IV SA/Gl 134/11

WyrokWSA w Gliwicach2011-11-15

Skład orzekający: Wiesław Morys, Teresa Kurcyusz - Furmanik, Edyta Żarkiewicz - Kunicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu inspekcji sanitarnej o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej alergicznego zapalenia spojówek jest zgodna z prawem, gdy w materiałach medycznych występują rozbieżności wymagające wyjaśnienia?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję organu inspekcji sanitarnej z powodu niewyjaśnienia rozbieżności w materiałach medycznych dotyczących rozpoznania choroby zawodowej. Sąd wskazał, że organ zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym do wyjaśnienia sprzeczności między opiniami placówek medycznych oraz do rzetelnego uzasadnienia decyzji zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Stan faktyczny
T.K. była zatrudniona jako starsza położna i pielęgniarka, narażona na czynniki drażniące i alergizujące. Organ inspekcji sanitarnej odmówił stwierdzenia u niej choroby zawodowej alergicznego zapalenia spojówek na podstawie opinii dwóch placówek medycznych, które wykluczyły chorobę zawodową. Skarżąca kwestionowała decyzję, wskazując na rozbieżności w orzeczeniach medycznych oraz domagała się odszkodowania za utratę zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz - Kunicka Protokolant st. sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) i art. 104 k.p.a. stwierdził brak podstaw do stwierdzenia u T. K. choroby zawodowej układu nerwowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi – alergiczne zapalenie spojówek opisanej pod poz. 25/1 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Przedstawiony w uzasadnieniu opisanego rozstrzygnięcia przebieg pracy zawodowej T. K. uznany został za pracę w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej. Zwrócono uwagę, iż była ona badana przez uprawnioną placówkę medyczną – Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., a także w Instytucie Medycyny Pracy w Ł.. Obie placówki medyczne nie rozpoznały u badanej choroby zawodowej. Wskutek odwołania złożonego przez stronę sprawę rozpoznał [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. i decyzją z dnia [...] r. r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania jak również podał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest orzeczenie przez kompetentną placówkę służby zdrowia istnienia występującego schorzenia jako choroby zawodowej oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy a rozpoznaną chorobą to jest wykazanie, że narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie miało miejsce w czasie i miejscu pracy w związku z wykonywanym zawodem. Powołując się na dochodzenie epidemiologiczne stwierdzono, iż odwołująca pracowała w warunkach eksponowania na środki dezynfekcyjne zawierające substancje drażniące i alergizujące, a tym samym pracowała w warunkach ryzyka powstania alergicznego zapalenia spojówek, jednakże lekarze specjaliści Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. , a także Instytutu Medycyny Pracy w Ł. wykluczyli u strony alergiczne zapalenie spojówek pochodzenia zawodowego. W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy w Ł. na podstawie wykonanych badań alergologicznych, konsultacji okulistycznej ujawniono natomiast cechy astygmatyzmu obu oczu oraz starczowzroczność, a przeprowadzona próba prowokacyjna ze środkami odkażającymi dała efekt negatywny. W świetle przedstawionego materiału dowodowego organ odwoławczy doszedł do przekonania, biorąc pod uwagę obowiązujące unormowania prawne, że brak jest przesłanek uzasadniających rozpoznanie u T. K. choroby zawodowej zawodowego nieżytu spojówek. T. K. nie zgodziła się z wydaną w jej sprawie decyzją i zainicjowała wniesioną skargą postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 20 listopada 2009r. sygn. akt IV SA/Gl 227/09 uwzględnił wniesioną skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. Zwrócono uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt P 23/07, w którym orzeczono, że art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy w zakresie w jakim określa wytyczne dotyczące treści rozporządzenia oraz wymienione powyżej rozporządzenie Rady Ministrów z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) są niezgodne z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Sądu z dniem 3 lipca 2009 r. nastąpiła utrata mocy wskazanych przepisów i z tą chwilą orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego wydana została ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania w sprawie. Obok okoliczności związanych z konsekwencjami wyroku Trybunału Konstytucyjnego przywołano, jako zasadne stanowisko zaprezentowane przez skarżącą uznając tym samym, że organy administracji obu instancji podejmując kwestionowane rozstrzygnięcia nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy, do czego zobowiązane były stosownie do postanowień art. 7 k.p.a. Nakazano jednocześnie, po myśli art. 77 § 1 k.p.a. aby organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Braki, jakich dopatrzył się Sąd w tym zakresie polegały na niedostrzeżeniu przez organy rozbieżności pomiędzy treścią orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...] r., w którym uznano, iż brak jest podstaw do rozpoznania alergicznego zapalenia spojówek, a w następstwie przeprowadzonych badań stwierdzono zapalenie spojówek suche i zmiany zwyrodnieniowe siatkówki obu oczu w okresie początkowym i orzeczeniem Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...]r., w którym rozpoznano u skarżącej cechy astygmatyzmu oraz starczowzroczności. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego między orzeczeniami obu placówek medycznych wystąpiła rozbieżność, która nie była przedmiotem analizy prowadzonej przez organy administracji podejmujące rozstrzygnięcie w sprawie. Dostrzeżono nadto, że organy administracji obu instancji nie wyjaśniły motywów, dla których jako druga instancja wypowiedziała się placówka medyczna z Ł.. Zamieszczenie informacji, że odbyło się to na prośbę Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. uznano za niewystarczające, albowiem brak jest wskazania, czy faktycznie zaistniały przesłanki uzasadniające wyłączenie się tej placówki z wypowiedzenia się w niniejszej sprawie. Zmiana placówki medycznej bez uzasadnionego powodu skutkuje tym, że naruszone będą przepisy dotyczące podmiotów wypowiadających się w sprawie, a tym samym wadliwe będzie końcowe rozstrzygnięcie. W związku z wydanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor w K. w dniu [...]r. decyzją nr [...] uchylił decyzję organu I instancji. Uznał bowiem za konieczne uzupełnienie w znacznej części materiału dowodowego w celu wyjaśnienia kwestii podniesionych w uzasadnieniu wyroku Sądu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D. wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. o wydanie orzeczenia uzupełniającego z uwzględnieniem wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, a także przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869). Organ zwrócił się również do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wyjaśnienie przyczyn skierowania T. K. na badania lekarskie do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. W wydanym przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. orzeczeniu uzupełniającym również nie rozpoznano u T. K. choroby zawodowej w postaci alergicznego zapalenia spojówek. Przedstawiono, iż w wyniku przeprowadzonej diagnostyki została stwierdzona wrodzona wada wzroku - astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu oraz starczowzroczność. Zauważono, iż badanie testem Schrimera nie potwierdziło suchego zapalenia spojówek, jak również badanie dna oka nie wykazało zmian zwyrodnieniowych siatkówki. Powołano się na wykonane próby prowokacyjne środkami odkażającymi, w czasie których nie zaobserwowano klinicznych cech nieżytu spojówek oraz napływu eozynofilów w badaniu cytologicznym łez. Oświadczono, iż ujemne wyniki badań alergologicznych były podstawą negatywnego orzeczenia. Stwierdzono w konkluzji, iż analiza narażenia zawodowego, przebieg choroby oraz wyniki wykonanych badań nie pozwalają na rozpoznanie u badanej zawodowego nieżytu spojówek. Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. wyjaśniła natomiast, iż w przypadku jednostek orzeczniczych II stopnia nie ma żadnych ograniczeń co do właściwości np. ze względu na miejsce zamieszkania, czy też miejsce zatrudnienia osoby badanej. Nie popełniono zatem żadnych uchybień w prowadzonym postępowaniu orzeczniczym kierując badaną T. K. do Instytutu Medycyny Pracy w Ł., jako do jednostki orzeczniczej II szczebla. Po uzyskaniu odpowiedzi od obu placówek medycznych Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w D., w dniu [...] r. wydał decyzję Nr [...], w której w powołaniu na art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz art. 235 ¹ Kodeksu pracy, § 6 ust.1 - 3, § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869) nie stwierdzono u T. K. choroby zawodowej układu nerwowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi w postaci alergicznego zapalenia spojówek wymienionej pod poz. 25/1 wykazu chorób zawodowych. Wskazano, iż ponowne rozpoznanie sprawy oparto o stan prawny ukształtowany po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008r. oraz uzupełniony materiał dowodowy uwzględniający stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przedstawione w wyroku z dnia 20 listopada 2009r. sygn. akt IV SA/Gl 227/09. Oceniając zgromadzone w sprawie dowody organ stwierdził, iż T. K. w latach [...] zatrudniona była na stanowisku starszej położnej, wykonywała ona również prace w poradni "K" oraz jako pielęgniarka środowiskowa. Podczas wykonywania czynności zawodowych eksponowana była na czynniki drażniące i alergizujące. Zauważono, iż w związku z podejrzeniem choroby zawodowej została skierowana do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., na wniosek której została zbadana w trybie konsultacyjnym w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Wyniki testów ze środkami dezynfekcyjnymi i konsultacje okulistyczne przeprowadzone w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie pozwoliły lekarzom Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. na rozpoznanie u badanej choroby zawodowej. Wskutek odwołania się przez T.K. od orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. skierowaną ją do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Biorąc jednak pod uwagę, iż w ramach przeprowadzonych konsultacji T. K. była już poddawana badaniom w tej placówce, dla zachowania pełnego obiektywizmu i bezstronności badania przeprowadzone zostały w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. T. K. była tam hospitalizowana, a na podstawie przeprowadzonych badań alergologicznych, konsultacji okulistycznej, swoistej próby prowokacyjnej środkami odkażającymi, w czasie których nie zaobserwowano cech nieżytu spojówek oraz napływu eozynofilów w badaniu cytologicznym łez i analizy narażenia zawodowego nie rozpoznano u niej alergicznego zapalenia spojówek. Wyjaśniając zauważone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach rozbieżności zawarte w treści orzeczeń placówek medycznych podniesiono, iż różnice w wynikach badania dna oka oraz ostrości widzenia są niewątpliwie związane z upływem czasu pomiędzy tymi badaniami. Zakres tych badań nie pozostaje jednak w związku przyczynowo-skutkowym z pracą zawodową i nie ma zasadniczego wpływu na merytoryczną treść orzeczenia. Uznano, iż przeprowadzone badania lekarskie i wydane na ich podstawie orzeczenia zachowują swoją skuteczność na podstawie § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Od decyzji opisanej powyżej T. K. złożyła odwołanie, w którym zakwestionowała stanowisko organu inspekcji sanitarnej i zażądała odszkodowania za narażenie i utratę zdrowia. Oświadczyła, iż w trakcie 32 lat pracy była narażona na działania środków dezynfekujących, które są czynnikami szkodliwymi dla zdrowia. Podniosła, iż w czasie zatrudnienia występowały u niej alergiczne kontaktowe zapalenia skóry, błony śluzowej nosa, gardła i krtani, alergiczne zapalenie spojówek, a także kilkakrotnie obrzęk Quinickego. Zwróciła uwagę na pozostawanie pod kontrolą Przyklinicznej Poradni Okulistycznej w K. Wezwana w trybie art. 10 k.p.a odwołująca złożyła karty badań leczenia okulistycznego w K. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 235 ¹ Kodeksu pracy, § 8 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869) utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Po analizie stanu faktycznego sprawy organ stwierdził, iż odwołująca była badana w dwóch kompetentnych placówkach diagnostycznych, gdzie lekarze specjaliści nie znaleźli podstaw diagnostyczno-medycznych do rozpoznania choroby zawodowej układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi pod postacią alergicznego zapalenia spojówek, a wyniki badań obu placówek są zbieżne. Nie znaleziono podstaw, by wydane orzeczenia lekarskie oparte na specjalistycznych badaniach lekarskich przeprowadzonych zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi kwestionować. W odpowiedzi na zarzuty odwołującej i przedstawioną przez nią dokumentację pochodzącą z I Kliniki Okulistyki w K. powołano się na stanowisko sądów administracyjnych, z którego wynikało, iż badanie wykonane przez placówkę nieupoważnioną do orzekania o chorobach zawodowych nie może być podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej (powołano wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2008r. sygn. akt IV SA/Gl 931/07 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2005r. sygn. akt OSK 1488/04 publ. LEX nr 166671). W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach T. K., tak jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji zakwestionowała stanowisko organu inspekcji sanitarnej i zażądała odszkodowania za narażenie i utratę zdrowia. Oświadczyła, iż w trakcie 32 lat pracy była narażona na działania środków dezynfekujących, które są czynnikami szkodliwymi dla zdrowia. Podniosła, iż w czasie zatrudnienia występowały u niej alergiczne kontaktowe zapalenia skóry, błony śluzowej nosa, gardła i krtani, alergiczne zapalenie spojówek, a także kilkakrotnie obrzęk Quinickego, przy jednym z których zawieziono ją do szpitala mimo, mimo że prosiła o zawiezienie do Instytutu Medycyny Pracy w S. Oświadczyła, iż jako matka samotnie wychowująca dzieci starała się nie korzystać ze zwolnień lekarskich. Dolegliwości jej jednak wzrastały i zrezygnowała z pracy zawodowej, mimo, iż tylko osiem miesięcy pozostało jej do uzyskania odprawy emerytalnej. Wskazała, iż organ inspekcji sanitarnej ponownie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż nie wyjaśnił rozbieżności, o których mowa była w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż wydane w sprawie opinie lekarskie są spójne i wyczerpujące. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym wydawanych przez organy administracji decyzji. Jak stanowi art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. kontrola ta przeprowadzana jest pod względem zgodności z obowiązującym prawem, przy czym, zgodnie z art. 134 wyżej powołanej ustawy, sąd administracyjny bierze pod uwagę zarzuty zawarte w skardze, a także bada sprawę z urzędu. Wyłącznie w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź też innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy Sąd kontrolujący decyzję władny jest ją wzruszyć (art. 145 P.p.s.a.). Przystępując do oceny zgodności z prawem poddanej kontroli sądowej decyzji organu, na wstępie wskazać należy, iż zaskarżona decyzja zapadła w postępowaniu, które już raz, przed jej wydaniem, stanowiło przedmiot kontroli sądowoadministracyjnej. Istotnym dla oceny legalności zaskarżonej decyzji jest zatem w pierwszej kolejności stanowisko zajęte przez sąd rozpoznający uprzednio sprawę. Zaznaczyć bowiem należy, iż zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Odnosząc się zatem do treści wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 listopada 2009r. sygn. akt IV SA/Gl 227/09 zauważa się, iż wynikały z nich nie budzące wątpliwości wskazania dla organu. Nakazane zostało bowiem wyjaśnić rozbieżności pomiędzy treścią orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. z dnia [...]r., w którym w następstwie przeprowadzonych badań stwierdzono zapalenie spojówek suche i zmiany zwyrodnieniowe siatkówki obu oczu w okresie początkowym i treścią orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...]r., w którym rozpoznano u skarżącej wyłącznie cechy astygmatyzmu oraz starczowzroczności. Organy administracji obu instancji zobligowane zostały nadto do wyjaśnienia motywów, dla których jako druga instancja wypowiedziała się placówka medyczna z Ł. Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił ocenę prawną, co do zmiany placówki medycznej bez uzasadnionego powodu stwierdzając, iż skutkiem takiego faktu będzie naruszenie przepisów dotyczące podmiotów wypowiadających się w sprawie, a tym samym wadliwe będzie końcowe rozstrzygnięcie. Jak widać z materiału sprawy przedstawionej obecnie do kontroli sądowoadministracyjnej, organ wydając zaskarżoną decyzję, zgodnie z wskazaniami zawartymi w przywołanym wyroku Sądu, zwrócił się zarówno do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., jak i do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. (a więc do placówki diagnozującej skarżącą, jako placówka szczebla II), szczegółowo określając, jakiego rodzaju kwestie niezbędne dla rozpatrzenia sprawy nie zostały wyjaśnione. W odpowiedzi na zapytania organ inspekcji sanitarnej uzyskał od Instytutu Medycyny Pracy w Ł. orzeczenie uzupełniające. Wskazano w nim, iż w trakcie hospitalizacji pacjentki w Klinice wykonano szereg badań alergologicznych, badanie okulistyczne oraz badanie diagnostyczne testem Schirmera. Stwierdzono, iż to ostatnie badanie nie potwierdziło suchego zapalenia spojówek, jak również badanie dna oka nie wykazało zmian zwyrodnieniowych siatkówki. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. udzielił natomiast odpowiedzi w formie pisma, w którym wyjaśniono, iż w trakcie badań szpitalnych poddano T. K. badaniom okulistycznym i na podstawie testów Shirmera zakończonych dodatnią próbą rozpoznano cechy przewlekłego suchego nieżytu spojówek i dyskretne zmiany degeneracyjne siatkówki. Oświadczono nadto, iż przekazano sprawę T. K. Instytutowi Medycyny Pracy w Ł., jako placówce szczebla II ze względu na wymóg zachowania obiektywizmu oraz bezstronności, gdyż w roku 2007r. była ona konsultowana w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. , a wyniki badań konsultacyjnych stanowiły podstawę orzeczenia Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S.. Oceniając działanie organu administracji w zakresie wypełnienia zaleceń zawartych w wyroku z dnia 20 listopada 2009r. sygn. akt IV SA/Gl 227/09, a także w zakresie obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego należy zauważyć, iż w rzeczywistości nie wyjaśniono wszystkich zagadnień medycznych uznanych przez Sąd za budzące wątpliwości. Orzeczenie uzupełniające wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie zostało poprzedzone dodatkowymi badaniami T.K., a oparto je na wynikach badań, które miały mieć miejsce w trakcie hospitalizacji skarżącej [...]r. Z karty informacyjnej leczenia klinicznego T. K. nie wynika, by została ona poddana testom Schirmera, a jedynie próbie prowokacyjnej środkami odkażającymi oraz konsultacji okulistycznej pozwalającej na ujawnienie astygmatyzmu i starczowzroczności. Tymczasem lekarze Instytutu w Ł. w orzeczeniu uzupełniającym, w powołaniu na wyniki testów Schirmera, wypowiedzieli się o braku możliwości rozpoznania suchego nieżytu spojówek. Jednocześnie zauważyć przyjdzie, iż pismo Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. potwierdza przeprowadzenie testów Schirmera i ich dodatni wynik świadczący o cechach przewlekłego suchego nieżytu spojówek. Potwierdzono także rozpoznanie dyskretnych zmian degeneracyjne siatkówki Mimo tak zasadniczej sprzeczności w uzupełnionym materiale dowodowym organ nie dokonał jej analizy. Wskazano natomiast w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, iż różnice w wynikach badania dna oka oraz ostrości widzenia są niewątpliwie związane z upływem czasu pomiędzy tymi badaniami. Tym samym nie odniesiono się do tych elementów orzeczeń placówek medycznych, które wymagały szczegółowej analizy, zgodnie z treścią wytycznych wyroku z dnia 20 listopada 2009r. sygn. akt IV SA/Gl 227/09 analizując kwestie nie poddane w wątpliwość. Odnosząc się do drugiego z obowiązków organów wynikającego z wytycznych przywołanego wyroku można zauważyć, iż w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wyjaśniono, z jakich przyczyn w sprawie wypowiadał się Instytut Medycyny Pracy w Ł. Wskazano, iż w ramach przeprowadzonych konsultacji T. K. była poddawana badaniom w Instytucie Medycyny Pracy w S., a wynik tych konsultacji stanowił podstawę wydania orzeczenia placówki szczebla I. Dla zachowania pełnego obiektywizmu i bezstronności, po odwołaniu się przez T. K. od tego orzeczenia, badania przeprowadzono zostały w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Oceniając przedstawione motywy działania organu Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, iż nie pozostają one w sprzeczności z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869). § 5 ust.4 tego aktu stanowi, iż właściwość jednostki orzeczniczej I stopnia ustala się zgodnie z kryteriami określonymi w § 3 ust. 1 (zatem według miejsca, w którym praca jest wykonywana przez pracownika), a w przypadku, gdy pracownik zamieszkuje w innym województwie, niż była wykonywana praca powodująca zagrożenie zawodowe, właściwość jednostki orzeczniczej I stopnia ustala się według aktualnego miejsca zamieszkania pracownika. Właściwość jednostki orzeczniczej stopnia II określono natomiast w treści § 5 ust 3 rozporządzenia. Zgodnie z wskazaną regulacją jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych stopnia I są jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy. Zważyć przyjdzie również, iż tożsama regulacja, co do właściwości placówek orzeczniczych, zawarta była w rozporządzeniu z 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Dopuszczalne było zatem, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, przekazanie sprawy T. K., ze względu na wyjaśnione motywy, do Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Tryb sporządzania i kontroli opinii lekarskich, przewidziany w rozporządzeniu, został zatem zachowany. Jednakże mimo poszerzenia materiału medycznego zgodnie z wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wymagane jest jego dalsze uzupełnienie dla wyjaśnienia istoty sprawy. Powtórzyć należy, iż zgodnie z przepisem art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jak wynika z treści przytoczonej normy prawnej orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres kontrolowanego postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne w sprawie. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający obecnie sprawę, nie może formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem sądu administracyjnego, a zobowiązany jest do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie oraz do konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999 r. sygn akt IV SA 527/97). Zajęcie odmiennego stanowiska byłoby możliwe wyłącznie w przypadku zmienionego stanu prawnego. Zdarzenie takie jednak nie nastąpiło, co skutkuje obowiązkiem podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 listopada 2009r. sygn. akt IV SA/Gl 227/09. Uznano tam za konieczne do wyjaśnienia sprawy rozważenie przyczyn rozbieżności pomiędzy stanowiskiem placówki stopnia I i stopnia II, co do rozpoznania u skarżącej cech przewlekłego suchego nieżytu spojówek i dyskretnych zmian degeneracyjnych siatkówki. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazania powyższe nie zostały wykonane. W ponownym postępowaniu rolą organu będzie zatem wyjaśnić opisaną rozbieżność, a w tym celu organ ustali czy w czasie hospitalizacji skarżącej w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. była ona poddana testom Schirmera, jeśli tak, to z jakich przyczyn nie wykazane to zostało w jej karcie informacyjnej i jaki był wynik tych testów. W przypadku ujemnego wyniku próby ustali powód rozbieżności w wynikach badań testem Schirmera pomiędzy Instytutem Medycyny Pracy w S. i Instytutem Medycyny Pracy w Ł. W przypadku braku przeprowadzenia testu Schrimera w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. organ ustali na jakiej podstawie w orzeczeniu uzupełniającym powołano się na wyniki uzyskane w tych badaniach. Rozważy nadto, czy dokumentacja złożona do akt sprawy przez skarżącą była przedstawiona lekarzom obu placówek orzeczniczych i czy wydając swoje opinie brali ją pod uwagę. Przeprowadzając ponowne postępowanie organ będzie miał na uwadze standardy, wyznaczone przez art. 7 i 77 k.p.a. Musi również uwzględniać fakt, iż orzeczenia lekarskie wydawane w sprawach toczących się w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej muszą odpowiadać warunkom opinii w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., a więc muszą wyjaśniać istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalistycznych i być rzeczowo i przekonywająco uzasadnione. Dostrzeżone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny uchybienia odpowiadają naruszeniu prawa procesowego w rozumieniu art.145 § 1 pkt 1lit.c P.p.s.a., co stanowi przyczynę uwzględnienia skargi. W tym stanie rzeczy, działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonych decyzji administracyjnych, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło