IV SA/Gl 1313/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E.K. na pismo Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w J. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie spraw uczniów postanawia odrzucić skargę E.K. w skardze z dnia [...] skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagała się zmiany decyzji administracyjnej z dnia [...] nr [...] wydanej przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w J., która ocenia i podsumowuje sprawdzian w szóstej klasie szkoły podstawowej córki skarżącej J.S. W treści skargi kwestionowano wynik egzaminu gimnazjalnego J.S., który był oceniany przez Okręgową Komisję Egzaminacyjną w J. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie, gdyż wynik sprawdzianu ustalony przez komisję okręgową nie jest decyzją administracyjną. Nie może również zostać uznany za czynność z zakresu administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Obowiązkiem sądu przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi jest zbadanie m.in. legitymacji skarżącego, zachowania terminu wniesienia skargi i spełnienia przez nią warunków formalnych, a przede wszystkim ocena dopuszczalności skargi. W tym ostatnim aspekcie chodzi m.in. o to, czy skarga dotyczy przedmiotu objętego właściwością sądu administracyjnego Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zakres kognicji tych sądów został natomiast doprecyzowany przepisami art. 3 § 2 i 3, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 53, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Wynikają one także ze szczegółowych przepisów zawartych w innych aktach prawnych. Stosownie do treści art. 3 § 2 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają w sprawach w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt. 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Przyjdzie wyjaśnić, że akt lub czynność, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, charakteryzuje się tym, że jest podejmowany w sprawie indywidualnej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. Kolejnym kryterium wyznaczającym zakres dopuszczalności skargi na akt lub czynność jest kryterium zakresu administracji publicznej, zatem zawarcia w nich elementu władztwa administracyjnego. Władcze działanie to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, adresat jest związany tym jednostronnym działaniem, z kolei jednostronne działanie jest zagwarantowane możliwością stosowania środków przymusu państwowego. Natomiast aby dany akt został uznany za decyzję administracyjną musi to wynikać z przepisów prawa materialnego, który wiąże możliwość wydania decyzji z danym organem administracji publicznej. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi uczyniono pismo Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej w J., które rozpoznało zarzuty skarżącej skierowane przeciwko ostatecznym wynikom sprawdzianu szóstoklasisty jej córki J.S. Zasady ustalania wyniku sprawdzianu szóstoklasisty zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 83, poz. 562 z późn zm.). Stosownie zatem do § 48 ust. 6 tego rozporządzenia wynik sprawdzianu lub egzaminu gimnazjalnego ustalony przez komisję okręgową jest ostateczny. Natomiast zgodnie z § 51 ust. 1 rozporządzenia wynik sprawdzianu lub egzaminu gimnazjalnego nie wpływa na ukończenie szkoły. Wyniku sprawdziany lub egzaminu gimnazjalnego nie odnotowuje się również na świadectwie ukończenia szkoły. W konsekwencji w zakresie przeprowadzania sprawdzianu nie toczy się postępowanie administracyjne i nie ma możliwości uruchomienia postępowania odwoławczego. Nie można tym samym uznać, iż sprawa będąca przedmiotem skargi podlega kognicji sądu administracyjnego. Sąd stoi na stanowisku, że ostateczny wynik sprawdzianu szóstoklasisty nie jest ustalany w ramach postępowania administracyjnego kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej lub innego aktu z zakresu administracji publicznej. Nie ma on bowiem charakteru władczego rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach strony. Ocena sprawdzianu stanowi wyłącznie wynik sprawdzenia wiedzy egzaminowanej osoby poprzez ustalenie poprawności udzielonych odpowiedzi i przyznanie za to punktów. Nie kreuje się w ten sposób żadnego stosunku administracyjnoprawnego. Komisja egzaminacyjna wystawiając ocenę potwierdza jedynie określony stan faktyczny, na który nie ma żadnego bezpośredniego wpływu i możliwości jego modyfikacji. Prawa skarżącej do ponownej oceny sprawdzianu były natomiast chronione poprzez zapis § 146 ust. 1 rozporządzenia, na mocy którego egzaminowany może zgłosić zastrzeżenia do dyrektora komisji okręgowej, jeżeli uzna, że w trakcie sprawdzianu albo egzaminu zostały naruszone przepisy dotyczące jego przeprowadzania. W konsekwencji jego zastosowania przeprowadzono kolejną weryfikację pracy egzaminacyjnej córki skarżącej przez powołany zespół ekspertów, co wynika bezpośrednio z akt administracyjnych. Nie można zatem postawić tezy, że ustalenie wyniku sprawdzianu umiejętności jest pozbawione jakiejkolwiek formalnej i merytorycznej kontroli. Notabene zastrzeżenia skarżącej dotyczące wyniku sprawdzianu zostały w części uwzględnione poprzez zmianę punktacji. Rozstrzygnięcie to jest również ostatecznie (§ 146 ust. 2 rozporządzenia). Ponadto wynik, czy ewentualnie sprawdzenie pracy egzaminacyjnej nie mogą być również uznane za czynności z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., gdyż nie mają one charakteru publicznoprawnego. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym wprawdzie egzaminu maturalnego, jednakże znajdującym w niniejszej sprawie analogiczne zastosowanie (vide: postanowienie WSA w Poznaniu z 26 listopada 2009 r., II SA/Po 783/09, postanowienie WSA w Gliwicach z 2 marca 2009 r., IV SA/Gl 94/09, postanowienie WSA w Warszawie z 28 lipca 2006 r., I SA/Wa 2027/05, wyrok NSA z 6 grudnia 2007 r., I OSK 838/07, postanowienie NSA z 7 października 2010 r., I OSK 1349/10, – dostępnie w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak na wstępie.