przedwczesne. Materialnoprawną podstawą wymienionych decyzji był art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195 z późn. zm., dalej jak dotychczas "ustawa"). Zgodnie z art. 4 ustawy (1) celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych; (2) Świadczenie wychowawcze przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka; (3) Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w ust. 2, do dnia ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Stosownie do art. 5 ustawy (1) Świadczenie wychowawcze przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, w wysokości 500,00 zł miesięcznie na dziecko w rodzinie; (2) W przypadku urodzenia dziecka, ukończenia przez dziecko 18 roku życia lub w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu, kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę tego świadczenia przez liczbę wszystkich dni kalendarzowych w tym miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które to świadczenie przysługuje. Kwotę świadczenia wychowawczego przysługującą za niepełny miesiąc zaokrągla się do 10 groszy w górę; (3) Świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł.; (4) Jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1 200,00 zł. Definicja pojęcia "utrata dochodu" została zawarta w art. 2 pkt 19 ustawy i oznacza to utratę dochodu spowodowaną: a) uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, b) utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d) utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 584, z późn. zm.), f) utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do tych świadczeń lub utratą świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej do świadczeń alimentacyjnych, h) utratą świadczenia rodzicielskiego, i) utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, j) utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r. poz. 572, z późn. zm.). Z kolei, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 20 ustawy "uzyskanie dochodu" - oznacza uzyskanie dochodu spowodowane: a) zakończeniem urlopu wychowawczego, b) uzyskaniem prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, c) uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, d)uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, e) rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 14a ust. 1d ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, f) uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego, przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, g) uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego, h) uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, i) uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 200 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym. Wprowadzenie do ustawy pojęć dochodu utraconego i uzyskanego służy urealnieniu dochodu rodziny wnioskodawcy w dacie przyznawania świadczeń. Ustawodawca bowiem przy ustalaniu kryterium dochodowego jako bazę traktuje rok poprzedzający rok świadczeniowy (art. 2 pkt 2 ustawy). Z uwagi jednak na możliwą dynamikę sytuacji dochodowej w rodzinach niezbędne jest ustalenie, czy na dzień orzekania przez organy nie doszło do takich istotnych zmian, które nakazują zastosowanie instytucji dochodu utraconego i uzyskanego. W oparciu o art. 7 ustawy konieczne jest ustalenie dochodu osoby ubiegającej się o pomoc państwa oraz jej rodziny z uwagi na dane z roku kalendarzowego poprzedzającego okres na jaki ustalane jest prawo, jednakże w sposób jak najbardziej odzwierciedlający aktualny poziom dochodu takiej osoby oraz członków jej rodziny. I tak, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Na mocy art. 7 ust. 3 ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na jaki ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego. Takie rozumienie dochodu utraconego jednolicie przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do świadczenia wychowawczego przyznawanego na podstawie ustawy (por. wyroki WSA: w Warszawie z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1503/16; w Warszawie z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1802/16; w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Ke 821/16; w Poznaniu z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Po 774/16; w Łodzi z dnia 13 października 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 595/16; w Gorzowie z dnia 9 lutego 2017 r. sygn. akt) II SA/Go 1079/16 - wszystkie są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA). Poza sporem było w niniejszej sprawie, że rodzina skarżącej składa się z czterech osób, tj. jej samej, jej męża i dwóch córek. Jak wynika z opisu stanu faktycznego rodzina skarżącej w 2014 r. utraciła dochód w wysokości 37 535,58 zł. w związku z wyrejestrowaniem działalności gospodarczej "A" przez jej męża. Dochód z tej działalności gospodarczej został przeliczony przez ilość miesięcy, w których był uzyskiwany, tj. od września do grudnia 2014 r. Następnie uzyskała dochód w wysokości 12 708,32 zł. z tytułu działalności gospodarczej rozpoczętej przez jej męża w dniu 6 września 2014 r. w firmie "B" i zwieszonej z dniem 16 października 2015 r., w dalszej kolejności wyrejestrowanej z dniem 7 października 2016 r., czyli przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W dalszej kolejności mąż skarżącej uzyskał dochód z tytułu zatrudnienia w firmie "C", na podstawie umowy o pracę o dnia 1 marca 2016 r. w wysokości 1 244,44 zł. miesięcznie, co wynika z uzasadnienia zarówno decyzji organu I instancji, jak również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Uwzględniono również wysokość świadczeń alimentacyjnych płaconych na rzecz innych osób w wysokości 5 400 zł. Z tego powodu dochód na osobę w rodzinie wyniósł 992,88 zł. (3 971,52 zł. na 4 osoby w rodzinie) i przekroczył kwotę kryterium dochodowego. Tymczasem istotę sporu stanowiła wysokość dochodu rodziny skarżącej, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę ("w związku z utratą dochodu spowodowaną wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej - strona spełnia kryterium dochodowe uprawniające do przyznania prawa do świadczenia wychowawczego dopiero od listopada 2016 r."). Skarżąca bowiem w odwołaniu, jak i w skardze, zakwestionowała ustaloną przez organy obu instancji wysokość dochodu na osobę w jej rodzinie. Stanowisko skarżącej należy uznać za uzasadnione, gdyż wysokość dochodu rodziny uzyskanego w 2014 r. oraz utraconego i uzyskanego w 2015 r., w świetle zgromadzonego materiału dowodowego sprawy nasuwa uzasadnione wątpliwości. Dokonana przez Sąd analiza akt administracyjnych prowadzi do wniosku, iż zaświadczenie D z dnia [...] r., podaje brutto dochód męża skarżącej za miesiąc marzec, kwiecień, maj 2016 r. w wysokości co miesiąc 1 485,11 zł. a netto 1 355,69 zł., czyli inaczej niż uwzględniły oba organy orzekające podając do obliczeń kwotę 1 244,44 zł. miesięcznie. Dodatkowo, z zaświadczenia tego samego D również z dnia [...] r. wynika inna kwota dochodu męża skarżącej wyszczególniona jako 1 738,75 zł. miesięcznie. Kwestia ta nie została wyjaśniona pomimo różnic w podanych kwotach. Jest oczywistym, że w zaistniałej sytuacji organy rozpoznające niniejszą sprawę powinny wyjaśnić rozbieżność w ocenie stanu faktycznego, ale przede wszystkim powinny dokonać jednoznacznych ustaleń dotyczących wysokości dochodu rodziny w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału bądź ewentualnie dokonać jego uzupełnienia. Następnie organy powinny należycie i wyczerpująco uzasadnić swoje stanowisko, przedstawiając stosowne obliczenia. Dlatego prawidłowe rozpoznane sprawy wymaga w pierwszej kolejności nie nasuwającego wątpliwości ustalenia kwoty osiągniętego dochodu rodziny w 2015 r., uwzględniającego kwotę dochodu uzyskanego i kwotę dochodu utraconego, a w przypadku gdyby kwota ta przekraczała kryterium dochodowe, precyzyjnego wykazania przez organy, że kwota przekroczenia, nie pozwala na uwzględnienie złożonego wniosku, przy czym ustalenia te muszą być jasne i przejrzyste oraz poparte odpowiednimi obliczeniami. Podkreślić przyjdzie, że organy obu instancji w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć słusznie wywiodły, że brak jest podstaw do uznania, że zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej skutkowało utartą dochodu dla potrzeb omawianej ustawy, zgodnie z jej art. 2 pkt 19 lit. e). Samo zawieszenie prowadzonej wcześniej działalności gospodarczą nie daje podstaw do uznania, że zawieszenie to było spowodowane przesłankami określonymi w art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, czyli w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, do ukończenia przez dziecko wskazanego w tym przepisie wieku. Niewątpliwe bowiem córka skarżącej W. ukończyła już 6 rok życia (ur. [...] r.), a jednocześnie z akt sprawy, w tym z wniosku skarżącej, nie wynika aby to dziecko legitymowało się orzeczeniem o niepełnosprawności. Skoro, zatem zawieszenie działalności nie nastąpiło na zasadach określonych w art. 14a ust. 1d ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, to niezależnie od zaprzestania wykonywania wszelkich czynności wchodzących w zakres tej działalności, zawieszenie takie nie powoduje utraty dochodu z tego tytułu w rozumieniu art. 2 pkt 19 lit. e) ustawy. Należy zauważyć, że kognicja sądu administracyjnego, której przedmiotem jest kontrola legalności zaskarżonych decyzji, nie pozwala Sądowi orzekającemu na dokonywanie ustaleń faktycznych w sprawie (w tym dotyczących dochodu utraconego czy też dokonywania obliczeń wysokości dochodu rodziny skarżącej). Ustaleń tych dokonują bowiem organy administracyjne i powinny one znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. To na organie administracji publicznej ciąży obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego i to zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego. Stoi on bowiem na straży praworządności i podejmuje kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), a także jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego dokonać oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Z art. 11 k.p.a. wynika natomiast jednoznaczny obowiązek wyjaśniania stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Wyrazem realizacji tej zasady jest uzasadnienie decyzji, które stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., powinno przekonywać stronę o prawidłowości rozstrzygnięcia. Organ administracji musi m.in. przedstawić w nim swoją ocenę oraz motywy leżące u podstaw podjętego rozstrzygnięcia. Bez prawidłowego uzasadnienia decyzji strona nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów. Uzasadnienie decyzji, poza wskazaniem i wyjaśnieniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia, ma być dla strony źródłem informacji o sposobie rozumowania organu podejmującego decyzję i przyjętych przez niego założeniach, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie uzasadnienia zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej nie spełniają wskazanych wymagań. W konsekwencji poczynionych rozważań należy uznać, że organy naruszyły przywołane przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy prawa materialnego. Organ I instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy - uwzględniając powyższe wskazania - szczegółowo opisze sposób wyliczenia wysokości dochodu rodziny skarżącej i uwzględni wskazaną przez Sąd wykładnię dotyczącą uzyskania i utraty dochodu. Mając powyższe na uwadze, Sąd, uznał, iż organy w kontrolowanej sprawie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 2 pkt 19 i 20 w związku z art. 5 ust. 3 oraz art. 7 ust. 1 i 3 ustawy, co przełożyło się na zakres przeprowadzonego postępowania i błędnego uznania, iż nieistotne były okoliczności podnoszone przez skarżącą dotyczące obniżenia jej wynagrodzenia, dlatego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło