IV SA/Gl 147/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys, po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2005r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.Ł. i M. Ł. na działalność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. w przedmiocie udzielenia pomocy socjalnej p o s t a n a w i a odrzucić skargę A.Ł. i M.Ł. złożyły w dniu [...] skargę na działanie Miejskiego Ośrodka Pomocy i Urzędu Miasta w C., podnosząc, iż znalazły się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, nie mają żadnych środków do życia i zostały pozostawione bez żadnej pomocy ze strony instytucji zobowiązanych do jej udzielania. Opisały także swoje cierpienia związane z tą trudną sytuacją życiową, doskwierającymi im chorobami oraz wskazały na głębokie poczucie krzywdy spowodowane postawą różnych służb i instytucji, w szczególności zaś Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i Urzędu Miasta C. Wezwane do określenia organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy oraz wskazania decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, którą chcą zaskarżyć nadesłały pismo procesowe, z którego wynika, iż ich zamiarem było złożenie skargi na działalność Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., nieprawnie w ich ocenie odmawiającego im pomocy (zwłaszcza na zakup żywności, środków czystości i remont kuchni), o którą wielokrotnie się zwracały. Jednakże – pomimo wezwania – skarżące nie wskazały zaskarżonego aktu opisując jedynie po raz kolejny swoją trudną sytuację życiową. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarżące nie uzupełniły braków formalnych skargi, gdyż nie uczyniły zadość opisanemu powyżej zarządzeniu. Nie wyjaśniły dostatecznie czy i jaką decyzję (bądź decyzje) zaskarżyły. Tymczasem przepis art. 57§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wymaga, aby skarga zawierała m.in. wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności oraz oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności dotyczy. Stosownie do brzmienia art. 3§2 tej ustawy sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej orzekając w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. Zatem obowiązkiem skarżących jest precyzyjne określenie wskazanych powyżej okoliczności. Ich brak uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi. Sądy administracyjne nie orzekają bowiem abstrakcyjnie oceniając całokształt działalności danego organu administracyjnego, a badają zgodność z prawem konkretnego aktu lub czynności. Skoro ani w skardze ani też w piśmie procesowym nie wskazano zaskarżonego aktu, merytoryczne rozpoznanie sprawy nie jest możliwe. Z kolei uznanie (na co wskazywałyby zarzuty dotyczące szkalowania i ośmieszania skarżących), że skarga dotyczy działań pracowników bądź kierownika tej jednostki organizacyjnej gminy, prowadzi do konkluzji, iż materię tą należy zakwalifikować do postępowania skargowego regulowanego działem VIII k.p.a. zatytułowanym Skargi i wnioski, które nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Trzeba przy tym podkreślić, że właściwością sądu administracyjnego nie jest objęta ocena sposobu działania organu, jak i jego pracowników, jako że jest to wewnętrzna sprawa tychże organów. Sprawy te nie zostały poddane orzecznictwu sądowoadministracyjnemu, jako że żadna z procedur nie przewiduje dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania. Stanowisko judykatury jest w tym przedmiocie utrwalone: por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 grudnia 1999r. sygn.akt. III SAB 7/99, ONSA 2001, z.1, p.27, a także niepublikowane postanowienia NSA: z dnia 6 października 2003 r., sygn. akt II SA/Ka 1735/03, z dnia 12 listopada 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 2942/01, z dnia 23 lipca 2001r., sygn.akt. II SAB 213/00; z dnia 12 kwietnia 2001r., sygn.akt I SA 2668/00; z dnia 18 lutego 1997r., sygn.akt III SAB 1/97 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 10 lutego 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 3294/03 i z dnia 19 kwietnia 2004 r., sygn. akt IV SA/Gl 170/04. Oceniając dopuszczalność skargi, godzi się także zważyć, iż w sprawie M.Ł. zapadła w dniu [...] decyzja organu pierwszej instancji o odmowie przyznania jej zasiłku celowego na zakup żywności i środków czystości. Od decyzji tej skarżąca wniosła odwołanie, które zostało przekazane do rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczego już po dacie wniesienia niniejszej skargi (pismo Kierownika Rejonowego Zespołu Pomocy Społecznej nr [...] w C. z dnia [...] nr [...]). Zatem, jeśli uznać, że niniejszą skargą A. i M. Ł. zaskarżyły decyzję organu pierwszej instancji, to byłaby ona niedopuszczalna. Stosownie bowiem do brzmienia przepisu art. 52 §1 i §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Konsekwencją powołanych wyżej przepisów jest ograniczenie możliwości zaskarżania decyzji administracyjnych do tych decyzji, które jako ostateczne kończą postępowanie w sprawie, a stronie nie przysługuje żaden środek ich zaskarżenia. Wobec powyższego, od decyzji organu pierwszej instancji skarga nie przysługuje, zarówno wówczas, gdy nie wniesiono odwołania do organu drugiej instancji, jak i wtedy, gdy odwołanie złożono, a nie zostało jeszcze rozpatrzone i postępowanie odwoławcze jest w toku. W przedmiotowej sprawie postępowanie odwoławcze od wydanej w I instancji decyzji, nie zostało – przed wniesieniem niniejszej skargi – zakończone ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. Należy zatem uznać, iż w świetle powołanych wyżej przepisów, wniesienie skargi na tę decyzję jest przedwczesne. Z tych wszystkich przyczyn, skarga jako niedopuszczalna, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 oraz art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlegała odrzuceniu.