IV SA/Gl 1167/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska, , , po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy Wyrokiem z dnia 10 października 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W dniu 29 listopada 2013 r. skarżąca złożyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy "PPF", w którym wniosła o ustanowienie adwokata. Podniosła, iż nie jest zatrudniona, otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie 221 zł oraz alimenty na syna w kwocie 275 zł. Skarżąca jako osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym wskazała synów F. i O. L. oraz jej matkę R. M. Podkreśliła, że w skład jej majątku wchodzi dom o powierzchni ponad 120 m2, budynek gospodarczy o powierzchni 28 m2 oraz nieruchomość rolna o powierzchni 1218 m2. Oświadczyła, iż nie posiada żadnych zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych. W rubryce 10. formularza zatytułowanej "dochody" zaznaczyła, że jej matka R. M. pozostaje w odrębnym gospodarstwie domowym oraz otrzymuje rentę (emeryturę) w wysokości 2.266,68 zł. Zarządzeniem z dnia 3 grudnia 2013 r. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 27 listopada 2013r. poprzez udokumentowanie dochodu uzyskiwanego przez skarżącą oraz osoby zamieszkujące z nią oraz podanie orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżącego utrzymania ponoszonych w związku z miejscem zamieszkania to jest czynszu lub podatku od nieruchomości, opłat za tzw. media oraz wydatków na zakup żywności, środków czystości, leczenie i zakup leków oraz nadesłanie dowodów wpłat, faktur VAT i paragonów potwierdzających te wydatki. W odpowiedzi z dnia 23 grudnia 2013 r. skarżąca podkreśliła, że przesyła dokumenty, paragony oraz wyciągi bankowe jej matki. Wskazała, iż wiele dokumentów nadesłała do sprawy o sygn. akt IV SA/Gl 123/13. Skarżąca do pisma w niniejszej sprawie dołączyła między innymi kserokopie decyzji o przyznaniu zasiłków rodzinnych na dzieci w kwocie 221 zł oraz jednorazowych dodatków do zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 200 zł, kserokopię wyciągu z rachunku bankowego R. M. (za okres od 9 listopada 2013r. do 11 grudnia 2013 r.) wykazujący saldo początkowe w kwocie 1.211,84 zł i końcowe w kwocie 1.033 zł oraz dowód wpłaty w grudniu 2013r. za usługi kominiarskie w kwocie 60 zł. W aktach sprawy IV SA/Gl 123/13 znajduje się dokumentacja w postaci faktur, rachunków skarżącej. Wynika z niej, iż z tytułu zakupu środków spożywczych oraz czystości poniosła ona w październiku 2013r wydatki w wysokości około 930 zł., w listopadzie 2013r. w wysokości 770 złotych oraz w grudniu 2013r. w wysokości 820 złotych. Jednocześnie strona przedłożyła faktury za zakup leków w październiku 2013r. w kwocie około 390 zł, w listopadzie w kwocie 80 złotych oraz w grudniu 2013r. w kwocie 310 złotych. Ponadto strona nadesłała faktury wystawione na jej matkę R. M. za zakup węgla we wrześniu 2013r. w wysokości 1.430 zł, w październiku 2013r. w wysokości 1.330 zł oraz w listopadzie 2013r. w wysokości 1.430 zł. M. L. wykazała także, iż w okresie od października do listopada 2013r. opłaty za prąd wyniosły 77 zł miesięcznie i w grudniu 2013r. 124 zł. Nadto przedłożyła fakturę za gaz w grudniu 2013 r. w kwocie 58,77 złotych (rozliczenie za okres od grudnia 2012r. do listopada 2013r.), rachunki za telefon w listopadzie 2013 r. w kwocie 92,92 zł oraz w grudniu 2013. w wysokości 70,68 zł. M. L. nadesłała także decyzję w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2013 w wysokości 526 zł oraz fakturę za zużycie wody w okresie od września 2013 do listopada 2013r. w wysokości 81,22 zł. Skarżąca nadesłała także umowę ubezpieczenia nieruchomości przy ul. [...] w L. za okres od maja 2013 r. do maja 2014 r., z której wynika obowiązek zapłaty składki w kwietniu 2013 r. wysokości 453 zł oraz potwierdzenie dokonania przelewu w wysokości 133,41 zł na rachunek PZU Życie SA w L. Odnośnie dochodów członków swojej rodziny, strona przedłożyła w sprawie IV SA/Gl 123/13 potwierdzenie dokonania przelewu ZUS w C. z dnia 28 listopada 2013 r. świadczenia jej matki R. M. w kwocie 2.266,68 zł oraz zaświadczenie z dnia 5 grudnia 2013 r., potwierdzające, iż jej syn F. L. z tytuły umowy o pracę uzyskał dochód w październiku 2013 r. w kwocie 487,44 zł. Nadto powtórzyła, iż z tytułu alimentów otrzymuje 275 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Poza tym zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym obejmującym tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmujących tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje wtedy, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata należy w pierwszej kolejności odnieść się do twierdzeń skarżącej M. L. o prowadzeniu odrębnego gospodarstwa domowego przez jej matkę R. M. Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczy temu twierdzeniu. Należy tu przywołać argumentację zawartą w uzasadnieniu wydanego w niniejszej sprawie wyroku, gdzie zwrócono uwagę, iż skarżąca oraz jej matka zamieszkują w tym samym domu jednorodzinnym, korzystają z tych samych sprzętów gospodarstwa domowego. Stan zdrowia R. M. uniemożliwia jej samodzielne prowadzenie gospodarstwa domowego oraz partycypuje ona w kosztach związanych z użytkowaniem domu. Jednocześnie trzeba zaakcentować, że Sąd w pełni podziela pogląd zaprezentowany w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2006 r. sygn. akt I OZ 657/06 (publ. LEX nr 181557), iż pojęcie "stanu majątkowego strony", podlegającego ocenie przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie jest tożsame z "jej majątkiem". Zakres tego pojęcia jest bowiem zbliżony do "sytuacji majątkowej", która obejmuje również dochody i majątek osób prowadzących z wnioskodawcą wspólne gospodarstwo domowe, czy też w inny sposób wpływających na jego możliwości finansowe. W niniejszej sprawie, analiza tak rozumianego stanu majątkowego wnioskującej prowadzi do konkluzji, że nie spełnia ona przesłanki określonej w przywołanym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak wynika z nadesłanych przez nią dokumentów do niniejszej sprawy oraz sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt IV SA/Gl 123/13, miesięczny dochód jej rodziny wynosi 2.647,68 zł, na co składa się świadczenie R., w kwocie 2.266,68 zł oraz pobierane przez stronę alimenty (275 zł) i zasiłek rodzinny na syna, w kwocie odpowiednio 106 zł. Równocześnie dołączona do akt sprawy IV SA/Gl 123/13 oraz niniejszej sprawy dokumentacja potwierdza, że gospodarstwo domowe wnioskującej obciążone jest następującymi kosztami: - należności z tytułu opłat za: energię elektryczną (91 zł), gaz (58 zł), wodę i odprowadzanie ścieków (41 zł), wywóz śmieci (28 zł) i telefon (90 zł); - podatek od nieruchomości (44 zł); - wydatki na leki (260 zł) oraz zakup opału (357 zł - jest to średnia miesięczna kwota wydatków, uwzględniwszy fakt, iż zgodnie z oświadczeniami strony zużywa ona około 6 ton węgla rocznie); - wydatki na żywność (1.000 zł) oraz na zakup środków czystości (100 zł); - składki ubezpieczeniowe (należność za kwartał, w kwocie 133,41 zł, co daje miesięcznie 44,47 zł); - koszty przeglądu kominiarskiego 60 zł (co daje miesięcznie 5 zł) oraz koszty zakupu oświetlenia 95 zł (co miesięcznie wynosi 7,92 zł). Suma wskazanych wyżej miesięcznych kosztów tej rodziny wynosi zatem ogółem 2.126,39 zł. W konsekwencji, po ich wydatkowaniu, rodzina skarżącej ma do dyspozycji nadwyżkę, w wysokości 521,29 zł, która stanowi różnicę pomiędzy dochodem, w wysokości 2.647,68 zł, a powyższą kwotą kosztów utrzymania. Tylko marginalnie, warto w tym miejscu dodać, że dochód gospodarstwa domowego strony należałoby jeszcze powiększyć o wynagrodzenie za pracę świadczoną przez jej syna – F. L. od stycznia 2012 r. (patrz: nadesłane zaświadczenia o jego dochodach w sprawie IV SA/Gl 123/13 za wrzesień, październik i listopad 2013 r.). W ocenie Sądu, istnienie rzeczonej nadwyżki świadczy jednoznacznie o tym, że skarżąca ma możliwość zgromadzenia środków umożliwiających opłacenie udziału profesjonalnego pełnomocnika w sprawie, bez ryzyka uszczerbku w koniecznych potrzebach życiowych jej i rodziny. Przez uszczerbek, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.). Tymczasem, zważywszy relację pomiędzy dochodem gospodarstwa domowego wnioskodawczyni a rozmiarem koniecznych wydatków przeznaczanych przezeń na utrzymanie, nie sposób uznać, aby ona i jej rodzina mogli ponieść tak dotkliwą szkodę w wyniku opłacenia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, skoro są w stanie wygenerować oszczędności w kwocie ponad 500 zł miesięcznie. Mając na uwadze zaprezentowane wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.