IV SA/Gl 154/14
WyrokWSA w Gliwicach2014-11-04
Skład orzekający: Teresa Kurcyusz - Furmanik, Renata Siudyka, Edyta Żarkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy dotycząca regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów może zawierać przepisy powtarzające lub modyfikujące przepisy ustawowe, ograniczać katalog środków dowodowych w postępowaniu administracyjnym lub wprowadzać ograniczenia w przyznawaniu zasiłku szkolnego, które nie wynikają wprost z ustawy?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy dotycząca regulaminu udzielania pomocy materialnej uczniom, która powtarza lub modyfikuje przepisy ustawowe, ogranicza katalog środków dowodowych w postępowaniu administracyjnym lub wprowadza ograniczenia w przyznawaniu zasiłku szkolnego niezgodne z ustawą, narusza prawo w sposób istotny. Takie naruszenie uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonych fragmentów regulaminu na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.Stan faktyczny
Prokurator Okręgowy w Bielsku-Białej zaskarżył uchwałę Rady Gminy Jasienica w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej uczniom, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o systemie oświaty oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzuty dotyczyły powtórzenia i modyfikacji przepisów ustawowych w § 4 regulaminu, ograniczenia dowodów do faktur i rachunków w § 6 ust. 2, oraz ograniczenia przyznawania zasiłku szkolnego do jednego zdarzenia losowego w § 7 ust. 2. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i stwierdził nieważność wskazanych paragrafów regulaminu.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność § 4, § 6 ust. 2 i § 7 ust. 2 Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały Rady Gminy Jasienica z dnia 29 sierpnia 2013 r. nr XXXIII/344/13 i określono, że Regulamin w wymienionej części nie może być wykonany.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w Bielsku - Białej na uchwałę Rady Gminy Jasienica z dnia 29 sierpnia 2013 r. nr XXXIII/344/13 w przedmiocie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Jasienica stwierdza nieważność § 4, § 6 ust 2 i § 7 ust 2 Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały Rady Gminy Jasienica z dnia 29 sierpnia 2013 r. nr XXXIII/344/13 i określa, że Regulamin w wymienionej części nie może być wykonany.
Rada Gminy Jasienica podjęła w dniu 29 sierpnia 2013 r. uchwałę Nr XXXIII/344/13 w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Jasienica. Jako podstawę prawną uchwały Rada Miejska wskazała art. 18 ust. 2 pkt 14a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) w związku z art. 90f ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.).
W skardze wniesionej na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Prokurator Prokuratury Okręgowej w Bielsku-Białej podniósł zarzut; - rażącego naruszenia przepisu art. 90d ust. 2,4,5 ustawy o systemie oświaty poprzez nieuprawnione powtórzenie i modyfikację w paragrafie 4 Regulaminu, zawartych w tym przepisie regulacji; rażącego naruszenia art. 90f w związku z art. 90d ust. 1 ustawy o systemie oświaty w związku z art. 75 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie w § 6 ust. 2 Regulaminu, że refundacji dokonuje się na podstawie przedłożonych faktur VAT, rachunków lub innych dowodów imiennych dokumentujących poniesione koszty, jeżeli dotyczą one okresu, na jaki przyznane zostało stypendium szkolne, pomimo braku upoważnienia rady gminy do wydania przepisów prawa miejscowego modyfikujących w tym zakresie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i wprowadzających zamknięty katalog środków dowodowych. Ponadto skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 90e pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, poprzez przyjęcie w § 7 ust. 2 Regulaminu, że zasiłek szkolny może być przyznany jeden raz w stosunku do jednego zdarzenia losowego, podczas gdy wskazany przepis ustawy stanowi, że zasiłek szkolny może być przyznany w formie świadczenia pieniężnego na pokrycie wydatków związanych z procesem edukacyjnym lub w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, raz lub kilka razy w roku, niezależnie od otrzymywanego stypendium szkolnego. Z powyższych powodów Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności § 4, § 6 ust. 2 i § 7 ust. 2 Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały Rady Gminy Jasienica z dnia 29 sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu skargi podniósł, że wymieniona uchwała, jako normatywny akt wykonawczy należący do kategorii aktów prawa miejscowego, powinna spełniać warunki określone dla tej kategorii aktów w art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Następnie wskazał, że upoważnienie rady gminy do uchwalenia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy, zawiera art. 90f ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym, w regulaminie tym określa się: - 1) sposób ustalenia wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowa w art. 90d ust. 1; - 2) formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy; - 3) tryb i sposób udzielenia stypendium szkolnego; - 4) tryb i sposób udzielenia zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego. W tym zakresie podniósł, że uregulowanie zawarte w § 4 regulaminu, dotyczące formy udzielenia stypendium szkolnego rażąco narusza art. 90d ust. 2,4,5 ustawy, poprzez nieuprawnione powtórzenie i modyfikację tych przepisów. Dodał, że utrwalony jest w tej mierze, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym w uchwałach organów jednostek samorządu terytorialnego nie mogą znaleźć się materie uregulowane już w aktach prawnych hierarchicznie wyższych. Podkreślił, że zgodnie z § 118 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej, w aktach organów samorządu terytorialnego nie mogą być powtarzane przepisy ustawy zawierającej upoważnienie i przepisy innych aktów normatywnych. Następnie wskazał, że w art. 90n ustawy o systemie oświaty, została przyjęta zasada, że w sprawach świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym wydaje się decyzje administracyjne. Świadczenia, o których mowa w tym przepisie to stypendium szkolne i zasiłek szkolny, a zatem nie można uzależnić przyznania wymienionych świadczeń od przedłożenia wyłącznie dokumentów wskazanych w § 6 ust. 2 Regulaminu poprzez ustanowienie zamkniętego katalogu środków dowodowych tj. rachunków, faktur czy innych dowodów imiennych. Dokument w postaci rachunku czy faktury jest tylko jednym ze środków dowodowych, przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W tym zakresie skarżący podkreślił, że system środków dowodowych jest otwarty, jako dowód należy dopuścić wszystko, czego prawo nie zabrania. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 90e ust. 1 ustawy o systemie oświaty, uczniowi znajdującemu się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego, może być przyznany zasiłek szkolny. W tym zakresie podniósł, że ustawodawca w art. 90e ust. 2 tej ustawy, pozostawił otwartą kwestię, ile razy taki zasiłek może być przyznany, a zatem jest to uzależnione od indywidualnych okoliczności. Wobec tego wskazał, że przyjęcie w zaskarżonej uchwale, iż zasiłek szkolny może być przyznany tylko raz w stosunku do jednego zdarzenia losowego, jest sprzeczne z art. 90e ust. 2 ustawy o systemie oświaty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, że w zaskarżonym § 4 pkt 1 - 4 Regulaminu, "szczegółowo wskazano formy stypendium szkolnego, wzorując się na katalogu form zawartym w ustawie, stanowiącej podstawę podjęcia przedmiotowej uchwały, skoro katalog ten jest zamknięty". W tym zakresie podkreślił, że Wojewoda Dolnośląski w rozstrzygnięciu nadzorczym z dnia 22 kwietnia 2005 r. stwierdził, iż na podstawie art. 90f ustawy o systemie oświaty, rada gminy może wybrać poszczególne formy wyliczone w ustawie lub wskazać, że stypendium może być udzielane we wszystkich formach, jakie ustawa dopuszcza. Organ podniósł, że w § 4 pkt 1 - 4 Regulaminu, Rada Gminy Jasienica dokonała wyliczenia form stypendium szkolnego i jednocześnie ich uszczegółowienia w sposób zgodny z przepisami ustawy o systemie oświaty. Regulacja ta odpowiada ogólnym zasadom legislacji, a więc dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów, odzwierciedla wolę uchwałodawcy. Ponadto przy takim sposobie uregulowania form stypendium szkolnego, możliwe jest czynienie odesłań w dalszych postanowieniach Regulaminu poprzez posługiwanie się właściwymi oznaczeniami. Wskazał, że nie ma podstaw do twierdzenia, że postanowienia te w jakikolwiek sposób modyfikują przepisy ustawy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa w § 6 ust. 2 Regulaminu, organ podniósł, że nie zawarto w nim unormowań, które uzależniałyby przyznanie stypendium szkolnego od przedłożenia dokumentów wskazanych w tym paragrafie. Dodał, że zgodnie z regulacjami ustawy o systemie oświaty, przyznanie tego świadczenia następuje w drodze decyzji administracyjnej, której wydanie poprzedza przeprowadzenie postępowania dowodowego według zasad zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym, w zakresie dowodzenia. Ponadto podniósł, że unormowanie powyższe odpowiada regulacjom Kodeksu postępowania administracyjnego, które umożliwiają stwierdzenie wygaśnięcia decyzji w przypadku, kiedy decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona tego warunku nie dopełniła. Dodał, że ustalenie, iż stypendium szkolne udzielone będzie poprzez częściową lub całkowitą refundację poniesionych kosztów, stanowi określenie sposobu udzielania tego świadczenia. Podniósł, że taki sposób udzielania stypendium szkolnego, stosowany jest przez wiele gmin od dłuższego czasu i pozwala na racjonalne wydatkowanie środków publicznych przeznaczonych na cele edukacyjne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa w § 7 ust. 2 Regulaminu, organ podniósł, że określenie, iż zasiłek szkolny może być przyznany jeden raz w stosunku do jednego zdarzenia losowego, nie jest sprzeczne z art. 90e ust. 1 i 2 ustawy o systemie oświaty, gdyż mieści się w zakresie kompetencji przyznanych radzie gminy w art. 90f pkt 3 ustawy o systemie oświaty, dotyczących uregulowania przez nią trybu i sposobu przyznawania zasiłku szkolnego. Dodał, że według art. 90e ust. 2 ustawy, zasiłek ten może być przyznany raz lub kilka razy w roku, jednak nie oznacza to, że kilkakrotne przyznanie zasiłku szkolnego dotyczy jednego zdarzenia losowego. Wskazał, że w piśmiennictwie podkreśla się, że przyznanie zasiłku szkolnego zawsze następuje jednorazowo, a sformułowanie – raz lub kilka razy w roku, należy interpretować jako możliwość kilkakrotnego wystąpienia przez tego samego uprawnionego z wnioskiem o zasiłek. Podstawą wniosku powinny być jednak każdorazowo inne okoliczności faktyczne. Notoryczne zaś ponawianie przez te same osoby wniosku o zasiłek, może – zależnie od okoliczności upoważnić organ właściwy do odmowy przyznania świadczenia.
Na rozprawie, Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Katowicach podtrzymał wnioski i zarzuty skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast na podstawie art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej w skrócie P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego.
Podstawy stwierdzenia nieważności uchwały lub innego aktu organu gminy, określają przepisy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 594). Zgodnie z art. 91 ust. 1 tej ustawy, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne.
Orzekając w granicach sprawy, które zostały wyznaczone w skardze, uznać należało, że uchwała Rady Gminy Jasienica (zwanej dalej również radą gminy lub organem) w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy Jasienica, w zaskarżonej części, obejmującej § 4 oraz § 6 ust. 2, § 7 ust. 2 Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały - w sposób istotny narusza prawo, a wobec tego skarga okazała się zasadna.
Kwestie dotyczące pomocy materialnej dla uczniów, uregulowane zostały w rozdziale 8a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 216, poz.2570 ze zm.), którego przepisy obowiązują od dnia 1 stycznia 2005 r., a zostały wprowadzone ustawą z dnia 16 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 281, poz. 2781). Sąd ocenia zgodność z prawem zaskarżonej uchwały, według przepisów obowiązujących w dniu jej podjęcia.
Na podstawie zatem art. 90c ust. 2 ustawy o systemie oświaty, wyróżnia się dwa rodzaje świadczeń pomocy materialnej o charakterze socjalnym, są to: stypendium szkolne i zasiłek szkolny. Stypendium szkolne, zgodnie z art. 90d ust.1 tej ustawy, może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe, z zastrzeżeniem ust. 12. Natomiast według art. 90e cytowanej ustawy, zasiłek szkolny może być przyznany uczniowi znajdującemu się w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego.
Przepis art. 90f ustawy o systemie oświaty zawiera upoważnienie dla rady gminy w zakresie uchwalenia regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów szkół zamieszkałych na terenie gminy. Zgodnie z tym przepisem, rada gminy, kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym, określa w regulaminie w szczególności: - 1. sposób ustalania wysokości stypendium szkolnego w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności, o których mowa w art. 90d ust. 1; - 2. formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy; - 3. tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego; - 4. tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego.
Przytoczony przepis zawiera zatem upoważnienie dla rady gminy, dotyczące wydania aktu prawa miejscowego w rozumieniu art. 94 Konstytucji RP. Wymieniony Regulamin jest więc źródłem prawa powszechnie obowiązującego na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że uchwalając go, rada gminy nie może wykroczyć poza zakres delegacji ustawowej ani stanowić norm sprzecznych z ustawą. Zgodnie bowiem z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Wobec tego, każda norma kompetencyjna musi być tak realizowana, aby nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa. Rada gminy, uchwalając regulamin w przedmiotowym zakresie, jest zatem zobowiązana do uwzględnienia przepisów, dotyczących kwestii pomocy materialnej dla uczniów, zawartych w cytowanej wyżej ustawie.
Do takich przepisów należy zaliczyć te, które określają formy udzielania stypendium szkolnego, tj. określone w art. 90d ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 ustawy, do których zalicza się: całkowite lub częściowe pokrycie kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych (pkt 1), pomoc rzeczową o charakterze edukacyjnym, w tym w szczególności zakup podręczników (pkt 2), całkowite lub częściowe pokrycie kosztów związanych z pobieraniem nauki poza miejscem zamieszkania (art. 90d ust. 4). Oprócz wskazanej wyżej pomocy, ustawa przewiduje również pomoc pieniężną, jednakże dopiero w sytuacji, w której organ przyznający stypendium uzna, że udzielenie stypendium w wyżej wskazanych formach nie jest możliwe, lub nie jest celowe – wówczas może przyznać stypendium szkolne w formie świadczenia pieniężnego (art. 90d ust. 5).
W zaskarżonym § 4 ust. 1, ust. 2, ust. 3 Regulaminu, Rada Gminy Jasienica zawarła powtórzenie przepisów art. 90d ust. 2 i ust. 4 ustawy o systemie oświaty, z modyfikacją polegającą na dodaniu szeregu szczegółowych określeń - do ustawowego oznaczenia każdej z tych form stypendium szkolnego. Podnieść zatem należało, że niezależnie od tego, czy modyfikacje powyższe mogły w praktyce przyznawania tych świadczeń, wpłynąć w jakikolwiek sposób na treść rozstrzygnięć, istotne znaczenie ma to, że w regulacjach o randze uchwały organu gminy – nie mogą zostać zawarte materie ustawowe, a tym bardziej materie ustawowe z jakąkolwiek modyfikacją w stosunku do treści przepisu ustawy. W takiej sytuacji dochodzi bowiem do ponownego "uregulowania" materii ustawowych – i to w akcie prawnym hierarchicznie niższym. Ponadto przyjmując uchwałę, organ jednostki samorządu terytorialnego nie może wykroczyć poza zakres delegacji ustawowej. Jak już bowiem była o tym mowa, zgodnie z art. 7 Konstytucji RP, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Wobec tego, każda norma kompetencyjna musi być realizowana w sposób ścisły, aby nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa.
Według zaś normy kompetencyjnej zawartej w art. 90f pkt 2 ustawy o systemie oświaty, rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym, w którym określa formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zamieszkałych na terenie gminy. Rada gminy, uchwalając regulamin w przedmiotowym zakresie, jest zatem zobowiązana do uwzględnienia przepisów, dotyczących kwestii pomocy materialnej dla uczniów, zawartych w cytowanej wyżej ustawie. Wobec tego, określając formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego na terenie konkretnej gminy – jest zobowiązana w sposób ścisły uwzględnić (w ramach swojego wyboru), tylko te formy stypendium szkolnego, które zostały przewidziane w ustawie o systemie oświaty. Niedopuszczalne jest zaś – modyfikowanie w jakikolwiek sposób, ustawowego określenia poszczególnych form stypendium szkolnego – bowiem rada gminy nie do tego została upoważniona w art. 90f ustawy o systemie oświaty.
W konsekwencji stwierdzić należało, że zawarte w zaskarżonym § 4 Regulaminu – przepisy ust. 1,2 i 3, zostały wydane z naruszeniem art. 90f pkt 2 w zw. z art. 90d ust. 2 i ust. 4 ustawy o systemie oświaty. Z uwagi zaś na to, że przepis § 4 ust. 4 Regulaminu – wraz z nimi składał się na regulację w powyższym zakresie, należało stwierdzić nieważność całego zaskarżonego § 4 Regulaminu.
Ponadto zasługiwał na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia w § 6 ust. 2 Regulaminu, przepisu art. 75 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że refundacji dokonuje się na podstawie przedłożonych faktur VAT, rachunków i innych dowodów imiennych dokumentujących poniesione koszty, jeżeli dotyczą one okresu, na jaki przyznane zostało stypendium. Trafnie wskazał skarżący, że dokumenty są tylko jednym ze środków dowodowych, przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Sam zaś organ w odpowiedzi na skargę wskazał, że zgodnie z regulacjami ustawy o systemie oświaty, przyznanie tego świadczenia następuje w drodze decyzji administracyjnej, której wydanie poprzedza przeprowadzenie postępowania dowodowego według zasad zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Stwierdzić zatem należało, że Rada Gminy Jasienica w zaskarżonym § 6 ust. 2 Regulaminu, wprowadziła – w sposób sprzeczny z art. 75 § 1 K.p.a. - ograniczony katalog środków dowodowych w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji administracyjnej, przewidzianej w art. 90n ust. 1 ustawy o systemie oświaty.
Na uwzględnienie zasługiwał również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 90e ust. 2 ustawy o systemie oświaty, poprzez przyjęcie w § 7 ust. 2 Regulaminu, że zasiłek szkolny może być przyznany jeden raz w stosunku do jednego zdarzenia losowego. Jak bowiem podkreślił skarżący, wskazany przepis ustawy stanowi, że zasiłek szkolny może być przyznany w formie świadczenia pieniężnego na pokrycie wydatków związanych z procesem edukacyjnym lub w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym, raz lub kilka razy w roku, niezależnie od otrzymywanego stypendium szkolnego.
Z treści przytoczonego przepisu jasno wynika zatem, że nie zawiera ograniczenia, według którego, zasiłek szkolny mógłby być przyznany jeden raz w stosunku do jednego zdarzenia losowego.
W tym zakresie organ stwierdził zaś w odpowiedzi na skargę, że to, iż zasiłek szkolny może być przyznany raz lub kilka razy w roku, nie oznacza, że kilkakrotne przyznanie zasiłku szkolnego dotyczy jednego zdarzenia losowego. Odnosząc się do tego stwierdzenia organu, podnieść należało, że w tej kwestii istotne jest, że przepis art. 90e ust. 2 ustawy o systemie oświaty, nie wyłączył możliwości kilkakrotnego przyznania zasiłku szkolnego z powodu tego samego zdarzenia losowego. Dlatego niedopuszczalne jest wykluczenie takiej możliwości w uchwale organu gminy, która jest aktem o randze podustawowej.
Jak już bowiem była o tym mowa - rada gminy, uchwalając przedmiotowy regulamin, jest zobowiązana do uwzględnienia przepisów, dotyczących kwestii pomocy materialnej dla uczniów, zawartych w cytowanej wyżej ustawie.
W podsumowaniu stwierdzić zatem należało, że we wskazanym zakresie doszło do istotnego naruszenia przepisów prawa w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, które uzasadniało stwierdzenie nieważności regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały - w zaskarżonej części.
Z uwagi na to, że przedmiotowa uchwała stanowiła akt prawa miejscowego, okoliczność, że od dnia jej podjęcia upłynął okres dłuższy niż jeden rok, nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wobec tego - na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
Przepis art. 152 P.p.s.a. stanowił podstawę orzeczenia w przedmiocie wykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło