IV SA/Gl 1350/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. R. o wznowienie postępowania sądowego w sprawie ze skargi na bezczynność Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. w przedmiocie funkcjonariuszy Straży Pożarnej zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2006 r. sygn. akt IV SAB/Gl 17/06 postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego. W dniu [...] r. J. R. złożył do Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. "pismo-wyjaśnienie wezwanej strony postępowania administracyjnego". W piśmie tym wskazał, iż przedmiotem toczącego się postępowania zainicjowanego jego wnioskiem z [...] r. powinno być wszczęcie postępowania administracyjnego, ustalenie i rozstrzygnięcie w drodze decyzji administracyjnej przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (PSP) w G. zgodności z przepisami prawa i pragmatyki - sposobu obliczania i przyznawania dodatku służbowego - składnika uposażenia strażaka z tytułu pełnionej przez niego służby w Komendzie Rejonowej PSP w G. w okresie od [...] r. do [...] r. - jednorazowego obniżenia stawki uposażenia zasadniczego o cztery grupy z jednoczesnym przeniesieniem go na stanowisko służbowe zaszeregowane do najniższej stawki uposażenia zasadniczego w [...] r. Nadto wnosił w przedmiotowym piśmie o naprawienie wyrządzonej mu szkody materialnej oraz o "dopełnienie czynności potrzebnych do usunięcia negatywnych skutków uporczywego i umyślnego naruszania przez ten organ przepisów prawa i pragmatyki" wobec jego osoby. Wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2006 r. (sygn. akt IV SAB 17/06) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na bezczynność organu wobec opisanego powyżej wniosku strony z dnia [...] r., sprecyzowanego w piśmie J. R. z dnia [...]r. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano m.in., że celem postępowania administracyjnego w przedmiocie uposażeń funkcjonariuszy straży pożarnej, a do takich zalicza się dodatek służbowy, jest wydanie decyzji, którą organ rozstrzyga w kwestii zasadności konkretnych roszczeń związanych z kwestionowaniem kwot tego uposażenia, ich wysokości, podstaw ich ustalania, obliczania i wypłaty, bądź też nieprzyznania należnego składnika uposażenia. Odnotowano, że z akt administracyjnych wynika, że organ potwierdził w formie zaświadczenia z dnia [...] r. wysokość dodatku służbowego przyznawanego J. R. miesięcznie w latach [...]–[...], natomiast J. R. nie określił czy kwestionuje konkretne kwoty potwierdzone tym zaświadczeniem. Ponadto z wniosku tego nie wynika czy żądanie to dotyczy wzruszenia decyzji mianowania skarżącego na konkretne stanowiska służbowe, a co za tym idzie związanego z tymi decyzjami uposażenia, w tym dodatku służbowego. Za zasadne uznał też skład orzekający stanowisko organu w kwestii wezwania do sprecyzowania wniosku w zakresie, w jakim skarżący żądał ustalenia zgodności z przepisami prawa i pragmatyki służbowej jednorazowego obniżenia stawki uposażenia zasadniczego o cztery grupy z jednoczesnym przeniesieniem go na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej stawki uposażenia zasadniczego w [...] r. Organ wskazał bowiem (pisma z dnia [...] r. oraz [...] r.), że kwestia przeniesienia J. R. na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej stawki uposażenia zasadniczego w [...] r., wynika z prawomocnej decyzji personalnej Nr [...] z [...] r., natomiast z wniosku nie wynika, czy żądanie dotyczy jej zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności, czy też wznowienia postępowania w tym zakresie. Kwestia powyższej decyzji była przedmiotem innych postępowań administracyjnych, co wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 sierpnia 2001 r., sygn. akt II S.A. 2440/00 o umorzeniu postępowania ze skargi J. R. na decyzję Komendanta Głównego PSP z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta PSP w G. z dnia [...] r., z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 2003 r. sygn. akt. II S.A. 381/02 oddalającego skargę na decyzję Komendanta Głównego PSP z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu na inne stanowisko służbowe. Sąd wskazał również, iż trafnie organ administracji uznał, że określenia i wyjaśnienia wymagał pkt [...] i [...] wniosku J. R. z dnia [...] r., których treść została dosłownie powtórzona w pkt [...] i [...] wniosku z dnia [...] a dotyczący naprawienia przez organ wyrządzonej stronie poważnej szkody materialnej oraz dopełnienia czynności potrzebnych do usunięcia negatywnych skutków uporczywego i umyślnego naruszenia przez ten organ przepisów prawa wobec jego osoby. Skarżący nie sprecyzował bowiem jaka szkoda została mu wyrządzona i z jakiego tytułu. Odnotowano jednocześnie, że w kwestii roszczeń odszkodowawczych dochodzonych przez J. R. Komendant Wojewódzki PSP w K. postanowieniem z dnia [...] r. [...], znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy (k-[...]), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie odszkodowania w związku z obniżeniem grupy uposażenia zasadniczego oraz wysokości dodatku służbowego, uznając te roszczenia za bezpodstawne. W konkluzji uzasadnienia wyroku Sąd stwierdził, że w sytuacji, kiedy organy już raz zajmowały się żądaniami skarżącego i zajęły określone stanowisko w formie decyzji bądź postanowienia, zaś niektóre z nich były poddane kontroli sądu, skarżący powinien był precyzyjnie określić przedmiot żądania, a tym samym sformułować go w taki sposób, aby organ nie miał wątpliwości w jakim trybie sprawa powinna być załatwiona. W tym stanie rzeczy uznano, że stanowisko organu jest zgodne z przepisami prawa, tj. art. 63 i art. 64 k.p.a, a skoro organ podjął czynności zmierzające do sprecyzowania przez J. R. ogólnie sformułowanego we wniosku przedmiotu, którego ma dotyczyć postępowanie administracyjne, co umożliwiłoby organowi jednoznaczną ocenę przedmiotu sprawy i podjęcia dalszego postępowania, a w efekcie wydanie decyzji, to nie można uznać, że pozostaje on w bezczynności. Pismem z dnia [...] r. J. R. wniósł skargę o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt IV SAB/Gl 17/06, zakończonej prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2006 r. W skardze strona wskazała, że w oparciu o art. 270 w związku z art. 273 § 2 i § 3, art. 275, art. 277 i art. 279 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarża w całości prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2006 r., niezasadnie oddalający skargę J. R. na niezałatwienie sprawy w terminie i w formie przewidzianej prawem przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G., zainicjowanej wnioskiem strony z dnia [...] r., który błędnie zatytułowano: "skarga rencisty". J. R. wniósł jednocześnie o wznowienie zamkniętego postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2006 r. (sygn. akt IV SAB/GL 17/06) oraz zmianę zaskarżonego skargą o wznowienie wyroku poprzez zobowiązanie Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. do wydania decyzji rozstrzygającej o żądaniach strony przedstawionych we wniosku z dnia [...] r., zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w nieobecności strony. Strona wskazując nowe środki dowodowe mające wpływ na wynik rozstrzygnięcia objętego wnioskiem o wznowienie postępowania sądowego podała, że postanowieniem Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] r. nr [...] (doręczonym J. R. w dniu [...] r.) stwierdzono nieważność postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...], na którym oparto wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2006 r. Odnosząc się do kwestii terminowości wniesienia niniejszej skargi strona wskazała, że o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania w rozumieniu art. 277 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dowiedziała się w dniu [...] r., po przeanalizowaniu treści postanowienia Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] r. Określając swój interes prawny w żądaniu wznowienia postępowania skarżący wskazał, że treść wyroku z dnia 14 sierpnia 2006 r. jest dla niego niekorzystna i uniemożliwia mu prawne dochodzenie "korzyści prawnych", a wykryte przez stronę nowe okoliczności faktyczne potwierdzają, że stanowisko Sądu było błędne. Skarżący poniósł także zarzuty wobec wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2006 r., wskazując na jego niezgodność z prawem i niesprawiedliwość, a także niejasność i niejednoznaczność oraz zarzucając, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób dowolny z pominięciem wniosków dowodowych strony, przyjęte przez Sąd ustalenia faktyczne pozostają w sprzeczności ze stanem rzeczywistym, a w rozstrzygnięciu nie ustosunkowano się do wszystkich zarzutów skargi. Zdaniem strony w sprzecznym wewnętrznie i sprzecznym z sentencją wyroku uzasadnieniu wyroku przeinaczono wnioski, twierdzenia i zarzuty skarżącego, a ustaleń dokonano na podstawie "absurdalnych i gołosłownych" wątpliwości Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 270 i art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem można żądać w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Art. 273 § 3 wymienionej ustawy, który strona wskazała także w podstawie rozpatrywanej skargi, stanowi, że można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. W tym przypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżone orzeczenie, lecz są również z urzędu inne prawomocne orzeczenia dotyczące tej samej sprawy. Na mocy art. 277 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Zgodnie z art. 280 § 1 powołanej ustawy sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuca, a w przeciwnym razie wyznacza się termin rozprawy. Art. 280 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi natomiast, że na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Odnosząc powyższe przepisy do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy stwierdzić należy na wstępie, że rozpoznawana skarga o wznowienie postępowania sądowego została wniesiona w dniu [...] r., podczas, gdy termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2006 r. upłynął dla strony skarżącej w dniu [...]r., tj. z upływem 30 dni od dnia [...] r., w którym doręczono stronie odpis wyroku z uzasadnieniem. Przedmiotowa skarga została zatem wniesiona w okresie, w którym od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 2006 r. nie przysługiwał środek odwoławczy (art. 168 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Wskazać również należy, że rozpoznawana skarga została wniesiona z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 277 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wskazywana przez stronę podstawa wznowienia została sformułowana w sposób odpowiadający przepisom powołanej ustawy. Niedopuszczalne było zatem, w świetle art. 280 tejże ustawy odrzucenie niniejszej skargi na posiedzeniu niejawnym. Dokonując oceny czy rozpoznawana skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia stwierdzić należy, iż wbrew twierdzeniom skarżącego, powołany przez niego art. 273 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie stanowi w rzeczywistości podstawy rozpatrywanej skargi o wznowienie postępowania. Strona jako faktyczną przesłankę zasadności żądania wznowienia postępowania wskazuje okoliczność, iż postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...], na którym oparto wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2006 r. zostało wyeliminowane z obrotu prawnego, gdyż prawomocnym postanowieniem Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. z dnia [...] r. nr [...] (doręczonym J. R. w dniu [...]r.) stwierdzono jego nieważność. Bezsporne jest, że okoliczność ta nie mieści się w dyspozycji art. 273 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż "podstawa wznowienia postępowania określona w § 3 komentowanego przepisu związana jest z istnieniem bezwzględnej negatywnej przesłanki procesowej, jaką jest powaga rzeczy osądzonej, przysługująca prawomocnym orzeczeniom", a "orzeczenie, o którym mowa w art. 273 § 3, musi dotyczyć tej samej sprawy. Warunek ten będzie spełniony w wypadku tożsamości przedmiotu i stron postępowania, a więc sytuacji, w której w późniejszym procesie mógł i powinien być zgłoszony zarzut powagi rzeczy osądzonej" (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze, 2005). Mając zatem na uwadze, że przesłanką wznowienia postępowania sądowego, o której mowa w art. 273 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wyłącznie późniejsze wykrycie dotyczącego tej samej sprawy prawomocnego orzeczenia sądu, a zatem nie zachodzi ona w niniejszej sprawie, przejść należy do zbadania czy zachodzi przesłanka wznowienia postępowania, określona w art. 273 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która uzależnia dopuszczalność żądania wznowienia postępowania od późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Redakcja analizowanego przepisu wskazuje, że dotyczy on tylko takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które istniały przed wydaniem prawomocnego wyroku, lecz były stronie nieznane lub nie miała ona do nich dostępu, gdyż ustawodawca posługuje się sformułowaniem "późniejsze wykrycie", a nie "zaistnienie". Za taką wykładnią powołanego przepisu przemawia również istota wznowienia postępowania z przyczyn restytucyjnych, którego celem jest ponowne przeprowadzenie postępowania z uwagi na fakt, że wykryto okoliczność lub środek dowodowy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, którego Sąd (rozpatrujący sprawę - zgodnie z art. 133 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu) nie uwzględnił, gdyż do czasu zakończenia postępowania sądowego pozostawały one "niewykryte". Podkreślić jednocześnie należy, że wykrycie okoliczności faktycznych lub dowodów w rozumieniu omawianego przepisu dotyczy tych okoliczności faktycznych i środków dowodowych, które nie tylko nie pozostały ujawnione w toku postępowania sądowego objętego skargą o jego wznowienie, ale także pozostawały dla strony "nieujawnialne". Przepis ten obejmuje fakty nieujawnialne albo stronie nieznane i dla niej niedostępne. Skarga o wznowienie postępowania nie służy bowiem korygowaniu błędów popełnionych przez stronę lub jej pełnomocnika w toku postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem. Wobec powyższego stwierdzić należy, że mające miejsce po uprawomocnieniu się wyroku sądu administracyjnego, wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia organu administracji, które sąd administracyjny miał na uwadze wydając wyrok objęty skargą o wznowienie postępowania sądowego, nie może zostać uznane za okoliczność faktyczną, której "późniejsze wykrycie" miało miejsce po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego. Na marginesie zauważyć także trzeba, że specyfika spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargą na bezczynność organu administracji nakazuje oceniać czy stan faktyczny istniejący w dacie orzekania przez Sąd wskazuje na bezczynność organu administracji. Skoro zatem Sąd w niniejszej sprawie uznał, że wydanie postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] jest jednym z przejawów działania organu administracji, to stwierdzenie nieważności tego postanowienia, które miało miejsce po wydaniu wyroku przez sąd administracyjny nie może przesądzać o bezczynności Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. zaistniałej do dnia wydania orzeczenia przez sąd. Reasumując stwierdzić należy, że wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] nie stanowi podstawy wznowienia postępowania sądowego w rozumieniu art. 272 § 2 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając na uwadze, że "samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi", a skarga nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega odrzuceniu (por. postanowienie SN z dnia 28.10.1999 r. sygn. II UKN 174/99; z dnia 29.01.1968 r. I CZ 122/67, OSNCP 1968, nr 8-9, poz. 154) orzeczono jak w sentencji.